ಪುರಾಣಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯದುಕ್ತಂ ಮಾತರಿಶ್ವನಾ। ಪೃಷ್ಟೇನ ಮುನಿಭಿಃ ಪೂರ್ವಂ ನೈಮಿಷೀಯೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಈಗ ನಾನು ಪುರಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಮತರಿಶ್ವನು, ಹಿಂದೆ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ ಹೇಳಿದ್ದನು.
ಮಹೇಶ್ವರಃ ಪರೋಽವ್ಯಕ್ತಶ್ಚತುರ್ಬಾಹುಶ್ಚತುರ್ಮುಖಃ। ಅಚಿನ್ತ್ಯಶ್ಚಾಪ್ರಮೇಯಶ್ಚ ಸ್ವಯಮ್ಭೂರ್ಹೇತುರೀಶ್ವರಃ
ಮಹೇಶ್ವರನು, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಅವ್ಯಕ್ತನು, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವನು, ಅಕಲ್ಪನೀಯನು, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದವನು, ಸ್ವಯಂಭುವು, ಕಾರಣವೂ, ಈಶ್ವರನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಕಾರಣಂ ಯದ್ಯನ್ನಿತ್ಯಂ ಸದಸದಾತ್ಮಕಮ್। ಮಹದಾದಿವಿಶೇಷಾನ್ತಂ ಸೃಜತೀತಿ ವಿನಿಶ್ಚಯಃ
ಅವ್ಯಕ್ತವು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಶ್ವತವೂ, ಸತ್ತು-ಬದುಕಿರುವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ವಿಶೇಷವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಿರವಾದ ನಂಬಿಕೆ.
ಅಣ್ಡಂ ಹಿರಣ್ಮಯಞ್ಚೈವ ಬಭೂವಾಪ್ರತಿಮಂ ತತಃ। ಅಣ್ಡಸ್ಯಾವರಣಞ್ಚಾದ್ಭಿರಪಾಮಪಿ ಚ ತೇಜಸಾ
ಆಮೇಲೆ ಹಿರಣ್ಮಯ ಅಂಡವು, ಅಪ್ರತಿಮವಾದುದು ಉದಯವಾಯಿತು. ಆ ಅಂಡವನ್ನು ನೀರು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಯಿತು.
ವಾಯುನಾ ತಸ್ಯ ನಭಸಾ ನಭೋ ಭೂತಾದಿನಾ ವೃತಮ್। ಭೂತಾದಿರ್ಮಹತಾ ಚೈವ ಅವ್ಯಕ್ತೇನಾವೃತೋ ಮಹಾನ್
ಆ ಅಂಡವನ್ನು ವಾಯು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂತಾದಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಯಿತು. ಭೂತಾದಿಯನ್ನು ಮಹತ್ತಿನಿಂದ, ಮಹತ್ತನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಅತೋಽತ್ರ ವಿಶ್ವದೇವಾನಾಮೃಷೀಣಾಞ್ಚೋಪವರ್ಣಿತಮ್। ನದೀನಾಂ ಪರ್ವತಾನಾಞ್ಚ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋಽತ್ರ ಶಸ್ಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪರ್ವತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮನ್ವನ್ತರಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕಲ್ಪಾನಾಞ್ಚೋಪವರ್ಣನಮ್। ಕೀರ್ತ್ತನಂ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಜನ್ಮ ಚ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳು, ಕಲ್ಪಗಳ ವಿವರಣೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮಹಿಮೆ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಹುಟ್ಟಿನ ವರ್ಣನೆ ಕೂಡ ಇದೆ.
ಅತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸ್ರಷ್ಟೃತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗೋಪವರ್ಣನಮ್। ಅವಸ್ಥಾಶ್ಚಾತ್ರ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ
ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ವಿವರ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಪಾನಾಂ ವತ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ಜಗತಃ ಸ್ಥಾಪನನ್ತಥಾ। ಶಯನಞ್ಚ ಹರೇರತ್ರ ಪೃಥಿವ್ಯುದ್ಧರಣನ್ತಥಾ
ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಗಳ ವರ್ಷಗಳು, ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಹರಿಯ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ ಘಟನೆಗಳಿವೆ.
ಸನ್ನಿವೇಶಃ ಪುರಾದೀನಾಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಭಾಗಶಃ। ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಗೃಹಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಾನಾಞ್ಚವಿನಾಶನಮ್
ನಗರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳ ವಿಭಜನೆ, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ರೂಪ, ಸಿದ್ಧರ ನಾಶ—allವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನಾನಾಂ ಪಥಾಞ್ಚೈವ ಸಞ್ಚರೋ ಬಹುವಿಸ್ತರಃ। ಸ್ವರ್ಗೇ ಸ್ಥಾನವಿಭಾಗಶ್ಚ ಮರ್ತ್ತ್ಯಾನಾಂ ಭುವಿಚಾರಿಣಾಮ್
ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರದ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಚಾರ, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇರುವ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ವೃಕ್ಷಾಣಾಮೋಷಧೀನಾಞ್ಚ ವೀರುಧಾಞ್ಚ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತನಮ್। ವೃಕ್ಷನಾರಕಿಕೀಟತ್ವಂ ಮರ್ತ್ತ್ಯಾನಾಂ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್
ಮರಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಮರ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಕೀಟರಾಗಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವತಾನಾಮೃಷೀಣಾಞ್ಚ ದ್ವೇ ಸೃತೀ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತೇ। ಅನ್ನಾದೀನಾಂ ತನೂನಾಞ್ಚ ಸರ್ಜನನ್ತ್ಯಜನನ್ತಥಾ
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇಹ ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಥಮಂ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪುರಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸ್ಮೃತಮ್। ಅನನ್ತರಞ್ಚ ವಕ್ರೇಭ್ಯೋ ವೇದಾಸ್ತಸ್ಯ ವಿನಿಃಸೃತಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲನೆಯದು ಪುರಾಣವೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆನಂತರ ಅವನ ಬಾಯಿಂದವೇ ವೇದಗಳು ಹೊರಬಂದವು.
ಅಙ್ಗಾನಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಞ್ಚ ವ್ರತಾನಿ ನಿಯಮಾಸ್ತಥಾ। ಪಶೂನಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಞ್ಚ ಸಮ್ಭವಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ
ವೇದಗಳ ಅಂಗಗಳು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರವಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಥಾ ನಿರ್ವಚನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕಲ್ಪಸ್ಯ ಚ ಪರಿಗ್ರಹಃ। ನವ ಸರ್ಗಾಃ ಪುನಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಾಃ
ಹೀಗೆಯೇ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ, ಕಾಲ್ಪದ ವಿವರವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಒಂಬತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ವಿವರವಿದೆ.
ತ್ರಯೋಽನ್ಯೇ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಾಸ್ತು ತತೋ ಲೋಕಾನಕಲ್ಪಯತ್। ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವಯವೇಭ್ಯಶ್ಚ ಧರ್ಮಾದೀನಾಂ ಸಮುದ್ಭವಃ
ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ವಿವರವಿದೆ. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಧರ್ಮಾದಿಗಳ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು.
ಯೇ ದ್ವಾದಶ ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಕಲ್ಪೇ ಪುನಃ ಪುನಃ। ಕಲ್ಪಯೋರನ್ತರಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪ್ರತಿಸನ್ಧಿಶ್ಚ ಯಸ್ತಯೋಃ
ಪ್ರತಿ ಕಾಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಜೆಗಳ ವಿವರವಿದೆ. ಎರಡು ಕಾಲ್ಪಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯೂ ಅವುಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಮೋಮಾತ್ರಾವೃತತ್ವಾಚ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಧರ್ಮಸಮ್ಭವಃ। ತಥೈವ ಶತರೂಪಾಯಾಃ ಸಮ್ಭವಶ್ಚ ತತಃ ಪರಮ್
ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅಧರ್ಮದ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ, ನಂತರ ಶತರೂಪೆಯ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಿಯವ್ರತೋತ್ತಾನಪಾದೌ ಪ್ರಸೂತ್ಯಾಕೂತಯಶ್ಚ ತಾಃ। ಕೀರ್ತ್ತ್ಯನ್ತೇ ಧೂತಪಾಪ್ಮಾನೋ ಯೇಷು ಲೋಕಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ, ಅವರ ಸಂತಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆಕೂತಿಯ ವಿವರವಿದೆ. ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಇವರಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ರುಚೇಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಶ್ಚೋರ್ದ್ವಮಾಕೂತ್ಯಾಂ ಮಿತುನೋದ್ಭವಃ। ಪ್ರಸೂತ್ಯಾಮಪಿ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಕನ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರಭವಸ್ತತಃ
ರೂಚಿ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ನೋಟದಲ್ಲಿ ಆಕೂತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಿತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪ್ರಸೂತಿಯ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಷು ಚಾಪ್ಯೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಶ್ರದ್ಧಾದ್ಯಾಸು ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಧರ್ಮಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ಸರ್ಗಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಸ್ಯ ಸುಖೋದಯಃ
ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾತ್ಮೆಯರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನ ಸಾತ್ವಿಕವಾದ, ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರವಿದೆ.
ತಥಾಽಧರ್ಮ್ಮಸ್ಯ ಹಿಂಸಾಯಾಂ ತಾಮಸೋಽಶುಭಲಕ್ಷಣಃ। ಮಹೇಶ್ವರಸ್ಯ ಸತ್ಯಾಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಅಧರ್ಮದ, ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ತಾಮಸ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಸ್ವಭಾವದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರವಿದೆ. ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿರಾಮಯಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತಾದೃಶಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ಪುನಃ। ಯೋಗಂ ಯೋಗನಿಧಿಃ ಪ್ರಾಹ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಮುಕ್ತಿಕಾಂಕ್ಷಿಣಾಮ್
ದೋಷರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೋಗದ ಖಜಾನೆಯಾದವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಯೋಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.
ಅವತಾರಶ್ಚ ರುದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಂ ತಥೈವ ಚ। ತ್ರೈವೇದಿಕಾಂ ಕಥಾಞ್ಚಾಪಿ ಸಂವಾದಃ ಪರಮೋ ಮಹಾನ್
ರುದ್ರನ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ, ಮೂರು ವಿಧದ ವೇದಕಥೆ ಮತ್ತು ಪರಮವಾದ ಮಹಾ ಸಂವಾದವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ಯತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ಸ್ತುತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸ ದೇವೇಶಸ್ತುತೋಷ ಭಗವಾನ್ ಶಿವಃ
ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರಿಂದ ಹಾಡಲಾದ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಶಿವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋಽಥ ರುದ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಙ್ಗೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ನಾಮ ಹೇತುಶ್ಚ ಯಥಾಽರೋದೀನ್ಮಹಾಮನಾಃ
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ದೇಹದಿಂದ ರುದ್ರನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನೂ, ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣವನ್ನೂ, ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಅಳಿದನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರುದ್ರಾದೀನಿ ಯಥಾ ಹ್ಯಷ್ಟೌ ನಾಮಾನ್ಯಾಪ್ನೋತ್ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ। ಯಥಾ ಚ ತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ರತಮಿದಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್
ಸ್ವಯಂಭುವನು ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲಾ, ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೃಗ್ವಾದೀನಾಮೃಷೀಣಾಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗೋಪವರ್ಣನಮ್। ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಚ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇರ್ಯತ್ರ ಗೋತ್ರಾನುಕೀರ್ತ್ತನಮ್
ಭೃಗು ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯ ವಿವರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಜಾಯಾಃ ಸಮ್ಭೂತಿಃ ಸ್ವಾಹಾಯಾಂ ಯತ್ರ ಕೀರ್ತ್ತಿತಾ। ಪಿತೄಣಾಂ ದ್ವಿಪ್ರಕಾರಾಣಾಂ ಸ್ವಧಾಯಾಸ್ತದನನ್ತರಮ್
ಅಗ್ನಿದೇವರ ಸಂತಾನವು ಸ್ವಾಹಾದೇವಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತೋ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ, ಪಿತೃಗಳು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವಧಾದೇವಿಯಿಂದ ಅವರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿದೆ.