ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅಶ್ವಿನೀ ಕೃತ್ತಿಕಾ ಯಾಮ್ಯಾ ನಾಗವೀಥಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಾ । ಪುಷ್ಯೋಽಶ್ಲೇಷಾ ಪುನರ್ವಸೂ ವೀಥಿರೈರಾವತೀ ಮತಾ। ತಿಸ್ರಸ್ತು ವೀಥಯೋ ಹ್ಯೇತಾ ಉತ್ತರೇ ಮಾರ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೫.

ಅಶ್ವಿನಿ, ಕೃತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಮ್ಯಾ ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಗಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುಷ್ಯ, ಆಶ್ಲೇಷಾ, ಪುನರ್ವಸುಗಳನ್ನು ಐರಾವತಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಉತ್ತರದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಪೂರ್ವೋತ್ತರೇ ಫಾಲ್ಗುನ್ಯೌ ಚ ಮಘಾ ಚೈವಾರ್ಯಮೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಹಸ್ತಚಿತ್ರೇ ತಥಾ ಸ್ವಾತೀ ಗೋವೀಥೀತ್ಯಭಿಶಬ್ಧಿತಾ ।। ೫.

ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಫಾಲ್ಗುನುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಘಾ ಆರ್ಯಮಣಮಾರ್ಗವೆಂದು, ಹಸ್ತ, ಚಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಿ ಗೋಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವಿಶಾಖಾನುರಾಧಾ ವೀಥೀ ಜಾರದ್ಗವೀ ಸ್ಮೃತಾ। ಏತಾಸ್ತು ವೀಥಯಸ್ತಿಸ್ರೋ ಮಧ್ಯಮೇ ಮಾರ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೫.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ವಿಶಾಖಾ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಾ ಜಾರದ್ಗವಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಞ್ಚಾಷಾಢೇ ದ್ವೇ ಚಾಪಿ ಅಜವೀಥ್ಯಭಿಶಬ್ದಿತಾ । ಶ್ರವಣಞ್ಚ ಧನಿಷ್ಠಾ ಚ ಗಾರ್ಗೀ ಶತಭಿಷಕ್ತಥಾ ।। ೫.

ಮೂಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಆಶಾಢಗಳು ಅಜಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶ್ರವಣ, ಧನಿಷ್ಠ, ಗಾರ್ಗೀ ಮತ್ತು ಶತಭಿಷಕ್ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ವೈಶ್ವಾನರೀ ಭಾದ್ರಪದೇ ರೇವತೀ ಚೈವ ಕೀರ್ತಿತಾ। ಸ್ಮೃತಾ ವೀಥ್ಯಸ್ತು ತಿಸ್ರಸ್ತಾ ಮಾರ್ಗೇ ವೈ ದಕ್ಷಿಣೇ ಬುಧೈಃ ।। ೫.

ವೈಶ್ವಾನರಿ, ಭಾದ್ರಪದ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ತು ಯಾಃ ಕನ್ಯಾ ದಕ್ಷಃ ಸೋಮಾಯ ತಾ ದದೌ। ಸರ್ವಾ ನಕ್ಷತ್ರನಾಮ್ನ್ಯಸ್ತಾ ಜ್ಯೋತಿಷೇ ಚೈವ ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ತಾಸಾಮಪತ್ಯಾನ್ಯಭವನ್ ದೀಪ್ತಾನ್ಯಮಿತತೇಜಸಾ ।। ೫.

ದಕ್ಷನು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸೋಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದವರಾಗಿದ್ದರು.

ಯಾಸ್ತು ಶೇಷಾಸ್ತದಾ ಕನ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಕಶ್ಯಪಃ। ಚತುರ್ದಶ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತಾ ಲೋಕಮಾತರಃ ।। ೫.

ಮಿಕ್ಕ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಆಗ ಕಶ್ಯಪನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಜನಿಯರು ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಗಳಾದರು.

ಅದಿತಿರ್ದಿತಿರ್ದನುಃ ಕಾಲಾ ಅರಿಷ್ಟಾ ಸುರಸಾ ತಥಾ। ಸುರಭಿರ್ವಿನತಾ ಚೈವ ತಾಮ್ರಾ ಕ್ರೋಧವಶಾ ಇರಾ। ಕದ್ರುರ್ಮುನಿಶ್ಚ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತಾಸಾಂ ನಿಬೋಧತ ।। ೫.

ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಕಾಲಾ, ಅರಿಷ್ಟಾ, ಸುರಸಾ, ಸುರಭಿ, ವಿನತಾ, ತಾಮ್ರಾ, ಕ್ರೋಧವಶಾ, ಇರಾ, ಕದ್ರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಮುನಿ—ಇವರು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಚಾರಿಷ್ಣವೇಽನ್ತರೇಽತೀತೇ ಯೇ ದ್ವಾದಶ ಪುರೋಗಮಾಃ। ವೈಕುಣ್ಠಾನಾಮ ತೇ ಸಾತ್ರ್ಯಾ ಬಭೂವುಶ್ಚಾಕ್ಷುಷೇಽನ್ತರೇ ।। ೫.

ಚಾರಿಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೈಕುಂಠ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಮಹಾತ್ಮರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಉಪಸ್ಥಿತೇಽನ್ತರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಪುನರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಹ। ಆರಾಧಿತಾ ಹ್ಯದಿತ್ಯಾ ತೇ ಸಮೇತ್ಯಾಹುಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ।। ೫.

ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರವು ಬಂದಾಗ, ಆ ಅದಿತ್ಯರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತಾಡಿದರು.

ಏತಾಮೇವ ಮಹಾಭಾಗಾಮದಿತಿಂ ಸಂಪ್ರವಿಶ್ಯ ವೈ। ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಯೋಗಾದರ್ದ್ಧೇನ ಚೇತಸಃ ।। ೫.

ಅವರಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಿಂದ, ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಅದಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ.

ಗಚ್ಛಾಮಃ ಪುತ್ರತಾಮಸ್ಯಾಸ್ತನ್ನಃ ಶ್ರೇಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಅದಿತ್ಯಾಸ್ತು ಪ್ರಸೂತಾನಾಮಾದಿತ್ಯತ್ವಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೫.

"ನಾವು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಾಗೋಣ, ಅದು ನಮಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಿತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಅದಿತ್ಯರ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ತೇ ಸರ್ವೇ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ಜಜ್ಞಿರೇ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ ಮಾರೀಚಾತ್ ಕಶ್ಯಪಾತ್ಪುನಃ ।। ೫.

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿಯ ಮಗನಾದ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಅದಿತ್ಯರಾಗಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಶತಕ್ರತುಶ್ಚ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಜಜ್ಞಾತೇ ಪುನರೇವ ಹಿ । ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ನರನಾರಾಯಣೌ ಸುರೌ ।। ೫.

ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವೂ ಕೂಡ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವರಾದ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರೂ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತೇಷಾಮಪಿ ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ನಿಧನೋತ್ಪತ್ತಿರುಚ್ಯತೇ। ಯಥಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಉದಯಾಸ್ತಮಯಾವುಭೌ। ಪ್ರಜಾಪತೇಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಭವಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೫.

ಈ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಾಸ್ತಮಯವಾಗುವಂತೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಭವ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೇಷ್ಠಾನುಶ್ರವಿಕೇ ಯಸ್ಮಾಚ್ಛಕ್ತಾಃ ಶಬ್ದಾದಿಲಕ್ಷಣೇ। ಅಷ್ಟಾತ್ಮಕೇಽಣಿಮಾದ್ಯೇ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಚಜ್ಞಿರೇ ಸುರಾಃ ।। ೫.

ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ, ಶಬ್ದಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಅವರಲ್ಲಿವೆ, ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಅವರಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಇತ್ಯೇಷ ವಿಷ್ಯೇ ರಾಗಃ ಸಮ್ಭೂತ್ಯಾಃ ಕಾರಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪೇನ ಸಮ್ಭೂತಾ ಜಯಾಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಜಿತಾಃ ।। ೫.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಜಯರು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸೋತರು.

ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇ ವೈ ತುಷಿತಾಃ ಸತ್ಯಾಶ್ಚೈವೋತ್ತಮೇ ಪುನಃ। ತಾಮಸೇ ಹರಯೋ ದೇವಾ ಜಾತಾಶ್ಚಾರಿಷ್ಣವೇ ತು ವೈ। ವೈಕುಣ್ಠಾಶ್ಚಾಕ್ಷುಷೇ ಸಾಧ್ಯಾ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಸಾಮ್ಪ್ರತೇ ಪುನಃ ।। ೫.

ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಷಿತರು, ಉತ್ತಮದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯರು, ತಾಮಸದಲ್ಲಿ ಹರಿಗಳು, ಚಾರಿಷ್ಣವದಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠರು, ಚಾಕ್ಷುಷದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯರು, ಈಗಿನ ವೈವಸ್ವತದಲ್ಲಿ ಅದಿತ್ಯರು ಎಂಬಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಧಾತಾಽರ್ಯಮಾ ಚ ಮಿತ್ರಶ್ಚ ವರುಣೋಂಽಶೋ ಭಗಸ್ತಥಾ। ಇನ್ದ್ರೋ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಪೂಷಾ ಚ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ದಶಮಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೫.

ಧಾತಾ, ಅರ್ಯಮನ್, ಮಿತ್ರ, ವರुण, ಅಂಶ, ಭಗ, ಇಂದ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಪೂಷ ಮತ್ತು ಪರ್ಜನ್ಯ—ಇವರನ್ನು ಹತ್ತು ಜನರಾಗಿ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ತತೋ ವಿಷ್ಣುರಜಘನ್ಯೋಽಜಘನ್ಯಜಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಸುತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೫.

ನಂತರ ತ್ವಷ್ಟಾ, ನಂತರ ವಿಷ್ಣು, ಕೊನೆಯವನು ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯವನು—ಹೀಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಅದಿತ್ಯರನ್ನು ಕಶ್ಯಪನ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುರಭೀ ಕಶ್ಯಪಾದ್ರುದ್ರಾನೇಕಾದಶ ವಿಜಜ್ಞಿರೇ। ಮಹಾದೇವಪ್ರಸಾದೇನ ತಪಸಾ ಭಾವಿತಾ ಸತೀ ।। ೫.

ಸುರಭಿ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಪವಿತ್ರರಾದರು.

ಅಙ್ಗಾರಕಂ ತಥಾ ಸರ್ಪಂ ನಿಋತಿಂ ಸದಸಸ್ಪತಿಮ್। ಅಜೈಕಪಾದಹಿರ್ಬುಘ್ನ್ಯಮೂರ್ದ್ಧ್ವಕೇತುಂ ಜ್ವರಂ ತಥಾ ।। ೫.

ಅಂಗಾರಕ, ಸರ್ಪ, ನಿರೃತಿ, ಸದಸಸ್ಪತಿ, ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿರ್ಬುಧ್ಯ, ಊರ್ಧ್ವಕೇತು ಮತ್ತು ಜ್ವರ ಎಂಬವರೂ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಭುವನಞ್ಚೇಶ್ವರಂ ಮೃತ್ಯುಂ ಕಪಾಲಞ್ಚೈವ ವಿಶ್ರುತಮ್। ದೇವಾನೇಕಾದಶೈತಾಂಸ್ತು ರುದ್ರಾಂಸ್ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರಾನ್। ತಪಸಾ ತೇನ ಮಹತಾ ಸುರಭೀ ತಾನಜೀಜನತ್ ।। ೫.

ಭುವನೇಶ್ವರ, ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಕಪಾಲ—ಇವರೂ ಸೇರಿ ಹನ್ನೊಂದು ದೇವತೆಗಳು ರುದ್ರರು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಭಿ ತನ್ನ ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ತತೋ ದುಹಿತರಾವನ್ಯೇ ಸುರಭೀ ದ್ವೇ ವ್ಯಜಾಯತ। ರೋಹಿಣೀ ಚೈವ ರುದ್ರಾಭಾ ಗಾನ್ಧಾರೀ ಚ ಯಶಸ್ವಿನೀ ।। ೫.

ಆಮೇಲೆ ಸುರಭಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೋಹಿಣಿ, ರುದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು, ಮತ್ತೊಂದು ಗಾಂಧಾರಿ, ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

ರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞಿರೇ ಕನ್ಯಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಾಃ। ಸುರೂಪಾ ಹಂಸಕೀಲಾ ಚ ಭದ್ರಾ ಕಾಮದುಘಾ ತಥಾ। ಸುಷುವೇ ಕಾಮದುಘಾ ತು ಸುರೂಪಾ ತನಯದ್ವಯಮ್ ।। ೫.

ರೋಹಿಣಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುರುಪಾ, ಹಂಸಕೀಲಾ, ಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕಾಮದುಘಾ ಎಂಬವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕಾಮದುಘೆಗೆ ಸುರುಪಾ ಮತ್ತು ತನಯಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹಂಸಕೀಲಾ ನೃಪ ಮೃಷೀನ್ ಭದ್ರಾಯಾಸ್ತು ವ್ಯಜಾಯತ। ವಿಶ್ರುತಾಸ್ತು ಮಹಾಭಾಗಾ ಗನ್ಧರ್ವಾ ವಾಜಿನಃ ಸುತಾಃ ।। ೫.

ರಾಜನೇ, ಹಂಸಕೀಲೆಯಿಂದ ಮೃಷಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಭದ್ರೆಯಿಂದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ಅಂದರೆ ವಾಜಿನನ ಪುತ್ರರು, ಜನಿಸಿದರು.

ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾಸ್ತದಾ ಜಾತಾಃ ಖೇಚರಾಸ್ತೇ ಮನೋಜವಾಃ। ಶ್ವೇತಾಃ ಶ್ಯೇನಾಃ ಪಿಶಙ್ಗಾಶ್ಚ ಸಾರಙ್ಗಾ ಹರಿತಾರ್ಜುನಾಃ। ರುದ್ರಾ ದೇವೋಪಬಾಹ್ಯಾಸ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವಯೋನಯೋ ಹಯಾಃ ।। ೫.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ ಹೆಸರಿನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ, ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗಿಯಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ, ಕಂದುಬಣ್ಣದ, ಚಿರತೆಬಣ್ಣದ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಿಂಕೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಈ ಗಂಧರ್ವವಂಶದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರನು ಪೋಷಿಸಿದರು.

ಭೂಯೋ ಜಜ್ಞೇ ಸುರಭ್ಯಾಸ್ತು ಶ್ರೀಮಾನ್ ಚನ್ದ್ರಾಭಸುಪ್ರಭಃ। ಸ್ರಗ್ವೀ ಕಕುಝೀ ದ್ಯುತಿಮಾನಮೃತಾಲಯಸಮ್ಭವಃ। ಸುರಭ್ಯನುಮತೇ ದತ್ತೋ ಧ್ವಜೋ ಮಾಹೇಶ್ವರಸ್ತು ಸಃ ।। ೫.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸುರಭಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಚಂದ್ರಾಭಾಸುಪ್ರಭ ಎಂಬವನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದ, ಅಮೃತಧಾಮದಿಂದ ಬಂದವನಾಗಿದ್ದ. ಸುರಭಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.

ಇತ್ಯೇತೇ ಕಶ್ಯಪಸುತಾ ರುದ್ರಾದಿತ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಧರ್ಮಪುತ್ರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ವಿಶ್ವೇ ಚ ವಸವಸ್ತಥಾ ।। ೫.

ಈ ರೀತಿ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರರಾದ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.