ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾಭೂತೇಷು ನಾನಾತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ಮೂರ್ತ್ತಿಷು। ವಿಪ್ರಯೋಗಾಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಯುಣೋಭ್ಯಃ ಸಂಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೧.

ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜೀವಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯೇಷ ವೋ ಮಯಾ ಖ್ಯಾತಃ ಪುನಃ ಸರ್ಗಃ ಸಮಾಸತಃ। ಸಮಾಸಾದೇವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಥ ಸಮುದ್ಭವಮ್ ।। ೪೧.

ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾತ್ಕಾರಣಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ನಿತ್ಯಾತ್ಸದಸದಾತ್ಮಕಾತ್। ಪ್ರಧಾನ ಪುರುಷಾಭ್ಯಾನ್ತು ಜಾಯತೇ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।। ೪೧.

ಅಪ್ರಕಟ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅದು ಶಾಶ್ವತವೂ ಸತ್ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಪದಾರ್ಥವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನದೂ ಮತ್ತು ಪುರುಷನೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಪುನಃ ಸಮ್ಭಾವಯಿತಾ ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಃ। ಸೃಜತೇ ಸ ಪುನರ್ಲೋಕಾನಭಿಮಾನಗುಣಾತ್ಮಕಾನ್ ।। ೪೧.

ಆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಗುಣ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಙ್ಕಾರಸ್ತು ಮಹತಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ। ಯುಗಪತ್ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಭೂತಾನ್ಯೇವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ। ಭೂತಭೇದಾಶ್ಚ ಭೂತೇಭ್ಯ ಇತಿ ಸರ್ಗಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೧.

ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಭೂತಗಳೂ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂತಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ವಿಸ್ತರಾವಯವಸ್ತೇಷಾಂ ಯಥಾಪ್ರಜ್ಞಂ ಯಥಾಶ್ರುತಮ್। ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ವೋ ಯಥಾ ಪೂರ್ವಂ ತಥೈವಾಭ್ಯುಪಧಾರ್ಯ್ಯತಾಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಎಲ್ಲದ ವಿವರವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು, ನೀವು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ ಮತ್ತು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರೋ ಹಾಗೆ, ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನೇ ನೀವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತದಾನೀಂ ಲೋಕೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಸಂಸ್ಥಿತಿಂ ಚ ವ್ಯಯಞ್ಚ। ತಸ್ಮಿನ್ ಸತ್ರೇಽವಭೃಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶುದ್ಧಾಃ ಪುಣ್ಯಂ ಲೋಕಮೃಷಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ।। ೪೧.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯಜ್ಞದ ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ಪುಣ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಯಥಾ ಯೂಯಂ ವಿಧಿವದ್ದೇವತಾದೀನಿಷ್ಟ್ವಾ ಚೈವಾವಭೃಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶುದ್ಧಾಃ। ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೇಹಾನಾಯುಷೋಽನ್ತೇ ಕೃತಾರ್ಥಾನ್ಪುಣ್ಯಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಚರಿಷ್ಯಥ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತೀರಿ. ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪುಣ್ಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವಿರಿ.

ಏತೇ ತೇ ನೈಮಿಷೇಯಾ ವೈ ಇಷ್ಟ್ವಾ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ವೈ ತದಾ। ಜಗ್ಮುಶ್ಚಾವಭೃಧಸ್ನಾತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸರ್ವೇ ತು ಸತ್ರಿಣಃ ।। ೪೧.

ಆ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಕರ್ತರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ವಿಪ್ರಾಸ್ತಥಾ ಯೂಯಮಪಿ ಚೇಷ್ಟ್ವಾ ಬಹುವಿಧೈರ್ಮಖೈಃ । ಆಯುಷೋಽನ್ತೇ ತತಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗನ್ತಾರಃ ಸ್ಥ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ನೀವು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಿರಿ.

ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಥಮೇ ಪಾದೇ ಕಥಾವಸ್ತುಪರಿಗ್ರಹಃ। ಅನುಷಙ್ಗ ಉಪೋದ್ವಾತ ಉಪಸಂಹಾರ ಏವ ಚ ।। ೪೧.

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗ, ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಸಂಬಂಧ, ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಪ್ತಿಯು—ಇವು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಏವಮೇತಚ್ಚತುಷ್ಪಾದಂ ಪುರಾಣಂ ಲೋಕಸಮ್ಮತಮ್। ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವಾಯುರ್ಲೋಕಹಿತೇ ರತಃ ।। ೪೧.

ಈ ರೀತಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದ ಈ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳ ಪುರಾಣವನ್ನು, ಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಭಗವಾನ್ ವಾಯು ಸ್ವತಃ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ನೈಮಿಷೇ ಸತ್ರಮಾಸಾದ್ಯ ಮುನಿಭ್ಯೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ । ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸಂದಿಗ್ಧಂ ಭೂತೋತ್ಪತ್ತಿಲಯಾನಿ ಚ ।। ೪೧.

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಭೂತಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ತಿಳಿದರು.

ಪ್ರಾಧಾನಿಕೀಮಿಮಾಂ ಸೃಷ್ಟಿಂ ತಥೈವೇಶ್ವರಕಾರಿತಾಮ್। ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತ್ವಾ ಮೇಧಾವೀ ನ ಮೋಹಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ, ದೇವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಂ ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ವಾನಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್। ಶ್ರೃಣುಯಾಚ್ಛ್ರಾವಯೇದ್ವಾಪಿ ತಥಾಧ್ಯಾಪಯತೇಽಪಿ ಚ ।। ೪೧.

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೋ, ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾನೋ,

ಸ್ಥಾನೇಷು ಸ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮೋದತೇ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾಃ। ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯಗೋ ಭೂತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಹ ಮೋಕ್ಷ್ಯತೇ ।। ೪೧.

ಮಹೇಂದ್ರನ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವನು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಜೊತೆಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತೇಷಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಮತಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಂ ಪ್ರಜೇಶಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಪ್ರಥಯನ್ಪೃಥಿವೀಶಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೪೧.

ಪ್ರಪಂಚದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಜನರ ರಾಜರು, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯರು ಇವರ ಪವಿತ್ರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರುತ್ತಾನೆ.

ಧನ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇದೈಶ್ಚ ಸಮ್ಮತಮ್। ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನೇನೋಕ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾ ।। ೪೧.

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ವರ್ಣಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವು ಧನ್ಯ, ಕೀರ್ತಿದಾಯಕ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಕರ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಚ ಯಃ ಕೀರ್ತಿಂ ಪ್ರಥಯೇದಿಮಾಮ್। ದೇವತಾನಾಮೃಷೀಣಾಞ್ಚ ಭೂರಿದ್ರವಿಣತೇಜಸಾಮ್। ಸ ಸರ್ವೈರ್ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪೈಃ ಪುಣ್ಯಞ್ಚ ಮಹದಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಮನ್ವಂತರಾಧಿಪತಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಶ್ಚೇದಂ ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಿದ್ವಾನ್ಸದಾ ಪರ್ವಣಿ ಪರ್ವಣಿ। ಧೂತಪಾಪ್ಮಾ ಜಿತಸ್ವರ್ಗೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪಂಡಿತನಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯಶ್ಚೇದಂ ಶ್ರಾವಯೇಚ್ಛ್ರಾದ್ಧೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಪಾದಮನ್ತತಃ। ಅಕ್ಷಯಂ ಸಾರ್ವಕಾಮೀಯಂ ಪಿತೄಂಸ್ತಚ್ಚೋಪತಿಷ್ಠತಿ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಪುರಾಣದ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪಾದವನ್ನಾದರೂ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಓದಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಾತ್ಪುರಾ ಹ್ಯನನ್ತೀದಂ ಪುರಾಣಂ ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ। ನಿರುಕ್ತಮಸ್ಯ ಯೋ ವೇದ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ।। ೪೧.

ಈ ಪುರಾಣವು ಅನಂತವಾದುದರಿಂದ 'ಪುರಾಣ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತಥೈವ ತ್ರಿಷು ವರ್ಣೇಷು ಯೇ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪ್ರಧಾನತಃ। ಇತಿಹಾಸಮಿಮಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮಾಯ ವಿದಧೇ ಮತಿಮ್ ।। ೪೧.

ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಶರೀರೇಷು ರೋಮಕೂಪಾಣಿ ಸರ್ವಶಃ। ತಾವತ್ಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ದಿವಿ ಮೋದತೇ। ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯಗೋ ಭೂತ್ವಾ ದೈವತೈಃ ಸಹ ಮೋದತೇ ।। ೪೧.

ಯಾವಷ್ಟು ರೋಮಕೂಪಗಳು ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೋ, ಅಷ್ಟೊಂದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವ್ವಪಾಪಹರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪವಿತ್ರಞ್ಚ ಯಶಸ್ವಿ ಚ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ದದೌ ಶಾಸ್ತ್ರಮಿದಂ ಪುರಾಣಂ ಮಾತರಿಶ್ವನೇ ।। ೪೧.

ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ, ಪುಣ್ಯಕರ, ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಪುರಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತರಿಶ್ವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚೋಶನಸಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತಸ್ಮಾಚ್ಚಾಪಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತು ಪ್ರೇವಾಚ ಸವಿತ್ರೇ ತದನನ್ತರಮ್ ।। ೪೧.

ಅವನಿಂದ ಉಶನನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆಮೇಲೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ, ನಂತರ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸವಿತೃಗೆ ಇದನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಸವಿತಾ ಮೃತ್ಯವೇ ಪ್ರಾಹ ಮೃತ್ಯುಶ್ಚೇನ್ದ್ರಾಯ ವೈ ಪುನಃ। ಇನ್ದ್ರಶ್ಚಾಪಿ ವಸಿಷ್ಠಾಯ ಸೋಽಪಿ ಸಾರಸ್ವತಾಯ ಚ ।। ೪೧.

ಸವಿತೃನು ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ, ಇಂದ್ರನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ, ವಸಿಷ್ಠನು ಸಾರಸ್ವತನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ಸಾರಸ್ವತಸ್ತ್ರಿಧಾಮ್ನೇ ಚ ತ್ರಿಧಾಮಾ ಚ ಶರದ್ವತೇ। ಶರದ್ವತಸ್ತ್ರಿವಿಷ್ಟಾಯ ಸೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ದತ್ತವಾನ್ ।। ೪೧.

ಸಾರಸ್ವತನು ತ್ರಿಧಾಮನಿಗೆ, ತ್ರಿಧಾಮನು ಶರದ್ವತನಿಗೆ, ಶರದ್ವತನು ತ್ರಿವಿಷ್ಟನಿಗೆ, ತ್ರಿವಿಷ್ಟನು ಅಂತರಿಕ್ಷನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ವರ್ಷಿಣೇ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷೋ ವೈ ಸೋಽಪಿ ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಾಯ ಚ। ತ್ರಯ್ಯಾರುಣೋ ಧನಞ್ಜಯೇ ಸ ಚ ಪ್ರಾದಾತ್ಕೃತಞ್ಜಯೇ ।। ೪೧.

ಅಂತರಿಕ್ಷನು ವರ್ಷಿಣಿಗೆ, ವರ್ಷಿಣನು ತ್ರಯ್ಯಾರుణನಿಗೆ, ತ್ರಯ್ಯಾರුණನು ಧನಂಜಯನಿಗೆ, ಧನಂಜಯನು ಕೃತಂಜಯನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.