ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸ್ಥೂಲಃ ಷಷ್ಟಿರ್ಯೋಜನಾನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋಽಸೌ ವೈಷ್ಣವಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಕೋಲಾಹಲಗಿರಿವರೇ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸುದಾರುಣಮ್ ।। ೪೪.

ಅವನ ದೇಹದ ಅಗಲವು ಅರುವತ್ತು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈಷ್ಣವನಾಗಿದ್ದನು. ಕೊಲಾಹಲ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಬಹುವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಿರುಚ್ಛ್ವಾಸಂ ಸ್ಥಿರೋಽಭವತ್। ತತ್ತಪಸ್ತಾಪಿತಾ ದೇವಾಃ ಸಂಕ್ಷೋಭಂ ಪರಮಂ ಗತಾಃ ।। ೪೪.

ಅವನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಸಿರೂ ಬಿಡದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಗತಾ ದೇವಾಃ ಪ್ರೋಚುಸ್ತೇಽಥ ಪಿತಾಮಹಮ್। ಗಯಾಸುರಾದ್ರಕ್ಷ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾಂಸ್ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ ।। ೪೪.

ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಗಯಾಸುರನಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.' ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ವ್ರಜಾಮಃ ಶಙ್ಕರಂ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಗತಾಃ ಶಿವಮ್। ಕೈಲಾಸೇ ಚಾಬ್ರುವನ್ನತ್ವಾ ರಕ್ಷ ದೇವ ಮಹಾಸುರಾತ್ ।। ೪೪.

ನಾವು ಶಂಕರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ: 'ಮಹಾಸುರನಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ದೇವಾ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾನಬ್ರವೀಚ್ಛಮ್ಭುರ್ವ್ರಜಾಮಃ ಶರಣಂ ಹರಿಮ್। ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧೌ ದೇವದೇವೇಶಃ ಸ ನಃ ಶ್ರೇಯೋ ವಿಧಾಸ್ಯತಿ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹೇಶ್ವರೋ ದೇವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ನತ್ವಾ ಪ್ರತುಷ್ಟುವುಃ ।। ೪೪.

ಶಂಭುವು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾವು ಹರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸೋಣ.' ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು ನಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ ।। ಓಂ ನಮೋ ವಿಷ್ಣವೋ ಭರ್ತ್ರೇ ಸರ್ವ್ವೇಷಾಂ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣವೇ। ರೋಚಿಷ್ಣವೇ ಜಿಷ್ಣವೇ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾದಿಗ್ರಸಿಷ್ಣವೇ ।। ೪೪.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಓಂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಕಾಶಮಯನಾದ, ಜಯಶಾಲಿಯಾದ, ರಾಕ್ಷಸಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಾದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.'

ಧರಿಷ್ಣವೇಽಖಿಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಯೋಗಿನಾಂ ಪಾರಯಿಷ್ಣವೇ । ವರ್ದ್ಧಿಷ್ಣವೇ ಹ್ಯನನ್ತಾಯ ನಮೋ ಭ್ರಾಜ್ಷ್ಣಿವೇ ನಮಃ ।। ೪೪.

ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುವವನಿಗೆ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಕನಾದವನಿಗೆ, ಸದಾ ಹೆಚ್ಚಿಸುವವನಿಗೆ, ಅನಂತನಾದವನಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಸನತ್ಕುಮಾರ ಉವಾಚ।। ಏವಂ ಸ್ತುತೋ ವಾಸುದೇವಃ ಸುರಾಣಾಂ ದರ್ಶನಂ ದದೌ। ಕಿಮರ್ಥಮಾಗತಾ ದೇವಾ ವಿಷ್ಣುನೋಕ್ತಾಸ್ತಮಬ್ರುವನ್ ।। ೪೪.

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಸುದೇವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದರ್ಶನ ಕೊಟ್ಟನು. ವಿಷ್ಣುವು, 'ನೀವು ಏಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ದೇವತೆಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಗಯಾಸುರಭಯಾದ್ದೇವ ರಕ್ಷಾಸ್ಮಾನಬ್ರವೀದ್ಧರಿಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ಯಾನ್ತು ತಂ ದೈತ್ಯಮಾಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ತತಃ ।। ೪೪.

'ಗಯಾಸುರನ ಭಯದಿಂದ ದೇವಾ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು,' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಹರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಆ ದೈತ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ನಾನು ನಂತರ ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು.

ಕೇಶವೇ ಗರುಡಾರೂಢೋ ವರಂ ದಾತುಂ ಗಯಾಸುರೇ। ಸರ್ವ್ವೇ ಸ್ವಂ ಸ್ವಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಯಯುರ್ವಾಹನಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೪೪.

ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕೇಶವನು ಗಯಾಸುರನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಹೊರಟನು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಹನವನ್ನು ಏರಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು.

ಊಚುಸ್ತಂ ವಾಸುದೇವಾದ್ಯಾಃ ಕಿಮರ್ಥಂ ತಪ್ಯತೇ ತ್ವಯಾ। ಸನ್ತುಷ್ಟಾಃ ಸ್ವಾಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ವರಂ ಬ್ರೂಹಿ ಗಯಾಸುರ ।। ೪೪.

ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಇತರರು ಗಯಾಸುರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ಏಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಯಾವ ವರ ಬೇಕೋ ಹೇಳು ಗಯಾಸುರ.'

ಗಯಾಸುರ ಉವಾಚ।। ಯದಿತುಷ್ಟಾಃ ಸ್ಥ ಮೇ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರಾಃ। ಸರ್ವ್ವದೇವದ್ವಿಜಾತಿಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞತೀರ್ಥಶಿಲೋಚ್ಚಯಾತ್ ।। ೪೪.

ಗಯಾಸುರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಯಜ್ಞಸ್ಥಳ, ತೀರ್ಥ, ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳೆಲ್ಲಾ ನನ್ನಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಲಿ.'

ದೇವೇಭ್ಯೋಽತಿಪವಿತ್ರೋಽಹಮೃಷಿಭ್ಯೋಽಪಿ ಶಿವಾವ್ಯಯಾತ್। ಮನ್ತ್ರೇಭ್ಯೋ ದೇವದೇವೇಭ್ಯೋ ಯೋಗಿಭ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ಸರ್ವ್ವಶಃ ।। ೪೪.

ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ, ಋಷಿಗಳಿಗಿಂತ, ಶಾಶ್ವತ ಶಿವನಿಗಿಂತ, ಮಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಿಗಿಂತ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರನಾಗಿರಲಿ.

ನ್ಯಾಸಿಭ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ಕರ್ಮ್ಮಿಭ್ಯೋ ಧರ್ಮ್ಮಿಭ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ಪುನಃ। ಜ್ಞಾತಿಭ್ಯೋಽತಿಪವಿತ್ರೇಭ್ಯಃ ಪವಿತ್ರಃ ಸ್ಯಾಂ ಸದಾ ಸುರಾಃ ।। ೪೪.

ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರಿಗಿಂತ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಿಗಿಂತ, ಬಂಧುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಾನು ಸದಾ ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ ದೇವತೆಗಳೇ.

ಪವಿತ್ರಮಸ್ತು ತಂ ದೇವಾ ದೈತ್ಯಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಯುರ್ದಿವಮ್। ದೈತ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ಸರ್ವ್ವೇ ಹರಿಪುರಂ ಯಯುಃ ।। ೪೪.

ಇದು ಪವಿತ್ರವಾಗಲಿ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ದೈತ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಹರಿಯ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕತ್ರಯಂ ಜಾತಂ ಶೂನ್ಯಾ ಯಮಪುರೀ ಹ್ಯಭೂತ್। ಯಮ ಇನ್ದ್ರಾದಿಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ತತೋಽಗಮತ್ ।। ೪೪.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿದವು, ಯಮಪುರವೂ ಬಿಕಾರಾಯಿತು; ಯಮನು ಇಂದ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮೂಚಿರೇ ದೇವಾ ಗಯಾಸುರವಿಲೋಪಿತಾಃ। ತ್ವಯಾ ದತ್ತೋಽಧಿಕಾರೋ ವೈ ಗೃಹಾಣ ತ್ವಂ ಪಿತಾಮಹ ।। ೪೪.

ಗಯಾಸುರನಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಾಶದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: ನೀನು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಪಿತಾಮಹನೇ, ಈಗ ನೀನೇ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೋ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಬ್ರವೀತ್ತತೋ ದೇವಾನ್ವ್ರಜಾಮೋ ವಿಷ್ಣುಮವ್ಯಯಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋಽಬ್ರುವನ್ವಿಷ್ಣುಂ ತ್ವಯಾ ದತ್ತವರೇಽಸುರೇ ।। ೪೪.

ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, 'ನಾವು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೋಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ' ಎಂದನು. ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, 'ನೀನು ದೈತ್ಯನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತದ್ದರ್ಶನಾದ್ಯಯುಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕ ತ್ರಯಂ ಹ್ಯಭೂತ್। ದೇವೈರುಕ್ತೋ ವಾಸುದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಸ ವಚೋಽಬ್ರವೀತ್ ।। ೪೪.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿದವು; ದೇವತೆಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ ವಾಸುದೇವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಗತ್ವಾಸುರಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಸ್ವ ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ದೇಹಿ ದೇಹಕಮ್। ವಿಷ್ಣೂಕ್ತಃ ಸಸುರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗತ್ವಾಽಪಶ್ಯನ್ಮಹಾಸುರಮ್ ।। ೪೪.

ಹೋಗಿ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಕೊಡಲು ಕೇಳು ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದನು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೋಗಿ ಮಹಾದೈತ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಗಯಾಸುರೋಽಬ್ರವೀದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತ್ರಿದಶೈಃ ಸಹಃ। ಸಂಪೂಜ್ಯೋತ್ಥಾಯ ವಿಧಿವತ್ಪ್ರಣ್ತಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾನ್ವಿತಃ ।। ೪೪.

ಗಯಾಸುರನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

ಅದ್ಯ ಮೇ ಸಫಲಂ ಜನ್ಮ ಅದ್ಯ ಮೇ ಸಫಲಂ ತಪಃ। ಯದಾಗತೋಽತಿಥಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸರ್ವ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಯಾದ್ಯ ವೈ ।। ೪೪.

ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು, ಇಂದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಫಲವತ್ತಾಯಿತು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಯೋಗಿನ್ಯೋಗಾಙ್ಗವಿತ್ಸರ್ವ್ವಲೋಕಸ್ವಾಮಿನ್ಪಿತರ್ಗುರೋ। ಯದರ್ಥಮಾ ಗತೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಸ್ತತ್ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಕರವಾಣ್ಯಹಮ್ ।। ೪೪.

ಯೋಗಿಗಳ ಗುರು, ಯೋಗದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಗುರು, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೋ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ದೃಷ್ಟಾನಿ ಭ್ರಮತಾ ಮಯಾ। ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ನ ತು ತೇ ತಾನಿ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಶರೀರತಃ ।। ೪೪.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುತ್ತಾಡಿ ನೋಡಿದ ತೀರ್ಥಗಳು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಲ್ಲ; ಅವುಗಳಿಗೆ ದೇಹದಿಂದ ಪವಿತ್ರತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ತ್ವಯಾ ದೇಹೇ ಪವಿತ್ರತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಸಾದತಃ। ಅತಃ ಪವಿತ್ರಂ ದೇಹಂ ತ್ವಂ ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ದೇಹಿಮೇಽಸುರ ।। ೪೪.

ನಿನ್ನಿಂದ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರತೆ ಬಂದಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದೈತ್ಯನೇ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರ ದೇಹವನ್ನು ಕೊಡು.

ಧನ್ಯೋಽಹಂ ದೇವ ದೇವೇಶ ಯದ್ದೇಹಂ ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯತೇ ತ್ವಯಾ। ಪಿತೃವಂಶಃ ಕೃತಾರ್ಥೋ ಮೇ ದೇಹೇ ಯಾಗಂ ಕರೋಷಿ ಚೇತ್ ।। ೪೪.

ದೇವದೇವನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಯಸಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯನು; ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರೆ ನನ್ನ ಪಿತೃವಂಶಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತ್ವಯೈವೋತ್ಪಾದಿತೋ ದೇಹಃ ಪವಿತ್ರಸ್ತು ತ್ವಯಾ ಕೃತಃ। ಸರ್ವ್ವೇಷಾಮುಪಕಾರಾಯ ಯಾಗೋಽವಶ್ಯಂ ಭವತ್ವಿತಿ ।। ೪೪.

ನೀನೇ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದೀಯು, ನೀನೇ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದೀಯು; ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಲಿ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸೋಽಪತದ್ಭೂಮೌ ಶ್ವೇತಕಲ್ಪೇ ಗಯಾಸುರಃ। ನೈಋತೀಂ ದಿಶಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತದಾ ಕೋಲಾಹಲೇ ಗಿರೌ ।। ೪೪.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಶ್ವೇತಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಗಯಾಸುರನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು, ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೋಡಿ ಕೊಲಾಹಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು.

ಶಿರಃ ಕೃತ್ವೋತ್ತರೇ ದೈತ್ಯಃ ಪಾದೌ ಕೃತ್ವಾ ತು ದಕ್ಷಿಣೇ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಮ್ಭೃತಸಮ್ಭಾರೋ ಮಾನಸಾನೃತ್ವಿಜೋಽಸೃಜತ್ ।। ೪೪.

ದೈತ್ಯನು ತಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟನು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಋತ್ವಿಜರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.