ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತದಾ ವೈ ನೈಮಿಷೇಯಾಣಾಂ ಸತ್ರೇ ದ್ವಾದಶವಾರ್ಷಿಕೇ। ಯಥಾ ವಿವದಮಾನಸ್ತು ಐಡಃ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಸ್ತು ತೈಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಮಿಷದ ಮುನಿಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಐಡನನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಜನಯಿತ್ವಾ ತ್ವರಣ್ಯಾನ್ತೇ ಐಡಪುತ್ರಂ ಯಥಾಯುಷಮ್। ಸಮಾಪಯಿತ್ವಾ ತತ್ಸತ್ರಮಾಯುಷಂ ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ

ಅವರು ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಐಡನ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು; ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಅವನ ಆಯುಷ್ಯವರೆಗೆ ಸೇವಿಸಿದರು.

ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾವೃತ್ತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ಋಷೀಣಾಂ ಪರಮಂ ಚಾತ್ರ ಲೋಕತನ್ತ್ರಮನುತ್ತಮಮ್

ಎಲ್ಲವೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತೋ ಹಾಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯತ್ಪುರಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಜ್ಞಾನಮುತ್ತಮಮ್। ಅವತಾರಶ್ಚ ರುದ್ರಸ್ಯ ದ್ವಿಜಾನುಗ್ರಹಕಾರಣಾತ್

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಪರಮ ಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ರುದ್ರನ ಅವತಾರ—allವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಪಾಶುಪತಾ ಯೋಗಾಃ ಸ್ಥಾನಾನಾಞ್ಚೈವ ಕೀರ್ತ್ತನಮ್। ಲಿಙ್ಗೋದ್ಭವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ನೀಲಕಣ್ಠತ್ವಮೇವ ಚ

ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗಗಳು, ಸ್ಥಳಗಳ ಮಹಿಮೆ, ದೇವರಾದ ಲಿಂಗೋದ್ಭವ ಮತ್ತು ನೀಲಕಂಠನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಥ್ಯತೇ ಯತ್ರ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ವಾಯುನಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾ। ಧನ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪಾಪಪ್ರಣಾಶನಮ್। ಕೀರ್ತ್ತನಂ ಶ್ರವಣಂ ಚಾಸ್ಯ ಧಾರಣಞ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ

ಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ದೇವರು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಓದುವುದು, ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಖ್ಯಾತಿ ತರಿಸುವುದು, ಆಯುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಪುಣ್ಯ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದು.

ಅನೇನ ಹಿ ಕ್ರಮೇಣೇದಂ ಪುರಾಣಂ ಸಂಪ್ರಚಕ್ಷ್ಯತೇ। ಸುಖಮರ್ಥಃ ಸಮಾಸೇನ ಮಹಾನಪ್ಯುಪಲಭ್ಯತೇ। ತಸ್ಮಾತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸುಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಪಶ್ಚಾದ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿಸ್ತರಮ್

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರ ಸಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ದೊಡ್ಡ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿ, ನಂತರ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಪಾದಮಾದ್ಯಮಿದಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಯೋಽಧೀಯೀತ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ। ತೇನಾಧೀತಂ ಪುರಾಣಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಈ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೇನು, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರಾಣವನ್ನು ಓದಿದವರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಯೋ ವಿದ್ಯಾಚ್ಚತುರೋ ವೇದಾನ್ ಸಾಙ್‌ಗೋಪನಿಷದೋ ದ್ವಿಜಃ। ನ ಚೇತ್ಪುರಾಣಂ ಸಂವಿದ್ಯಾನ್ನೈವ ಸ ಸ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ

ಯಾರು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೊಡನೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಪುರಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾದ ಪಂಡಿತರು ಅಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾಭ್ಯಾಂ ವೇದಂ ಸಮುಪಬೃಂಹಯೇತ್। ಬಿಭೇತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಾದ್ವೇದೋ ಮಾಮಯಂ ಪ್ರತರಿಷ್ಯತಿ

ವೇದವನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ವೇದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಿದವರು ನನ್ನನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಭಯಪಡುತ್ತದೆ.

ಅಭ್ಯಸನ್ನಿಮಮಧ್ಯಾಯಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ। ಆಪದಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಚ್ಯೇತ ಯಥೇಷ್ಟಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಘತಿಮ್

ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ದೇವರು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಯಾವ ಅಪಾಯ ಬಂದರೂ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಿತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಯಸ್ಮಾತ್ ಪುರಾ ಹ್ಯನತೀದಂ ಪುರಾಣಂ ತೇನ ತತ್ ಸ್ಮೃತಮ್। ನಿರುಕ್ತಮಸ್ಯ ಯೋ ವೇದ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಈ ಪುರಾಣವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಚನೆಯಾದ್ದರಿಂದ 'ಪ್ರಾಚೀನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನಾರಾಯಣಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ। ತಸ್ಯಾಪಿ ಜಗತಃ ಸ್ರಷ್ಟುಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ನಾರಾಯಣನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಆ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಮಹೇಶ್ವರನೇ.

ಅತಶ್ಚ ಸಂಕ್ಷೇಪಮಿಮಂ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ಪುರಾಣಮ್। ಸ ಸರ್ಗಕಾಲೇ ಚ ಕರೋತಿ ಸರ್ಗಾನ್ ಸಂಹಾರಕಾಲೇ ಪುನರಾದದೀತ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ: ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಈ ಪುರಾಣದ ಎಲ್ಲವೂ; ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಶುಕ ಉವಾಚ।। ಪ್ರತ್ಯಬ್ರುವನ್ ಪುನಃ ಸೂತಮೃಷಯಸ್ತೇ ತಪೋಧನಾಃ। ಕುತ್ರ ಸತ್ರಂ ಸಮಭವತ್ ತೇಷಾಮದ್ಭುತಕರ್ಮಣಾಮ್

ಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಪುನಃ ಆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಋಷಿಗಳು ಸೂತನನ್ನು ಕೇಳಿದರು—'ಅದು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರ ಯಜ್ಞವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು?'

ಕಿಯನ್ತಂ ಚೈವ ತತ್ಕಾಲಂ ಕಥಂ ಚ ಸಮವರ್ತ್ತತ। ಆಚಚಕ್ಷ ಪುರಾಣಂ ಚ ಕಥಂ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಭಞ್ಚನಃ

'ಆ ಯಜ್ಞವು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು, ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು? ಪ್ರಭಂಚನನು ಅವರಿಗೆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು?'

ಆಚಕ್ಷ್ವ ವಿಸ್ತರೇಣೇದಂ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ನಃ। ಇತಿ ಸನ್ನೋದಿತಃ ಸೂತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶುಭಂ ವಚಃ

'ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು, ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲವಿದೆ' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೂತನು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಯತ್ರ ತೇ ಧೀರಾ ಈಜಿರೇ ಸತ್ರಮುತ್ತಮಮ್। ಯಾವನ್ತಂ ಚಾಭವತ್ ಕಾಲಂ ಯಥಾ ಚ ಸಮವರ್ತತ

'ಆ ಧೀರರು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ಅದು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು, ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.'

ಸಿಸೃಕ್ಷಮಾಣಾ ವಿಶ್ವಂ ಹಿ ಯತ್ರ ವಿಶ್ವಸೃಜಃ ಪುರಾ। ಸತ್ರಂ ಹಿ ಈಜಿರೇ ಪುಣ್ಯಂ ಸಹಸ್ರಂ ಪರಿವತ್ಸರಾನ್

ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಣ್ಯಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ತಪೋ ಗೃಹಪತಿರ್ಯತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಭವತ್ ಸ್ವಯಮ್। ಇಲಾಯಾ ಯತ್ರ ಪತ್ನೀತ್ವಂ ಶಾಮಿತ್ರಂ ಯತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್। ಮೃತ್ಯುಶ್ಚಕ್ರೇ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಸತ್ರೇ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನಾದ ತಪಸ್ಸು ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನಾದನು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಲಾ ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಾಮಿತ್ರನು ಇದ್ದನು; ಮಹಾತ್ಮರು ನಡೆಸಿದ ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮೃತ್ತ್ಯುವೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು.

ವಿಬುಧಾ ಈಜಿರೇ ತತ್ರ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರತಿವತ್ಸರಾನ್। ಭ್ರಮತೋ ಧರ್ಮಚಕ್ರಸ್ಯ ಯತ್ರ ನೇಮಿರಶೀರ್ಯತ। ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ವಿಖ್ಯಾತ ನೈಮಿಷಂ ಮುನಿಪೂಜಿತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು; ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ಅಂಚು ತಿರುಗಿದರೂ ಧೂಳಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಪಡುವ ನೈಮಿಷ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

ಯತ್ರ ಸಾ ಗೋಮತೀ ಪುಣ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಚಾರಣ ಸೇವಿತಾ। ರೋಹಿಣೀ ಸುಷುವೇ ತತ್ರ ತತಃ ಸೌಮ್ಯೋಽಭವತ್ ಸುತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಗೋಮತಿ ನದಿ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ರೋಹಿಣಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ಆ ಮಗನು ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಶಕ್ತಿರ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಸಮಭವದ್ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಅರುನ್ಧತ್ಯಾಃ ಸುತಾ ಯತ್ರ ಶತಮುತ್ತಮತೇಜಸಃ

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯು ಜನಿಸಿದರು; ಅರುಂಧತಿಯಿಂದ ಶತಾರುಣ್ಯ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಕಲ್ಮಾಷಪಾದೋ ನೃಪತಿರ್ಯತ್ರ ಶಪ್ತಶ್ಚ ಶಕ್ತಿನಾ। ಯತ್ರ ವೈರಂ ಸಮಭವದ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಸಿಷ್ಠಯೋಃ

ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಶಕ್ತಿಯು ಶಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ವೈರವೂ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಅದೃಶ್ಯನ್ತ್ಯಾಂ ಸಮಭವನ್ಮುನಿರ್ಯತ್ರ ಪರಾಶರಃ। ಪರಾಭವೋ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಯಸ್ಮಿನ್ ಜಾತೇಽಪ್ಯವರ್ತ್ತತ

ಅಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯ ಸಂಗಮದಿಂದ ಪರಾಶರ ಮುನಿಯು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಜನನದ ನಂತರವೂ ವಸಿಷ್ಠನ ಸೋಲು ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.

ತತ್ರ ತೇ ಈಜಿರೇ ಸತ್ರಂ ನೈಮಿಷೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ। ನೈಮಿಷೇ ಈಜಿರೇ ಯತ್ರ ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ನೈಮಿಷೇಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ಸತ್ರಮಭವತ್ತೇಷಾಂ ಸಮಾ ದ್ವಾದಶ ಧೀಮತಾಮ್। ಪುರೂರವಸಿ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇ ಪ್ರಶಾಸತಿ ವಸುನ್ಧರಾಮ್

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ನಡೆಸಿದ ಆ ಯಜ್ಞವು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪುರೂರವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಷ್ಟಾದಶ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ದ್ವೀಪಾನಶ್ನನ್ ಪುರೂರವಾಃ। ತುತೋಷ ನೈವ ರತ್ನಾನಾಂ ಲೋಭಾದಿತಿ ಹಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್

ಪುರೂರವನು ಸಮುದ್ರದ ಹದಿನೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರೂ, ರತ್ನಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ ಎಂದೂ ತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಉರ್ವಶೀ ಚಕಮೇ ಯಂ ಚ ದೇವಹೂತಿಪ್ರಣೋದಿತಾ। ಆಜಹಾರ ಚ ತತ್ಸತ್ರಂ ಸ್ವರ್ವೇಶ್ಯಾಸಹಸಙ್ಗತಃ

ದೇವಹೂತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯು ಅವನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಳು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ರಾಣಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಳು.