ಅಲೌಕಿಕಂಲೌಕಿಕಞ್ಚ ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ವಿದ್ಯತೇ। ನ ತದ್ವೋಽವಿದಿತಂ ವೇದ್ಯಂ ಭೂತ ಭವ್ಯಂ ಭವಚ್ಚ ಯತ್ ।। ೪೨.
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿರಲಿ, ಯಾವುದಾದರೂ ಇರುವುದೆಂದರೆ ಅದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದು ಇಲ್ಲ, ತಿಳಿಯಲಾಗದದ್ದು ಇಲ್ಲ; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ.
ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಫಲಾ ಯೂಯಂ ದರ್ಶಯನ್ತೋಽಪಿ ತಾನ್ಸದಾ। ಯದೃಚ್ಛಾಕರಸಙ್ಕೋಚವಿಧಾನಾಯೇಹ ರಾಗಿಣಾಮ್ ।। ೪೨.
ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮಾತ್ರ, ಸ್ವತಃ ಫಲದ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೀರಿ.
ಪ್ರಪಞ್ಚಸ್ಯಾಪಿ ಮಿಥ್ಯಾತ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವೇ ವಾ ನಿಧೀತರೌ। ನ ಮೃಷಾರಾಗವಿಷಯೌ ತತ್ಸಙ್ಕೋಚವಿಧಿಕ್ಷಯೌ ।। ೪೨.
ಈ ಲೋಕವು ಮಿಥ್ಯೆಯೆಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವೆಂದಾಗಲಿ, ನಿಮಗೆ ಸುಳ್ಳು ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅದರ ಮಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅದರ ನಾಶವೂ ಇಲ್ಲ.
ಅತೋ ಲೋಕಹಿತೈರ್ನೂನಂ ಪರಮಾರ್ಥನಿರೂಪಣೇ। ಸ್ವೋಕ್ತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾದಿವಿಷಯಾಃ ನಶ್ವರಾ ಇತಿ ನಿನ್ದಿತಾಃ ।। ೪೨.
ಆದುದರಿಂದ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ನೀವು ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ವಿಷಯಗಳು ನಾಶವಾಗುವವು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ.
ಅಧಿಕಾರಿವಿಭೇದೇನ ಕರ್ಮಜ್ಞಾನೋಪದೇಶತಃ। ತ್ರಾತಂ ಸರ್ವಂ ಜಗನ್ನೂನಂ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಮೂರ್ತ್ತಿಭಿಃ ।। ೪೨.
ಅರ್ಹತೆ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ-ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶದ ಮೂಲಕ, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀವು ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.
ಅತೋಽಹಂ ಪ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಮಿ ಭವನ್ತಶ್ಚೇತ್ಕೃಪಾಲವಃ । ಕರ್ಮಣಾಂ ಫಲಮಾದಿಷ್ಟಂ ಸರ್ಗಃ ಕಾಮೈಕಚೇತಸಾಮ್ ।। ೪೨.
ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ದಯಾಳುಗಳಾದರೆ, ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ: ಕರ್ಮಗಳ ನಿಗದಿತ ಫಲವೇನು? ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟವರ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಹೇಗಿದೆ?
ಈಶಾರ್ಪಿತಧಿಯಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಕೃತಸ್ಯಾಪಿ ಚ ಕರ್ಮಣಃ। ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಸ್ತತೋ ಜ್ಞಾನಂ ಮೋಕ್ಷಶ್ಚ ತದನನ್ತರಮ್ ।। ೪೨.
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮನಶುದ್ಧಿ ಬರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಜ್ಞಾನ, ನಂತರ ಮೋಕ್ಷವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೋಕ್ಷೋ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯಮಿತ್ಯೇವಂ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಮೇವ ಯತ್। ಸರ್ವಂ ಸಮಾಪ್ಯತೇ ತಸ್ಮಿಞ್ಜ್ಞಾತೇ ಯದ್ಧಿ ಕೃತಾಕೃತಮ್ ।। ೪೨.
ಮೋಕ್ಷವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯ, ಅದು ಸತ್ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದಸ್ವರೂಪ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ, ಮಾಡಿದುದೂ ಮಾಡದುದೂ ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯನ್ನಿಃಸಙ್ಗಂ ಚಿದಾಕಾಶಂ ಜ್ಞಾನರೂಪಮಸಂವೃತಮ್। ನಿರೀಹಮಚಲಂ ಶುದ್ಧಮಗುಣಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೨.
ಯಾವುದು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶದಂತೆ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡದೆ, ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಅಚಲವಾಗಿ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಗುಣರಹಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದೋ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕಾರೇಷು ವಿನಶ್ಯತ್ಸು ನಿರ್ವಿಕಾರಂ ನ ನಶ್ಯತಿ। ಯಥಾನ್ಧತಮಸಾ ವ್ಯಾಪ್ತಲೋಕಸ್ಯ ರವಿರೋಜಸಾ ।। ೪೨.
ಬದಲಾವಣೆಗಳೆಲ್ಲ ನಾಶವಾದರೂ, ಅವ್ಯಯವಾದುದು ನಾಶವಾಗದು. ಹೇಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವರಿಸಲಾದ ಲೋಕವನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ.
ಲೋಹಸ್ಯೇವ ಮಣಿಸ್ತದ್ವದರಣಿಶ್ಚಾನಲೇ ಯಥಾ। ಯದಾಭಾಸೇನ ಸಾ ಸತ್ತಾಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯ ವಿಜೃಮ್ಭತೇ ।। ೪೨.
ಹೆಮ್ಮೆಯೊಳಗಿನ ರತ್ನದಂತೆ, ಮರದೊಳಗಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ಅದರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆ ಸತ್ತ್ವವು ಉದಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೀವೇಶ್ವರಾದಿರೂಪೇಣ ವಿಶ್ವಾಕಾರೇಣ ಚಾಪ್ಯಹೋ। ತಸ್ಯಾಮಪಿ ಪ್ರಲೀನಾಯಾಂ ಕೂಟಸ್ಥಞ್ಚ ಯದೇಕಲಮ್ ।। ೪೨.
ಜೀವ, ಈಶ್ವರ, ವಿಶ್ವವೆಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಲಯವಾದರೂ, ಅವ್ಯಯವಾದ ಒಂದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಭವದ್ಭಿರೇವಂ ನಿರ್ಣೀತಂ ತತ್ತಥೈವ ನ ಸಂಶಯಃ। ತಥಾಪಿ ಮಮ ಜಿಜ್ಞಾಸಾ ವರ್ತ್ತತೇ ಕೇವಲಂ ಹೃದಿ ।। ೪೨.
ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ಅತೋಽಪಿ ಪರಮಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವರ್ತ್ತತೇ ಕಿಲ ವಾ ನ ವಾ। ತದ್ವದನ್ತು ಮಹಾಭಾಗಾ ಭವನ್ತಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೨.
ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಏನಾದರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆಯೇನಾದರೂ ಇದೆಯೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ? ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ಮಹಾತ್ಮರೆ, ನೀವು ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಯಚ್ಛ್ರವಃ ಫಲಮೇವೇಹ ಜನುಷೋ ಮೇ ಕೃತಾರ್ಥತಾ। ಏವಂ ಬ್ರುವನ್ತಮನಘಂ ವ್ಯಾಸಂ ಸತ್ಯವತೀಸುತಮ್। ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ಸಙ್ಕೀರ್ತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯೂಚು ರ್ನಿಗಮಾ ವಚಃ ।। ೪೨.
ಇದು ಕೇಳುವುದೇ ಫಲವಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಸತ್ಯವತೀ ಪುತ್ರ ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ವೇದಾ ಊಚುಃ ।। ಸಾಧು ಸಾಧು ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾ ವಿಷ್ಣುರಾತ್ಮಾ ಶರೀರಿಣಾಮ್। ಅಜೋಽಪಿ ಜನ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ಯ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಮೀಹಸೇ ।। ೪೨.
ವೇದಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ! ವಿಷ್ಣುವೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನು. ಅವನು ಹುಟ್ಟದೆ ಇದ್ದರೂ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.'
ಅನ್ಯಥಾ ತೇ ನ ಘಟತೇ ಸಂಸಾರಕರ್ಮ್ಮಬನ್ದನಮ್। ಅಸ್ಪೃಷ್ಟೋ ಮಾಯಯಾ ದೇವ್ಯಾ ಕದಾಚಿಜ್ಜ್ಞಾನಗೂಹಯಾ ।। ೪೨.
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಸಂಸಾರದ ಕರ್ಮಗಳ ಬಂಧನವೇ ಇರದು. ದೇವಿಯಾದ ಮಾಯೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಡಗಿರುವನು.
ಬಿಭರ್ಷಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ರೂಪಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಯೈವ ನಿಗೂಹಸೇ। ಅಸ್ಮತ್ಸಮ್ಮತ ಏವಾರ್ಥೋ ಭವತಾ ಸಮ್ಪ್ರದರ್ಶಿತಃ ।। ೪೨.
ನೀನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತೀಯೆ. ನೀನು ತೋರಿಸಿದ ಅರ್ಥ ನಮಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದಂತೆಯೇ ಇದೆ.
ಪುರಾಣೇಷ್ವಿತಿಹಾಸೇಷು ಸೂತ್ರೇಷ್ವಪಿ ಚ ನೈಕಧಾ। ಅಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಂ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್ ।। ೪೨.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಸ್ಯಾತ್ಮನೋಽಪ್ಯಾತ್ಮ ಭಾವತಯಾ ಪುಷ್ಪಸ್ಯ ಗನ್ಧವತ್। ರಸವದ್ವಾ ಸ್ಥಿತಂ ರೂಪಮವೇಹಿ ಪರಮಂ ಹಿ ತತ್ ।। ೪೨.
ಆ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವಿರುವಂತೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿಯಿರುವಂತೆ, ಪರಮ ರೂಪವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪರಮವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿ.
