ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶಿಲಾಯಾ ಜಘನಂ ಭೂಯಃ ಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಂ ನಗೇನ ತು। ಧರ್ಮರಾಜೇನ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತೋ ನ ಗಚ್ಛೇತಿ ನಗಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೪೬.

ಆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಧರ್ಮರಾಜನು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಬಾರದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪರ್ವತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಮರಾಜಧರ್ಮರಾಜೌ ನಿಶ್ಚಲಾರ್ಥಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತೌ। ತಾಭ್ಯಾಂ ಬಲಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಾಮಿ ಪಿತೄಣಾಂ ಮುಕ್ತಿ ಹೇತವೇ ।। ೪೬.

ಯಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಾಜರು, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿರುವರು. ಅವರಿಗಾಗಿ ನಾನು ಪಿತೃಗಳ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ದ್ವೌ ಶ್ವಾನೌ ಶ್ಯಾಮಶಬಲೌ ವೈವಸ್ವತಕುಲೋದ್ಭವೌ। ತಾಭ್ಯಾಂ ಬಲಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಾಮಿ ಸ್ಯಾತಾಮೇತಾವಹಿಂಸಕೌ ।। ೪೬.

ವೈವಸ್ವತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು, ಒಂದು ಕಪ್ಪು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಳಚುಬಣ್ಣದವು, ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವು ಹಿಂಸಕವಾಗದಿರಲಿ.

ಐನ್ದ್ರವಾರುಣ ವಾಯನ್ಯಯಾಮ್ಯನೈಋತ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಾಃ। ವಾಯಸಾಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣನ್ತು ಭೂಯೋ ಪಿಣ್ಡಂ ಮಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೪೬.

ಇಂದ್ರ, ವರुण, ವಾಯು, ಯಮ ಮತ್ತು ನೈರೃತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾಗಗಳು, ನಾನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಪಿಂಡವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.

ಯಮೋಽಸಿ ಯಮದೂತೋಽಸಿ ವಾಯಸೋಽಸಿ ಮಹಾಬಲ। ಸಪ್ತಜನ್ಮಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಬಲಿಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ವಿನಾಶಯ ।। ೪೬.

ನೀನು ಯಮನು, ಯಮದೂತನೂ ಹೌದು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕಾಗವೂ ಹೌದು. ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದು ನೀನು ನಾಶಮಾಡು.

ರಾಮೇ ವನಂ ಗತೇ ಶೈಲಮಾಗತ್ಯ ಭರತೇನ ಹಿ। ಪಿತುಃ ಪಿಣ್ಡಾದಿಕಂ ಕೃತ್ವಾ ರಾಮೇಶಃ ಸ್ಥಾಪಿತೋಽತ್ರ ವೈ ।। ೪೬.

ರಾಮನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಭರತನು ಆ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಬಂದು ತಂದೆಗೆ ಪಿಂಡಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ರಾಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

ಸ್ನಾತ್ವಾ ನತ್ವಾ ಚ ರಾಮೇಶಂ ರಾಮಸೀತಾ ಸಮನ್ವಿತಮ್। ತತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಪಿಣ್ಡಞ್ಚ ಕೃತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಪುರಂ ವ್ರಜೇತ್। ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕುಲಾನಾಞ್ಚ ಶತೈಃಸಹ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ರಾಮನೂ ಸೀತೆಯೂ ಜೊತೆಯಿರುವ ರಾಮೇಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳೂ ಕುಲದ ಶತಾರು ಜನರೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ರಾಮಂ ಸೀತಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಞ್ಚ ಮುನೀನ್ಸ್ಥಾಪಿತವಾನ್ಪ್ರಭುಃ। ಭರತಸ್ಯಾಶ್ರಮೇ ಪುಣ್ಯೇ ನಿತ್ಯಂ ಪುಣ್ಯತಮೈರ್ವೃತಮ್। ಮತಙ್ಗಸ್ಯ ಪದಂ ತತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ ಸರ್ವಮಾನುಷೈಃ ।। ೪೬.

ಪ್ರಭುವಾದವನು ರಾಮ, ಸೀತಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳನ್ನು ಭರತನ ಆಶ್ರಮದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪುಣ್ಯವಂತರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಮತಂಗ ಮುನಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ವಹ್ನಿರ್ದ್ವೌ ವರುಣೌ ರುದ್ರಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪಿತೃಮೋಕ್ಷದಾಃ। ಭರತಾಶ್ರಮಮಾಸಾದ್ಯ ತಾನ್ನಮೇತ್ಪೂಜಯೇನ್ನರಃ ।। ೪೬.

ಅಗ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ವರుణರು, ನಾಲ್ವರು ರುದ್ರರು—ಇವರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವರು. ಭರತನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಅನ್ನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪಾಪೇಭ್ಯಶ್ಚೋಪಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮುಚ್ಯತೇ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ। ಯತ್ರ ಕುತ್ರಾಪಿ ದೇವರ್ಷೇ ಭರತಸ್ಯಾಶ್ರಮೇ ನರಃ । ಸ್ನಾತಃ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ಕಲ್ಪೇಽಪಿ ನ ಹೀಯತೇ ।। ೪೬.

ಯಾವುದೇ ಪಾಪಗಳೂ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳೂ ಇದ್ದರೂ, ಭರತನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನೂ ಅವನ ಪಿತೃಗಳೂ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಫಲವು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗದು.

ಗಯಾಯಾಂ ಚಾಕ್ಷಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಜಪಹೋಮತಪಾಂಸಿ ಚ। ಸರ್ವಮಾನನ್ತ್ಯಮಾಹುರ್ವೈ ಯದ್ದತ್ತಂ ಭರತಾಶ್ರಮೇ ।। ೪೬.

ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಶಾಶ್ವತವಾದುದು; ಜಪ, ಹೋಮ, ತಪಸ್ಸುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಭರತನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಅನಂತ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಚತುರ್ಯುಗಸ್ವರೂಪೇಣ ಚತಸ್ರೋ ರವಿಮೂರ್ತ್ತಯಃ । ದೃಷ್ಟಾಃ ಸ್ಪೃಷ್ಟಾಃ ಪೂಜಿತಾಸ್ತಾಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕಾಃ ।। ೪೬.

ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸೂರ್ಯನ ರೂಪಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಅವು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಮುಕ್ತಿರ್ವಾಂಮನ ಇತ್ಯೇವ ತಾರಕಾಖ್ಯೋ ವಿಧಿಃ ಪರಃ। ಸಂಸಾರಾರ್ಣವತಪ್ತಾನಾಂ ನಾವಾವೇತೌ ಸುರೇಶ್ವರೌ। ತಾರಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ಮೃತಾನಾಂ ಜೀವತಾಮಿದಮ್ ।। ೪೬.

ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಾರಕ ಎಂಬ ಪರಮ ನಿಯಮ. ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರಿಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳು ದೋಣಿಯಂತೆ; ಈ ತಾರಕ ಬ್ರಹ್ಮವು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ, ಸತ್ತವರಿಗೂ ಬದುಕಿರುವವರಿಗೂ, ಉದ್ದಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಯಃ ಪಶ್ಯೇತ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್। ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ।। ೪೬.

ಯಾರು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಪಾದೇಽಪಿ ತಥಾಭ್ಯುದ್ಯನ್ತಕೋ ಗಿರಿಃ । ಸ್ಥಾಪಿತಃ ಪಿಣ್ಡದಸ್ತತ್ರ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ಕಲ್ಲಿನ ಎಡ ಪಾದದ ಮೇಲೆಯೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಈಚೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸುರೈಃ ಸಹ। ಮುಖ್ಯಸಂಜ್ಞಂ ಹಿ ತತ್ತೀರ್ಥಂ ದೇವಾಸ್ತತ್ರ ಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೬.

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅದು ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥ.' ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರಿಷು ತೇಷು ಪದೇಷ್ವೇವ ತೀರ್ಥೇಷು ಮುನಿಸತ್ತಮ। ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿದಶುಭಂ ಕರ್ಮ ತತ್ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ನಾರದ ।। ೪೬.

ಆ ಮೂರು ಪಾದಗಳ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನೇ, ಯಾವ ಅಶುಭ ಕರ್ಮವಿದ್ದರೂ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ತನ್ನೈಮಿಷವನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸೇವಿತಂ ಪುಣ್ಯಪೂರುಷೈಃ। ತತ್ರ ವ್ಯಾಸಃ ಶುಕಃ ಪೈಲಃ ಕಣ್ವೋ ವೇಧಾಃ ಶಿವೋ ಹರಿಃ ।। ೪೬.

ಆ ಪುಣ್ಯನೈಮಿಷವನವನ್ನು ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸೇವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯಾಸ, ಶುಕ, ಪೈಲ, ಕಣ್ವ, ವೇಧ, ಶಿವ, ಹರಿಯು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾತಕೈರ್ನರಃ। ವಾಮಹಸ್ತೇ ಶಿಲಾಯಾಸ್ತು ತಥಾ ಚೋದ್ಯನ್ತಕೋ ಗಿರಿಃ ।। ೪೬.

ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಡ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪರ್ವತವಿದೆ.

ಸ ಪರ್ವತಃ ಸಮಾನೀತೋ ಹ್ಯಗಸ್ತ್ಯೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹರಶ್ಚೈವ ತಪಶ್ಚೋಗ್ರಞ್ಚ ಚಕ್ರತುಃ ।। ೪೬.

ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ತರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಹರನು ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

ತತ್ರಾಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಹಿ ವರಂ ಕುಣ್ಡಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದುರ್ಲಭಮ್। ಯತ್ರ ಮುನ್ಯಷ್ಟಕಂ ಸಿದ್ಧಂ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ಶಿವಂ ಗತಮ್। ಕುಣ್ಡೇ ಮುನ್ಯಷ್ಟಕಂ ನತ್ವಾ ಪಿತೄನ್ಬ್ರಹ್ಮಪುರಂ ನಯೇತ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕುಂಡವಿದೆ, ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಅಪರೂಪವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಹಾಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಿವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಆ ಎಂಟು ಮುನಿಗಳನ್ನು ವಂದಿಸಿದವರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯೇನಾಥ ದೇವರ್ಷೇ ಹ್ಯುದಯಾದ್ರೇರ್ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಶಿಲಾಯಾ ವಾಮಹಸ್ತೇಽಪಿ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಗಿರಿರಾಟ್ ಶುಭಃ। ವಾದಿತ್ರಾದ್ಯೈರ್ದಿವ್ಯಗೀತೈರಾಢ್ಯೋ ವಾದಿತ್ರಕೋ ಗಿರಿಃ ।। ೪೬.

ಅನಂತರ, ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಉದಯಾದ್ರಿಯ ಶಿಲೆಯ ಎಡ ಕೈಯ ಮೇಲೆಯೂ ಶುಭಕರವಾದ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪರ್ವತವು ದಿವ್ಯವಾದ ವಾದ್ಯಗಾನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ತತ್ರ ವಿದ್ಯಾಧರೋ ನಾಮ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣೈಃ। ಸಮೇತೋಽದ್ಯಾಪಿ ಕೀತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸಹ ಗೀಯತೇ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರ ಎಂಬವನು ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದೈವಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಮೋಹನಶ್ಚ ಸುನೀಥಶ್ಚ ಶೈಲೂಜೋ ಮೋಹನೋತ್ತಮಃ। ಪರ್ವತೋ ನಾರದಧ್ಯಾನೀ ಸಙ್ಗೀತೀ ಪುಷ್ಪದನ್ತಕಃ। ಹಾಹಾ ಹೂಹೂಪ್ರಭೃತಯೋ ಗೀತದಾನಂ ಪ್ರಜಕ್ರಿರೇ ।। ೪೬.

ಮೋಹನ, ಸುನೀತ, ಶೈಲುಜ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೋಹನ, ಪರ್ವತ, ನಾರದಧ್ಯಾನಿ, ಸಂಗೀತೀ, ಪುಷ್ಪದಂತಕ, ಹಾಹಾ, ಹೂಹೂ ಮತ್ತು ಇತರರು—allರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ತಥಾ ಚಿತ್ರರಥೋ ನಾಮ ಸರ್ವಗನ್ಧರ್ವಸಂವೃತಃ। ಗಾಯತಿ ಮಧುರಾಣ್ಯೇವ ಗೀತಾನ್ಯದ್ರೌ ಮಹೋತ್ಸವಮ್ ।। ೪೬.

ಹಾಗೆ, ಚಿತ್ರರಥನು ಎಲ್ಲಾ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅತಃ ಸ ಪರ್ವತೋ ದೇವೈಃ ಸೇವ್ಯತೇಽದ್ಯಾಪಿ ನಿತ್ಯಶಃ। ಧರ್ಮಜಾಸ್ತತ್ರ ದೇವೇಶೋ ಹರೋ ಭಸ್ಮಾಙ್ಗರಾಗವಾನ್ ।। ೪೬.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯ ಹರನು, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಇದ್ದನು.

ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಸಹಿತೋ ರುದ್ರಃ ಪರ್ವತೇ ಗೀತನಾದಿತೇ। ಮೋದತೇ ಪೂಜಿತೋದ್ಯೇಯಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ।। ೪೬.

ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರನು ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಗಯಾಯಾಂ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಹಿ ಗೋಪತಿರ್ವಾ ಗದಾಧರಃ। ಹೀಯತೇ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯಾ ತಥಾ ರುದ್ರಾರ್ಚ್ಚಯಾ ಮುನೇ ।। ೪೬.

ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಗೋಪಾಲನಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಗದಾಧರನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಮಾಯೆಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಾರ್ಚನೆಯ ಫಲವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮುನಿಯೇ.

ಶಿಲಾಯಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಹಸ್ತೇ ಭಸ್ಮಕೂಟೋ ಗಿರಿರ್ಧೃತಃ। ಧರ್ಮ್ಮರಾಜೇನ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಹ್ಯಗಸ್ತ್ಯಃ ಸಹ ಭಾರ್ಯ್ಯಯಾ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿಯ ಶಿಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.