ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಲ್ಪಿತಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದಿನಾಽರ್ಚ್ಚಯೇತ್। ತೈಸ್ತುಷ್ಟೈಸ್ತೋಷಿತಾಃ ಸರ್ವ್ವಾಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ದೇವತಾಃ ।। ೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹವ್ಯ, ಕವ್ಯ ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ಮುಣ್ಡನಂ ಚೋಪವಾಸಶ್ಚ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥೇಷ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ। ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿಶಾಲಾಂ ವಿರಜಾಂ ಗಯಾಮ್ ।। ೪೩.

ಮೂಂಡು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸವು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ವಿಶಾಲಾ, ವಿರಜಾ ಮತ್ತು ಗಯಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ದಣ್ಡಂಪ್ರದರ್ಶಯೇದ್ಭಿಕ್ಷುರ್ಗಯಾಂ ಗತ್ವಾ ನ ಪಿಣ್ಡದಃ। ದಣ್ಡಂ ನ್ಯಸ್ತಾ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಮುಚ್ಯತೇ ।। ೪೩.

ಯಾವ ಭಿಕ್ಷು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸದೆ, ತನ್ನ ದಂಡವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಆ ದಂಡವನ್ನು ವಿಷ್ಣುಪಾದದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ ದಣ್ಡೀ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ಧತ್ತೇ ಪುಣ್ಯಂ ವಾ ಪರಮಾರ್ಥತಃ। ಅತಃ ಸರ್ವ್ವಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ಭಾವುಕಃ ।। ೪೩.

ದಂಡಧಾರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಪಾಪವನ್ನೂ, ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾವದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂನ್ಯಸೇತ್ಸರ್ವ್ವಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ವೇದಮೇಕಂ ನ ಸಂನ್ಯಸೇತ್। ಮುಣ್ಡಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವ್ವೇಽಸ್ಮಿನ್ಪಶ್ಚಿಮೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ ।। ೪೩.

ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ವೇದವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಬಾರದು. ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೂ ಮೂಂಡು ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಕ್ರೋಶದ್ವಯಂ ಮಾನಂ ಗಯೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೇರಿತಮ್। ಪಞ್ಚಕ್ರೋಶಂ ಗಯಾಕ್ಷೇತ್ರಂ ಕ್ರೋಶಮೇಕಂ ಗಯಾಶಿರಃ ।। ೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಗಯೆಯ ಗಾತ್ರ ಎರಡು ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶಗಳು. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಐದು ಕ್ರೋಶ, ಗಯಾ ಶಿಖರ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ.

ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಯಾನಿ ಸನ್ತಿ ವೈ। ಶ್ರಾದ್ಧಕೃದ್ಯೋ ಗಯಾಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಿತೄಣಾಮನೃಣೋ ಹಿ ಸಃ ।। ೪೩.

ಅದರೊಳಗೆ ಮೂರು ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶಿರಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕೃದ್ಯಸ್ತು ಕುಲಾನಾಂ ಶತಮುದ್ಧರೇತ್। ಗೃಹಾಚ್ಚಲಿತಮಾತ್ರೇಣ ಗಯಾಯಾಂ ಗಮನಂ ಪ್ರತಿ। ಸ್ವರ್ಗಾ ರೋಹಣಸೋಪಾನಂ ಪಿತೄಣಾಞ್ಚ ಪದೇ ಪದೇ ।। ೪೩.

ಯಾರು ತಲೆಗೆ ಮುಡುಪು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ವಂಶದ ನೂರು ತಲೆಮಾರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದಿಂದ ಗಯಾ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇಽಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಯತ್ಫಲಂ ಗಚ್ಛತೋ ಗಯಾಮ್। ತತ್ಫಲಞ್ಚ ಭವೇನ್ನೂನಂ ಸಮಗ್ರಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೩.

ಗಯಾ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಖಚಿತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಪಾಯಸೇನಾಪಿ ಚರುಣಾ ಸಕ್ತುನಾ ಪಿಷ್ಟಕೇನ ವಾ। ತಣ್ಡುಲೈಃ ಫಲಮೂಲಾದ್ಯೈರ್ಗಯಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತನಮ್ ।। ೪೩.

ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ, ಪಾಯಸ, ಹಿಟ್ಟಿನ ಹೋಳಿಗೆ, ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು, ಅಕ್ಕಿ, ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅದರಿಂದ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತಿಲಕಲ್ಕೇನ ಖಣ್ಡೇನ ಗುಡೇನ ಸಘೃತೇನ ವಾ। ಕೇವಲೇನೈವ ದಧ್ನಾ ವಾ ಊರ್ಜೇನ ಮಧುನಾಽಥ ವಾ ।। ೪೩.

