ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವಿಬುಧಾ ಈಜಿರೇ ತತ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರತಿವತ್ಸರಾನ್। ಭ್ರಮತೋ ಧರ್ಮಚಕ್ರಸ್ಯ ಯತ್ರ ನೇಮಿರಶೀರ್ಯತ। ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ವಿಖ್ಯಾತ ನೈಮಿಷಂ ಮುನಿಪೂಜಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು; ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ಅಂಚು ತಿರುಗಿದರೂ ಧೂಳಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಪಡುವ ನೈಮಿಷ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

ಯತ್ರ ಸಾ ಗೋಮತೀ ಪುಣ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಚಾರಣ ಸೇವಿತಾ। ರೋಹಿಣೀ ಸುಷುವೇ ತತ್ರ ತತಃ ಸೌಮ್ಯೋಽಭವತ್ ಸುತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಗೋಮತಿ ನದಿ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ರೋಹಿಣಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ಆ ಮಗನು ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಶಕ್ತಿರ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಸಮಭವದ್ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಅರುನ್ಧತ್ಯಾಃ ಸುತಾ ಯತ್ರ ಶತಮುತ್ತಮತೇಜಸಃ

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯು ಜನಿಸಿದರು; ಅರುಂಧತಿಯಿಂದ ಶತಾರುಣ್ಯ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಕಲ್ಮಾಷಪಾದೋ ನೃಪತಿರ್ಯತ್ರ ಶಪ್ತಶ್ಚ ಶಕ್ತಿನಾ। ಯತ್ರ ವೈರಂ ಸಮಭವದ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಸಿಷ್ಠಯೋಃ

ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಶಕ್ತಿಯು ಶಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ವೈರವೂ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಅದೃಶ್ಯನ್ತ್ಯಾಂ ಸಮಭವನ್ಮುನಿರ್ಯತ್ರ ಪರಾಶರಃ। ಪರಾಭವೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಯಸ್ಮಿನ್ ಜಾತೇಽಪ್ಯವರ್ತ್ತತ

ಅಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯ ಸಂಗಮದಿಂದ ಪರಾಶರ ಮುನಿಯು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಜನನದ ನಂತರವೂ ವಸಿಷ್ಠನ ಸೋಲು ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.

ತತ್ರ ತೇ ಈಜಿರೇ ಸತ್ರಂ ನೈಮಿಷೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ। ನೈಮಿಷೇ ಈಜಿರೇ ಯತ್ರ ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ನೈಮಿಷೇಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ಸತ್ರಮಭವತ್ತೇಷಾಂ ಸಮಾ ದ್ವಾದಶ ಧೀಮತಾಮ್। ಪುರೂರವಸಿ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇ ಪ್ರಶಾಸತಿ ವಸುನ್ಧರಾಮ್

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ನಡೆಸಿದ ಆ ಯಜ್ಞವು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪುರೂರವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಷ್ಟಾದಶ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ದ್ವೀಪಾನಶ್ನನ್ ಪುರೂರವಾಃ। ತುತೋಷ ನೈವ ರತ್ನಾನಾಂ ಲೋಭಾದಿತಿ ಹಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್

ಪುರೂರವನು ಸಮುದ್ರದ ಹದಿನೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೂ, ರತ್ನಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ ಎಂದೂ ತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಉರ್ವಶೀ ಚಕಮೇ ಯಂ ಚ ದೇವಹೂತಿಪ್ರಣೋದಿತಾ। ಆಜಹಾರ ಚ ತತ್ಸತ್ರಂ ಸ್ವರ್ವೇಶ್ಯಾಸಹಸಙ್ಗತಃ

ದೇವಹೂತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯು ಅವನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಳು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ರಾಣಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಳು.

ತಸ್ಮಿನ್ನರಪತೌ ಸತ್ರಂ ನೈಮಿಷೇಯಾಃ ಪ್ರಚಕ್ರಿರೇ। ಯಂ ಗರ್ಭೇ ಸುಷುವೇ ಗಙ್ಗಾ ಪಾವಕಾದ್ದೀಪ್ತತೇಜಸಮ್। ತದುಲ್ಬಂ ಪರ್ವತೇ ನ್ಯಸ್ತಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ

ಆ ರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷೇಯರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಗಂಗೆಯು ಪಾವಕನಿಂದ ಹೊತ್ತ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಅದು ಬಂಗಾರವಾಗಿತು.

ಹಿರಣ್ಮಯಂ ತತಶ್ಚಕ್ರೇ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ದೇವೋ ಭಾವಯನ್ ಲೋಕಭಾವನಮ್

ಆ ಬಂಗಾರದಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಸ್ವತಃ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೇವತೆ, ಮಹಾತ್ಮರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತತಸ್ತತ್ರ ತೇಷಾಮಮಿತತೇಜಸಾಮ್। ಐಲಃ ಪುರೂರವಾ ಭೇಜೇ ತಂ ದೇಶಂ ಮೃಗಯಾಂ ಚರನ್

ನಂತರ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಐಲ ಪುರೂರವನು, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವರ ನಡುವೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚಾರ್ಯಂ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ಹಿರಣ್ಮಯಮ್। ಲೋಭೇನ ಹತವಿಜ್ಞಾನಸ್ತದಾದಾತುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ

ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಬಂಗಾರದ ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ನೋಡಿ, ಲೋಭದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ತಪ್ಪಿ, ಅದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದನು.

ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತತಸ್ತಸ್ಯ ಚುಕ್ರುಧುರ್ನೃಪತೇರ್ಭೃಶಮ್। ನಿಜಘ್ನುಶ್ಚಾಪಿ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಕುಶವಜ್ರೈರ್ಮನೀಷಿಣಃ। ತತೋ ನಿಶಾನ್ತೇ ರಾಜಾನಂ ಮುನಯೋ ದೈವನೋದಿತಾಃ

ಆಗ ನೈಮಿಷೇಯರು ಆ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕುಶದ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ವಜ್ರದಂತೆ ಹೊಡೆದು ಅವನನ್ನು ಬಡಿದರು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮುನಿಗಳು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ಕುಶವಜ್ರೈರ್ವಿನಿಷ್ಪಿಷ್ಟಃ ಸ ರಾಜಾ ವ್ಯಜಹಾತ್ತನುಮ್ । ಔರ್ವಶೇಯಂ ತತಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಞ್ಚಕ್ರುರ್ನೃಪಂ ಭುವಿ

ಕುಶದ ವಜ್ರಗಳಿಂದ ಪಿಡುಗಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ನಂತರ ಉರ್ವಶಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಅವನ ಮಗನನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ನಹುಷಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಪಿತರಂ ಯಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ। ಸ ತೇಷು ವರ್ತ್ತತೇ ಸಮ್ಯಗ್ ಧರ್ಮಶೀಲೋ ಮಹೀಪತಿಃ। ಆಯುರಾರೋಗ್ಯಮತ್ಯುಗ್ರಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ ನರಸತ್ತಮಃ

ನಹುಷನ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ತಂದೆಯೆಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನು ಅವರ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಆರೋಗ್ಯವಿದೆ, ಅವನು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಚ ರಾಜಾನಂ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರಾಃ। ಸತ್ರಮಾರೇಭಿರೇ ಕರ್ತ್ತುಂ ಯಥಾವದ್ಧರ್ಮಭೂತಯೇ

ಮೇಲೆ ರಾಜನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಬಭೂವ ಸತ್ರಂ ತತ್ತೇಷಾಂ ಬಹ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ವಿಶ್ವಂ ಸಿಸೃಕ್ಷಮಾಣಾನಾಂ ಪುರಾ ವಿಶ್ವಸೃಜಾಮಿವ

ಅವರ ಆ ಯಜ್ಞವು ಮಹಾತ್ಮರಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು, ಜಗತ್ತನ್ನು ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರರು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ವೈಖಾನಸೈಃ ಪ್ರಿಯಸಖೈರ್ವಾಲಖಿಲ್ಯೈರ್ಮರೀಚಿಕೈಃ। ಅನ್ಯೈಶ್ಚ ಮುನಿಭಿರ್ಜುಷ್ಟಂ ಸೂರ್ಯವೈಶ್ವಾನರಪ್ರಭೈಃ

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವೈಖಾನಸರು, ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು, ಮರೀಚಿಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಜರಿದ್ದರು.

ಪಿತೃದೇವಾಪ್ಸರಃಸಿದ್ಧೈರ್ಗನ್ಧರ್ವೋರಗಚಾರಣೈಃ। ಸಮ್ಭಾರೈಸ್ತು ಶುಭೈರ್ಜುಷ್ಟಂ ತೈರೇವೇನ್ದ್ರಸದೋ ಯಥಾ

ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು, ಶುಭಕರವಾದ ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ, ಇಂದ್ರನ ಸಭೆಯಂತೆ ಆಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಸ್ತೋತ್ರಸತ್ರಗ್ರಹೈರ್ದೇವಾನ್ ಪಿತೃನ್ ಪಿತ್ರ್ಯೈಶ್ಚ ಕರ್ಮಭಿಃ। ಆನರ್ಚುಶ್ಚ ಯಥಾಜಾತಿ ಗನ್ಧರ್ವಾದೀನ್ ಯಥಾವಿಧಿ

ಅವರು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು. ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಆರಾಧಯಿತುಮಿಚ್ಛನ್ತಸ್ತತಃ ಕರ್ಮಾನ್ತರೇಷ್ವಥ। ಜಗುಃ ಸಾಮಾನಿ ಗನ್ಧರ್ವಾ ನನೃತುಶ್ಚಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ

ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಗಂಧರ್ವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಗಾನ ಹಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರೆಯರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು.

ವ್ಯಾಜಹುರ್ಮುನಯೋ ವಾಚಂ ಚಿತ್ರಾಕ್ಷರಪದಾಂ ಶುಭಾಮ್। ಮನ್ತ್ರಾದಿತತ್ತ್ವವಿದ್ವಾಂಸೋ ಜಗದುಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್

ಮಂತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದ ಋಷಿಗಳು ಸುಂದರವಾದ, ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ವಿತಣ್ಡಾವಚನಾಶ್ಚೈಕೇ ನಿಜಘ್ನುಃ ಪ್ರತಿವಾದಿನಃ। ಋಷಯಸ್ತತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸಃ ಸಾಙ್ಖ್ಯಾರ್ಥನ್ಯಾಯಕೋವಿದಾಃ

ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದ ಕೆಲ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಮಯವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು.

ನ ತತ್ರ ದುರಿತಂ ಕಿಂಚಿದ್ವಿದಧುರ್ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ। ನ ಚ ಯಜ್ಞಹನೋ ದೈತ್ಯಾ ನ ಚ ಯಜ್ಞಮುಷೋಽಸುರಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಯಾವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ದೈತ್ಯರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅಸುರರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕದಿಯಲಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ದುರಿಷ್ಟಂ ವಾ ನ ತತ್ರ ಸಮಜಾಯತ। ಶಕ್ತಿಪ್ರಜ್ಞಾ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈರ್ವಿಧಿರಾಸೀತ್ ಸ್ವನುಷ್ಠಿತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಶಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು.

ಏವಂ ವಿತೇನಿರೇ ಸತ್ರಂ ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ಮನೀಷಿಣಃ। ಭೃಗ್ವಾದ್ಯಾ ಋಷಯೋ ಧೀರಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮಾನ್ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್। ಚಕ್ರಿರೇ ಪೃಷ್ಠಗಮನಾನ್ ಸರ್ವಾನಯುತದಕ್ಷಿಣಾನ್

ಭೃಗು ಮುಂತಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಸಮಾಪ್ತಯಜ್ಞಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ವಾಯುಮೇವ ಮಹಾಧಿಪಮ್। ಪಪ್ರಚ್ಛುರಮಿತಾತ್ಮಾನಂ ಭವದ್ಭಿರ್ಯದಹಂ ದ್ವಿಜಾಃ। ಪ್ರಣೋದಿತಶ್ಚ ವಂಶಾರ್ಥಂ ಸ ಚ ತಾನಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಭುಃ

ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, 'ನೀನು ನಮ್ಮ ವಂಶದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಂತೆ' ಎಂದು ಮಹಾದೇವರಾದ ವಾಯುವನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ ಆ ಪ್ರಭು ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಶಿಷ್ಯಃ ಸ್ವಯಮ್ಭುವೋ ದೇವಃ ಸರ್ವಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದೃಗ್ವಶೀ। ಅಣಿಮಾದಿಭಿರಷ್ಟಾಭಿರೈಶ್ವರ್ಯೈರ್ಯಃ ಸಮನ್ವಿತಃ

ಅವರು ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ಶಿಷ್ಯ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವವರು, ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು.