ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ರೂಪೇಣಾನೇನ ಮಾಂ ಭೀರು ವಿಮೋಹಯಸಿ ಸುವ್ರತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಜೋಽಹಂ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಮರೀಚಿರ್ವ್ವೇದಪಾರಗಃ ।। ೪೫.

ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪದಿಂದ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ! ನೀನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವೆ. ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ಮರೀಚಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಮರೀಚೇರ್ವ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕನ್ಯಾ ಪ್ರೋವಾಚ ತಂ ಮುನಿಮ್। ಅಹಂ ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾ ನಾಮ ಧರ್ಮ್ಮಪುತ್ರೀ ತಪೋಽನ್ವಿತಾ ।। ೪೫.

ಮರೀಚಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಕನ್ಯೆ ಆ ಮುನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ನಾನು ಧರ್ಮವ್ರತಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಧರ್ಮನ ಮಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇನೆ.'

ಪತಿವ್ರತಾರ್ಥಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಚರಾಮಿ ಪರಮಂ ತಪಃ। ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾಂ ಮರೀಚಿಸ್ತಾಮುವಾಚ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವ್ವ್ಕಮ್ ।। ೪೫.

ಪತಿವ್ರತೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ನಾನು ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಧರ್ಮವ್ರತೆಯು ಹೇಳಿದಳು. ಮರೀಚಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಪತಿವ್ರತಾ ದರ್ಶನಾನ್ಮೇ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ಶುಭವ್ರತೇ। ಪತಿವ್ರತೇಚ್ಛಯಾ ಪೃಥ್ವೀಂ ವಿಚರಾಮಿ ಹ್ಯಹರ್ನಿಶಮ್ ।। ೪೫.

'ಶುಭಳಾದವಳೇ, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಮೇಲೆ ನೀನು ಪತಿವ್ರತೆ ಆಗುವೆ. ನಾನು ಪತಿವ್ರತೆ ಹೆಂಡತಿಯ ಆಶಯದಿಂದ ದಿನವೂ ರಾತ್ರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.'

ತ್ವಞ್ಚೇತ್ಪತಿವ್ರತಾ ಜಾತಾ ಭಜೇ ತ್ವಾಂ ಭಜ ಮಾಂ ವರಮ್। ಲೋಕೇ ನ ತ್ವಾದೃಶೀ ಕನ್ಯಾ ಮಮ ತುಲ್ಯೋ ನ ತೇ ವರಃ ।। ೪೫.

'ನೀನು ಪತಿವ್ರತೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನನ್ನು ಆರಿಸು, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ವರವಾಗಿ ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಂತ ಕನ್ಯೆ ಇಲ್ಲ, ನನಂತ ವರನೂ ಇಲ್ಲ.'

ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತೇ ಧರ್ಮ್ಮಪತ್ನೀ ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಭವ ಮೇಽಧುನಾ। ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾ ಮುನಿಂ ಪ್ರಾಹ ಧರ್ಮ್ಮಂ ಯಾಚಯ ಸುವ್ರತ ।। ೪೫.

'ಧರ್ಮವ್ರತೆಯೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗು' ಎಂದು ಮರೀಚಿ ಹೇಳಿದನು. ಧರ್ಮವ್ರತೆಯು ಮುನಿಗೆ, 'ಧರ್ಮನನ್ನು ಕೇಳು, ಒಳ್ಳೆಯವನೇ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮ್ಮಮಗಮನ್ಮುನಿಂ ಧರ್ಮೋ ದದರ್ಶ ಹ। ತೇಜಃಪುಞ್ಜಂ ವರಂ ನತ್ವಾ ಆಸನಾರ್ಘ್ಯಾದಿನಾರ್ಚ್ಚಯತ್ ।। ೪೫.

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿ ಧರ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೋರಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಸನ, ನೀರು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು.

ಕಿಮರ್ತಮಾಗತಃ ಪೃಷ್ಟೋ ಮರೀಚಿರ್ಧರ್ಮ್ಮಮಬ್ರವೀತ್। ಕನ್ಯಾರ್ಥಂ ಭ್ರಮತಾ ಪೃಥ್ವೀ ದೃಷ್ಟಾ ತೇ ಕನ್ಯಕಾ ವರಾ । ಮಹ್ಯಂ ಕನ್ಯಾಞ್ಚ ತಾಂ ದೇಹಿ ಶ್ರೇಯಸ್ತವ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೪೫.

'ನೀನು ಏಕೆ ಬಂದೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಮರೀಚಿ ಧರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಉತ್ತಮ ಮಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು, ಇದು ನಿನಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.'

ಅರ್ಘ್ಯಾದಿನಾ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮಂ ಪ್ರೋಚೇ ತಥೇತಿ ತಮ್। ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾಂ ಸಮಾನೀಯ ದತ್ತವಾಂಸ್ತಾಂ ಮರೀಚಯೇ ।। ೪೫.

ಅವನಿಗೆ ನೀರು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, 'ಹೌದು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಧರ್ಮವ್ರತೆಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಮರೀಚಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ವರಂ ಚ ದತ್ತವಾಂಸ್ತಸ್ಮೈ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಯತ್ತಥಾ ಕೃತಮ್। ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣ ಸಹಿತಾಂ ಸ್ವಾಶ್ರಮಂ ತಾಂ ದ್ವಿಜೋಽನಯತ್ ।। ೪೫.

ಅವನ ಮಾತಿನಂತೆ ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.

ರೇಮೇ ಮುನಿಸ್ತಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಯಥಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಶ್ರಿಯಾ ಸಹ। ಪಾರ್ವ್ವತ್ಯಾ ಚ ಯಥಾ ಶಮ್ಭುಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಯಥಾ ಹ್ಯಜಃ ।। ೪೫.

ಆ ಮುನಿ ಅವಳ ಜೊತೆ ವಿಷ್ಣು ಶ್ರೀದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಶಂಭು ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮ ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಜಜ್ಞೇ ಪುತ್ರಶತಂ ತಸ್ಯಾಂ ಮರೀಚೇರ್ವಿಷ್ಣುನೋಪಮಮ್। ಮರೀಚಿಃ ಫಲಪುಷ್ಪಾರ್ಥಂ ವನಂ ಗತ್ವಾ ಸಮಾಗತಃ ।। ೪೫.

ಮರೀಚಿಗೆ ಅವಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮರೀಚಿ ಹಣ್ಣು ಹೂವಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದುಹೋದನು.

ಶ್ರಾನ್ತಃ ಕದಾಚಿತ್ತಾಂ ಪತ್ನೀಮುವಾಚೇತಿ ಪತಿವ್ರತಾಮ್। ಭುಕ್ತ್ವಾ ತು ಶಯನಸ್ಥಸ್ಯ ಪಾದಸಂವಾಹನಂ ಕುರು ।। ೪೫.

ಒಂದು ಬಾರಿ, ಅವನು ದಣಿದು ತನ್ನ ಪತಿವ್ರತಾ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಊಟಮಾಡಿ ನಾನು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಒತ್ತು.'

ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಶಯನಸ್ಥಸ್ಯ ಸಾ ಮುನೇಃ। ಪಾದಸಂವಾಹನಂ ಚಕ್ರೇ ಘೃತೇ ನಾಭ್ಯಜ್ಯ ತತ್ಪರಾ ।। ೪೫.

ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು 'ಹೌದು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೇವೆಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ನಿದ್ರಾಯಮಾಣೇಽಥ ಮುನೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಂ ದೇಶಮಾಗತಃ। ಇತ್ಯೇಷ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಮನಸಾರ್ಚ್ಚಯಿತುಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೪೫.

ಆ ಮನುಷ್ಯನು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು.

ಪಾದಸಂವಾಹನಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾಂ ಕಿಂ ಪೂಜ್ಯೋಽಯಂ ಜಗದ್ಗುರುಃ। ಇತ್ಯಾಕುಲಾ ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ಮತ್ವಾ ಸಾ ತಂ ಗುರೋರ್ಗುರುಮ್ ।। ೪೫.

ನಾನು ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವಾದ ಈ ಮಹಾಪುಜ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕೋ ಎಂದು ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಗುರು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಎದ್ದು ನಿಂತರು.

ಅರ್ಘ್ಯಪಾದ್ಯಾದಿಕಂ ದತ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಸಮಪೂಜಯತ್। ಸತ್ಕೃತಾಯಾನ್ತು ಶಯ್ಯಾಯಾಂ ವಿಶ್ರಾಮಮಕರೋದಜಃ ।। ೪೫.

ಅವರು ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅವ್ಯಯನು, ಗೌರವದಿಂದ ಅವಳ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಭರ್ತ್ತಾ ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ಚ ತಲ್ಪತಃ। ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾಮಪಶ್ಯನ್ಸ ವಿಪ್ರಃ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಶಶಾಪ ತಾಮ್ ।। ೪೫.

ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅವಳ ಪತಿ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಧರ್ಮವ್ರತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಆ ಋಷಿಯು ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪಕೊಟ್ಟನು.

ಪಾದಸಂವಾಹನಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಯಸ್ಮಾದಾಜ್ಞಾಂ ವಿಹಾಯ ಮೇ । ಗತಾನ್ಯತ್ರ ತತಃ ಪಾಪಾಚ್ಛಾಪದಗ್ಧಾ ಶಿಲಾ ಭವ ।। ೪೫.

ನೀನು ನನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋದದ್ದರಿಂದ, ಪಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ಶಿಲೆಯಾಗು ಎಂದು ಶಪಿಸಿದರು.

ಭರ್ತ್ರಾ ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾ ಶಪ್ತಾ ಮರೀಚಿಂ ಪ್ರಾಹ ಸಾ ರುಷಾ। ಶಯಾನೇ ತ್ವಯಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಜ್ಜನಕೋ ಗುರುಃ ।। ೪೫.

ಪತಿಯಿಂದ ಶಾಪಿತಳಾದ ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು ಕೋಪದಿಂದ ಮರೀಚಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೂ ಗುರುವೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದನು.'

ತ್ವಯೋತ್ಥಾಯ ಹಿ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಸ್ವಗುರೋಃ ಪೂಜನಂ ಸದಾ। ಮಯಾ ತು ಧರ್ಮ್ಮಚಾರಿಣ್ಯಾ ತವ ಕಾರ್ಯ್ಯೇ ಕೃತೇ ಮುನೇ ।। ೪೫.

ನಿನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎದ್ದು ಪೂಜಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯ. ಆದರೆ ನಾನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ.

ಅದೋಷಾಹಂ ಯತಃ ಶಪ್ತಾ ತಸ್ಮಾಚ್ಛಾಪಂ ದದಾಮಿ ತೇ। ತ್ವಞ್ಚ ಶಾಪಂ ಮಹಾದೇವಾದ್ಭರ್ತ್ತಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸ್ಯಸಂಶಯಮ್ ।। ೪೫.

ನನಗೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನೀನು ನನಗೆ ಶಾಪಕೊಟ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ನಿನಗೆ ಶಾಪಕೊಡುತ್ತೇನೆ: ಪತಿಯೇ, ಮಹಾದೇವನಿಂದ ನೀನೂ ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ವ್ಯಾಕುಲಂ ತಂ ಪತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಾಕುಲಾಗಾತ್ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್। ನತ್ವಾ ಶಯಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮಗ್ನಿಂ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯ ಚೇನ್ಧನೈಃ ।। ೪೫.

ಪತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಅವಳೂ ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದಳು. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇಂಧನದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರು.

ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ಚಕ್ರೇ ತಪಃ ಪರಮದುಷ್ಕರಮ್। ತಥಾ ಶಪ್ತೋ ಮರೀಚಿಶ್ಚ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸುದಾರುಣಮ್ ।। ೪೫.

ಗೃಹ್ಯಾಗ್ನಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮರೀಚಿಯೂ ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಭಯಾನಕವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಪತಿವ್ರತಾಯಾಸ್ತಪಸಾ ಮರೀಚೇಸ್ತಪಸಾ ಯಥಾ। ಇನ್ದ್ರಾದಯಶ್ಚ ಸನ್ತಪ್ತಾ ಗತಾಸ್ತೇ ಶರಣಂ ಹರಿಮ್ ।। ೪೫.

ಪತಿವ್ರತೆಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮರೀಚಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.

ಊಚುಃ ಕ್ಷೀರಾಮ್ಬೂದೌ ಸುಪ್ತಂ ಸನ್ತಪ್ತಾಸ್ತಪಸಾ ಹರೇ। ಪತಿವ್ರತಾಯಾಶ್ಚ ಮುನೇಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ರಕ್ಷ ಕೇಶವ ।। ೪೫.

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಅವರು ಪಾರಿಜಾತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದರು: 'ಪತಿವ್ರತೆಯವರ ಮತ್ತು ಮುನಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಕೇಶವ.'

ಇನ್ದ್ರಾದೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾಂ ಯಯೌ। ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾನಜಃ। ಊಚುರ್ಧರ್ಮ್ಮರ್ವತಾಂ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಂ ತಾಂ ಸಕೇಶವಾಃ ।। ೪೫.

ಇಂದ್ರಾದಿಗಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಧರ್ಮವ್ರತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವ್ಯಯನು ಎದ್ದನು. ದೇವತೆಗಳು ಕೇಶವನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಧರ್ಮವ್ರತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

ಅಗ್ನಿಮಧ್ಯೇ ತಪಃ ಕರ್ತ್ತುಂ ಕಸ್ಯ ಶಕ್ತಿಃ ಪತಿವ್ರತೇ। ತ್ವಯಾ ಕೃತಂ ತತ್ಪರಮಂ ಸರ್ವ್ವಲೋಕಭಯಙ್ಕರಮ್ ।। ೪೫.

ಪತಿವ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ನೀನು ಮಾಡಿದದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವೂ ಆಗಿದೆ.

ವರಂ ವರಯ ಧರ್ಮ್ಮಜ್ಞೇ ಅಸ್ಮತ್ತೋ ಯದಭೀಪ್ಸಿತಮ್। ವಿಷ್ಣ್ವಾದೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವಾನ್ಧರ್ಮ್ಮವ್ರತಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೪೫.೩೭ ಭರ್ತೃಶಾಪಮಶಕ್ತಾಹಂ ನಿವರ್ತ್ತಯಿತುಮೋಜಸಾ। ದತ್ತೋ ಮರೀಚಿನಾ ಶಾಪೋ ಮಹ್ಯಂ ಸ ಹ್ಯಪಗಚ್ಛತು ।। ೪೫.

'ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವಳೇ, ನಮ್ಮಿಂದ ನೀನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದರೂ ಕೇಳು.' ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮವ್ರತೆಯವರು ಹೇಳಿದರು: 'ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪತಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮರೀಚಿಯು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪವು ದೂರವಾಗಲಿ.'