ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತೈರ್ಲಬ್ಧಂ ರುದ್ರಸಾಲೋಕ್ಯಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಪದಮವ್ಯಯಮ್। ಭವಸ್ಯ ರೂಪಸಾದೃಶ್ಯಂ ನೀತಾಶ್ಚೈವ ಹ್ಯನುತ್ತಮಮ್ ।। ೩೯.

ಅವರು ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ ರುದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭವನ ರೂಪದ ಅನನ್ಯ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶ್ವಾನರಮುಖಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಶ್ವರೂಪಾಃ ಕಪರ್ದ್ದಿನಃ । ನೀಲಕಣ್ಠಾಃ ಸಿತಗ್ರೀವಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಾಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಾಃ ।। ೩೯.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಬಾಯಿಯುಳ್ಳವರು, ವಿಶ್ವರೂಪಿಗಳು, ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ನೀಲಕಂಠರು, ಬಿಳಿ ಕಂಠವಿರುವವರು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂತಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವರು.

ಅರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಕೃತೋಽಣೀಷಾ ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿಣಃ । ಸರ್ವೇ ದಶಭುಜಾ ವೀರಾಃ ಪದ್ಮಾನ್ತರ ಸುಗನ್ಧಿನಃ ।। ೩೯.

ಅವರು ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಜಟಾಮುಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಹತ್ತು ಕೈಗಳಿರುವ ವೀರರು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧದ ಪದ್ಮವಿರುವವರು.

ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಸರ್ವೇ ತೇ ಪೀತವಾಸಸಃ । ಪಿನಾಕಪಾಣಯಃ ಸರ್ವ್ವೇ ಶ್ವೇತಗೋವೃಷವಾಹನಾಃ ।। ೩೯.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದವರು, ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದವರು ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವವರು.

ಶ್ರಿಯಾನ್ವಿತಾಃ ಕುಣ್ಡಲಿನೋ ಮುಕ್ತಾಹಾರವಿಭೂಷಿತಾಃ। ತೇಜಸೋಽಭ್ಯಧಿಕಾ ದೇವೈಃ ಸರ್ವಜ್ಞಾಃ ಸರ್ವದರ್ಶಿನಃ ।। ೩೯.

ಅವರು ಶ್ರೀಯುತರು, ಕುಂಡಲಧಾರಿಗಳು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಬಲ್ಲವರು.

ವಿಭಜ್ಯ ಬಹುಧಾತ್ಮಾನಂ ಜರಾಮೃತ್ಯುವಿವರ್ಜಿತಾಃ। ಕ್ರೀಡನ್ತೇ ವಿವಿಧೈರ್ಭಾವೈರ್ಭೋಗಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸುದುರ್ಲಭಾನ್ ।। ೩೯.

ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದು, ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ, ಅಪರೂಪದ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಗತಯಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸಿದ್ಧೈಶ್ಚಾನ್ಯೌರ್ವಿಬೋಧಿತಾಃ। ಏಕಾದಶಾನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟ್ಯೋಽನೇಕಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೩೯.

ಅವರು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಿದ್ಧರು, ಇತರ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಾತ್ಮ ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಏಭಿಃ ಸಹ ಮಹಾತ್ಮಾ ಹಿ ದೇವದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ। ಭಕ್ತಾನುಕಮ್ಪೀ ಭಗವಾನ್ಮೋದತೇ ಪಾರ್ವತೀಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೯.

ಈ ಮಹಾತ್ಮರೊಂದಿಗೆ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ದಯಾಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯನು, ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವನು.

ನಾಹನ್ತೇಷಾನ್ತು ರುದ್ರಾಣಾಂ ಭವಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ನಾನಾತ್ವಮನುಪಶ್ಯಾಮಿ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀಮಿ ವಃ ।। ೩೯.

ಈ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಭವನಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಭೇದವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜವೆಂದು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಮಾತರಿಶ್ವಾಽಬ್ರವೀತ್ಪುಣ್ಯಾಮಿತ್ಯೇತಾಮೀಶ್ವರೋಽಪ್ಯುತ। ಅಥ ತೇ ಋಷಯಃ ಸರ್ವೇ ದಿವಾಕರಸಮಪ್ರಭಾಃ। ಶ್ರುತ್ವೇಮಾಂ ಪರಮಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಕಥಾಂ ತ್ರೈಯಮ್ಬಕೀಂ ತತಃ ।। ೩೯.

ಮಾತರಿಶ್ವನು 'ಇದು ಪವಿತ್ರ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು, ದೇವರು ಕೂಡ ಹೌದು ಎಂದನು. ನಂತರ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು, ತ್ರೈಯಂಬಕನ ಮಹಾಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ,

ಭೃಶಞ್ಚಾನುಗ್ರಹಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹರ್ಷಂ ಚೈವಾಪ್ಯನುತ್ತಮಮ್। ಸಮ್ಭಾವಯಿತ್ವಾ ಚಾಪ್ಯೇನಾಂ ವಾಯುಮೂಚುರ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।। ೩೯.

ಅತ್ಯಂತ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಕಥೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ವಾಯುವಿನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।। ಸಮೀರಣ ಮಹಾಭಾಗ ಹ್ಯಸ್ಮಾಕಂ ಚ ತ್ವಯಾ ವಿಭೋ। ಈಶ್ವರಸ್ಯೋತ್ತಮಂ ಪುಣ್ಯಮಷ್ಟಮನ್ತ್ವೌಪಸರ್ಗಿಕಮ್ ।। ೩೯.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸಮೀರಣ, ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ, ಪ್ರಭು, ಈಶ್ವರನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಪವಿತ್ರವಾದ, ಅಷ್ಟಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ.

ತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಮಾಣಞ್ಚ ಯಥಾವತ್ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ಯೋ ಗನ್ಧೇನ ಸಮೃದ್ಧಂ ವೈ ಪರಮಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ।। ೩೯.

ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ—ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು.

ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ದುರ್ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಸುರೈರಪಿ । ಸ್ವೇನ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಯೋಗೇನ ಸಹಸ್ರಸ್ಯಾಮಿತೌಜಸಃ ।। ೩೯.

ಮಹಾದೇವನ ಮಹಿಮೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಅಪಾರ ಬಲದ ಒಡೆಯನು.

ಯಸ್ಯ ಭಕ್ತೇಷ್ವಸಂಮೋಹೋ ಹ್ಯನುಕಮ್ಪಾರ್ಥಮೇವ ಚ। ಬ್ರಾಹ್ಮಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಸ್ವಯಂ ಜುಷ್ಠಾ ಯಾ ಸಾಪ್ರತಿಮಶಾಲಿನೀ ।। ೩೯.

ಅವನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮೋಹವೇ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಅವನ ಕರುಣೆಯಿಂದ. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೊಂದಿರುವ, ಅಪೂರ್ವವಾದ, ಕೀರ್ತಿಯುತನು.

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಯಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಖಂ ಚನ್ದ್ರಂ ವಿನ್ಯಸ್ತಾ ವಿಶ್ವರೂಪಧೃಕ್ । ವಿಭೂತಿರ್ಭ್ರಾಜತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ವೇಶ್ಮನಿ ।। ೩೯.

ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಆ ಪ್ರಕಾಶವು ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ಆವರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರ ಮನೆಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ತುಲ್ಯಾನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾನ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ತತ್ಸರ್ವಂ ನಿಖಿಲೇನೇದಂ ವಕ್ತ್ರಾದಮೃತನಿಸ್ರವಮ್ ।। ೩೯.

ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ರುದ್ರರಲ್ಲಿ, ಆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಅಮೃತದಂತೆ ಪೂರ್ತಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಅಪೀತ್ವಾ ಖಲು ಸರ್ವಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾಸ್ಮಾಭಿಸ್ತು ಸುವ್ರತಾಃ। ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದವಿಜ್ಞೇಯಮನ್ಯಚ್ಚೈವಾನುಗಾಮಿನಃ। ಪ್ರಶ್ನಂ ದೇವವರ ಪ್ರಾಣ ಯಥಾವದ್ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೩೯.

ನಾವು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ, ನಮಗೂ ನಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೂ ಏನೂ ಅಜ್ಞಾತವಿಲ್ಲ. ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರಾಣ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಸ ಖಲೂವಾಚ ಭಗವಾನ್ಕಿಂ ಭೂಯೋ ವರ್ತ್ತಯಾಮ್ಯಹಮ್। ಕಿಂ ಮಯಾ ಚೈವ ವಕ್ತವ್ಯಂ ತದ್ವದಿಷ್ಯಾಮಿ ಸುವ್ರತಾಃ ।। ೩೯.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಏನು ಹೇಳಬೇಕು? ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರೇ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।। ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಾರಿಪಾರ್ಶ್ವೇಯಾಃ ಸಿಂಹಾ ವೈ ಕ್ರೋಧವಿಕ್ರಮಾಃ। ವೈಶ್ವಾನರಾ ಭೂತಗಣಾ ವ್ಯಾಘ್ರಾಶ್ಚೈವಾನುಗಾಮಿನಃ ।। ೩೯.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಆದಿತ್ಯರು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ, ಸಿಂಹಗಳು ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ವೈಶ್ವಾನರರು ಭೂತಗಣಗಳು, ಹುಲಿಗಳು ಕೂಡ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವೇ ಘೋರೇ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ಕ್ಷಯೇ। ಕಿಮವಸ್ಥಾ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ತನ್ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಯಥಾರ್ಥವತ್ ।। ೩೯.

ಭಯಾನಕ ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಇವರೆಲ್ಲರ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಏತೇ ಯೇ ವೈ ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಗಣೈಃ ಸಹ। ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಸಿದ್ಧಿಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಜಗಾದ ಹ ।। ೩೯.

ನೀನು ಹೇಳಿದ ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಗಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಧನೆ ಪಡೆದ ಇತರರನ್ನೂ ಮಾತರಿಶ್ವನು ವಿವರಿಸಿದ್ದನು.

ಇದಞ್ಚ ಪರಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ಸಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಮ್। ವಿಜ್ಞಾತೇಶ್ವರಸದ್ಭಾವಮವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಭವಂ ತಥಾ ।। ೩೯.

ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಈ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ಈಶ್ವರನ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪ ಮತ್ತು ಅವನ ಮೂಲವನ್ನು.

ತತ್ರ ಪೂರ್ವಗತಾಸ್ತೇಷು ಕುಮಾರಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ। ಸನಕಶ್ಚ ಸನನ್ದಶ್ಚ ತೃತೀಯಶ್ಚ ಸನಾತನಃ ।। ೩೯.

ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ಕುಮಾರರು ಇದ್ದರು—ಸನಕ, ಸನಂದ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯವರು ಸನಾತನ.

ವೋಢುಶ್ಚ ಕಪಿಲಸ್ತೇಷಾಮಾಸುರಿಶ್ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಮುನಿಃ ಪಞ್ಚಶಿಖಶ್ಚೈವ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇಽಪ್ಯೇವಮಾದಯಃ ।। ೩೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ಕಪಿಲನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆಸುರಿ, ಮುನಿಯಾದ ಪಂಚಶಿಖನು ಮತ್ತು ಇತರರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ತತಃ ಕಾಲೇ ವ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತೇ ಕಲ್ಪಾನಾಂ ಪರ್ಯಯೇ ಗತೇ। ಮಹಾಭೂತವಿನಾಶಾನ್ತೇ ಪ್ರಲಯೇ ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತೇ ।। ೩೯.

ನಂತರ, ಕಾಲವು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಕಲ್ಪಗಳ ಪರ್ಯಂತವು ಮುಗಿದಾಗ, ಮಹಾಭೂತಗಳ ನಾಶದ ನಂತರ ಪ್ರಳಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ,

ಅನೇಕರುದ್ರಕೋಟ್ಯಸ್ತು ಯಾಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಮಹೇಶ್ವರೀ । ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾನ್ಭೋಗಾನ್ಸತ್ಯಸ್ಯಾಷ್ಟವಿಧಶ್ರಯಾತ್ ।। ೩೯.

ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ದಯಾಮಯಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಸತ್ಯದ ಅಷ್ಟವಿಧ ಆಸನದಿಂದ ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತೇನ ತೇಜಸಾ। ವೈಹಾಯಪದಮವ್ಯಗ್ರಂ ಭೂತಾನಾಮನುಕಮ್ಪಯಾ ।। ೩೯.

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಚಿತ್ತವಿಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ರ ಯಾನ್ತಿ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಪರಮಾಣುಂ ಮಹೇಶ್ವರಮ್। ತರನ್ತಿ ಸುಮಹಾವರ್ತ್ತಾಂ ಜನ್ಮಮೃತ್ಯೂದಕಾಂ ನದೀಮ್ ।। ೩೯.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರು, ಅಣುವಿನಂತೆ ಇರುವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ತಲುಪಿ, ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.