ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಲಿಙ್ಗಮಾತ್ರಸಮುತ್ಪನ್ನಃ) ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಧಿಷ್ಠಿತಸ್ತು ಸಃ। ಧರ್ಮಾದೀನಾನ್ತು ರೂಪಾಣಿ ಲೋಕತತ್ತ್ವಾರ್ಥಹೇತವಃ। ಮಹಾಂಸ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಂ ಕುರುತೇ ನೋದ್ಯಮಾನಃ ಸಿಸೃಕ್ಷಯಾ

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹತ್ತತ್ವವು, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದದ್ದು. ಧರ್ಮಾದಿ ರೂಪಗಳು ಲೋಕದ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಮಹತ್ತತ್ವವು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಇಚ್ಛೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮನೋ ಮಹಾನ್ಮತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪೂರ್ಬುದ್ಧಿಃ ಖ್ಯಾತಿರೀಶ್ವರಃ। ಪ್ರಜ್ಞಾ ಚಿತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ಸಂವಿತ್ ವಿಪುರಂ ಚೋಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ

ಮನಸ್ಸು, ಮಹತ್ತತ್ವ, ಬುದ್ಧಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ, ಖ್ಯಾತಿ, ಈಶ್ವರತ್ವ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಚೇತನ, ಸ್ಮರಣೆ, ಸಂವಿತ್ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲತೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮನುತೇ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೇಷ್ಟಾಫಲಂ ವಿಭುಃ। ಸೌಕ್ಷ್ಮತ್ವೇನ ವಿವೃದ್ಧಾನಾಂ ತೇನ ತನ್ಮನ ಉಚ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾದವರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ತ್ವಾನಾಮಗ್ರಜೋ ಯಸ್ಮಾನ್ಮಹಾಂಶ್ಚ ಪರಿಮಾಣತಃ। ಶೇಷೇಭ್ಯೋಽಪಿ ಗುಣೇಭ್ಯೋಽಸೌ ಮಹಾನಿತಿ ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯದು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಹತ್ತತ್ವವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಭರ್ತಿ ಮಾನಂ ಮನುತೇ ವಿಭಾಗಂ ಮನ್ಯತೇಽಪಿ ಚ। ಪುರುಷೋ ಭೋಗಸಮ್ಬನ್ಧಾತ್ ತೇನ ಚಾಸೌ ಮತಿಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಇದು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ, ವಿಭಜನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರುಷನು ಭೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೃಹತ್ತ್ವಾದೃಂಹಣತ್ವಾಚ್ಚ ಭಾವಾನಾಂ ಸಲಿಲಾಶ್ರಯಾತ್। ಯಸ್ಮಾದ್‌ಬೃಂಹಯತೇ ಭಾವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತೇನ ನಿರುಚ್ಯತೇ

ಇದು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಭಾವಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಂಟು, ನೀರಿನ ಸಹವಾಸದಿಂದ, ಭಾವಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆಪೂರಯಿತ್ವಾ ಯಸ್ಮಾಚ್ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಾನ್ ದೇಹಾನನುಗ್ರಹೈಃ। ತತ್ತ್ವಭಾವಾಂಶ್ಚ ನಿಯತಾಂ ಸ್ತೇನ ಪೂರಿತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬುಧ್ಯತೇ ಪುರುಷಶ್ಚಾತ್ರ ಸರ್ವಭಾವಾನ್ ಹಿತಾಹಿತಾನ್ । ಯಸ್ಮಾದ್ಬೋಧಯತೇ ಚೈವ ತೇನ ಬುದ್ಧಿರ್ನಿರುಚ್ಯತೇ

ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತ-ಅಹಿತವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಖ್ಯಾತಿಃ ಪ್ರತ್ಯುಪಭೋಗಶ್ಚ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸಂವರ್ತ್ತತೇ ತತಃ। ಭೋಗಶ್ಚ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠತ್ವಾತ್ತೇನ ಖ್ಯಾತಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಉಪಭೋಗವು ಇದರಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಅನುಭವ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಖ್ಯಾತಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖ್ಯಾಯತೇ ತದ್ಗುಣೈರ್ವಾಪಿ ನಾಮಾದಿಭಿರನೇಕಶಃ। ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ಮಹತಃ ಸಂಜ್ಞಾ ಖ್ಯಾತಿರಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ

ಇದು ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಹೆಸರು ರೂಪಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ವಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸರ್ವಂ ವಿಜಾನಾತಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ತೇನ ಚೇಶ್ವರಃ। ತಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಗ್ರಹಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರಜ್ಞಾ ತೇನ ಸ ಉಚ್ಯತೇ

ಮಹಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂದೆಂದೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜ್ಞಾನಾದೀನಿ ಚ ರೂಪಾಣಿ ಕ್ರತುಕರ್ಮಫಲಾನಿ ಚ। ಚಿನೋತಿ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೋಗಾರ್ಥಾನ್ತೇನಾಸೌ ಚಿತಿರುಚ್ಯತೇ

ಜ್ಞಾನಾದಿ ರೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ರತುಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚೇತನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ತ್ತಮಾನಾನ್ಯತೀತಾನಿ ತಥಾ ಚಾನಾಗತಾನ್ಯಪಿ। ಸ್ಮರತೇ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಾಣಿ ತೇನಾಸೌ ಸ್ಮೃತಿರುಚ್ಯತೇ

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಮೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಚ ವಿನ್ದತೇ ಜ್ಞಾನಂ ತಸ್ಮಾನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುಚ್ಯತೇ। ತಸ್ಮಾದ್ವಿದೇರ್ವಿದೇಶ್ಚೈವ ಸಂವಿದಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ

ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಹತ್ವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ 'ವಿದ್' ಮತ್ತು 'ವಿದೇ' ಎರಡನ್ನೂ 'ಸಂವಿತ್' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯತೇ ಸ ಚ ಸರ್ವಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ವಂ ತಸ್ಮಿಶ್ಚ ವಿದ್ಯತೇ। ತಸ್ಮಾತ್ಸಂವಿದಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮಹಾನ್ವೈ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತರೈಃ

ಅವನು ಎಲ್ಲ вещಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಮಹಾನ್ 'ಸಂವಿತ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜ್ಞಾನಾತ್ತು ಜ್ಞಾನಮಿತ್ಯಾಹ ಭಗವಾನ್ ಜ್ಞಾನಸನ್ನಿಧಿಃ। ದ್ವನ್ದ್ವಾನಾಂ ವಿಪುರೀಭಾವಾದ್ವಿಪುರಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನನಿಧಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದ್ವಂದ್ವಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು 'ವಿಪುರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವೇಶತ್ವಾಚ್ಚ ಲೋಕಾನಾಮವಶ್ಯಂ ಚ ತಥೇಶ್ವರಃ। ಬೃಹತ್ವಾಚ್ಚ ಸ್ಮೃತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭೂತತ್ವಾದ್ಭವ ಉಚ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಆಳುವವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನ ವಿಶಾಲತೆಗೆ 'ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಇರುವುದರಿಂದ 'ಭವ' ಎಂದು ಕೂಡ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಜ್ಞಾನಾದೇಕತ್ವಾಚ್ಚ ಸ ಕಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಯಸ್ಮಾತ್ ಪುರ್ಯನುಶೇತೇ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷ ಉಚ್ಯತೇ। ನೋತ್ಪಾದಿತತ್ವಾತ್ ಪೂರ್ವತ್ವಾತ್ ಸ್ವಯಮ್ಭೂರಿತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ

ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರ ಏಕತ್ವದಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಕ' ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಪುರುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗದೆ, ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ 'ಸ್ವಯಂಭೂ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಯಾಯವಾಚಕೈಃ ಶಬ್ದೈಸ್ತತ್ತ್ವಮಾದ್ಯಮನುತ್ತಮಮ್। ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಂ ತತ್ತ್ವಭಾವಜ್ಞೈರೇವಂ ಸದ್ಭಾವಚಿನ್ತಕೈಃ

ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿಂದ, ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ತೊಲೆಯಲಾಗದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತತ್ತ್ವಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಸತ್ಯಭಾವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹಾನ್ ಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿಕುರುತೇ ಚೋದ್ಯಮಾನಃ ಸಿಸೃಕ್ಷಯಾ। ಸಙ್ಕಲ್ಪೋಽಧ್ಯವಸಾಯಶ್ಚ ತಸ್ಯ ವೃತ್ತಿದ್ವಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್

ಮಹಾನ್ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಎರಡು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಧರ್ಮಾದೀನಿ ಚ ರೂಪಾಣಿ ಲೋಕತತ್ತ್ವಾರ್ಥಹೇತವಃ। ತ್ರಿಗುಣಸ್ತು ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸತ್ತ್ವರಾಜಸತಾಮಸಃ

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಗಳು ಲೋಕದ ತತ್ತ್ವದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಅವನು ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತ್ರಿಗುಣಾದ್ರಜಸೋದ್ರಿಕ್ತಾದಹಙ್ಕಾರಸ್ತತೋಽಭವತ್। ಮಹತಾ ಚಾವೃತಃ ಸರ್ಗೋ ಭೂತಾದಿವಿಕೃತಸ್ತು ಸಃ

ಮೂರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ರಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂತಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅದು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ತಮಸೋದ್ರಿಕ್ತಾದಹಙ್ಕಾರಾದಜಾಯತ। ಭೂತತನ್ಮಾತ್ರಸರ್ಗಸ್ತು ಭೂತಾದಿಸ್ತಾಮಸಸ್ತು ಸಃ

ಅದರಿಂದ, ತಮಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟಿತು; ಭೂತತನ್ನ್ಮಾತ್ರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭೂತಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ತಮಸ್ಸಿನದು.

thumb|ಮಹಾಭೂತಾಃ ಆಕಾಶಂ ಶುಷಿರಂ ತಸ್ಮಾದುದ್ರಿಕ್ತಂ ಶಬ್ದಲಕ್ಷಣಮ್। ಆಕಾಶಂ ಶಬ್ದಮಾತ್ರನ್ತು ಭೂತಾದಿಶ್ಚಾವೃಣೋತ್ ಪುನಃ

ಅದರಿಂದ ಆಕಾಶವು, ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಶಬ್ದದ ಲಕ್ಷಣವಿದೆ, ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಕಾಶವು ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಭೂತಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ಶಬ್ದಮಾತ್ರನ್ತದಾಕಾಶಂ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಂ ಸಸರ್ಜ ಹ। ಭೂತಾದಿಸ್ತು ವಿಕುರ್ವಾಣಃ ಶಬ್ದಮಾತ್ರಂ ಸಸರ್ಜ್ಜ ಹ

ಅವನು ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಕಾಶವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಅದರ ಅಂಶವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಭೂತಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

ಬಲವಾನ್ ಜಾಯತೇ ವಾಯುಃ ಸ ವೈ ಸ್ಪರ್ಶಗುಣೋ ಮತಃ। ಆಕಾಶಂ ಶಬ್ದಮಾತ್ರನ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಂ ಸಮಾವೃಣೋತ್

ಅದರಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ವಾಯು ಹುಟ್ಟಿತು, ಅದು ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶವು ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶವು ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ರಸಮಾತ್ರಾಸ್ತು ತಾ ಹ್ಯಾಪೋ ರೂಪಮಾತ್ರಾಭಿರಾವೃಣೋತ್। ಆಪೋ ರಸಾನ್ ವಿಕುರ್ವನ್ತ್ಯೋ ಗನ್ಧಮಾತ್ರಂ ಸಸರ್ಜ್ಜಿರೇ

ನೀರು ರಸ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು ರೂಪವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು. ನೀರು ರಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಗಂಧ ಮಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

ಸಙ್ಘಾತೋ ಜಾಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಯ ಗನ್ಧೋ ಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ। ರಸಮಾತ್ರನ್ತು ತತ್ತೋಯಂ ಗನ್ಧಮಾತ್ರಂ ಸಮಾವೃಣೋತ್

ಅದರಿಂದ ಸಂಯೋಜನೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಗುಣವನ್ನು ಗಂಧ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಸದಿಂದ ನೀರು ಉಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಂಧವು ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ತನ್ಮಾತ್ರಾ ತೇನ ತನ್ಮಾತ್ರತಾ ಸ್ಮೃತಾ। ಅವಿಶೇಷವಾಚಕತ್ವಾದವಿಶೇಷಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಅಶಾನ್ತಘೋರಮೂಢತ್ವಾದವಿಶೇಷಾಸ್ತತಃ ಪುನಃ

ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದರ ತತ್ತ್ವ ಅಂಶವಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತತ್ತ್ವ ಅಂಶತ್ವ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳನ್ನು ಅವಿಶೇಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲದ, ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಮೂಢ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅವಿಶೇಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.