ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರೇ ತಿಲಾನ್ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಶುಭೋದಕೈಃ। ಪರಿಷಿಚ್ಯ ತ್ರಿಧಾ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಸಮಾಪಯೇತ್ ।। ೪೮.

ಪಿಂಡದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಹಾಕಿ, ಶುಭಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಸಿಂಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಂದಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪಿತೄನ್ವಿಸೃಜ್ಯ ಚಾಚಮ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಣಃ ಶ್ರಾವಯೇತ್ಸುರಾನ್ । ಸಾಕ್ಷಿಣಃ ಸನ್ತು ಮೇ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮೇಶಾನಾದಯಸ್ತಥಾ। ಮಯಾ ಗಯಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಪಿತೄಣಾಂ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ಕೃತಾ ।। ೪೮.

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಿ, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು: 'ಬ್ರಹ್ಮ, ಈಶಾನ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ನನಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿ; ನಾನು ಗಯೆಗೆ ಬಂದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ.'

ಆಗತೋಽಸ್ಮಿ ಗಯಾಂ ದೇವ ಪಿತೃಕಾರ್ಯ್ಯೇ ಗದಾಧರ। ತ್ವಮೇವ ಸಾಕ್ಷೀ ಭಗವನ್ನನೃಣೋಽಹಮೃಣತ್ರಯಾತ್ ।। ೪೮.

'ಗಯೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ ದೇವಾ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಗದಾಧರಾ; ನೀನೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಭಗವಂತಾ, ನಾನು ಮೂರು ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.'

ಸರ್ವ್ವಸ್ಥಾನೇಷು ಚೈವಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪಿಣ್ಡದಾನನ್ತು ನಾರದ। ಪ್ರೇತಪರ್ವ್ವತಮಾರಭ್ಯ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ತೀರ್ಥೇಷು ಚ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೪೮.

ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ, ನಾರದಾ, ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಪ್ರೇತಪರ್ವತದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ತಿಲಮಿಶ್ರಾಂಸ್ತತಃ ಸಕ್ತೂನ್ನಿಃಕ್ಷಿಪೇತ್ಪ್ರೇತಪರ್ವ್ವತೇ। ಅಪಸವ್ಯೇನ ದೇವರ್ಷೇ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖೇನ ಚ ।। ೪೮.

ನಂತರ ಪ್ರೇತಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಬೆರೆಸಿದ ಸಕ್ತುಗಳನ್ನು, ಎಡಬದಿಯಿಂದ ತಿರುಗಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು, ದೇವರ್ಷೇ.

ಯೇ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರೇತರೂಪೇಣ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಪಿತರೋ ಮಮ। ತೇ ಸರ್ವ್ವೇ ತೃಪ್ತಿಮಾಯಾನ್ತು ಸಕ್ತುಭಿಸ್ತಿಲಮಿಶ್ರಿತೈಃ ।। ೪೮.

ಯಾರು ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪ್ರೇತರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಎಳ್ಳು ಕಲಸಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತರ್ಪಣದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ.

ಆಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸಚರಾಚರಮ್। ಮಯಾ ದತ್ತೇನ ತೋಯೇನ ತೃಪ್ತಿಮಾಯಾನ್ತು ಸರ್ವ್ವಶಃ ।। ೪೮.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಿಡದ ಎಲೆವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು, ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿ.

ಪ್ರೇತತ್ವಾಚ್ಚ ವಿಮುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ನಾರದ। ಪ್ರೇತತ್ವಂ ತಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಾತ್ಕುಲೇ ಚಾಪಿ ನ ಜಾಯತೇ ।। ೪೮.

ನಾರದನೇ, ಇದರಿಂದ ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಪ್ರೇತರೂಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರೂಪವು ಉಂಟಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರೇತಶಿಲಾ ಖ್ಯಾತಾ ಗಯಾಶಿರಸಿ ಮುಕ್ತಯೇ। ತೀರ್ಥಮನ್ತ್ರಾದಿರೂಪೇಣ ಸ್ಥಿತ ಶ್ಚಾದಿಗದಾಧರಃ ।। ೪೮.

ಗಯಾ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇತಶಿಲೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶಿಲೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಂಡಧಾರಿ ತೀರ್ಥ, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಆದೌ ತು ಪಞ್ಚತೀರ್ಥೇಷು ಚೋತ್ತರೇ ಮಾನಸೇ ವಿಧಿಃ। ಆಚಮ್ಯ ಕುಶಹಸ್ತೇನ ಶಿರಶ್ಚಾಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ವಾರಿಣಾ ।। ೪೯.

ಮೊದಲು ಐದು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಉತ್ತರ ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಕುಶದಂಡ ಹಿಡಿದು, ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು ತಲೆಗೆ ನೀರು ಶಿಂಚಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ತರಂ ಮಾನಸಂ ಗಚ್ಛೇನ್ಮನ್ತ್ರೇಣ ಸ್ನಾನಮಾಚರೇತ್। ಉತ್ತರೇ ಮಾನಸೇ ಸ್ನಾನಂ ಕರೋಮ್ಯಾತ್ಮವಿಶುದ್ಧಯೇ ।। ೪೯.

ಉತ್ತರ ಮಾನಸ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, 'ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸೂರ್ಯ್ಯಲೋಕಾದಿಸಂಸಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಯೇ ಪಿತೃಮುಕ್ತಯೇ। ದೇವಾದೀಂಸ್ತರ್ಪಯಿತ್ವಾಥ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸಪಿಣ್ಡಕಮ್ ।। ೪೯.

ಸೂರ್ಯ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಕಗಳ Siddhige, ಪಿತೃಗಳ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪಿಂಡದೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಾನಸಂ ಹಿ ಸರೋ ಹ್ಯತ್ರ ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮಾನಸಮ್। ಸೂರ್ಯ್ಯಂ ನತ್ವಾರ್ಚ್ಚಯಿತ್ವಾಥ ಸೂರ್ಯ್ಯಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೯.

ಇಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಸರೋವರವಿದೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರ ಮಾನಸ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ನಮೋ ಭಗವತೇ ಭರ್ತ್ರೇ ಸೋಮಭೌಮಜ್ಞರೂಪಿಣೇ। ಜೀವಭಾರ್ಗವಸೌರೇಯರಾಹುಕೇತುಸ್ವರೂಪಿಣೇ ।। ೪೯.

ಸೋಮ, ಭೂಮ, ಜ್ಞಾನ ರೂಪಿಯಾದ, ಜೀವ, ಭೃಗು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ರಾಹು, ಕೆತು ರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಉತ್ತರಾನ್ಮಾನಸಾನ್ಮೌನೀ ವ್ರಜೇದ್ದಕ್ಷಿಣಮಾನಸಮ್। ಉದೀಚೀತೀರ್ಥಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ತತ್ರೌದೀಚ್ಯಂ ವಿಮುಕ್ತಿದಮ್ । ಅತ್ರ ಸ್ನಾತೋ ದಿವಂ ಯಾತಿ ಸ್ವಶರೀರೇಣ ಮಾನವಃ ।। ೪೯.

ಉತ್ತರ ಮಾನಸದಿಂದ ಮೌನಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾನಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದನ್ನು ಉತ್ತರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಧ್ಯೇ ಕನಖಲಂ ತೀರ್ಥಂ ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್। ಸ್ನಾತಃ ಕನಕವದ್ಭಾತಿ ನರೋ ಯಾತಿ ಪವಿತ್ರತಾಮ್ ।। ೪೯.

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಣಖಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ, ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗೇ ಚ ತೀರ್ಥಂ ದಕ್ಷಿಣಮಾನಸಮ್। ಅತಃ ಕನಖಲಂ ಲೋಕೇ ಖ್ಯಾತಂ ತೀರ್ಥಮನುತ್ತಮಮ್ ।। ೪೯.

ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾನಸ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಣಖಲ ತೀರ್ಥವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾನಸೇ ಚೈವ ತೀರ್ಥತ್ರಯಮುದಾಹೃತಮ್। ಸ್ನಾತ್ವಾ ತೇಷು ವಿಧಾನೇನ ಕುಯ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ।। ೪೯.

ದಕ್ಷಿಣ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾನಸೇ ಸ್ನಾನಂ ಕರೋಮ್ಯಾತ್ಮವಿಶುದ್ಧಯೇ। ಸೂರ್ಯ್ಯಲೋಕಾದಿಸಂಸಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಯೇ ಪಿತೃಮುಕ್ತಯೇ ।। ೪೯.

ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಕಗಳ Siddhige, ಪಿತೃಗಳ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿಪಾಪೌಘ ಯಾತನಾಯಾ ವಿಮುಕ್ತಯೇ। ದಿವಾಕರ ಕರೋಮೀಹ ಸ್ನಾನಂ ದಕ್ಷಿಣಮಾನಸೇ ।। ೪೯.

ದಿವಾಕರನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮೊದಲಾದ ಪಾಪಗಳ ಯಾತನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ನಮಾಮಿ ಸೂರ್ಯ್ಯಂ ತೃಪ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಪಿತೄಣಾಂ ತಾರಣಾಯ ಚ। ಪುತ್ರಪೌತ್ರಧನೈಶ್ವರ್ಯ್ಯಾಯಾಯುರಾರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಯೇ ।। ೪೯.

ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಅವರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಪುತ್ರ, ಮೊಮ್ಮಗಳು, ಧನ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅನೇನ ಸ್ನಾನಪೂಜಾದಿ ಕೃತ್ವಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಪಿಣ್ಡಕಮ್। ಕೃತ್ವಾ ನತ್ವಾ ಚ ಮೌನ್ಯರ್ಕಮಿಮಂ ಮನ್ತ್ರಮುದೀರಯೇತ್ ।। ೪೯.

ಸ್ನಾನ, ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ, ಪಿಂಡದೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮೌನ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಂ ವ್ರಜೇತ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥೋತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್। ಮುಕ್ತಿರ್ಭವತಿ ಕರ್ತ್ತೄಣಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧತಃ ಸದಾ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಫಲ್ಗು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಸದಾ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಫಲ್ಗುಕೋ ಹ್ಯಭವತ್ಪುರಾ। ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನೌ ಹುತಂ ತತ್ರ ತದ್ರಜಃ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಕಮ್ ।। ೪೯.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ವಿಷ್ಣು ಪಾಳ್ಗು ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಗ ದಕ್ಷಿಣ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ದ್ರವ್ಯವು ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

ತಸ್ಮಿನ್ಫಲತಿ ಫಲ್ಗ್ವಾ ಗೌಃ ಕಾಮಧೇನುರ್ಜಲಂ ಮಹೀ। ದೃಷ್ಟೇರನ್ತರ್ಗತಂ ಯಸ್ಮಾತ್ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಂ ನ ನಿಷ್ಫಲಮ್ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಪಾಳ್ಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮಧೇನು ಎಂಬ ಹಸು ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯ ಯಾವತ್ತೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.

ತೀರ್ಥಾನಿ ಯಾನಿ ಸರ್ವ್ವಾಣಿ ಭುವನೇಷ್ವಖಿಲೇಷ್ವಪಿ। ತಾನಿ ಸ್ನಾತುಂ ಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಂ ಸುರೈಃ ಸಹ ।। ೪೯.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಗಙ್ಗಾ ಪಾದೋದಕಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಫಲ್ಗುರ್ಹ್ಯಾದಿಗದಾಧರಃ। ಸ್ವಯಂ ಹಿ ದ್ರವರೂಪೇಣ ತಸ್ಮಾದ್ಗಙ್ಗಾಧಿಕಂ ವಿದುಃ ।। ೪೯.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದೋದಕವೇ ಗಂಗೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಳ್ಗು ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯವನಾದ ಗದಾಧರನು ಸ್ವತಃ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥವನ್ನು ಗಂಗೆಯಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಯಃ ಸಮಾಚರೇತ್। ನಾಸೌ ತತ್ಫಲಮಾಪ್ನೋತಿ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥೇ ಯದಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೪೯.

ನೂರಾರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥೇ ವಿಷ್ಣುಜಲೇ ಕರೋಮಿ ಸ್ನಾನಮಾದೃತಃ। ಪಿತೄಣಾಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಾಯ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರಸಿದ್ಧಯೇ ।। ೪೯.

ಪಾಳ್ಗು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಭೋಗವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.