ಎಳ್ಳಿನ ಪೇಸ್ಟ್, ಸಕ್ಕರೆ, ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದ ಬೆಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಜೇನು ಇವುಗಳಿಂದ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿಣ್ಯಾಕಂ ಸಘೃತಂ ಖಣ್ಡಂ ಪಿತೃಭ್ಯೋಽಕ್ಷಯಮಿತ್ಯುತ। ಇಜ್ಯತೇ ವಾರ್ತ್ತವಂ ಭೋಜ್ಯಂ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನಂ ಮುನೀರಿತಮ್ ।। ೪೩.

ಎಣ್ಣೆಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, ತುಪ್ಪ, ಸಕ್ಕರೆ, ಹವಿಷ್ಯ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಪುಣ್ಯ ಯಾವತ್ತೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.

ಏಕತಃ ಸರ್ವ್ವವಸ್ತೂನಿ ರಸವನ್ತಿ ಮಧೂನಿ ಹಿ। ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಗದಾಧರಾಙಘ್ರ್ಯಬ್ಜಂ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಾಮ್ಬು ಚೈಕತಃ ।। ೪೩.

ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ರುಚಿಕರವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮಧು ಇವೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಗದಾಧರನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ನೆನೆದು, ಫಲ್ಗು ತೀರ್ಥದ ನೀರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದೆ—ಇವುಗಳ ತೂಕ ಹೋಲಲಾಗದು.

ಪಿಣ್ಡಾಸನಂ ಪಿಣ್ಡದಾನಂ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯವನೇಜನಮ್। ದಕ್ಷಿಣಾ ಚಾನ್ನ ಸಙ್ಕಲ್ಪಸ್ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧೇಷ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ ।। ೪೩.

ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ: ಪಿಂಡಕ್ಕೆ ಆಸನ, ಪಿಂಡದಾನ, ನಂತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪ—ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನಾವಾಹನಂ ನ ದಿಗ್ಬನ್ಧೋ ನ ದೋಷೋ ದೃಷ್ಟಿಸಮ್ಭವಃ। ಸಕಾರುಣ್ಯೇನ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧಂ ವಿಚಕ್ಷಣೈಃ ।। ೪೩.

ಇಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಣ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ದೋಷ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೀರ್ಥ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ದಯೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನ್ಯತ್ರಾವಾಹಿತಾಃ ಕಾಲೇ ಪಿತರೋ ಯಾನ್ತ್ಯಮುಂ ಪ್ರತಿ। ತೀರ್ಥೇ ಸದಾ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾದಾವಾಹನಂ ನ ಹಿ ।। ೪೩.

ಬೇರೆಡೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆಮಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯಚ್ಛದ್ಭಿಃ ಪುರುಷೈಃ ಫಲಕಾಙ್ಕ್ಷಿಭಿಃ। ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ತಥಾ ಲೋಭಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ಕ್ರಿಯಾಽನಿಶಮ್ ।। ೪೩.

ಯಾರು ತೀರ್ಥ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸದಾ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರ್ಯ್ಯಕಭೋಜೀ ಚ ಭೂಶಾಯೀ ಸತ್ಯವಾಕ್ಛುಚಿಃ। ಸರ್ವ್ವಭೂತಹಿತೇ ರಕ್ತಃ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ।। ೪೩.

ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಊಟ ಮಾಡುವವರು, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವವರು, ಸತ್ಯವಂತರಾದವರು, ಶುದ್ಧರಾದವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು, ಅವರು ತೀರ್ಥದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೀರ್ಥಾನ್ಯನುಸರನ್ಧೀರಃ ಪಾಷಣ್ಡಂ ಪೂರ್ವ್ವತಸ್ತ್ಯಜೇತ್। ಪಾಷಣ್ಢಃ ಸ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಯೋ ಭವೇತ್ಕಾಮಕಾರತಃ ।। ೪೩.

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊದಲು ಪಾಶಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು; ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಪಾಶಂಡಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತೀರ್ಥೇಷು ಯೇ ನರಾ ಧೀರಾಃ ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರ್ವ್ವನ್ತಿ ತದ್ಘತಾಃ। ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿದೋ ವೇದ್ಯಂ ವಸ್ತು ಚಾನನ್ಯಚೇತಸಃ। ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಪರೇಶಾಖ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಪರಾಯಣಾಃ ।। ೪೩.

ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುವ, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರು, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ, ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಯಾಸ್ತೇ ವೈತರಣೀ ನಾಮ ನದೀ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಶ್ರುತಾ। ಸಾಽವತೀರ್ಣಾ ಗಯಾಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಿತೄಣಾಂ ತಾರಣಾಯ ವೈ। ಸ್ನಾತೋ ಗೋದೋ ವೈತರಣ್ಯಾಂ ತ್ರಿಃಸಪ್ತಕುಲಮುದ್ಧರೇತ್ ।। ೪೩.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವೈತರಣಿ ಎಂಬ ನದಿ ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಬಂದಿದೆ. ವೈತರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಗೋ ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಥಾಽಕ್ಷಯವಟಂ ಗತ್ವಾ ವಿಪ್ರಾನ್ಸನ್ತೋಷಯಿಷ್ಯತಿ। ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಲ್ಪಿತಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದಿನಾಽರ್ಚ್ಚಯೇತ್। ತೈಸ್ತುಷ್ಟೈಸ್ತೋಷಿತಾಃ ಸರ್ವ್ವಾಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ದೇವತಾಃ ।। ೪೩.

ಹಾಗೆಯೇ, ಅಕ್ಷಯವಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿಗದಿಯಾದ ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಪಿತೃಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ಗಯಾಯಾಂ ನ ಹಿ ತತ್ಸ್ಥಾನಂ ಯತ್ರ ತೀರ್ಥಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥಾನಾಂ ಗಯಾತೀರ್ಥಂ ತತೋ ವರಮ್ ।। ೪೩.

ಗಯಾದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಗಯಾ ತೀರ್ಥವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಮೀನೇ ಮೇಷೇ ಸ್ಥಿತೇ ಸೂರ್ಯ್ಯೇ ಕನ್ಯಾಯಾಂ ಕಾರ್ಮುಕೇ ಘಟೇ। ದುರ್ಲ್ಲಭಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಗಯಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತನಮ್ ।। ೪೩.

ಮೀನ, ಮೇಷ, ಕನ್ಯಾ, ಧನುಸ್ಸು, ಕುಂಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿದ್ದಾಗ ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪ.

ಮಕರೇ ವರ್ತ್ತಮಾನೇ ಚ ಗ್ರಹಣೇ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯ್ಯಯೋಃ । ದುರ್ಲ್ಲಭಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸುದುರ್ಲ್ಲಭಮ್ ।। ೪೩.

ಮಕರ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನಾದರೂ ಸೂರ್ಯನಾದರೂ ಗ್ರಹಣವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ.

ಗಯಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದಾನೇನ ಯತ್ಫಲಂ ಲಭತೇ ನರಃ। ನ ತಚ್ಛಕ್ಯಂ ಮಯಾ ವಕ್ತುಂ ಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತೈರಪಿ ।। ೪೩.

ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೋ, ಆ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನಾರದ ಉವಾಚ।। ಗಯಾಸುರಃ ಕಥಂ ಜಾತಃ ಕಿಂಪ್ರಭಾವಃ ಕಿಮಾತ್ಮಕಃ । ತಪಸ್ತಪ್ತಂ ಕಥಂ ತೇನ ಕಥಂ ದೇಹಪವಿತ್ರತಾ ।। ೪೪.

ನಾರದನು ಕೇಳಿದನು: ಗಯಾಸುರನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಏನು, ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿತ್ತು? ಅವನು ಹೇಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು, ಅವನ ದೇಹ ಹೇಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು?

ಸನತ್ಕುಮಾರ ಉವಾಚ।। ವಿಷ್ಣೋರ್ನಾಭ್ಯಮ್ಬುಜಾಜ್ಜಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ। ಪ್ರಜಾಃ ಸಸರ್ಜ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪೂರ್ವ್ವಂ ದೇವೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ।। ೪೪.

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಮಲದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಆಸುರೇಣೈವ ಭಾವೇನ ಹ್ಯಸುರಾನಸೃಜತ್ಪುರಾ। ಸೌಮನಸ್ಯೇನ ಭಾವೇನ ದೇವಾನ್ಸುಮನಸೋಽಸೃಜತ್ ।। ೪೪.

ಅವನಲ್ಲಿ ಅಸುರಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಮೊದಲು ಅಸುರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಶುಭಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಶುಭಚಿಂತಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.