ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏತೇ ವೈಮಾನಿಕಾ ದೇವಾಸ್ತಾರಾಗ್ರಹನಿವಾಸಿನಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಕ್ರಮಶಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮವ್ಯಾಹಾರಸಮ್ಭವಾಃ ।। ೩೯.

ಈ ದೇವತೆಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು. ಇವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭೂರ್ಲೋಕಪ್ರಥಮಾ ಲೋಕಾ ಮಹದನ್ತಾಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಆರಭ್ಯನ್ತೇ ತು ತನ್ಮಾತ್ರೈಃ ಶುದ್ಧಾಸ್ತೇಷಾಂ ಪರಸ್ಪರಮ್ ।। ೩೯.

ಭೂಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಹತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲೋಕಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಶುಕ್ರಾದ್ಯಾಶ್ಚಾಕ್ಷುಷಾನ್ತಾಶ್ಚ ಯೇ ವ್ಯತೀತಾ ಭುವಂ ಶ್ರಿತಾಃ। ಮಹರ್ಲೋಕಶ್ಚತುರ್ಥಸ್ತು ತಸ್ಮಿಂಸ್ತೇ ಕಲ್ಪವಾಸಿನಃ ।। ೩೯.

ಶುಕ್ರರಿಂದ ಚಾಕ್ಷುಷವರೆಗೆ ಹೋದವರು ಭುವಃ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪವಧಿ ಪೂರ್ತಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭೂರ್ಲೋಕಪ್ರಥಮಾ ಲೋಕಾ ಮಹದನ್ತಾಶ್ಚ ಯೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸಪ್ತ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತೇ ಅರ್ಚ್ಚಿರ್ಭಿರ್ನಿದಹನ್ತಿ ವೈ ।। ೩೯.

ಭೂಲೋಕದಿಂದ ಮಹತ್ ಲೋಕಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಏಳು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಮರೀಚಿಃ ಕಶ್ಯಪೋ ದಕ್ಷಸ್ತಥಾ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೋಽಙ್ಗಿರಾಃ । ಭೃಗುಃ ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಪುಲಹಃ ಕ್ರತುರಿತ್ಯೇವಮಾದಯಃ ।। ೩೯.

ಮರೀಚಿ, ಕಶ್ಯಪ, ದಕ್ಷ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ, ಅಂಗಿರಾ, ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಮತ್ತು ಕ್ರತು—ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಋಷಿಗಳು.

ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಃ ಸರ್ವೇ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ತತ್ರ ತೈಃ ಸಹ। ನಿಃಸತ್ತ್ವಾ ನಿರ್ಮಮಾಶ್ಚೈವ ತತ್ರ ತೇ ಹ್ಯೂರ್ದ್ಧ್ವರೇತಸಃ ।। ೩೯.

ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಾಮವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಶುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಋಭುಃ ಸನತ್ಕುಮಾರಾದ್ಯಾ ವೈರಾಜ್ಯಾಸ್ತೇ ತಪೋಧನಾಃ। ಮನ್ವನ್ತರಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾವರ್ಣಾನಾಂ ತತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಚತುರ್ದ್ದಶಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಹೇತವಃ ।। ೩೯.

ಋಭು, ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ವೈರಾಜನ ಪುತ್ರರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು. ಅವರು ಸರ್ವ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನ್ವಂತರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನ್ವಂತರಗಳ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಗಂ ತಪಶ್ಚ ಸತ್ಯಞ್ಚ ಸಮಾಧಾಯ ತದಾತ್ಮನಿ। ಷಷ್ಠೇ ಕಾಲೇ ನಿವರ್ತ್ತನ್ತೇ ತತ್ತದಾಹರ್ವಿಪರ್ಯಯೇ ।। ೩೯.

ಯೋಗ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆರನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾವು ತಾವು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಬದಲಾದಾಗ ಹಾಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯನ್ತು ಸಪ್ತಮೋ ಲೋಕೋ ಹ್ಯಪುನರ್ಮಾರ್ಗಗಾಮಿನಾಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ಹ್ಯಪ್ರತೀಘಾತಲಕ್ಷಣಃ ।। ೩೯.

ಏಳನೇ ಲೋಕವನ್ನು ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೊರೆಯುವವರಿಗೆ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ, ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಯೇನ ಭೂರ್ಲೋಕಃ ಸಮಿತಿಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಭೂಮ್ಯನ್ತರಂ ಯದಾದಿತ್ಯಾದನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಭುವಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೩೯.

ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಭೂಲೋಕವನ್ನು ಭೂಮಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯವರೆಗೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಭುವಃ ಎಂದು, ಅದು ಆಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ಸೂರ್ಯಧ್ರುವಾನ್ತರಂ ಯಚ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕೋ ದಿವಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಧ್ರುವಾಜ್ಜನಾನ್ತರಂ ಯಚ್ಚ ಮಹರ್ಲೋಕಸ್ತದುಚ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಸೂರ್ಯದಿಂದ ಧ್ರುವವರೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಧ್ರುವದಿಂದ ಜನಲೋಕದವರೆಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಮಹರ್ಲೋಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಖ್ಯಾತಾಃ ಸಪ್ತಲೋಕಾಸ್ತು ತೇಷಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಿದ್ಧಯಃ। ಭೂರ್ಲೋಕವಾಸಿನಃ ಸರ್ವೇ ಹ್ಯನ್ನಾದಾಸ್ತು ರಮಾತ್ಮಕಾಃ ।। ೩೯.

ಈ ಏಳು ಲೋಕಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಆಹಾರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಭುವೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಚ ಯೇ ಸರ್ವೇ ಸೋಮಪಾ ಆಜ್ಯಪಾಶ್ಚ ತೇ। ಚತುರ್ಥೇ ಯೇಽಪಿ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಮಹ ರ್ಲೋಕಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ।। ೩೯.

ಭುವಃ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಸೋಮ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಮಾನಸೀ ತೇಷಾಂ ಸಿದ್ಧಿರ್ವೈ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಾ। ಸದ್ಯಶ್ಚೋತ್ಪದ್ಯತೇ ತೇಷಾಂ ಮನಸಾ ಸರ್ವ್ವಮೀಪ್ಸಿತಮ್ ।। ೩೯.

ಅವರ ಸಾಧನೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ, ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವರು ಏನು ಬಯಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದು ತಕ್ಷಣ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏತೇ ದೈವಾ ಯಜನ್ತೇ ವೈ ಯಜ್ಞೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಅತೀತಾನ್ ವರ್ತಮಾನಾಂಶ್ಚ ವರ್ತ್ತಮಾನಾನನಾಗತಾನ್ ।। ೩೯.

ಈ ದೇವತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ—ಹಿಂದಿನವು, ಇಪ್ಪುದಿನವು, ಮುಂದಿನವು ಎಲ್ಲವೂ.

ಪ್ರಥಮಾನನ್ತರೈರಿಷ್ಟ್ವಾ ಹ್ಯನ್ತರಾಃ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈಃ ಪುನಃ। ನಿವರ್ತ್ತತೀತ್ಯಾಸಮ್ಬನ್ಧೋಽತೀತೇ ದೇವಗಣೇ ತತಃ ।। ೩೯.

ಹಿಂದಿನವರನ್ನು ಮಧ್ಯವರಗದವರು ಯಜ್ಞಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಇಪ್ಪುದಿನದವರು ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯವರಗದವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ.

ವಿನಿವೃತ್ತಾಧಿಕಾರಾಣಾಂ ಸಿದ್ಧಿಸ್ತೇಷಾನ್ತು ಮಾನಸೀ। ತೇಷಾನ್ತು ಮಾನಸೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಶುದ್ಧಾ ಸಿದ್ಧಿಪರಮ್ಪರಾ ।। ೩೯.

ಯಾರ ಅಧಿಕಾರ ಮುಗಿದಿದೆಯೋ, ಅವರ ಸಾಧನೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧನೆಗಳ ಸರಣಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಕ್ತಾ ಲೋಕಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ಜನಸ್ಯಾನುವಿಧಿಸ್ತಥಾ। ಸಮಾಸೇನ ಮಯಾ ವಿಪ್ರಾ ಭೂಯಸ್ತಂ ವರ್ತ್ತಯಾಮಿ ವಃ ।। ೩೯.

ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಜನಲೋಕದ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಈಗ ನಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ವಾಯುರುವಾಚ।। ಮರೀಚಿಃ ಕಶ್ಯಪೋ ದಕ್ಷೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಾ ಭೃಗುಃ। ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಪುಲಹಶ್ಚೈವ ಕ್ರತುರಿತ್ಯೇವಮಾದಯಃ ।। ೩೯.

ವಾಯುನು ಹೀಗೆಂದನು: ಮರೀಚಿ, ಕಶ್ಯಪ, ದಕ್ಷ, ವಸಿಷ್ಠ, ಅಂಗಿರಾ, ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಮತ್ತು ಕ್ರತು—ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಋಷಿಗಳು.

ಪೂರ್ವಂ ತೇ ಸಂಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮನಸಾ ಇಹ। ತತಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಜನಮೇವಾಶ್ರಯನ್ತಿ ತೇ ।। ೩೯.

ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವುಗಳು ಜನಲೋಕವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಲ್ಪದಾಹಪ್ರದೀಪ್ತೇಷು ತದಾ ಕಾಲೇಷು ತೇಷು ವೈ। ಭೂರಾ ದಿಷು ಮಹಾನ್ತೇಷು ಭೃಶಂ ವ್ಯಾಪ್ತೇಷ್ವಥಾಗ್ನಿನಾ ।। ೩೯.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಗಳು ಜ್ವಲಿಸುವಾಗ, ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ, ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಶಿಖಾ ಸಂವರ್ತ್ತಕಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಸದಾ ಜನಾಃ। ಯಾಮಾದಯೋ ಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹರ್ಲೋಕನಿವಾಸಿನಃ ।। ೩೯.

ಸಂವರ್ತಕ ಎಂಬ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಯಮರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಹರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಗುಂಪುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಮಹರ್ಲೋಕೇಷು ದೀಪ್ತೇಷು ಜನಮೇವಾಶ್ರಯನ್ತಿ ತೇ। ಸರ್ವೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶರೀರಾಸ್ತೇ ತತ್ರಸ್ಥಾಸ್ತು ಭವನ್ತಿ ತೇ ।। ೩೯.

ಮಹರ್ಲೋಕಗಳು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಜೀವಿಗಳು ಜನಲೋಕವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ತೇ ತುಲ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯಾಸ್ತುಲ್ಯಮೂರ್ತ್ತಿಧರಾಸ್ತಥಾ । ಜನ ಲೋಕೇ ವಿವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಯಾವತ್ಸಂಪ್ಲವತೇ ಜಗತ್ ।। ೩೯.

ಅವರು ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯೂ, ಸಮಾನ ರೂಪಗಳೂ ಹೊಂದಿ, ವಿಶ್ವವು ಲಯವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವ್ಯುಷ್ಟಾಯಾನ್ತು ರಜನ್ಯಾಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಯೋನಿನಃ। ಅಹರಾದೌ ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಪೂರ್ವವತ್ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ವಿಹ ।। ೩೯.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಮೂಲದ ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಹಗಲು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ಮರೀಚ್ಯನ್ತಾಸ್ತು ಸಾಧಕಾಃ। ದೇವಾಸ್ತೇ ವೈ ಪುನಸ್ತೇಷಾಂ ಜಾಯನ್ತೇ ನಿಧನೇಷ್ವಿಹ ।। ೩೯.

ಸ್ವಾಯಂಭುವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮರೀಚಿವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧಕರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಯಾಮಾದಯಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಕನಿಷ್ಠಾದ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ಪೂರ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಪಶ್ಚಚಿಮಾಸ್ತಥಾ। ದೇವಾನ್ವಯೇ ದೇವತಾ ಹಿ ಸಪ್ತ ಸಮ್ಭೂತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ವ್ಯತೀತಾಃ ಕಲ್ಯಜಾಸ್ತೇಷಾಂ ತಿಸ್ರಃ ಶಿಷ್ಟಾಸ್ತಥಾ ಪರೇ ।। ೩೯.

ಯಮರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಗುಂಪುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ನಂತರದವರು ನಂತರ ಬರುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ದೈವಿಕ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ, ಮೂವರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಆವರ್ತ್ತಮಾನಾ ದೇವಾಸ್ತೇ ಕ್ರಮೇಣೈತೇ ನ ಸರ್ವ್ವಶಃ। ಗತ್ವಾ ಜವನ್ತವೀಭಾವನ್ದಶಕೃತ್ವಃ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೩೯.

ಈ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಕ್ರವಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಜವಂತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಪಡೆದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ತತಸ್ತೇ ವೈ ಗಣಾಃ ಸರ್ವ್ವೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಾವೇಷ್ವನಿತ್ಯತಾಮ್। ಭಾವಿನೋಽರ್ಥಸ್ಯ ಚ ಬಲಾತ್ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾತಿಬಲೇನ ಚ ।। ೩೯.

ನಂತರ, ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಪುಣ್ಯ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಫಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ,