ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರಾಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಹಿ ವರಂ ಕುಣ್ಡಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದುರ್ಲಭಮ್। ಯತ್ರ ಮುನ್ಯಷ್ಟಕಂ ಸಿದ್ಧಂ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ಶಿವಂ ಗತಮ್। ಕುಣ್ಡೇ ಮುನ್ಯಷ್ಟಕಂ ನತ್ವಾ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕುಂಡವಿದೆ, ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಅಪರೂಪವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಹಾಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಿವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಆ ಎಂಟು ಮುನಿಗಳನ್ನು ವಂದಿಸಿದವರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯೇನಾಥ ದೇವರ್ಷೇ ಹ್ಯುದಯಾದ್ರೇರ್ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಹಸ್ತೇಽಪಿ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಗಿರಿರಾಟ್ ಶುಭಃ। ವಾದಿತ್ರಾದ್ಯೈರ್ದಿವ್ಯಗೀತೈರಾಢ್ಯೋ ವಾದಿತ್ರಕೋ ಗಿರಿಃ ।। ೪೬.

ಅನಂತರ, ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಉದಯಾದ್ರಿಯ ಶಿಲೆಯ ಎಡ ಕೈಯ ಮೇಲೆಯೂ ಶುಭಕರವಾದ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪರ್ವತವು ದಿವ್ಯವಾದ ವಾದ್ಯಗಾನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ತತ್ರ ವಿದ್ಯಾಧರೋ ನಾಮ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣೈಃ। ಸಮೇತೋಽದ್ಯಾಪಿ ಕೀತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸಹ ಗೀಯತೇ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರ ಎಂಬವನು ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದೈವಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಮೋಹನಶ್ಚ ಸುನೀಥಶ್ಚ ಶೈಲೂಜೋ ಮೋಹನೋತ್ತಮಃ। ಪರ್ವತೋ ನಾರದಧ್ಯಾನೀ ಸಙ್ಗೀತೀ ಪುಷ್ಪದನ್ತಕಃ। ಹಾಹಾ ಹೂಹೂಪ್ರಭೃತಯೋ ಗೀತದಾನಂ ಪ್ರಜಕ್ರಿರೇ ।। ೪೬.

ಮೋಹನ, ಸುನೀತ, ಶೈಲುಜ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೋಹನ, ಪರ್ವತ, ನಾರದಧ್ಯಾನಿ, ಸಂಗೀತೀ, ಪುಷ್ಪದಂತಕ, ಹಾಹಾ, ಹೂಹೂ ಮತ್ತು ಇತರರು—allರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ತಥಾ ಚಿತ್ರರಥೋ ನಾಮ ಸರ್ವಗನ್ಧರ್ವಸಂವೃತಃ। ಗಾಯತಿ ಮಧುರಾಣ್ಯೇವ ಗೀತಾನ್ಯದ್ರೌ ಮಹೋತ್ಸವಮ್ ।। ೪೬.

ಹಾಗೆ, ಚಿತ್ರರಥನು ಎಲ್ಲಾ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅತಃ ಸ ಪರ್ವತೋ ದೇವೈಃ ಸೇವ್ಯತೇಽದ್ಯಾಪಿ ನಿತ್ಯಶಃ। ಧರ್ಮಜಾಸ್ತತ್ರ ದೇವೇಶೋ ಹರೋ ಭಸ್ಮಾಙ್ಗರಾಗವಾನ್ ।। ೪೬.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯ ಹರನು, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಇದ್ದನು.

ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಸಹಿತೋ ರುದ್ರಃ ಪರ್ವತೇ ಗೀತನಾದಿತೇ। ಮೋದತೇ ಪೂಜಿತೋದ್ಯೇಯಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ।। ೪೬.

ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರನು ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಗಯಾಯಾಂ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಹಿ ಗೋಪತಿರ್ವಾ ಗದಾಧರಃ। ಹೀಯತೇ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯಾ ತಥಾ ರುದ್ರಾರ್ಚ್ಚಯಾ ಮುನೇ ।। ೪೬.

ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಗೋಪಾಲನಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಗದಾಧರನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಮಾಯೆಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಾರ್ಚನೆಯ ಫಲವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮುನಿಯೇ.

ಶಿಲಾಯಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಹಸ್ತೇ ಭಸ್ಮಕೂಟೋ ಗಿರಿರ್ಧೃತಃ। ಧರ್ಮ್ಮರಾಜೇನ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಹ್ಯಗಸ್ತ್ಯಃ ಸಹ ಭಾರ್ಯ್ಯಯಾ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯ ಶಿಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಸ್ನಾತಃ ಪಿಣ್ಡದೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಃ। ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ವರಂ ಲೇಭೇ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಭುವಿ ದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೪೬.

ಅಗಸ್ತ್ಯನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಲೋಪಾಮುದ್ರಾಂ ತಥಾ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್। ತತ್ರಾಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಯಾ ।। ೪೬.

ಹಾಗೆಯೇ, ಲೋಪಾಮುದ್ರ ಎಂಬ ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯಞ್ಚ ಸಭಾರ್ಯ್ಯಞ್ಚ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್। ದಣ್ಡಿನಾಥ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸೀತಾದ್ರೇರ್ದಕ್ಷಿಣೇ ಗಿರೌ ।। ೪೬.

ಅಗಸ್ತ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದವನು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದಂಡಿನಾಥನು ಸೀತಾದ್ರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ವಟೋ ವಟೇಶ್ವರಸ್ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಶ್ಚ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ। ತದಗ್ರೇ ರುಕ್ಮಿಣೀಕುಣ್ಡಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಕಪಿಲಾ ನದೀ। ಕಪಿಲೇಶೋ ನದೀತೀರೇ ಹ್ಯಮಾಸೋಮಸಮಾಗಮೇ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ವಟವೃಕ್ಷವಾದ ವಟೇಶ್ವರನು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹನು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಮುಂದೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಕುಂಡ ಇದೆ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲೇಶ್ವರನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಕಪಿಲಾಯಾಂ ನರಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಕಪಿಲೇಶಂ ಸಮರ್ಚ್ಯ ಚ। ಕೃತೇ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪಿಣ್ಡದಾನೇ ಪಿತರೋ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯುಃ ।। ೪೬.

ಕಪಿಲಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕಪಿಲೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ದೊರಕಿಸುತ್ತದೆ.

ತತ್ರಾಗ್ನಿಧಾರಾ ಗಿರಿವರಾದಾಗತೋದ್ಯನ್ತಕಾದನು। ತತ್ರ ಸಾರಸ್ವತಂ ಕುಣ್ಡಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಮ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದಿಂದ ಅಗ್ನಿಧಾರೆಯು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸರಸ್ವತಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಂಡವೂ ಇದೆ.

ಶುಕ್ರಸ್ತತ್ರ ಸುತೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಷಣ್ಡಾಮರ್ಕ್ಕಾದಿಭಿಃ ಪ್ರಭುಃ। ತತ್ರ ತತ್ರ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಪದೇಷು ಮುನಿಸತ್ತಮ। ಶ್ರಾದ್ಧಪಿಣ್ಡಾದಿಕೃತ್ಸ್ನಾತಃ ಪಿತೄಂಸ್ತಾರಯತೇ ನರಃ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಷಂಡಾಮರ್ಕಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶ್ರಾದ್ಧಪಿಂಡ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಹಸ್ತೇಽಪಿ ಗೃದ್ರಕೂಟೋ ಗಿರಿರ್ಧೃತಃ। ಗೃಧ್ರರೂಪೇಣ ಸಂಸಿದ್ಧಾಸ್ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೪೬.

ಶಿಲೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೃಧ್ರಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಗೃಹದ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಅತೋ ಗಿರಿರ್ಗೃಧ್ರಕೂಟಸ್ತತ್ರ ಗೃಧ್ರೇಶ್ವರಃ ಸ್ಥಿತಃ। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೃಧ್ರೇಶ್ವರಂ ನತ್ವಾ ಯಾಯಾಚ್ಛಮ್ಭೋಃ ಪದಂ ನರಃ ।। ೪೬.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಗೃಧ್ರಕುಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಗೃಧ್ರೇಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವನು ಶಂಭುವಿನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ರ ಗೃಧ್ರೇ ಗುಹಾಯಾಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ಶಿವಲೋಕಭಾಕ್ । ತತ್ರ ಗೃಧ್ರೇ ವಟಂ ನತ್ವಾ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಮೋ ದಿವಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಗೃಧ್ರನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಗೃಧ್ರಸ್ಥಳದ ವಟವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

ಋಣಮೋಕ್ಷಂ ಪಾಪಮೋಕ್ಷಂ ಶಿವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಿವಂ ವ್ರಜೇತ್। ಶೂರಕ್ಷೇತ್ರಞ್ಚ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಪಿಣ್ಡದಃ ಸ್ವರ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಶಿವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಋಣ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಶೂರಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಆದಿಪಾಲೇನ ಗಿರಿಣಾ ಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಶಿಲೋದರಮ್। ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಗಜರೂಪೇಣ ವಿಘ್ರೇಶೋ ವಿಗ್ನನಾಶನಃ। ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ವಿಘ್ನೈಃ ಪಿತೄನ್ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ಆ ಪರ್ವತದ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಕನಿಂದ ಶಿಲೆಯ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನು, ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ನಿತಮ್ಬೇ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಸ್ಯ ದೇವದಾರುವನಂ ತ್ವಭೂತ್। ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಾರವಿನ್ದ್ರಾದ್ರೀ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾಪಂ ವಿನಾಶಯೇತ್। ಗಯಾನಾಭೌ ಸುಷುಮ್ನಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದಃ ಸ್ವರ್ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವದಾರು ಕಾಡಿದೆ. ಆ ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೂ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಇಂದ್ರಪರ್ವತವನ್ನೂ ನೋಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಯೆಯ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬಹುದು.

ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಪಾದೇ ತು ಸ್ಥಾಪಿತಃ ಪ್ರೇತಪರ್ವತಃ। ಧರ್ಮರಾಜೇನ ಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಗಿರಿಃ ಪ್ರೇತಶಿಲಾಹ್ವಯಃ ।। ೪೬.

ಆ ಶಿಲೆಯ ಎಡ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪ್ರೇತಪರ್ವತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರೇತಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾದೇನ ದೂರೇ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಶಿಲಾಯಾಃ ಪಾದಭಾರತಃ। ಗತಃ ಶಿಲಾಯಾಃ ಸಂಸರ್ಗಾತ್ಪ್ರೇತಕೂಟಃ ಪವಿತ್ರತಾಮ್ ।। ೪೬.

ಆ ಶಿಲೆಯ ಭಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ದೂರ ಎಸೆದನು. ಆ ಶಿಲೆಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರೇತಕೂಟ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಪ್ರೇತಕುಣ್ಡಞ್ಚ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ದೇವಾಸ್ತತ್ರ ಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ। ತತ್ರ ಕುಣ್ಡಾದಿಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮೋಚಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೇತಕುಂಡವಿದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರೇತರ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪೃಥಕ್ಸ್ಥಿತಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ವಿಘ್ನಕಾರಿಣ ಏವ ತೇ। ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಾರಿಣಾಂ ನೄಣಾಂ ತೀರ್ಥೇ ಪಿತೃವಿಮುಕ್ತಯೇ। ಪ್ರೇತಾ ಧಾನುಷ್ಕರೂಪೇಣ ಕರಗ್ರಹಣಕಾರಕಾಃ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಘ್ನಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅವು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರೇತರು ಧನುಷಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿ ಮಾಡುವವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾದಾಙ್ಕಿತಾಂ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಾಂ ಮಹಾದೇವನಿವಾಸಿನೀಮ್। ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಲೋಕಶ್ಚ ಮುಕ್ತಃ ಪಾಪೋಪಪಾತಕೈಃ ।। ೪೬.

ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಾದ, ಮಹಾದೇವನ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಆ ಮುಂಡದ ಆಕಾರದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪಪಾತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಗಯಾಶಿರಸಿ ಪುಣ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿವರ್ಜಿತೇ। ಗ್ರೇತಾದಿವರ್ಜಿತಂ ಯಸ್ಮಾತ್ತತೋಽತಿಪಾವನಂ ವರಮ್ ।। ೪೬.

ಗಯೆಯ ಪವಿತ್ರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ, ಪ್ರೇತಾದಿಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದ ಆ ಸ್ಥಳ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿದೆ.

ಕೀಕಟೇಷು ಗಯಾ ಪುಣ್ಯಾ ಪುಣ್ಯಂ ರಾಜಗೃಹಂ ವನಮ್। ಚ್ಯವನಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನದೀ ಪುಣ್ಯಾ ಪುನಃಪುನಾ ।। ೪೬.

ಕಿಕಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಯೆಯೂ, ಪವಿತ್ರ ರಾಜಗೃಹ ಕಾಡೂ, ಚ್ಯವನಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನದಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.