ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಬಾಲಿಶಾ ಬಲ ಯೂಯಂ ವೈ ನ ಪ್ರಜಾನೀಥ ಭೂತಲಮ್। ಅನ್ತಮೂರ್ದ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚೈವ ಕಥಂ ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಥ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೪.

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇನ್ನೂ ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಏನು ಇದೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಸಂತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು?

ಕಿಂ ಪ್ರಮಾಣನ್ತು ಮೇದಿನ್ಯಾಃ ಸ್ರಷ್ಟವ್ಯಾನಿ ತಥೈವ ಚ। ಅವಿಜ್ಞಾಯೇಹ ಸ್ರಷ್ಟವ್ಯಮನ್ಯಥಾ ಕಿಂ ನು ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಥ। ಅಲ್ಪಂ ವಾಪಿ ಬಹುರ್ವಾಪಿ ತತ್ರ ದೋಷಸ್ತು ದೃಶ್ಯತೇ ।। ೪.

ಈ ಭೂಮಿಯ ಅಳತೆ ಏನು? ಏನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು? ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು? ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೆಚ್ಚುವಾದರೂ ತಪ್ಪು ಆಗುತ್ತದೆ.

ತೇ ತು ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಯಾತಾಃ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್। ವಾಯುನ್ತು ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ಗತಾಸ್ತೇ ವೈ ಪರಾಭವಮ್ ।। ೪.

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಹೋದರು. ವಾಯುವಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿ, ಅವರು ನಾಶವಾದರು.

ಅದ್ಯಾಪಿ ನ ನಿವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಭ್ರಮನ್ತೋ ವಾಯುಮಿಶ್ರಿತಾಃ । ಏವಂ ವಾಯುಪಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭ್ರಮನ್ತೇ ತೇ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೪.

ಇಂದು ಕೂಡ ಅವರು ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ವಾಯುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವೇಷು ಪುತ್ರೇಷು ನಷ್ಟೇಷು ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಚೇತಸಃ ಪುನಃ। ವೈರಿಮ್ಯಾಮೇವ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಮಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ ।। ೪.

ಮಕ್ಕಳು ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗನಾದ ದಕ್ಷನು, ವೈರಣಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಪ್ರಜಾ ವಿವರ್ದ್ಧಯಿಷವಃ ಶಬಲಾಶ್ವಾಃ ಪುನಸ್ತು ತೇ। ಪೂರ್ವಮುಕ್ತಂ ವಚಸ್ತತ್ರ ಶ್ರಾವಿತಾ ನಾರದೇನ ಹ ।। ೪.

ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಬಲಾಶ್ವರು ಮತ್ತೆ ನಾರದನು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ತಚ್ಛ್ರತ್ವಾ ವಚನಂ ಸರ್ವೇ ಕುಮಾರಾಸ್ತೇ ಮಹೌಜಸಃ। ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಮೂಚುಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ಸಮ್ಯಗಾಹ ಮಹಾನೃಷಿಃ। ಭ್ರಾತೄಣಾಂ ಪದವೀ ಚೈವ ಗನ್ತವ್ಯಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೪.

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹಾಬಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ಯುವಕರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು: ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಸರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಅಣ್ಣಂದಿರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪೃತ್ವ್ಯಾಶ್ಚ ಸುಖಂ ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಹೇ ಪ್ರಜಾಃ। ತೇಽಪಿ ತೇನೈವ ಮಾರ್ಗೇಣ ಪ್ರಯಾತಾಃ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್। ಅದ್ಯಾಪಿ ನ ನಿವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಸಮುದ್ರೇಭ್ಯ ಇವಾಪಗಾಃ ।। ೪.

ನಾವು ಭೂಮಿಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸೋಣ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೂಡ ಅದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಹೋದರು. ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿಲ್ಲ, ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ವೈ ಭ್ರಾತಾ ಭ್ರಾತುರನ್ವೇಷಣೇ ರತಃ। ಪ್ರಯಾತೋ ನಶ್ಯತಿ ತಥಾ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಂ ವಿಜಾನತಾ ।। ೪.

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋದ ಸಹೋದರನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಾರದು.

ನಷ್ಟೇಷು ಶಬಲಾಶ್ವೇಷು ದಕ್ಷಃ ಕ್ರುದ್ಧೋಽಭವದ್ವಿಭುಃ। ನಾರದಂ ನಾಶಮೇಹೀತಿ ಗರ್ಭವಾಸಂ ವಸೇತಿ ಚ ।। ೪.

ಶಬಲಾಶ್ವರು ನಾಶವಾದಾಗ ದಕ್ಷನು ಕೋಪಗೊಂಡು ನಾರದನಿಗೆ ಶಾಪಕೊಟ್ಟನು: 'ನಿನಗೆ ನಾಶವಾಗಲಿ, ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸು' ಎಂದು.

ತಥಾ ತೇಷ್ವಪಿ ನಷ್ಟೇಷು ಮಹಾತ್ಮಸು ಪುರಾ ಕಿಲ। ಷಷ್ಟಿಕನ್ಯಾಽಸೃಜದ್ದಕ್ಷೋ ವೈರಿಣ್ಯಾಮೇವ ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪.

ಹೀಗೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮರೂ ಕೂಡ ನಾಶವಾದಾಗ, ದಕ್ಷನು ವೈರಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅರುವತ್ತಾರು ಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಾಸ್ತದಾ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಪತ್ನ್ಯರ್ಥೇ ಕಶ್ಯಪಃ ಪ್ರಭುಃ। ಧರ್ಮಃ ಸೋಮಸ್ತು ಭಗವಾಂಸ್ತಥೈವಾನ್ಯೇ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಗಾಗಿ ಕಶ್ಯಪನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ ಧರ್ಮ, ಸೋಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಇಮಾ ವಿಸೃಷ್ಟಿಂ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ಯೋ ವೇದ ತತ್ತ್ವತಃ। ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಕೀರ್ತ್ತಿಮಾನ್ ಧನ್ಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಂಶ್ಚ ಭವತ್ಯುತ ।। ೪.

ಯಾರು ದಕ್ಷನ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು, ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವರು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂತಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ದೈತ್ಯಾನಾಞ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ। ಉತ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಸ್ತರೇಣೇಹ ಬ್ರೂಹಿ ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ।। ೫.

ಈಗ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಎಲ್ಲರ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಧರ್ಮಸ್ಯ ತಾವದ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಸರ್ಗಂ ತಂ ನಿಬೋಧತ। ಅರುನ್ಧತೀ ವಸುರ್ಯಾಮೀ ಲಮ್ಬಾ ಭಾನುರ್ಮರುತ್ವತೀ ।। ೫.

ಮೊದಲು ಧರ್ಮನ ಸ್ವಭಾವಿಕ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳಿ: ಅರುಂಧತಿ, ವಸುರ್ ಯಾಮಿ, ಲಂಬಾ, ಭಾನು ಮತ್ತು ಮರುತ್ವತಿ—

ಸಙ್ಕಲ್ಪಾ ಚ ಮುಹೂರ್ತಾ ಚ ಸಾಧ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾ ತಥೈವ ಚ। ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯೋ ದಶತ್ವೇತಾ ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಚೇತಸೋ ದದೌ ।। ೫.

ಸಂಕಲ್ಪಾ, ಮುಹೂರ್ತಾ, ಸಾಧ್ಯಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾ—ಈ ಹತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರಚೇತಸನಾದ ದಕ್ಷನು ಧರ್ಮನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಸಾಧ್ಯಾ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಾಧ್ಯಾನ್ ದ್ವಾದಶ ಜಜ್ಞಿರೇ। ಸಾಧ್ಯಾ ನಾಮ ಮಹಾಭಾಗಾಶ್ಛನ್ದಜಾ ಯಜ್ಞಭಾಗಿನಃ। ದೇವೇಭ್ಯಸ್ತಾನ್ ಪರಾನ್ ದೇವಾನ್ ದೇವಜ್ಞಾಃ ಪರಿಚಕ್ಷಿರೇ ।। ೫.

ಸಾಧ್ಯೆಯಿಂದ ಧರ್ಮನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾಧ್ಯರು ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರರು; ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವೈ ಮುಖಾತ್ ಸೃಷ್ಟಾ ಜಯಾ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜೇಪ್ಸಯಾ। ಸರ್ವೇ ಮನ್ತ್ರಶರೀರಾಸ್ತೇ ಸ್ಮೃತಾ ಮನ್ವನ್ತರೇಷ್ವಿಹ ।। ೫.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಾಯಿಂದ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಜಯರು ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಎಲ್ಲರೂ ವಿವಿಧ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರರೂಪಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ದರ್ಶಶ್ಚ ಪೌರ್ಣಮಾಸಶ್ಚ ಬೃಹದ್ಯಚ್ಚ ರಥನ್ತರಮ್ । ಚಿತ್ತಿಶ್ಚೈವ ವಿಚಿತ್ತಿಶ್ಚ ಆಕೂತಿಃ ಕೂತಿರೇವ ಚ ।। ೫.

ದರ್ಶ, ಪೌರ್ಣಮಾಸ, ಬೃಹದ್ಯ, ರಥಂತರ, ಚಿತ್ತಿ, ವಿಚಿತ್ತಿ, ಆಕೂತಿ ಮತ್ತು ಕೂತಿ—

ವಿಜ್ಞಾತಾ ಚೈವ ವಿಜ್ಞಾತೋ ಮನೋ ಯಜ್ಞಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ । ನಾಮಾನ್ಯೇತಾನಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ಜಯಾನಾಂ ಪ್ರಥಿತಾನಿ ಚ ।। ೫.

ವಿಜ್ಞಾತಾ, ವಿಜ್ಞಾತ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ; ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಯರು.

ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪೇನ ತೇ ಜಾತಾಃ ಪುನಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಜಿತಾಃ। ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇ ವೈ ತುಷಿತಾಃ ಸತ್ಯಾಶ್ಚೈವೋತ್ತಮೇ ಪುನಃ ।। ೫.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವರು ಪುನಃ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸೋತರು; ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ತುಷಿತರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಉತ್ತಮ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ತಾಮಸೇ ಹರಯೋ ನಾಮ ವೈಕುಣ್ಠಾ ರೈವತಾನ್ತರೇ। ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚ ಚಾಕ್ಷುಷೇ ನಾಮ್ನಾ ಛನ್ದಜಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುರಾಃ ।। ೫.

ತಾಮಸ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರಿಗಳು, ರೈವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠರು, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಾಧ್ಯರು ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಧರ್ಮಪುತ್ರಾ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ಯೇ ದ್ವಾದಶಾಮರಾಃ। ಪೂರ್ವಂ ಸ್ಮ ಅನುಸೂಯನ್ತೇ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೫.

ಧರ್ಮನ ಹನ್ನೆರಡು ಅಮರ ಸಾಧ್ಯರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಹಿಂದೆ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇಽನ್ತರೇಽತೀತಾ ದೇವಾ ಯೇ ವೈ ಮಹೌಜಸಃ। ತುಷಿತಾ ನಾಮ ತೇಽನ್ಯೋನ್ಯಮೂಚುರ್ವೈ ಚಾಕ್ಷುಷೇಽನ್ತರೇ ।। ೫.

ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವತೆಗಳು ತುಷಿತರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇದ್ದರು; ಅವರು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ ದೇವಾ ವೈ ತುಷಿತಾಽಭ್ರುವನ್। ಇತರೇತರಂ ಮಹಾಭಾಗಾನ್ ವಯಂ ಸಾಧ್ಯಾನ್ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ವೈ। ಮನ್ವನ್ತರೇ ಭವಿಷ್ಯಾಮಸ್ತನ್ನಃ ಶ್ರೇಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೫.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಾಗ, ತುಷಿತ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ನಾವು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಸಾಧ್ಯರಲ್ಲಿ ಸೇರೋಣ; ಮುಂದಿನ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅವರಾಗುತ್ತೇವೆ, ಅದು ನಮಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.'

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾತು ತೇ ಸರ್ವೇ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಾದಶಸಮ್ಭೂತಾನ್ ಧರ್ಮಾನ್ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾತ್ ಪುನಃ ।। ೫.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಹನ್ನೆರಡು ಧರ್ಮರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ನರನಾರಾಯಣೌ ತತ್ರ ಜಜ್ಞಾತೇ ಪುನರೇವ ಹಿ। ವಿಪಶ್ಚಿದಿನ್ದ್ರೋ ಯಶ್ಚಾಸೀತ್ತಥಾ ಸತ್ಯೋ ಹರಿಶ್ಚ ತೌ। ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಮಾಸ್ತಾನ್ತೌ ತುಷಿತೌ ಸುರೌ ।। ೫.

ಅಲ್ಲಿ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿದರು; ವಿಪಶ್ಚಿತ್, ಇಂದ್ರ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಹರಿಯೂ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಹಿಂದಿನ ತುಷಿತ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

ತುಷಿತಾನಾನ್ತು ಸಾಧ್ಯತ್ವೇ ನಾಮಾನ್ಯೇತಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ। ಮನೋಽನುಮನ್ತಾ ಪ್ರಾಣಶ್ಚ ನರೋ ಯಾನಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।। ೫.

ತುಷಿತರು ಸಾಧ್ಯರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಮನಸ್ಸು, ಅನುಮಂತ, ಪ್ರಾಣ, ನರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಯಾನ.

ಚಿತ್ತಿರ್ಹಯೋ ನಯಶ್ಚೈವ ಹಂಸೋ ನಾರಾಯಣಸ್ತಥಾ। ಪ್ರಭವೋಽಥ ವಿಭುಶ್ಚೈವ ಸಾಧ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ಜಜ್ಞಿರೇ ।। ೫.

ಚಿತ್ತಿ, ಹಯ, ನಯ, ಹಂಸ, ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಭವ ಮತ್ತು ವಿಭು—ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾಧ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು.