ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಶಕ್ರಪದೇ ಇನ್ದ್ರಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೯.

ಶಕ್ರನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ರೌಞ್ಚಮಾತಙ್ಗಯೋಃ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಸೂರ್ಯ್ಯಪದೇ ಪಞ್ಚ ಪಾಪಿನೋಽರ್ಕ್ಕಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೯.

ಕ್ರೌಂಚ ಮತ್ತು ಮಾತಂಗರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಐದು ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಕಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಾರ್ತಿಕೇಯಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಶಿವಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಗಣೇಶಸ್ಯ ಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ರುದ್ರಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೯.

ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಶಿವಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಗಣೇಶನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ರುದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಗಜಕರ್ಣತರ್ಪಣಕೃನ್ನಿರ್ಮಲಂ ಸ್ವರ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಅನ್ಯೇಷಾಞ್ಚ ಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೯.

ಗಜಕರ್ಣನಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಇತರರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವ್ವೇಷಾಂ ಕಾಶ್ಯಪಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ವಿಷ್ಣೋ ರುದ್ರಸ್ಯ ವೈ ಪದಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚ ಪದಂ ಚಾಪಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತತ್ರ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್ ।। ೪೯.

ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಕಶ್ಯಪನ ಸ್ಥಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾರಮ್ಭೇ ಚ ಸಮಾಪ್ತೌ ಚ ತೇಷಾಮನ್ಯತಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಭವೇತ್ತತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ತ್ತುಶ್ಚ ನಾರದ ।। ೪೯.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ನಾರದ.

ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪದೇ ದಿವ್ಯೇ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಮುನಿಃ ಪುರಾ। ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವೋದ್ಯತೋ ದಾತುಂ ಪಿತ್ರಾದಿಭ್ಯಶ್ಚ ಪಿಣ್ಡಕಮ್ ।। ೪೯.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಶ್ಯಪನ ದೈವಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೌ ತತೋ ಹಸ್ತೌ ಪದಮುದ್ಭಿದ್ಯ ನಿರ್ಗತೌ। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹಸ್ತದ್ವಯಂ ತತ್ರ ಮುನಿಃ ಸಂಶಯಮಾಗತಃ ।। ೪೯.

ಆ ಬಳಿಕ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಕೈ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಕೈ ಹೊರಬಂದವು. ಆ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮುನಿಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಯಿತು.

ತತಃ ಸ್ವಮಾತರಂ ಶಾನ್ತಾಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಸ ಮಹಾಮುನಿಃ। ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪದೇ ದಿವ್ಯೇ ಶುಕ್ಲೇ ಕೃಷ್ಣೇಽಥ ವಾ ಕರೇ ।। ೪೯.

ಆಗ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ತನ್ನ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಕಶ್ಯಪನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಬಿಳಿ ಕೈ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕೈ ಯಾರದು?' ಎಂದು.

ಪಿಣ್ಡೋ ದೇಯೋ ಮಯಾ ಮಾತರ್ಜಾನಾಸಿ ಪಿತರಂ ವದ ಶಾನ್ತೋವಾಚ ೪೯.

ಅವನು ಕೇಳಿದನು: 'ತಾಯಿ, ನಾನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕೆ? ನಿನಗೆ ತಂದೆಯಾರು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿದೆಯೆ? ಹೇಳು,' ಎಂದು ಶಾಂತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ತತಃ ಪಿಣ್ಡಂ ದಾತುಂ ಕೃಷ್ಣಾಯ ಚೋದ್ಯತಃ। ಶ್ವೇತೋಽದೃಶ್ಯೋಽಬ್ರವೀತ್ತತ್ರ ಪುತ್ರಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಮಮೌರಸಃ ।। ೪೯.

ಆ ಬಳಿಕ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಕೈಗೆ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆಗ ಬಿಳಿ ಕೈ ಕಾಣಿಸದೆ ಹೋದರೂ, ಅದು ಹೇಳಿತು: 'ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಮಗನು.'

ಕೃಷ್ಣೋಽಬ್ರವೀನ್ಮಮ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತತೋ ಮೇ ದೇಹಿ ಪಿಣ್ಡಕಮ್। ಸ್ವೈರಿಣ್ಯಥಾಬ್ರವೀದ್ದಾತುಂ ಕ್ಷೇತ್ರಿಣೇ ಬೀಜಿನೇ ತತಃ ।। ೪೯.

ಕಪ್ಪು ಕೈ ಹೇಳಿತು: 'ಇದು ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿಂಡವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು.' ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಆ ಮಹಿಳೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ಪಿಂಡವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಬೀಯೂ ಇರುವವನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.'

ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ತತಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪದೇ ದದೌ । ಹಂಸಯುಕ್ತವಿಮಾನೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮುಭೌ ಗತೌ ।। ೪೯.

ಆ ಬಳಿಕ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಕಶ್ಯಪನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಹಂಸಗಳಿದ್ದ ರಥದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ರಾಮೋ ರುದ್ರಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪಿಣ್ಡದಾನಾಯ ಚೋದ್ಯತಃ। ಪಿತಾ ದಶರಥಃ ಸ್ವರ್ಗಾತ್ಪ್ರಸಾರ್ಯ್ಯ ಕರಮಾಗತಃ ।। ೪೯.

ರಾಮನು ರುದ್ರನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಪ್ರೇರಿತನಾದನು. ಅವನ ತಂದೆ ದಶರಥನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಕೈ ಚಾಚಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ನಾದಾತ್ಪಿಣ್ಡಂ ಕರೇ ರಾಮೋ ದದೌ ರುದ್ರಪದೇ ತತಃ। ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಾತಿಕ್ರಮಾದ್ಭೀತಂ ರಾಮಂ ದಶರಥೋಽಬ್ರವೀತ್ ।। ೪೯.

ರಾಮನು ಪಿಂಡವನ್ನು ತಂದೆಯ ಕೈಗೆ ಇಡದೆ, ರುದ್ರನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ರಾಮನಿಗೆ ದಶರಥನು ಮಾತಾಡಿದನು.

ತಾರಿತೋಽಹಂ ತ್ವಯಾ ಪುತ್ರ ರುದ್ರಲೋಕಮವಾಪ್ನುಯಾಮ್। ಹಸ್ತೇ ಪಿಣ್ಡಪ್ರದಾನೇನ ಸ್ವರ್ಗತಿರ್ನ ಹಿ ಮೇ ಭವೇತ್ ।। ೪೯.

'ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀಯ, ಮಗನೆ; ನಾನು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಕೈಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗ ಸಿಗದು.'

ತ್ವಞ್ಚ ರಾಜ್ಯಂ ಚಿರಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಾಲಯಿತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ಪ್ರಜಾಃ। ಯಜ್ಞಾನ್ಸದಕ್ಷಿಣಾನ್ಕೃತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ವ್ರಜಿಷ್ಯಸಿ ।। ೪೯.

'ನೀನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತು رعಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುವೆ.'

ಪುರ್ಯ್ಯಯೋಧ್ಯಾಜನೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಕೃಮಿಕೀಟಾದಿಭಿಃ ಸಹ। ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಸೌ ದಶರಥೋ ರುದ್ರಲೋಕಂ ಪರಂ ಯಯೌ ।। ೪೯.

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ, ಹುಳಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ, ದಶರಥನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪರಮ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

ಭೀಷ್ಮೋ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠೇ ಆಹೂಯ ಪಿತರಂ ಸ್ವಕಮ್। ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವೋದ್ಯತೋ ದಾತುಂ ಪಿತ್ರಾದಿಭ್ಯಶ್ಚ ಪಿಣ್ಡಕಮ್ ।। ೪೯.

ಭೀಷ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಪಿತುರ್ವಿನಿರ್ಗತೌ ಹಸ್ತೌ ಗಯಾಶಿರಸಿ ಶನ್ತನೋಃ। ನಾದಾತ್ಪಿಣ್ಡಂ ಕರೋ ಭೀಷ್ಮೋ ದದೌ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ತತಃ ।। ೪೯.

ಗಯಾಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಂತನು ತಂದೆಯ ಕೈಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ಭೀಷ್ಮನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಕೈಗೆ ಇಡದೆ, ವಿಷ್ಣುಪದದಲ್ಲೇ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

ಶನ್ತನುಃ ಪ್ರಾಹ ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥೇ ನಿಶ್ಚಲೋ ಭವಾನ್। ತ್ರಿಕಾಲದೃಷ್ಟಿರ್ಭವತ್ ಚಾನ್ತೇ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ತೇ ಗತಿಃ ।। ೪೯.

ಶಂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಮೂರು ಕಾಲಗಳ ದರ್ಶನವು ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವೇ ನಿನ್ನ ಗತಿ.'

ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಮರಣಂ ಚಾಸ್ತು ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಮುಕ್ತಿಮಾಗತಃ। ಕನಕೇಶಞ್ಚ ಕೇದಾರಂ ನಾರಸಿಂಹಂ ಚ ವಾಮನಮ್ ।। ೪೯.

'ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮರಣವಾಗಲಿ,' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಕನಕೇಶ, ಕೆದಾರ, ನಾರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ವಾಮನ.

ಉದಙ್ಮಾರ್ಗೇ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಚ್ಯ ಪಿತೄನ್ಸರ್ವ್ವಾಂಶ್ಚ ತಾರಯೇತ್। ಗಯಾಶಿರಸಿ ಯಃ ಪಿಣ್ಡಾನ್ಯೇಷಾಂ ನಾಮ್ನಾ ತು ನಿರ್ವಪೇತ್ ।। ೪೯.

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗಯಾಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಅವರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನರಕಸ್ಥಾ ದಿವಂ ಯಾನ್ತಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಾ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯುಃ। ಗಯಾಶಿರಸಿ ಯಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಶಮೀಪತ್ರಪ್ರಮಾಣತಃ ।। ೪೯.

ನರಕದಲ್ಲಿರುವವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಗಯಾಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಮೀಪತ್ರದಷ್ಟು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ.

ಕನ್ದಮೂಲಫಲಾದ್ಯೈರ್ವಾ ದದ್ಯಾತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಪದಾನಿ ಯತ್ರ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ವಿಷ್ಣ್ವಾದೀನಾಂ ತದಗ್ರತಃ ।। ೪೯.

ಕಂದ, ಮೂಲ, ಹಣ್ಣು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದು; ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರರ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕಾಣುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಪಿಣ್ಡಞ್ಚ ತೇಷಾಂ ಲೋಕಾನ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್। ಸರ್ವ್ವತ್ರ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಾದ್ರಿಃ ಪದೈರೇಭಿಃ ಸುಲಕ್ಷಿತಃ ।। ೪೯.

ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಪಿಂಡ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಪಿತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಂಡಪೃಷ್ಠ ಪರ್ವತವು ಈ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಪಿತರಃ ಸರ್ವ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮನಾಮಯಮ್। ಹೇತ್ಯಸುರಸ್ಯ ಯಚ್ಛೀರ್ಷಂ ಗದಯಾ ತದ್ದ್ವಿಧಾಕೃತಮ್ ।। ೪೯.

ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ದೋಷರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೇತಿ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನ ತಲೆ ಗದೆಯಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ತತಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತೀರ್ಥಂ ತಚ್ಚ ವಿಮುಕ್ತಯೇ। ಗದಾಲೋಲಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಸರ್ವ್ವೇಷಾಮುತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್ ।। ೪೯.

ಅದರಿಂದ, ಆ ಗದೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ, ಆ ತೀರ್ಥವು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಗದಾಲೋಲ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗದಾಲೋಲೇ ಮಹಾತೀರ್ಥೇ ಗದಾಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾದ್ಧರೇಃ। ಸ್ನಾನಂ ಕರೋಮಿ ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಮಕ್ಷಯಂ ಪದಮಾಪ್ನುಯಾಮ್ ।। ೪೯.

ಹರಿಯ ಗದೆ ತೊಳೆದ ಗದಾಲೋಲ ಎಂಬ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು.