ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಆದಿಪಾಲೇನ ಗಿರಿಣಾ ಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಶಿಲೋದರಮ್। ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಗಜರೂಪೇಣ ವಿಘ್ರೇಶೋ ವಿಗ್ನನಾಶನಃ। ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ವಿಘ್ನೈಃ ಪಿತೄನ್ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ಆ ಪರ್ವತದ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಕನಿಂದ ಶಿಲೆಯ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನು, ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ನಿತಮ್ಬೇ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಸ್ಯ ದೇವದಾರುವನಂ ತ್ವಭೂತ್। ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಾರವಿನ್ದ್ರಾದ್ರೀ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾಪಂ ವಿನಾಶಯೇತ್। ಗಯಾನಾಭೌ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದಃ ಸ್ವರ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವದಾರು ಕಾಡಿದೆ. ಆ ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೂ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಇಂದ್ರಪರ್ವತವನ್ನೂ ನೋಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಯೆಯ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬಹುದು.

ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಪಾದೇ ತು ಸ್ಥಾಪಿತಃ ಪ್ರೇತಪರ್ವತಃ। ಧರ್ಮರಾಜೇನ ಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಗಿರಿಃ ಪ್ರೇತಶಿಲಾಹ್ವಯಃ ।। ೪೬.

ಆ ಶಿಲೆಯ ಎಡ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪ್ರೇತಪರ್ವತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರೇತಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾದೇನ ದೂರೇ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಶಿಲಾಯಾಃ ಪಾದಭಾರತಃ। ಗತಃ ಶಿಲಾಯಾಃ ಸಂಸರ್ಗಾತ್ಪ್ರೇತಕೂಟಃ ಪವಿತ್ರತಾಮ್ ।। ೪೬.

ಆ ಶಿಲೆಯ ಭಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ದೂರ ಎಸೆದನು. ಆ ಶಿಲೆಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರೇತಕೂಟ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಪ್ರೇತಕುಣ್ಡಞ್ಚ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ದೇವಾಸ್ತತ್ರ ಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ। ತತ್ರ ಕುಣ್ಡಾದಿಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮೋಚಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೇತಕುಂಡವಿದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರೇತರ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪೃಥಕ್ಸ್ಥಿತಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ವಿಘ್ನಕಾರಿಣ ಏವ ತೇ। ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಾರಿಣಾಂ ನೄಣಾಂ ತೀರ್ಥೇ ಪಿತೃವಿಮುಕ್ತಯೇ। ಪ್ರೇತಾ ಧಾನುಷ್ಕರೂಪೇಣ ಕರಗ್ರಹಣಕಾರಕಾಃ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಘ್ನಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅವು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರೇತರು ಧನುಷಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿ ಮಾಡುವವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾದಾಙ್ಕಿತಾಂ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಾಂ ಮಹಾದೇವನಿವಾಸಿನೀಮ್। ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಲೋಕಶ್ಚ ಮುಕ್ತಃ ಪಾಪೋಪಪಾತಕೈಃ ।। ೪೬.

ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಾದ, ಮಹಾದೇವನ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಆ ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪಪಾತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಗಯಾಶಿರಸಿ ಪುಣ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿವರ್ಜಿತೇ। ಗ್ರೇತಾದಿವರ್ಜಿತಂ ಯಸ್ಮಾತ್ತತೋಽತಿಪಾವನಂ ವರಮ್ ।। ೪೬.

ಗಯೆಯ ಪವಿತ್ರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ, ಪ್ರೇತಾದಿಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದ ಆ ಸ್ಥಳ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿದೆ.

ಕೀಕಟೇಷು ಗಯಾ ಪುಣ್ಯಾ ಪುಣ್ಯಂ ರಾಜಗೃಹಂ ವನಮ್। ಚ್ಯವನಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನದೀ ಪುಣ್ಯಾ ಪುನಃಪುನಾ ।। ೪೬.

ಕಿಕಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಯೆಯೂ, ಪವಿತ್ರ ರಾಜಗೃಹ ಕಾಡೂ, ಚ್ಯವನಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನದಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.

ವೈಕುಣ್ಠೋ ಲೋಹದಣ್ಡಶ್ಚ ಗೃಧ್ರಕೂಟಶ್ಚ ಶೋಣಕಃ। ಅತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿನಾ ಸರ್ವಾನ್ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ವೈಕುಂಠ, ಲೋಹದಂಡ, ಗೃಧ್ರಕೂಟ ಮತ್ತು ಶೋಣಕ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.

ಕ್ರೌಞ್ಚರೂಪೇಣ ಹಿ ಮುನಿರ್ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠೇ ತಪೋಽಕರೋತ್। ತಸ್ಯ ಪಾದಾಙ್ಕಿತೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಕ್ರೌಞ್ಚಪಾದಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೪೬.

ಕ್ರೌಂಚಪಕ್ಷಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುನಿ ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಕ್ರೌಂಚಪಾದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ನಾತೋ ಜಲಾಶಯೇ ತತ್ರ ನಯೇತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಸ್ವಕಂ ಕುಲಮ್। ಬಲಿಃ ಕಾಕಶಿಲಾಯಾಞ್ಚ ಕಾಕೇಭ್ಯ ಋಣಮೋಕ್ಷದಃ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು. ಬಾಲಿ ಕಾಕಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗಗಳಿಗೆ ಋಣಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಸ್ಯ ಸಾನೌ ಹಿ ಲೋಮಶೋ ಲೋಮಹರ್ಷಣಃ। ದ್ವಾವೇತೌ ಪರಮಂ ತಪ್ತ್ವಾ ತಪಃಸಿದ್ಧಿಂ ಪರಾಂ ಗತೌ ।। ೪೬.

ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಲೋಮಶ ಮತ್ತು ಲೋಮಹರ್ಷಣ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಆಹೂತಾಸ್ತು ಸರಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾ ಲೋಮಶೇನ ಮಹಾನದೀ। ಶರಾವತೀ ವೇತ್ರವತೀ ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ಸರಸ್ವತೀ ।। ೪೬.

ಲೋಮಶನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳಾದ ಮಹಾನದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು: ಶರಾವತೀ, ವೇತ್ರವತೀ, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ.

ಕಾವೇರೀ ಸಿನ್ಧುರೀರಾ ಚ ಚನ್ದನಾ ಚ ಸರಿದ್ವರಾ। ವಾಸಿಷ್ಠೀ ಸರಯೂರ್ಗಙ್ಗಾ ಯಮುನಾ ಗಣ್ಡಕೀನ್ದಿರಾ ।। ೪೬.

ಕಾವೇರಿ, ಸಿಂಧುರೀ, ಚಂದನ—ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು, ವಾಸಿಷ್ಠೀ, ಸರಯೂ, ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗಂಡಕಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವು.

ಮಹಾವೈತರಣೀ ನಾಮ್ನಾ ನಿಕ್ಷರಾ ಚ ದಿವೌಕಸಃ । ಸಾವವ್ಯಲಕನನ್ದಾ ಚ ಹ್ಯುದೀಚೀ ಕನ್ಕಾಹ್ವಯಾ ।। ೪೬.

ಮಹಾವೈತರಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನದಿಯೂ, ದಿವ್ಯರು ಮೆಚ್ಚಿದ ನಿಕ್ಷರಾ ನದಿಯೂ, ಸವವ್ಯಲಕನಂದಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಂಕ ಎಂಬ ನದಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.

ಕೌಶಿಕೀ ಬ್ರಹ್ಮದಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಸರ್ವಸ್ಯಾಘವಿಮೋಚಿನೀ। ಕೃಷ್ಣವಲ್ವಾ ಚರ್ಮ್ಮವತೀ ದ್ವೇ ನದ್ಯೌ ಮುಕ್ತಿದಾಯಿಕೇ ।। ೪೬.

ಕೌಶಿಕಿ, ಬ್ರಹ್ಮದಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ—ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವಳು; ಕೃಷ್ಣವಲ್ವಾ ಮತ್ತು ಚರ್ಮವತೀ—ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಹೂತೇ ಸರಿತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೇ ಲೋಮಹ್ರರ್ಷೇಣ ಸಾಹಸಾತ್ । ತಪಸಸ್ತು ಪ್ರಭಾವೇಣ ನರ್ಮ್ಮದಾ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ। ತಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಯಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡದಃ ಸ್ವರ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಲೋಮಹರ್ಷಣನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.

ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಥ ನಿರ್ಗಚ್ಛೇದ್ಯಸ್ತು ಮಾನವಃ। ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ ಯಾತೀಹ ವಿಮುಕ್ತೋ ಯೋನಿಸಙ್ಕಟಾತ್ ।। ೪೬.

ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಂತರ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪುನರ್ಜನನದ ಸಂಕಟದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಿಕ್ಷರಾಯಾಂ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ಸ್ನಾತಃ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಂ ನರಃ। ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ಕ್ರೌಞ್ಚಪದೇ ದಿವ್ಯೇ ನಿಯಮಾದ್ವಾಸರತ್ರಯಮ್। ಸರ್ವಾನ್ಪಿತೄನ್ನಯೇತ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಪಞ್ಚಪಾಪಿನ ಏವ ಚ ।। ೪೬.

ನಿಕ್ಷರಾ ಎಂಬ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಿವ್ಯವಾದ ಕ್ರೌಂಚ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಮಾಡಿದವನು, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು — ಪಾಪ ಮಾಡಿದ ಐದು ಜನರೂ ಸೇರಿ — ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಜನಾರ್ದನೋ ಭಸ್ಮಕೂಟೇ ತಸ್ಯ ಹಸ್ತೇ ತು ಪಿಣ್ಡದಃ। ಆತ್ಮನೋಽಪ್ಯಥವಾನ್ಯೇಷಾಂ ಸವ್ಯೇನಾಪಿ ತಿಲೈರ್ವಿನಾ। ಜೀವತಾಂ ದಧಿಸಂಮಿಶ್ರಂ ಸರ್ವೇ ತೇ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಗಾಃ ।। ೪೬.

ಭಸ್ಮದ ಗುಡ್ಡದ ಬಳಿ ಜನಾರ್ದನನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ತನ್ನಿಗೋ ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೋ, ಎಳ್ಳಿಲ್ಲದೆ ದಹಿ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಿದರೂ, ಎಲ್ಲರೂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ತು ಪಿಣ್ಡೋ ಮಯಾ ದತ್ತಸ್ತವ ಹಸ್ತೇ ಜನಾರ್ದನ। ಯದುದ್ದಿಶ್ಯ ತ್ವಯಾ ದೇಯಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಪಿಣ್ಡೋ ಮೃತೇ ಪ್ರಭೋ ।। ೪೬.

ಜನಾರ್ದನ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಪಿಂಡವು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ; ನೀನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಆ ಪಿಂಡವನ್ನೇ ಮೃತರಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏಷ ಪಿಣ್ಡೋ ಮಯಾ ದತ್ತಸ್ತವ ಹಸ್ತೇ ಜನಾರ್ದನ। ಅನ್ತಕಾಲೇ ಗತೇ ಮಹ್ಯಂ ತ್ವಯಾ ದೇಯೋ ಗಯಾಶಿರೇ ।। ೪೬.

ಜನಾರ್ದನ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಪಿಂಡವು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ; ನನ್ನ ಜೀವಿತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ನೀನು ಗಯಾಶಿರದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಜನಾರ್ದನ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ಪಿತೃಮೋಕ್ಷದ। ಪಿತೃಪತೇ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ನಮಸ್ತೇ ಪಿತೃರೂಪಿಣೇ ।। ೪೬.

ಜನಾರ್ದನ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವವನಾದ ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಪೂರ್ವಜರಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪೂರ್ವಜರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಗಯಾಯಾಂ ಪಿತೃರೂಪೇಣ ಸ್ವಯಮೇವ ಜನಾರ್ದನಃ। ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಮುಚ್ಯತೇ ಚ ಋಣತ್ರಯಾತ್ ।। ೪೬.

ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಸ್ವತಃ ಪೂರ್ವಜರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನನ್ನು ಕಂಡವನು ಮೂರು ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಮಸ್ತೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷ ಋಣತ್ರಯವಿಮೋಚಕ। ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾನ್ತ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಪಿತೄಣಾಂ ಮೋಕ್ಷದೋ ಭವ ।। ೪೬.

ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಮೂರು ಋಣಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸುವವನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರಿಯನಾದ ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು; ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡು ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

ವಾಮಜಾನು ಸುಸಂಪಾತ್ಯ ನತ್ವಾ ಭೀಮೋ ಜನಾರ್ದನಮ್। ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಪಿಣ್ಡಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಭ್ರಾತೃಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಭಾಕ್। ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕುಲಾನಾಞ್ಚ ಶತೇನ ಚ ।। ೪೬.

ಭೀಮನು ಎಡಗಾಲಿನ ಮೊಣಕಾಲು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟು, ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಪಿಂಡ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಪೂರ್ವಜರೊಡನೆ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕುಲದವರೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಶಿಲಾಯಾಂ ವ್ಯಕ್ತರೂಪೇಣ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಾತ್ಮನಾ ಸ್ಥಿತಃ। ಲಕ್ಷ್ಮೀಶೋ ವಿಭುಧೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ತಸ್ಮಾದ್ದೇವಮಯೀ ಶಿಲಾ ।। ೪೬.

ಆ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಅಗೋಚರ ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಶಿಲೆ ದೇವಮಯವಾಗಿದೆ.

.ನಾರದ ಉವಾಚ।। ಕಥಂ ವ್ಯಕ್ತಸ್ವರೂಪೇಣ ಸ್ಥಿತಶ್ಚಾದಿಗದಾಧರಃ। ಕಥಂ ವ್ಯಕ್ತಸ್ವರೂಪೇಣ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಾತ್ಮನಾ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೪೭.

ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಆದಿಗದಾಧಾರಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು? ಅವನು ಹೇಗೆ ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಅಗೋಚರ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ನಿಂತನು?