ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸುನೇಮಿರ್ದ್ಯುತಪಾಶ್ಚೈವ ಸುಶರ್ಮ್ಮಾಣಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರಸ್ತದಾ ಭಾವ್ಯೋ ಹ್ಯದ್ಭುತೋ ನಾಮ ನಾಮತಃ ।। ೩೮.

ಸುನೇಮಿ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಪಾ ಕೂಡ ಸುಶರ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅದ್ಭುತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.

ಸ್ಕನ್ದಃ ಸೋಮಪ್ರತೀಕಾಶಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ತು ಪಾವಕಃ। ಮಾಘಾತಿಥಿಶ್ಚ ಪೌಲಸ್ತ್ಯೋ ವಸುಃ ಕಾಶ್ಯಪ ಏವ ಚ ।। ೩೮.

ಸ್ಕಂದ, ಸೋಮನಂತೆ ಕಾಣುವವನು, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಪಾವಕ, ಮಾಘಾತಿಥಿ, ಪೌಲಸ್ತ್ಯ, ವಸು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪ—ಇವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ದ್ಯುತಿಮಾನಙ್ಗಿರಾಸ್ತಥಾ। ವಸಿತಶ್ಚೈವ ವಾಸಿಷ್ಠ ಆತ್ರೇಯೋ ಹವ್ಯವಾಹನಃ ।। ೩೮.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್, ಭಾರ್ಗವ, ದ್ಯುತಿಮಾನ್, ಅಂಗಿರಸ, ವಸಿತ, ವಾಸಿಷ್ಠ, ಆತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಹವ್ಯವಾಹನ—ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಸುತಪಾಃ ಪೌಲವಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತೈತೇ ರೋಹಿತಾನ್ತರೇ। ಧೃತಿಕೇತುದೀಪ್ತಿಕೇತುಶಾಪಹಸ್ತಾ ನಿರಾಮಯಃ ।। ೩೮.

ಸುತಪಾ ಮತ್ತು ಪೌಲವ—ಈ ಏಳು ಜನರು ರೋಹಿತನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ: ಧೃತಿಕೇತು, ದೀಪ್ತಿಕೇತು, ಶಾಪಹಸ್ತ ಮತ್ತು ನಿರಾಮಯ.

ಪೃಥುಶ್ರವಾಸ್ತಥಾ ನಾಕೋ ಭೂರಿದ್ಯುಮ್ನೋ ಬೃಹದ್ರಥಃ। ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ತು ಸಾವರ್ಣೇರ್ನವ ಪುತ್ರಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೩೮.

ಪೃಥುಶ್ರವ, ನಾಕ, ಭೂರಿದ್ಯುಮ್ನ, ಬೃಹದ್ರಥ—ಇವರು ಮೊದಲ ಸಾವರ್ಣಿಯ ಒಂಬತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದವರು.

ದಶಮೇ ತ್ವಥ ಪರ್ಯಾಯೇ ಧರ್ಮಪುತ್ರಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಃ। ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ತು ಸಾವರ್ಣೇರ್ಭಾವ್ಯಸ್ಯೈವಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಹತ್ತನೇ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನ ಮಗನಾದ ಮನುವಿನ ಮಕ್ಕಳು; ಎರಡನೇ ಸಾವರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಮನುವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ.

ಸುಖಾಮನಾ ವಿರುದ್ಧಾಶ್ಚ ದ್ವಾವೇವ ತು ಗಣೌ ಸ್ಮೃತೌ। ತ್ವಿಷಿವನ್ತಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ಶತಸಙ್ಖ್ಯಾಶ್ಚ ತೇ ಸಮಾಃ ।। ೩೮.

ಸುಖಾಮನ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧ—ಈ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ವಿಷಿವಂತರು, ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರು.

ಪ್ರಾಣಾ ನಾಯಚ್ಛತಃ ಪ್ರೋಕ್ತ ಋಷಿಭಿಃ ಪುರುಷೇಷು ವೈ। ದೇವಾಸ್ತೇ ವೈ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಧರ್ಮಪುತ್ರಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಪ್ರಾಣರು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡದವರು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಇವರು ಧರ್ಮನ ಮಗನಾದ ಮನುವಿನ ದೇವತೆಗಳು ಆಗುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರಸ್ತಥಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಭವಿಷ್ಯಃ ಶಾನ್ತಿರುಚ್ಯತೇ। ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ಪೌಲಹಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಕೀರ್ತಿಶ್ಚಾಪಿ ಭಾರ್ಗವಃ ।। ೩೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು; ಹವಿಷ್ಮಾನ್, ಪೌಲಹ, ಶ್ರೀಮಾನ್, ಸುಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಆಪೋಮೂರ್ತಿಸ್ತಥಾತ್ರೇಯೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚಾಪಿ ಯಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಪೌಲಸ್ತ್ಯಃ ಪ್ರತಿಪಶ್ಚಾಪಿ ನಾಭಾಗಶ್ಚೈವ ಕಾಶ್ಯಪಃ। ಅಭಿಮನ್ಯುಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಸಪ್ತೈತೇ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।। ೩೮.

ಆಪೋಮೂರ್ತಿ, ಆತ್ರೇಯ, ವಸಿಷ್ಠ, ಪೌಲಸ್ತ್ಯ, ಪ್ರತಿಪ, ನಾಭಾಗ, ಕಾಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯು, ಅಂಗಿರಸ—ಈ ಏಳು ಜನರು ಪರಮ ಋಷಿಗಳು.

ಸುಕ್ಷೇತ್ರಶ್ಚೋತ್ತಮೌಜಾಶ್ಚ ಭೂರಿಷೇಣಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಶತಾನೀಕೋ ನಿರಾಮಿತ್ರೋ ವೃಷಸೇನೋ ಜಯದ್ರಥಃ ।। ೩೮.

ಸುಕ್ಷೇತ್ರ, ಉತ್ತಮೌಜ, ಭೂರಿಷೇಣ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಶತಾನಿಕ, ನಿರಾಮಿತ್ರ, ವೃಷಸೇನ ಮತ್ತು ಜಯದ್ರಥ.

ಭೂರಿದ್ಯುಮ್ನಃ ಸುವರ್ಚ್ಚಾಶ್ಚ ದಶೈತೇ ಮಾನವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಏಕಾದಶೇ ತು ಪರ್ಯ್ಯಾಯೇ ಸಾವರ್ಣೇ ವೈ ತೃತೀಯಕೇ ।। ೩೮.

ಭೂರಿದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಚಾ ಕೂಡ ಮಾನವನ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹನ್ನೊಂದನೇ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸಾವರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿರ್ಮ್ಮಾಣರತಯೋ ದೇವಾಃ ಕಾಮಜಾ ವೈ ಮನೋಜವಾಃ। ಗಣಾಸ್ತ್ವೇತೇ ತ್ರಯಃ ಖ್ಯಾತಾ ದೇವತಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೩೮.

ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ದೇವತೆಗಳು, ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಮನದಷ್ಟು ವೇಗದವರು—ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ಮಹಾತ್ಮ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಏಕೈಕಂ ತ್ರಿಂಶತಸ್ತೇಷಾಂ ಗಣಾಸ್ತು ತ್ರಿದಿವೌಕಸಾಮ್। ಮಾಸಸ್ಯಾಹಾನಿ ತ್ರಿಂಶತ್ತು ಯಾನಿ ವೈ ಕವಯೋ ವಿದುಃ ।। ೩೮.

ಆ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ಮ್ಮಾಣರತಯೋ ದೇವಾ ರಾತ್ರಯಸ್ತು ವಿಹಙ್ಗಮಾಃ। ಗಣಾಸ್ತೇ ವೈ ತ್ರಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೇವತಾನಾಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೮.

ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ದೇವತೆಗಳು ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮನೋಜವಾ ಮುಹೂರ್ತ್ತಾಸ್ತು ಇತಿ ದೇವಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ । ಏತೇ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯಾ ಮನವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೮.

ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನುವುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರೋ ವೃಷೋ ನಾಮ ಭವಿಷ್ಯಃ ಸುರರಾಟ್ ತತಃ। ತೇಷಾಂ ಸಪ್ತರ್ಷಯಶ್ಚಾಪಿ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೩೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಇಂದ್ರನ ಹೆಸರನ್ನು ವೃಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅವರ ಏಳು ಋಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ಕಾಶ್ಯಪಶ್ಚಾಪಿ ವಪುಷ್ಮಾನ್ ಯಶ್ಚ ಭಾರ್ಗವಃ। ವಾರುಣಿಶ್ಚೈವ ಚಾತ್ರೇಯೋ ವಾಸಿಷ್ಠೋ ಭಗ ಏವ ಚ ।। ೩೮.

ಹವಿಷ್ಮಾನ್, ಕಾಶ್ಯಪ, ವಪುಷ್ಮಾನ್, ಭಾರ್ಗವ, ವಾರುಣಿ, ಆತ್ರೇಯ, ವಾಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಭಾಗನು ಕೂಡಾ.

ಪುಷ್ಟಿಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಪೌಲಸ್ತ್ಯೋ ನಿಶ್ಚರಸ್ತಥಾ। ಪೌಲಹೋ ಹ್ಯಗ್ನಿತೇಜಾಶ್ಚ ದೇವಾ ಹ್ಯೇಕಾದಶೇಽನ್ತರೇ ।। ೩೮.

ಪುಷ್ಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಿರಸನು, ಪೌಲಸ್ತ್ಯ, ನಿಶ್ಚರ, ಪೌಲಹ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿತೇಜಸ್ವಿಗಳು — ಇವರು ಹನ್ನೊಂದನೇ ಯುಗದ ದೇವತೆಗಳು.

ಸರ್ವ್ವವೇಗಃ ಸುಧರ್ಮ್ಮಾ ಚ ದೇವಾನೀಕಃ ಪುರೋವಹಃ। ಕ್ಷೇಮಧರ್ಮಾ ಗೃಹೇಷುಶ್ಚ ಹ್ಯಾದರ್ಶಃ ಪೌಣ್ಡ್ರಕೋ ಮನಃ ।। ೩೮.

ಸರ್ವವೇಗ, ಸುಧರ್ಮ, ದೇವಾನಿಕ, ಪುರೋವಹ, ಕ್ಷೇಮಧರ್ಮ, ಗೃಹೇಷು, ಆದರ್ಶ, ಪೌಂಡ್ರಕ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು.

ಸಾವರ್ಣಸ್ಯ ತು ತೇ ಪುತ್ರಾಃ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಃ। ದ್ವಾದಶೇ ತ್ವಥ ಪರ್ಯಾಯೇ ರುದ್ರಪುತ್ರಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಇವರು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಾವರ್ಣಿಯ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರು. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ಪುತ್ರನಾದ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಚತುರ್ಥೇ ಋತುಸಾವರ್ಣೇ ದೇವಾಸ್ತಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಶ್ರೃಣು। ಪಞ್ಚೈವ ತು ಗಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೇವತಾನಾಮನಾಗತಾಃ ।। ೩೮.

ನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗವಾದ ಋತುಸಾವರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಯುಗದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಐದು ಗುಂಪಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಹರಿತಾ ರೋಹಿತಾಶ್ಚೈವ ದೇವಾಃ ಸುಮನಸಸ್ತಥಾ। ಸುಕರ್ಮ್ಮಾಣಃ ಸುಪಾರಾಶ್ಚ ಪಞ್ಚ ದೇವಗಣಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೮.

ಹರಿತರು, ರೋಹಿತರು, ಸುಮನಸರು, ಸುಕರ್ಮರು ಮತ್ತು ಸುಪಾರರು — ಈ ಐದು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಾನಸಾ ಹ್ಯೇತೇ ಏಕೈಕೋ ದಶಕೋ ಗಣಃ। ಅರುನ್ತಿಜೋ ಹರಿಶ್ಚೈವ ವಿದ್ವಾನ್ ಯಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ।। ೩೮.

ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅರುಂಟಿಜ, ಹರಿಯು, ಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಶ.

ಪರ್ವತಾನುಚರಶ್ಚೈವ ಹ್ಯಪೋಂಽಶುಶ್ಚ ಮನೋಜವಃ। ಉರ್ಜ್ಜಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಧಾ ತಾರಾ ದಶೈತೇ ರೋಹಿತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೮.

ಪರ್ವತಗಳ ಅನುಯಾಯಿ, ಅಪಾಂಶು, ಮನೋಜವ, ಊರ್ಜ, ಸ್ವಾಹಾ, ಸ್ವಧಾ, ತಾರಾ — ಈ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ರೋಹಿತರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತಪೋಜಾನಿರ್ಭೃತಿಶ್ಚೈವ ವಾಚಾ ಬನ್ಧುಶ್ಚ ಯಃ ಸ್ಮೃತಃ । ರಜಶ್ಚೈವ ತು ರಾಜಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಣಪಾದಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೩೮.

ತಪೋಜನಿ, ಭೃತಿ, ವಾಚ, ಬಂಧು, ರಜ, ರಾಜ, ಸ್ವರ್ಣಪಾದ ಕೂಡಾ.

ವ್ಯುಷ್ಟಿರ್ವಿಧಿಶ್ಚ ವೈ ದೇವೋ ದಶೈತೇ ರೋಹಿತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಉಷಿತಾದ್ಯಾಸ್ತು ಯೇ ದೇವಾಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಶತ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೩೮.

ವ್ಯುಷ್ಟಿ, ವಿಧಿ — ಈ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ರೋಹಿತರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉಷಿತ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮೂವತ್ತಮೂರು ಶತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಾನ್ ಸುಮನಸೋ ವಿದ್ಧಿ ಸುಕರ್ಮಾಣೋ ನಿಬೋಧತ। ಸುಪರ್ವಾ ವೃಷಭಃ ಪೃಷ್ಟಃ ಕೃಪಿದ್ಯುಮ್ನೌ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ ।। ೩೮.

ಸುನಮನಸ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ, ಸುಕರ್ಮರನ್ನು ಕೇಳು: ಸುಪರ್ವ, ವೃಷಭ, ಪೃಷ್ಠ, ಕೃಪಿದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ವಿಪಶ್ಚಿತ್.

ವಿಕ್ರಮಶ್ಚ ಕ್ರಮಶ್ಚೈವ ನಿಭೃತಃ ಕಾನ್ತ ಏವ ಚ ೩೮.

ವಿಕ್ರಮ, ಕ್ರಮ, ನಿಭೃತ ಮತ್ತು ಕಾಂತ ಕೂಡಾ.