ಅನುಭೂತಂ ತದಸ್ಮಾಭಿರ್ಜಾತೇ ಪ್ರಾಕೃತಿಕೇ ಲಯೇ। ಅಕ್ಷರಾತ್ಪರತಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ಪರಂ ಕೇವಲೋ ರಸಃ । ನ ಚ ತತ್ರ ವಯಂ ಶಕ್ತಾಃ ಶಬ್ದಾತೀತೇ ತದಾತ್ಮಕಾಃ ।। ೪೨.
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅಕ್ಷರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವುದು ಶುದ್ಧ ರಸ ಮಾತ್ರ. ಅದು ಶಬ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೀರಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಳಲು ಶಕ್ತರಲ್ಲ.
ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಗಯಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್। ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮುಚ್ಯತೇ ನಾತ್ರಸಂಶಯಃ ।। ೪೩.
ಈಗ ನಾನು ಗಯೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಸನಕಾದ್ಯೈರ್ಮ್ಮಹಾಭಾಗೈರ್ದೇವರ್ಷಿಃ ಸ ಚ ನಾರದಃ। ಸನತ್ಕುಮಾರಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಪ್ರಣಮ್ಯ ವಿಧಿಪೂರ್ವ್ವಕಮ್ ।। ೪೩.
ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಸನಕಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವರ್ಷಿಯಾದ ನಾರದರು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸನತ್ಕುಮಾರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ನಾರದ ಉವಾಚ।। ಸನತ್ಕುಮಾರ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ತೀರ್ಥಂ ತೀರ್ಥೋತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್। ತಾರಕಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಪಠತಾಂ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಂ ತಥಾ ।। ೪೩.
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: 'ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುವ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳು; ಅದನ್ನು ಓದುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಅದು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.'
ಸನತ್ಕುಮಾರ ಉವಾಚ।। ವಕ್ಷ್ಯೇ ತೀರ್ಥವರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಾದೌ ಸರ್ವತಾರಕಮ್। ಗಯಾತೀರ್ಥಂ ಸರ್ವದೇಶೇ ತೀರ್ಥೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯಧಿಕಂ ಶ್ರೃಣು ।। ೪೩.
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಈಗ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉದ್ಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ತೀರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ಗಯಾ ತೀರ್ಥವು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕೇಳು.'
ಗಯಾಸುರಸ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕ್ರತವೇಽರ್ಥಿತಃ। ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಶಿರಸಿ ಶಿಲಾಂ ಧರ್ಮೋ ಹ್ಯಧಾರಯತ್ ।। ೪೩.
ಗಯಾಸುರನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನವಿಗನುಸಾರ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಅವನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಧರ್ಮನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟನು.
ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಕರೋದ್ಯಾಗಂ ಸ್ಥಿತಶ್ಚಾಪಿ ಗದಾಧರಃ। ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಾದಿರೂಪೇಣ ನಿಶ್ಚಲಾರ್ಥಮಹರ್ನಿಶಮ್। ಗಯಾಸುರಸ್ಯ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯೈರ್ದೈವತೈಃ ಸಹ ।। ೪೩.
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಗದಾಧರನು (ವಿಷ್ಣು) ಫಲ್ಗು ತೀರ್ಥದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನರಾತ್ರಿ ಅಚಲತೆಯಿಗಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
ಕೃತಯಜ್ಞೋ ದದೌ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ಗೃಹಾದಿಕಮ್। ಸ್ವೇತಕಲ್ಪೇ ತು ವಾರಾಹೇ ಗಯಾಯಾಗಮಕಾರಯತ್ ।। ೪೩.
ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಶ್ವೇತಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ವರಾಹ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಗಯಾ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು.
ಗಯಾನಾಮ್ನಾ ಗಯಾ ಖ್ಯಾತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ನಮಭಿಕಾಂಕ್ಷಿತಮ್। ಕಾಂಕ್ಷನ್ತಿ ಪಿತರಃ ಪುತ್ರಾನ್ನರಕಾದ್ಭಯಭೀರವಃ ।। ೪೩.
ಗಯೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದನು. ಪಿತೃಗಳು ನರಕದ ಭಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಗಯಾಂ ಯಾಸ್ಯತಿ ಯಃ ಪುತ್ರಃ ಸ ನಸ್ತ್ರಾತಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಗಯಾಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸುತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತೄಣಾಮುತ್ಸವೋ ಭವೇತ್। ಪದ್ಭ್ಯಾಮಪಿ ಜಲಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೋಽಸ್ಮಭ್ಯಂ ಕಿಂ ನ ದಾಸ್ಯತಿ ।। ೪೩.
ಯಾರು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗುವನು ಅವನು ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನಾಗುವನು. ಗಯೆಗೆ ಹೋದ ಮಗನನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ. ಅವನು ಪಾದಗಳಿಂದಲಾದರೂ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ನಮಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೇ?