ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಪೂರ್ವತಃ ಪೂರ್ವಂ ಪುನಃ ಸರ್ಗೇ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯತೇ। ಅಜ್ಞಾಗುಣೈಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮಾತ್ಮಕಮ್ ।। ೪೧.

ಚಟುವಟಿಕೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ರಜ, ಸತ್ವ, ತಮೋಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೃತ್ತಿಕಾಲೇ ರಜಸಾಭಿಪನ್ನಮಹತ್ತ್ವಭೂತಾದಿವಿಶೇಷ್ಯತಾಞ್ಚ। ವಿಶೇಷತಾಂ ಚೇನ್ದ್ರಿಯತಾಞ್ಚ ಯಾನ್ತಿ ಗುಣಾವಸಾನೇ ಪತಿಭಿರ್ಮನುಷ್ಯಾಃ ।। ೪೧.

ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಮಹತ್ತ್ವ, ವಿಶೇಷತೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗುಣಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಒಡೆಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಸತ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯಿನಸ್ತಸ್ಯ ಧ್ಯಾಯಿನಃ ಸನ್ನಿಮಿತ್ತಕಮ್। ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮಾ ವ್ಯಕ್ತಾ ವಿಧರ್ಮ್ಮಾಣಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ।। ೪೧.

ಸತ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು, ಕಾರಣದಿಂದ ಧ್ಯಾನಮಾಡುವವರು, ರಜ, ಸತ್ವ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿವೆ.

ಆದ್ಯನ್ತೇ ಸಂಪ್ರಪತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಕ್ಷೇತ್ರತಜ್ಜ್ಞಾಸ್ತು ಸರ್ವಶಃ। ಸಂಸಿದ್ಧಕಾರ್ಯ್ಯಕರಣಾ ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇಽಭಿಮಾನಿನಃ ।। ೪೧.

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವರು, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ಸತ್ವಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ಹ್ಯವ್ಯಕ್ತಾತ್ಪೂರ್ವಮೇವ ಚ। ಪ್ರಸೂತೇ ಯಾ ಚ ಸುವಹಾಃ ಸಾಧಿಕಾಶ್ಚಾಪ್ಯಸಾಧಿಕಾ ।। ೪೧.

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದಲೇ, ಮೊದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾರೆ. ಏನು ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಸಾಧನ ಇರುವವರೂ ಇಲ್ಲದವರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಸರನ್ತಸ್ತು ತೇ ಸರ್ವೇ ಸ್ತಾನಪ್ರಕರಣೈಃ ಸಹ। ಕಾರ್ಯ್ಯಾಣಿ ಪ್ರತಿಪತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೪೧.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಮಾತ್ರಾತ್ಮಕಾಶ್ಚೈವ ಧರ್ಮ್ಮಾಧರ್ಮ್ಮೌ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಆರಪ್ಸನ್ತೀಹ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ವರೇಣಾನುಗ್ರಹೇಣ ಚ ।। ೪೧.

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎರಡೂ ಗುಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಹ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವೇ ತುಲ್ಯಾಃ ಪ್ರಸೃಷ್ಟಾರ್ಥಂ ಸರ್ಗ್ಗದೌ ಯಾನ್ತಿ ವಿಕ್ರಿಯಾಮ್। ಗುಣಾಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಧಾವನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ತಸ್ಯ ರೋಚತೇ ।। ೪೧.

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಾಗಿ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಗುಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ತನ್ನ ಗುಣವೇ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಣಾಸ್ತೇ ಯಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪ್ರಾಕ್ ದೃಷ್ಟೇಃ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ। ತಾನ್ಯೇವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯನ್ತೇ ಸೃಷ್ಟಮಾನಾಃ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೪೧.

ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು, ಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲು ಪಡೆದಿದ್ದವು, ಜೀವಿಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂಸ್ರಾಹಿಂಸ್ರೇ ಮೃದುಕ್ರೂರೇ ಧರ್ಮ್ಮಾಧರ್ಮ್ಮಾವೃತಾನೃತೇ। ತದ್ಭಾವಿತಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ತಸ್ಯ ರೋಚತೇ ।। ೪೧.

ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಅಹಿಂಸೆ, ಮೃದುವಾಗಿರು ಅಥವಾ ಕ್ರೂರತೆ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯ—ಯಾವ ಗುಣಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿವೆ, ಜೀವಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಭೂತೇಷು ನಾನಾತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ಮೂರ್ತ್ತಿಷು। ವಿಪ್ರಯೋಗಾಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಯುಣೋಭ್ಯಃ ಸಂಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೧.

ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜೀವಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯೇಷ ವೋ ಮಯಾ ಖ್ಯಾತಃ ಪುನಃ ಸರ್ಗಃ ಸಮಾಸತಃ। ಸಮಾಸಾದೇವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಥ ಸಮುದ್ಭವಮ್ ।। ೪೧.

ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾತ್ಕಾರಣಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ನಿತ್ಯಾತ್ಸದಸದಾತ್ಮಕಾತ್। ಪ್ರಧಾನ ಪುರುಷಾಭ್ಯಾನ್ತು ಜಾಯತೇ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।। ೪೧.

ಅಪ್ರಕಟ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅದು ಶಾಶ್ವತವೂ ಸತ್ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಪದಾರ್ಥವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನದೂ ಮತ್ತು ಪುರುಷನೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಪುನಃ ಸಮ್ಭಾವಯಿತಾ ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಃ। ಸೃಜತೇ ಸ ಪುನರ್ಲೋಕಾನಭಿಮಾನಗುಣಾತ್ಮಕಾನ್ ।। ೪೧.

ಆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಗುಣ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಙ್ಕಾರಸ್ತು ಮಹತಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ। ಯುಗಪತ್ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಭೂತಾನ್ಯೇವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ। ಭೂತಭೇದಾಶ್ಚ ಭೂತೇಭ್ಯ ಇತಿ ಸರ್ಗಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೧.

ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಭೂತಗಳೂ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂತಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ವಿಸ್ತರಾವಯವಸ್ತೇಷಾಂ ಯಥಾಪ್ರಜ್ಞಂ ಯಥಾಶ್ರುತಮ್। ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ವೋ ಯಥಾ ಪೂರ್ವಂ ತಥೈವಾಭ್ಯುಪಧಾರ್ಯ್ಯತಾಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಎಲ್ಲದ ವಿವರವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು, ನೀವು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ ಮತ್ತು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರೋ ಹಾಗೆ, ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನೇ ನೀವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತದಾನೀಂ ಲೋಕೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಸಂಸ್ಥಿತಿಂ ಚ ವ್ಯಯಞ್ಚ। ತಸ್ಮಿನ್ ಸತ್ರೇಽವಭೃಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶುದ್ಧಾಃ ಪುಣ್ಯಂ ಲೋಕಮೃಷಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ।। ೪೧.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯಜ್ಞದ ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ಪುಣ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಯಥಾ ಯೂಯಂ ವಿಧಿವದ್ದೇವತಾದೀನಿಷ್ಟ್ವಾ ಚೈವಾವಭೃಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶುದ್ಧಾಃ। ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೇಹಾನಾಯುಷೋಽನ್ತೇ ಕೃತಾರ್ಥಾನ್ಪುಣ್ಯಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಚರಿಷ್ಯಥ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತೀರಿ. ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪುಣ್ಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವಿರಿ.

ಏತೇ ತೇ ನೈಮಿಷೇಯಾ ವೈ ಇಷ್ಟ್ವಾ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ವೈ ತದಾ। ಜಗ್ಮುಶ್ಚಾವಭೃಧಸ್ನಾತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸರ್ವೇ ತು ಸತ್ರಿಣಃ ।। ೪೧.

ಆ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಅಂತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಕರ್ತರೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ವಿಪ್ರಾಸ್ತಥಾ ಯೂಯಮಪಿ ಚೇಷ್ಟ್ವಾ ಬಹುವಿಧೈರ್ಮಖೈಃ । ಆಯುಷೋಽನ್ತೇ ತತಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗನ್ತಾರಃ ಸ್ಥ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ನೀವು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಿರಿ.

ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಥಮೇ ಪಾದೇ ಕಥಾವಸ್ತುಪರಿಗ್ರಹಃ। ಅನುಷಙ್ಗ ಉಪೋದ್ವಾತ ಉಪಸಂಹಾರ ಏವ ಚ ।। ೪೧.

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗ, ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಸಂಬಂಧ, ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಪ್ತಿಯು—ಇವು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಏವಮೇತಚ್ಚತುಷ್ಪಾದಂ ಪುರಾಣಂ ಲೋಕಸಮ್ಮತಮ್। ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವಾಯುರ್ಲೋಕಹಿತೇ ರತಃ ।। ೪೧.

ಈ ರೀತಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದ ಈ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳ ಪುರಾಣವನ್ನು, ಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಭಗವಾನ್ ವಾಯು ಸ್ವತಃ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ನೈಮಿಷೇ ಸತ್ರಮಾಸಾದ್ಯ ಮುನಿಭ್ಯೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ । ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸಂದಿಗ್ಧಂ ಭೂತೋತ್ಪತ್ತಿಲಯಾನಿ ಚ ।। ೪೧.

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಭೂತಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ತಿಳಿದರು.

ಪ್ರಾಧಾನಿಕೀಮಿಮಾಂ ಸೃಷ್ಟಿಂ ತಥೈವೇಶ್ವರಕಾರಿತಾಮ್। ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತ್ವಾ ಮೇಧಾವೀ ನ ಮೋಹಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ, ದೇವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಂ ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ವಾನಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್। ಶ್ರೃಣುಯಾಚ್ಛ್ರಾವಯೇದ್ವಾಪಿ ತಥಾಧ್ಯಾಪಯತೇಽಪಿ ಚ ।। ೪೧.

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೋ, ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾನೋ,

ಸ್ಥಾನೇಷು ಸ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮೋದತೇ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾಃ। ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯಗೋ ಭೂತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಹ ಮೋಕ್ಷ್ಯತೇ ।। ೪೧.

ಮಹೇಂದ್ರನ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವನು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಜೊತೆಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತೇಷಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಮತಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಂ ಪ್ರಜೇಶಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಪ್ರಥಯನ್ಪೃಥಿವೀಶಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೪೧.

ಪ್ರಪಂಚದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಜನರ ರಾಜರು, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯರು ಇವರ ಪವಿತ್ರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರುತ್ತಾನೆ.

ಧನ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇದೈಶ್ಚ ಸಮ್ಮತಮ್। ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನೇನೋಕ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾ ।। ೪೧.

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ವರ್ಣಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣವು ಧನ್ಯ, ಕೀರ್ತಿದಾಯಕ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಕರ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಚ ಯಃ ಕೀರ್ತಿಂ ಪ್ರಥಯೇದಿಮಾಮ್। ದೇವತಾನಾಮೃಷೀಣಾಞ್ಚ ಭೂರಿದ್ರವಿಣತೇಜಸಾಮ್। ಸ ಸರ್ವೈರ್ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪೈಃ ಪುಣ್ಯಞ್ಚ ಮಹದಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೪೧.

ಯಾರು ಈ ಮನ್ವಂತರಾಧಿಪತಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.