ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾಕಲ್ಪಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಗಯಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿನಶ್ಯತಿ। ಪಿಣ್ಡಂ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಪಿತ್ರಾದೇರಾತ್ಮನೋಽಪಿ ತಿಲೈರ್ವಿನಾ ।। ೪೩.

ಗಯೆಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಲ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತನಿಗೂ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಸುರಾಪಾನಂ ಸ್ತೇಯಂ ಗುರ್ವ್ವಙ್ಗನಾಗಮಃ। ಪಾಪಂತತ್ಸಙ್ಗಜಂ ಸರ್ವ್ವಂ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಾದ್ವಿನಶ್ಯತಿ ।। ೪೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಆತ್ಮಜೋಽಪ್ಯನ್ಯಜೋ ವಾಪಿ ಗಯಾಭೂಮೌ ಯದಾ ತದಾ। ಯನ್ನಾಮ್ನಾ ಪಾತಯೇತ್ಪಿಣ್ಡಂ ತಂ ನಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।। ೪೩.

ತಮ್ಮ ಮಗನಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾರಾಗಲಿ ಗಯಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರೂ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಂ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಂ ಗೋಗೃಹೇ ಮರಣಂ ತಥಾ। ವಾಸಃ ಪುಂಸಾಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮುಕ್ತಿರೇಷಾ ಚತುರ್ವ್ವಿಧಾ ।। ೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ, ಗಯಾ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಹಸುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವು, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸ—ಇವು ಪುರುಷರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಮುಕ್ತಿಗಳು.

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೇನ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಗೋಗೃಹೇ ಮರಣೇನ ಕಿಮ್। ವಾಸೇನ ಕಿಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಯದಿ ಪುತ್ರೋ ಗಯಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೪೩.

ಮಗನು ಗಯೆಗೆ ಹೋದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ, ಹಸುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವು, ಅಥವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬೇಕಾಗುವುದೇ?

ಗಯಾಯಾಂ ಸರ್ವ್ವಕಾಲೇಷು ಪಿಣ್ಡಂ ದದ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ। ಅಧಿಮಾಸೇ ಜನ್ಮದಿನೇ ಚಾಸ್ತೇಽಪಿ ಗುರುಶುಕ್ರಯೋಃ ।। ೪೩.

ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಲ್ಲಿಯೂ, ಗುರು ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಒಂದೇ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನ ತ್ಯಕ್ತವ್ಯಂ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿಂಹಸ್ಥೇಽಪಿ ಬೃಹಸ್ಪತೌ। ತಥಾ ದೈವಪ್ರಮಾದೇನ ಪ್ರಹತೇಷು ವ್ರಣೇಷು ಚ। ಪುನಃ ಕರ್ಮ್ಮಾಧಿಕಾರೀ ಚ ಶ್ರಾದ್ಧಕೃದ್ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಭಾಕ್ ।। ೪೩.

ಗುರು ಸಿಂಹ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಗಯಾ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ದೇವರ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಬಿಡಬಾರದು. ಮತ್ತೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅರ್ಹತೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಕೃದ್ಗಯಾಭಿಗಮನಂ ಸಕೃತ್ಪಿಣ್ಡಸ್ಯ ಪಾತನಮ್। ದುರ್ಲಭಂ ಕಿಂ ಪುನರ್ನ್ನಿತ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ನೇವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ ।। ೪೩.

ಒಮ್ಮೆ ಗಯೆಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಒಮ್ಮೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಪರೂಪ!

ಪ್ರಮಾದಾನ್ಮ್ರಿಯತೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದೇರ್ಮುಕ್ತಿದಾಯಕೇ। ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಾದ್ಯಥಾ ಮುಕ್ತಿರ್ಲಭ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೩.

ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಿಗುವ ಮುಕ್ತಿಯಂತೆಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಕೀಟಕಾದಿಮೃತಾನಾಞ್ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ತಾರಣಾಯ ಚ। ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಸುವಿಚಕ್ಷಣೈಃ ।। ೪೩.

ಹುಳು ಮುಂತಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಪಿತೃಗಳ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಲ್ಪಿತಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದಿನಾಽರ್ಚ್ಚಯೇತ್। ತೈಸ್ತುಷ್ಟೈಸ್ತೋಷಿತಾಃ ಸರ್ವ್ವಾಃ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ದೇವತಾಃ ।। ೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹವ್ಯ, ಕವ್ಯ ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ಮುಣ್ಡನಂ ಚೋಪವಾಸಶ್ಚ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥೇಷ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ। ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿಶಾಲಾಂ ವಿರಜಾಂ ಗಯಾಮ್ ।। ೪೩.

ಮೂಂಡು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸವು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ವಿಶಾಲಾ, ವಿರಜಾ ಮತ್ತು ಗಯಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ದಣ್ಡಂಪ್ರದರ್ಶಯೇದ್ಭಿಕ್ಷುರ್ಗಯಾಂ ಗತ್ವಾ ನ ಪಿಣ್ಡದಃ। ದಣ್ಡಂ ನ್ಯಸ್ತಾ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಮುಚ್ಯತೇ ।। ೪೩.

ಯಾವ ಭಿಕ್ಷು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸದೆ, ತನ್ನ ದಂಡವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಆ ದಂಡವನ್ನು ವಿಷ್ಣುಪಾದದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ ದಣ್ಡೀ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ಧತ್ತೇ ಪುಣ್ಯಂ ವಾ ಪರಮಾರ್ಥತಃ। ಅತಃ ಸರ್ವ್ವಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ಭಾವುಕಃ ।। ೪೩.

ದಂಡಧಾರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಪಾಪವನ್ನೂ, ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾವದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂನ್ಯಸೇತ್ಸರ್ವ್ವಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ವೇದಮೇಕಂ ನ ಸಂನ್ಯಸೇತ್। ಮುಣ್ಡಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವ್ವೇಽಸ್ಮಿನ್ಪಶ್ಚಿಮೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ ।। ೪೩.

ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ವೇದವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಬಾರದು. ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೂ ಮೂಂಡು ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಕ್ರೋಶದ್ವಯಂ ಮಾನಂ ಗಯೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೇರಿತಮ್। ಪಞ್ಚಕ್ರೋಶಂ ಗಯಾಕ್ಷೇತ್ರಂ ಕ್ರೋಶಮೇಕಂ ಗಯಾಶಿರಃ ।। ೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಗಯೆಯ ಗಾತ್ರ ಎರಡು ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶಗಳು. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಐದು ಕ್ರೋಶ, ಗಯಾ ಶಿಖರ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ.

ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಯಾನಿ ಸನ್ತಿ ವೈ। ಶ್ರಾದ್ಧಕೃದ್ಯೋ ಗಯಾಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಿತೄಣಾಮನೃಣೋ ಹಿ ಸಃ ।। ೪೩.

ಅದರೊಳಗೆ ಮೂರು ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶಿರಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕೃದ್ಯಸ್ತು ಕುಲಾನಾಂ ಶತಮುದ್ಧರೇತ್। ಗೃಹಾಚ್ಚಲಿತಮಾತ್ರೇಣ ಗಯಾಯಾಂ ಗಮನಂ ಪ್ರತಿ। ಸ್ವರ್ಗಾ ರೋಹಣಸೋಪಾನಂ ಪಿತೄಣಾಞ್ಚ ಪದೇ ಪದೇ ।। ೪೩.

ಯಾರು ತಲೆಗೆ ಮುಡುಪು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ವಂಶದ ನೂರು ತಲೆಮಾರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದಿಂದ ಗಯಾ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇಽಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಯತ್ಫಲಂ ಗಚ್ಛತೋ ಗಯಾಮ್। ತತ್ಫಲಞ್ಚ ಭವೇನ್ನೂನಂ ಸಮಗ್ರಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೪೩.

ಗಯಾ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಖಚಿತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಪಾಯಸೇನಾಪಿ ಚರುಣಾ ಸಕ್ತುನಾ ಪಿಷ್ಟಕೇನ ವಾ। ತಣ್ಡುಲೈಃ ಫಲಮೂಲಾದ್ಯೈರ್ಗಯಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತನಮ್ ।। ೪೩.

ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ, ಪಾಯಸ, ಹಿಟ್ಟಿನ ಹೋಳಿಗೆ, ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು, ಅಕ್ಕಿ, ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅದರಿಂದ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತಿಲಕಲ್ಕೇನ ಖಣ್ಡೇನ ಗುಡೇನ ಸಘೃತೇನ ವಾ। ಕೇವಲೇನೈವ ದಧ್ನಾ ವಾ ಊರ್ಜೇನ ಮಧುನಾಽಥ ವಾ ।। ೪೩.

ಎಳ್ಳಿನ ಪೇಸ್ಟ್, ಸಕ್ಕರೆ, ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದ ಬೆಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಜೇನು ಇವುಗಳಿಂದ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿಣ್ಯಾಕಂ ಸಘೃತಂ ಖಣ್ಡಂ ಪಿತೃಭ್ಯೋಽಕ್ಷಯಮಿತ್ಯುತ। ಇಜ್ಯತೇ ವಾರ್ತ್ತವಂ ಭೋಜ್ಯಂ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನಂ ಮುನೀರಿತಮ್ ।। ೪೩.

ಎಣ್ಣೆಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, ತುಪ್ಪ, ಸಕ್ಕರೆ, ಹವಿಷ್ಯ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಪುಣ್ಯ ಯಾವತ್ತೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.

ಏಕತಃ ಸರ್ವ್ವವಸ್ತೂನಿ ರಸವನ್ತಿ ಮಧೂನಿ ಹಿ। ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಗದಾಧರಾಙಘ್ರ್ಯಬ್ಜಂ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಾಮ್ಬು ಚೈಕತಃ ।। ೪೩.

ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ರುಚಿಕರವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮಧು ಇವೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಗದಾಧರನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ನೆನೆದು, ಫಲ್ಗು ತೀರ್ಥದ ನೀರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದೆ—ಇವುಗಳ ತೂಕ ಹೋಲಲಾಗದು.

ಪಿಣ್ಡಾಸನಂ ಪಿಣ್ಡದಾನಂ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯವನೇಜನಮ್। ದಕ್ಷಿಣಾ ಚಾನ್ನ ಸಙ್ಕಲ್ಪಸ್ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧೇಷ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ ।। ೪೩.

ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ: ಪಿಂಡಕ್ಕೆ ಆಸನ, ಪಿಂಡದಾನ, ನಂತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪ—ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನಾವಾಹನಂ ನ ದಿಗ್ಬನ್ಧೋ ನ ದೋಷೋ ದೃಷ್ಟಿಸಮ್ಭವಃ। ಸಕಾರುಣ್ಯೇನ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧಂ ವಿಚಕ್ಷಣೈಃ ।। ೪೩.

ಇಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಣ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ದೋಷ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೀರ್ಥ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ದಯೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನ್ಯತ್ರಾವಾಹಿತಾಃ ಕಾಲೇ ಪಿತರೋ ಯಾನ್ತ್ಯಮುಂ ಪ್ರತಿ। ತೀರ್ಥೇ ಸದಾ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ತಸ್ಮಾದಾವಾಹನಂ ನ ಹಿ ।। ೪೩.

ಬೇರೆಡೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆಮಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯಚ್ಛದ್ಭಿಃ ಪುರುಷೈಃ ಫಲಕಾಙ್ಕ್ಷಿಭಿಃ। ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ತಥಾ ಲೋಭಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ಕ್ರಿಯಾಽನಿಶಮ್ ।। ೪೩.

ಯಾರು ತೀರ್ಥ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸದಾ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರ್ಯ್ಯಕಭೋಜೀ ಚ ಭೂಶಾಯೀ ಸತ್ಯವಾಕ್ಛುಚಿಃ। ಸರ್ವ್ವಭೂತಹಿತೇ ರಕ್ತಃ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ।। ೪೩.

ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಊಟ ಮಾಡುವವರು, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವವರು, ಸತ್ಯವಂತರಾದವರು, ಶುದ್ಧರಾದವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು, ಅವರು ತೀರ್ಥದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೀರ್ಥಾನ್ಯನುಸರನ್ಧೀರಃ ಪಾಷಣ್ಡಂ ಪೂರ್ವ್ವತಸ್ತ್ಯಜೇತ್। ಪಾಷಣ್ಢಃ ಸ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಯೋ ಭವೇತ್ಕಾಮಕಾರತಃ ।। ೪೩.

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊದಲು ಪಾಶಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು; ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಪಾಶಂಡಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.