ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮಾರ್ಥೀ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಧರ್ಮಮರ್ಥಾರ್ಥೀ ಚಾರ್ಥಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ಕಾಮೀ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥೀ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೪೭.

ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸುವವನುarthವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಕಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವನ್ಧ್ಯಾ ಚ ಲಭತೇ ಪುತ್ರಂ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಮ್। ರಾಜಾ ವಿಜಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಶೂದ್ರಶ್ಚ ಸುಖಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೪೭.

ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ರಾಜನು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶೂದ್ರನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುತ್ರಾರ್ಥೀ ಲಭತೇ ಪುತ್ರಾನಭ್ಯರ್ಚ್ಯಾದಿಗದಾಧರಮ್। ಮನಸಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಂ ಸರ್ವಂ ಪೂಜಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಧರೇಃ ।। ೪೭.

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಆದಿಗದಾಧಾರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಬಯಸಿದರೂ, ಪೂಜೆ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಹರಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಗಯಾಯಾತ್ರಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣು ನಾರದ ಮುಕ್ತಿದಾಮ್। ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ತೄಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಗೀಯತೇ ಪುರಾ ।। ೪೮.

ನಾರದನೇ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗಯಾ ಯಾತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದನು.

ಉದ್ಯತಶ್ಚೇದ್ಗಯಾಂ ಗನ್ತುಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿಧಾನತಃ। ವಿಧಾಯ ಕಾರ್ಪಟೀವೇಶಂ ಕೃತ್ವಾ ಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।। ೪೮.

ಯಾರು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಭಿಕ್ಷುಕನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ, ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತೋ ಗ್ರಾಮಾನ್ತರಂ ಗತ್ವಾ ಶ್ರಾದ್ಧಶೇಷಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್। ತತಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಗಚ್ಛೇತ್ಪ್ರತಿಗ್ರಹವಿವರ್ಜಿತಃ ।। ೪೮.

ನಂತರ, ಮತ್ತೊಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಗ್ರಹಾದುಪಾವೃತ್ತಃ ಸನ್ತುಷ್ಟೋ ನಿಯತಃ ಶುಚಿಃ। ಅಹಙ್ಕಾರವಿಮುಕ್ತೋ ಯಃ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ।। ೪೮.

ಯಾರು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತೌ ಚ ಪಾದೌ ಚ ಮನಶ್ಚಾಪಿ ಸುಸಂಯತಮ್। ವಿದ್ಯಾ ತಪಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ।। ೪೮.

ಯಾರ ಕೈ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿವೆ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಇರುವವರು, ಅವರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತೋ ಗಯಾಪ್ರವೇಶೇ ಚ ಪೂರ್ವತೋಽಸ್ತಿ ಮಹಾನದೀ । ತತ್ರ ತೋಯಂ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಸ್ನಾತವ್ಯಂ ನಿರ್ಮಲೇ ಜಲೇ ।। ೪೮.

ನಂತರ ಗಯಾ ಪ್ರವೇಶದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾ ನದಿ ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ತೆಗೆದು, ಶುದ್ಧ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ದೇವಾದೀಂಸ್ತರ್ಪಯಿತ್ವಾಥ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿಃ । ಸ್ವವೇದಶಾಖಾಗದಿತಮರ್ಘ್ಯಾವಾಹನವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೪೮.

ಅನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ, ತಾನೊಬ್ಬನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವೇದಶಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅಪರೇಽಹ್ನಿ ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಗಚ್ಛೇದ್ವೈ ಪ್ರೇತಪರ್ವತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಕುಣ್ಡೇ ತತಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ದೇವಾದೀಂಸ್ತರ್ಪಯೇತ್ಸುಧೀಃ ।। ೪೮.

ಮುಂದಿನ ದಿನ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಪ್ರೇತಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಸಪಿಣ್ಡಾನಾಂ ಪ್ರಯತಃ ಪ್ರೇತಪರ್ವತೇ। ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿನಾ ಭಾವ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಃ ಸುಧೀಃ ।। ೪೮.

ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸದಾ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರೇತಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕವ್ಯಬಾಲೋಽನಲಃ ಸೋಮೋ ಯಮಶ್ಚೈವಾರ್ಯ್ಯಮಾ ತಥಾ। ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾ ಬರ್ಹಿಷದಃ ಸೋಮಪಾಃ ಪಿತೃದೇವತಾಃ ।। ೪೮.

ಕವ್ಯಬಾಲ, ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮ, ಯಮ, ಅರ್ಯಮನ್, ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತ, ಬರ್ಹಿಷದ್ ಮತ್ತು ಸೋಮಪಾ ಇವರು ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು.

ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಮಹಾಭಾಗಾ ಯುಷ್ಮಾಭೀ ರಕ್ಷಿತಾಸ್ತ್ವಿಹ। ಮದೀಯಾಃ ಪಿತರೋ ಯೇ ಚ ಕುಲೇ ಜಾತಾಃ ಸನಾಭಯಃ ।। ೪೮.

ಮಹಾತ್ಮರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಿ; ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಪಿತೃಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೇಷಾಂ ಪಿಣ್ಡಪ್ರದಾನಾರ್ಥಮಾಗತೋಽಸ್ಮಿ ಗಯಾಮಿಮಾಮ್। ತೇ ಸರ್ವೇ ತೃಪ್ತಿಮಾಯಾನ್ತು ಶ್ರಾದ್ದೇನಾನೇನ ಶಾಶ್ವತೀಮ್ ।। ೪೮.

ಅವರಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ನಾನು ಈ ಗಯೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳು ಶಾಶ್ವತ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

ಆಚಮ್ಯೋಕ್ತಾವ ಚ ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಂ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ। ಪುನರಾವೃತ್ತಿರಹಿತಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪ್ತಿಹೇತವೇ ।। ೪೮.

ನೀರು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಆಚಾರ ಮಾಡಿ, ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟದೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಏವಞ್ಚ ವಿಧಿವಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೂರ್ವಂ ಯತಾಕ್ರಮಮ್। ಪಿತೄನಾವಾಹ್ಯ ಚಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಮನ್ತ್ರೈಃ ಪಿಣ್ಡಪ್ರದೋ ಭವೇತ್ ।। ೪೮.

ಈ ರೀತಿ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮೊದಲು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತೀರ್ಥೇ ಪ್ರೇತಶಿಲಾದೌ ಚ ಚರುಣಾ ಸಘೃತೇನ ವಾ । ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪೂರ್ವಂ ತತ್ಸ್ಥಾನಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೈಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್। ತೈರ್ಮನ್ತ್ರೈರಥ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೈಶ್ಚ ದೇವತಾಮ್ ।। ೪೮.

ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇತಶಿಲೆಯ ಬಳಿ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಚಾರು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮೊದಲು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೊಳೆದು, ನಂತರ ಆ ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಯಾವತ್ತಿಲಾ ಮನುಷ್ಯೈಶ್ಚ ಗೃಹೀತಾ ಪಿತೃಕರ್ಮಸು। ಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಾವದಸುರಾಃ ಸಿಂಹತ್ರಸ್ತಾ ಯಥಾ ಮೃಗಾಃ ।। ೪೮.

ಪಿತೃಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಎಳ್ಳನ್ನು ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಾರೋ, ಅಷ್ಟು ಅಸುರರು ಸಿಂಹವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆದರಿದ ಮೃಗಗಳಂತೆ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಷ್ಟಕಾಸು ಚ ವೃದ್ಧೌ ಚ ಗಯಾಯಾಂ ಚ ಮೃತೇಽಹನಿ । ಮಾತುಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪೃಥಕ್ಕುರ್ಯಾದನ್ಯತ್ರ ಪತಿನಾ ಸಹ ।। ೪೮.

ಅಷ್ಟಕಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯು ದಿನದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧೇ ತು ಮಾತ್ರಾದಿ ಗಯಾಯಾಂ ಪಿತೃಪೂರ್ವಕಮ್। ಪಾದ್ಯಪೂರ್ವಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರಕುಶೈಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಪಿತ್ರಾದೀನಾಂ ಸಮಾಸ್ತೀರ್ಯ ಶೇಷಂ ಗೃಹ್ಯೋಕ್ತಮಾಚರೇತ್ ।। ೪೮.

ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ವಂಶದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೂ, ಮೊದಲು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಶವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಸನ ನೀಡಿ, ಉಳಿದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮನೆಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ದದ್ಯುಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಪಿಣ್ಡಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗತಃ। ಕುಶಾನಾಸ್ತೀರ್ಯಂ ವಿಧಿನಾ ಸಕೃದ್ದತ್ವಾ ತಿಲೋದಕಮ್ ।। ೪೮.

ಸಪಿಂಡರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಹಾಸಿ, ಒಮ್ಮೆ ಎಳ್ಳಿನ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗೃಹೀತ್ವಾಞ್ಜಲಿನಾ ತೇಭ್ಯಃ ಪಿತೃತೀರ್ಥೇನ ಯತ್ನತಃ। ಸಕ್ತುನಾ ಮುಷ್ಟಿಮಾತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾದಕ್ಷಯ್ಯಪಿಣ್ಡಕಮ್। ಸಮ್ಬನ್ಧಿನಸ್ತಿಲಾದ್ಭಿಶ್ಚ ಕುಶೇಷ್ವಾವಾಹಯೇತ್ತತಃ ।। ೪೮.

ಅವರಿಗೆ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪಿತೃತೀರ್ಥದಿಂದ ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತೆಗೆದು, ಸಕ್ತು ಹಿಟ್ಟು ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯಷ್ಟು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.

ಆಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯನ್ತಂ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ। ತೃಪ್ಯನ್ತು ಪಿತರಃ ಸರ್ವೇ ಮಾತೃಮಾತಾಮಹಾದಯಃ ।। ೪೮.

ಬ್ರಹ್ಮಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ದೇವರುಷಿ, ಪಿತೃ, ಮಾನವರು, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ.

ಅತೀತಕುಲಕೋಟೀನಾಂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನಾಮ್। ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾಲ್ಲೋಕಾದಿದಮಸ್ತು ತಿಲೋದಕಮ್ ।। ೪೮.

ಏಳೂ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಅನೇಕ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಈ ಎಳ್ಳಿನ ನೀರು ತಲುಕಲಿ.

ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹ ಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ। ಮಾತಾ ಪಿತಾಮಹೀ ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀ ।। ೪೮.

ತಂದೆ, ತಾತ, ಮಹಾತಾತ; ತಾಯಿ, ಅಜ್ಜಿ, ಮಹಾಜ್ಜಿ ಕೂಡ.

ಮಾತಾಮಹಸ್ತತ್ಪಿತಾ ಚ ಪ್ರಮಾತಾಮಹಕಾದಯಃ। ತೇಷಾಂ ಪಿಣ್ಡೋ ಮಯಾ ದತ್ತೋ ಹ್ಯಕ್ಷಯ್ಯಮುಪತಿಷ್ಠತಾಮ್ ।। ೪೮.

ಮಾಮ, ಅವನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ವಂಶದ ಪೂರ್ವಜರು; ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಪಿಂಡವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ.

ಮುಷ್ಟಿಮಾತ್ರಪ್ರಮಾಣಞ್ಚ ಹ್ಯಾರ್ದ್ರಾಮಲಕಮಾತ್ರಕಮ್। ಶಮೀಫತ್ರಪ್ರಮಾಣಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ದದ್ಯಾದ್ಗಯಾಶಿರೇ। ಉದ್ಧರೇತ್ಸಪ್ತಗೋತ್ರಾಣಿ ಕುಲಾನಿ ಶತಮುದ್ಧರೇತ್ ।। ೪೮.

ಗಯಾಶಿರದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯಷ್ಟು, ಅಥವಾ ತೇವವಾದ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಶಮೀ ಎಲೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಏಳು ಗೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೂರು ಕುಲಗಳು ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಪಿತುರ್ಮಾತುಃ ಸ್ವಭಾರ್ಯಾಯಾ ಭಗಿನ್ಯಾ ದುಹಿತುಸ್ತಥಾ। ಪಿತೃಷ್ವಸುರ್ಮಾತೃಷ್ವಸುಃ ಸಪ್ತ ಗೋತ್ರಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೪೮.

ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸ್ವಂತ ಹೆಂಡತಿ, ಸಹೋದರಿ, ಮಗಳು, ಪಿತೃಸೋದೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃಸೋದೆ—ಈ ಏಳು ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.