ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಮಾತರಿಶ್ವಾನಂ ಸರ್ವ್ವೇ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ। ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸ್ತು ಭಗವನ್ ಯಾವನ್ಮಾತ್ರಾನ್ತರಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೩೯.

ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಾತರಿಶ್ವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: 'ಪ್ರಭು, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ಅಂತರ ಎಷ್ಟು?' ಎಂದು.

ಯೋಜನಾಗ್ರೇಣ ಸಂಖ್ಯಾತಃ ಸಾಧನಂ ಯೋಜನಸ್ಯ ತು। ಕ್ರೋಶಸ್ಯ ಚ ಪರೀಮಾಣಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೩೯.

ಯೋಜನದ ಎಣಿಕೆ, ಯೋಜನದ ಮಾಪನ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಶದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ವಿನೀತವಾಕ್। ಉವಾಚ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಯಥಾದೃಷ್ಟಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೩೯.

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತರಿಶ್ವನು ವಿನಯದಿಂದ, ಮಧುರವಾಗಿ, ಕಂಡಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

ವಾಯುರುವಾಚ।। ಏತದ್ವೋಽಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮೇ ವಿವಕ್ಷಿತಮ್। ಅವ್ಯಕ್ತಾದ್ವ್ಯಕ್ತಭಾಗೋ ವೈ ಮಹಾಸ್ಥೂಲೋ ವಿಭಾಷ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ವಾಯುನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಭಾಗವೇ ಮಹಾಸ್ಥೂಲ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಶೈವ ಮಹತಾಂ ಭಾಗಾ ಭೂತಾದಿಃ ಸ್ಥೂಲ ಉಚ್ಯತೇ। ದಶಭಾಗಾಧಿಕಂ ಚಾಪಿ ಭೂತಾದಿಃ ಪರಮಾಣುಕಃ ।। ೩೯.

ಹತ್ತು ಮಹತ್ತಿನ ಭಾಗಗಳು ಭೂತಾದಿ ಸ್ಥೂಲವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಮಾಣು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಮಾಣುಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ತು ಬಾವಗ್ರಾಹ್ಯೋ ನ ಚಕ್ಷುಷಾ। ಯದಭೇದ್ಯತಮಂ ಲೋಕೇ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಪರಮಾಣು ತತ್ ।। ೩೯.

ಪರಮಾಣು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಜಿಸಲಾಗದದ್ದನ್ನು ಪರಮಾಣು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಜಾಲಾನ್ತರಗತಂ ಭಾನೋರ್ಯತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ದೃಶ್ಯತೇ ರಜಃ। ಪ್ರಥಮಂ ತತ್ಪ್ರಮಾಣಾನಾಂ ಪರಮಾಣುಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ।। ೩೯.

ಜಾಲದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧೂಳನ್ನು ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಮಾಪನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಷ್ಟಾನಾಂ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ಸಮವಾಯೋ ಯದಾ ಭವೇತ್ । ತ್ರಸರೇಣುಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಸ್ತತ್ಪದ್ಮರಜ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಎಂಟು ಪರಮಾಣುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅದನ್ನು ತ್ರಸರೆಣು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನೇ ಪದ್ಮರಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರಸರೇಣವಶ್ಚ ಯೇಽಪ್ಯಷ್ಟೌ ರಥರೇಣುಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ । ತೇಽಪ್ಯಷ್ಟೌ ಸಮವಾಯಸ್ಥಾ ಬಾಲಾಗ್ರಂ ತತ್ಸ್ಮೃತಂ ಬುಧೈಃ ।। ೩೯.

ಎಂಟು ತ್ರಸರೆಣುಗಳು ಸೇರಿದರೆ ರಥರೆಣು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸೇರಿದರೆ ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೂದಲಿನ ತುದಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಲಾಗ್ರಾಣ್ಯಷ್ಟ ಲಿಕ್ಷಾ ಸ್ಯಾದ್ಯೂಕಾ ತಚ್ಚಾಷ್ಟಕಂ ಭವೇತ್। ಯೂಕಾಷ್ಟಕಂ ಯವಂ ಪ್ರಾಹುರಙ್ಗುಲನ್ತು ಯವಾಷ್ಟಕಮ್ ।। ೩೯.

ಎಂಟು ಕೂದಲಿನ ತುದಿಗಳು ಲಿಕ್ಷಾ ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಂಟು ಲಿಕ್ಷೆಗಳು ಯೂಕಾ ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಂಟು ಯೂಕೆಗಳು ಯವ, ಎಂಟು ಯವಗಳು ಒಂದು ಅಂಗುಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲಪರ್ವ್ವಾಣಿ ವಿತಸ್ತಿಸ್ಥಾನಮುಚ್ಯತೇ। ರತ್ನಿಶ್ಚಾಙ್ಗುಲಪರ್ವಾಣಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಹ್ಯೇಕವಿಂಶತಿಃ ।। ೩೯.

ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲಗಳಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವಿತಸ್ತಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರತ್ನಿ ಎಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಅಂಗುಲಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ.

ಚತ್ವಾರಿ ವಿಂಶತಿಶ್ಚೈವ ಹಸ್ತಃ ಸ್ಯಾದಙ್ಗುಲಾನಿ ತು। ಕಿಷ್ಕುರ್ದ್ವಿರತ್ನಿರ್ವಿಜ್ಞೇಯೋ ದ್ವಿಚತ್ವಾರಿಂಶದಙ್ಗುಲಃ ।। ೩೯.

ಒಂದು ಕೈಯು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದೆ. ಮುಡುಗೈ ಎರಡು ಮುಟ್ಟಿನಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ನಲವತ್ತೆರಡು ಬೆರಳಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಷಣ್ಣವತ್ಯಙ್ಗುಲಞ್ಚೈವ ಧನುರಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ। ಏತದ್ಗವ್ಯೂತಿಸಂಖ್ಯಾಯಾಂ ಪಾದಾನಾಂ ಧನುಷಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೯.

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಒಂದು ಬಿಲ್ಲು ತೊಂಬತ್ತಾರು ಬೆರಳಷ್ಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಾದಗಳ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿನ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಗವ್ಯೂತಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಧನುರ್ದಣ್ಡೋ ಯುಗಂ ನಾಲೀ ತುಲ್ಯಾನ್ಯೇತಾನ್ಯಥಾಙ್ಗುಲೈಃ। ಧನುಷಸ್ತ್ರಿಶತಂ ನಲ್ವಮಾಹುಃ ಸಂಖ್ಯಾವಿದೋ ಜನಾಃ ।। ೩೯.

ಬಿಲ್ಲು, ದಂಡ, ಯುಗ, ಮತ್ತು ನಾಳಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಬೆರಳ ಅಳತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಮೂರು ನೂರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಳ್ವ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಧನುಃಸಹಸ್ರೇ ದ್ವೇ ಚಾಪಿ ಗವ್ಯೂತಿರುಪದಿಶ್ಯತೇ। ಅಷ್ಟೌ ಧನುಃಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನನ್ತು ವಿಧೀಯತೇ ।। ೩೯.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏತೇನ ಧನುಷಾ ಚೈವ ಯೋಜನಂ ತು ಸಮಾಪ್ಯತೇ। ಏತತ್ಸಹಸ್ರಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಶಕ್ರಕ್ರೋಶಾನ್ತರನ್ತಥಾ ।। ೩೯.

ಈ ಬಿಲ್ಲಿನ ಅಳತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾವಿರವನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಕೂಗುಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಯೋಜನಾನಾನ್ತು ಸಂಖ್ಯಾತಂ ಸಂಖ್ಯಾಜ್ಞಾನವಿಶಾರದೈಃ। ಏತೇನ ಯೋಜನಾಗ್ರೇಣ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ತರಮ್ ।। ೩೯.

ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದವರು ಲೆಕ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ, ಈ ಯೋಜನೆ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನವರವರೆಗೆ ಇರುವ ದೂರವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಮಹೀತಲಾತ್ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಶತಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ದಿವಾಕರಃ। ದಿವಾಕರಾತ್ಸಹಸ್ರೇಣ ತಾವದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ನಿಶಾಕರಃ ।। ೩೯.

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಸಹ ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಮೇಲಿದ್ದಾನೆ.

ಪೂರ್ಣಂ ಶತಸಹಸ್ರನ್ತು ಯೋಜನಾನಾಂ ನಿಶಾಕರಾತ್। ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ ।। ೩೯.

ಚಂದ್ರನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಶತಂ ಸಹಸ್ರಂ ಸಂಖ್ಯಾತೋ ಮೇರುರ್ದ್ವಿಗುಣಿತಂ ಪುನಃ। ಗ್ರಹಾನ್ತರಮಥೈಕೈಕಮೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಾತ್ ।। ೩೯.

ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಎತ್ತರವೂ ಇದೆ. ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಹವೂ ನಕ್ಷತ್ರವಲಯಕ್ಕಿಂತ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ಇದೆ.

ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸರ್ವ್ವೇಷಾಮಧಸ್ತಾಚ್ಚರತೇ ಬುಧಃ। ತಸ್ಯೋರ್ದ್ಧ್ವಞ್ಚರತೇ ಶುಕ್ರಸ್ತಸ್ಮಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಚ ಲೋಹಿತಃ ।। ೩೯.

ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ಕೆಳಗಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು, ಆತನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಲೋಹಿತ (ಅಂಗಾರಕ)ನು ಇದ್ದಾನೆ.

ತತೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಶ್ಚೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ತಸ್ಮಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಶನೈಶ್ಚರಃ। ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಶತಸಹಸ್ರನ್ತು ಯೋಜನಾನಾಂ ಶನೈಶ್ಚರಾತ್ ।। ೩೯.

ಆಮೇಲೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಶನಿಶ್ಚರನು. ಶನಿಶ್ಚರನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ವಲಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ। ಋಷಿಭಿಸ್ತು ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಶತಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ವಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಋಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಯೋಽಸೌ ತಾರಾಮಯೇ ದಿವ್ಯೇ ವಿಮಾನೇ ಹ್ರಸ್ವರೂಪಕೇ। ಉತ್ತಾನಪಾದಪುತ್ರೋಽಸೌ ಮೇಢಿಭೂತೋ ಧ್ರುವೋ ದಿವಿ ।। ೩೯.

ಆ ದಿವ್ಯವಾದ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಚಿಕ್ಕ ರೂಪದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಉತ್ತಾನಪಾದನ ಮಗನಾದ ಧ್ರುವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯೈಷ ಉತ್ಸೇಧೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತೋ ಯೋಜನೈರ್ಮಯಾ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ದೇವಾನಾಮಿಜ್ಯಾ ಯತ್ರೈವ ಲೌಕಿಕೀ ।। ೩೯.

ಈ ರೀತಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮೇಭ್ಯ ಇಜ್ಯಾ ತು ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ಯಾ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ। ಸರ್ವೇಷಾಂ ದೇವಯೋನೀನಾಂ ಸ್ಥಿತಿಹೇತುಃ ಸವೈ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೯.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅವನೇ ಕಾರಣನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೇತದ್ವಯಾಖ್ಯಾತಮತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ನಿಬೋಧತ। ಧ್ರುವಾ ದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಮಹರ್ಲೋಕೋ ಯಸ್ಮಿಸ್ತೇ ಕಲ್ಪವಾಸಿನಃ। ಏಕಯೋಜನಕೋಟೀ ಸಾ ಇತ್ಯೇವಂ ನಿಶ್ಚಯಂ ಗತಮ್ ।। ೩೯.

ಈ ರೀತಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮುಂದೆ ಕೇಳಿರಿ: ಧ್ರುವನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಲೋಕವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಯುಗವಾಸಿಗಳು ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಯೌ ತು ಮಹರ್ಲೋಕಾದ್ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೇ ಕಲ್ಪವಾಸಿನಃ। ಯತ್ರ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ದಕ್ಷಾದ್ಯಾಃ ಸಾಧಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೯.

ಮಹರ್ಲೋಕದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಯುಗವಾಸಿಗಳು ಇರುವ ಲೋಕವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ದಕ್ಷಾದಿಗಳು ಸಾಧಕರಾಗಿ ನೆನಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಚತುರ್ಗುಣೋತ್ತರಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ಜನಲೋಕಾತ್ತಪಃ ಸ್ಮೃತಮ್। ವೈರಾಜಾ ಯತ್ರ ತೇ ದೇವಾ ಭೂತದಾಹವಿವರ್ಜಿತಾಃ ।। ೩೯.

ಆ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜನಲೋಕದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ತಪೋಲೋಕವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಜ ದೇವತೆಗಳು, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ತಾಪವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.