ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅಷ್ಟಾವಿಂಶದ್ಯುಗಾಖ್ಯಾಸ್ತು ಗತಾ ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ। ಏತಾ ರಾಜರ್ಷಿಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಶಿಷ್ಟಾ ಯಾಸ್ತಾ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೭.

ಈ ವೈವಸ್ವತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಯುಗಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಯೇ ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯಾಃ ಸಹ ರಾಜಭಿಃ। ಯುಗಾಖ್ಯಾನಾಂ ವಿಶಿಷ್ಟಾಸ್ತು ತತೋ ವೈವಸ್ವತಕ್ಷಯೇ ।। ೩೭.

ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ವತ್ತು ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜರು ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವವರು. ವೈವಸ್ವತ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇವುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿವೆ.

ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವ್ವಂ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸಯೋಗತಃ। ಪುನರುಕ್ತಂ ಬಹುತ್ವಾಚ್ಚ ನ ಶಕ್ಯನ್ತು ಯುಗೈಃ ಸಹ ।। ೩೭.

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳವಾದ್ದರಿಂದ, ಯುಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಏತೇ ಯಯಾತಿಪುತ್ರಾಣಾಂ ಪಞ್ಚವಿಂಶಾ ವಿಶಾಂ ಹಿತಾಃ। ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಶ್ಚಾಮಿತಾ ಯೇ ಮೇ ಲೋಕಾನ್ ವೈ ಧಾರಯನ್ತ್ಯುತ ।। ೩೭.

ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಯಯಾತಿಪುತ್ರರು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಲಭತೇ ಚ ವರೇಣ್ಯಞ್ಚ ದುರ್ಲಭಾನಿಹ ಲೌಕಿಕಾನ್। ಆಯುಃ ಕೀರ್ತ್ತಿಂ ಧನಂ ಪುತ್ರಾನ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚಾನನ್ತ್ಯಮಶ್ನುತೇ ।। ೩೭.

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ಲೋಕದ ಸೌಖ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ: ಆಯುಷ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಧನ, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸ್ವರ್ಗ.

ಧಾರಣಾಚ್ಛ್ರವಣಾಚ್ಚೈವ ತೇ ಲೋಕಾನ್ ಧಾರಯನ್ತ್ಯುತ। ಇತ್ಯೇಷ ವೋ ಮಯೋ ಪಾದಸ್ತೃತೀಯಃ ಕಥಿತೋ ದ್ವಿಜಾಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ವೀ ಚ ಕಿಮ್ಭೂಯೋ ವರ್ತ್ತಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩೭.

ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಅವರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?

ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಾದಂ ತೃತೀಯನ್ತು ಕ್ರಾನ್ತಂ ಸೂತೇನ ಧೀಮತಾ। ತತಶ್ಚತುರ್ಥಂ ಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಪಾದಂ ವೈ ಋಷಿಸತ್ತಮಾಃ ।। ೩೮.

ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಧೀಮಂತನಾದ ಸೂತನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।। ಪಾದಃ ಕ್ರಾನ್ತಸ್ತೃತೀಯೋಽಯಮನುಷಙ್ಗೇಣ ಯಸ್ತ್ವಯಾ। ಚತುರ್ಥಂ ವಿಸ್ತರಾತ್ಪಾದಂ ಸಂಹಾರಂ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಯ ।। ೩೮.

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನೀನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಸಂಹಾರವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪೂರ್ವಾಣ್ಯೇವಾಪರೈಃ ಸಹ। ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಮಥೈತೇಷಾಂ ಸಾಮ್ಪ್ರತಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳು, ನಂತರದವುಗಳೂ ಸಹ, ಮತ್ತು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಅವಧಿಯವರೂ ಕೂಡ—

ವಿಸ್ತರಾವಯವಞ್ಚೈವ ನಿಸರ್ಗಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ಸರ್ವಮೇವ ಬ್ರವೀಹಿ ಮೇ ।। ೩೮.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಭವತಾಂ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥಾತಥಮ್। ಪಾದಂ ತ್ವಿಮಂ ಸಸಂಹಾರಂ ಚತುರ್ಥಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ।। ೩೮.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಜವಾದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಸಂಹಾರವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯೇಮಂ ಸಾಂಪ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ನಿಸರ್ಗಂ ಶ್ರೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೩೮.

ಇಗೋ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಕಾಲದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೇ.

ಮನ್ವನ್ತರಾಣಾಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಂ ಭವಿಷ್ಯೈಃ ಸಹ ಸಪ್ತಭಿಃ। ಪ್ರಲಯಞ್ಚೈವ ಲೋಕಾನಾಂ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೮.

ನಾನು ಹೇಳುವ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು, ಭವಿಷ್ಯದ ಏಳು ಮನ್ವಂತರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ.

ಏತಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ವೈ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಪ್ತಸಪ್ತಸು ವೈ ಮಯಾ। ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಾಚ್ಛೃಣುತಾನಾಗತಾನಿ ಮೇ ।। ೩೮.

ಈ ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಏಳು ಏಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಸಾವರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಹ। ಭವಿಷ್ಯಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸಮಾಸಾತ್ತು ನಿಬೋಧತ ।। ೩೮.

ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಸಾವರ್ಣಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮನ್ವಂತರದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆಗಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಅನಾಗತಾಶ್ಚ ಸಪ್ತೈವ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತ್ವಿಹ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಕೌಶಿಕೋ ಗಾತವಶ್ಚೈವ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಶ್ಚ ಭಾರ್ಗವಃ ।। ೩೮.

ಇಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಕೌಶಿಕ, ಗಾತವ, ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಭಾರ್ಗವ,

ದ್ವೈಪಾಯನೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚ ಕೃಪಃ ಶಾರದ್ವತಸ್ತಥಾ। ಆತ್ರೇಯೋ ದೀಪ್ತಿಮಾಂಶ್ಚೈವ ಋಷ್ಯಶ್ರೃಙ್ಗಸ್ತು ಕಾಶ್ಯಪಃ ।। ೩೮.

ದ್ವೈಪಾಯನ, ವಸಿಷ್ಠ, ಶಾರದ್ವತನ ಪುತ್ರನಾದ ಕೃಪ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಆತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಕಾಶ್ಯಪ.

ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ತಥಾ ದ್ರೌಣಿರಶ್ವತ್ಥಾಮಾ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಏತೇ ಸಪ್ತ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಭವಿಷ್ಯಾಃ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।। ೩೮.

ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ದ್ರೌಣಿ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ—ಇವರು ಭವಿಷ್ಯದ ಏಳು ಮಹಾತ್ಮರು, ಪರಮ ಋಷಿಗಳು.

ಸುತಪಾ ಶ್ಚಾಮಿತಾಭಾಶ್ಚ ಸುಖಾಶ್ಚೈವ ಗಣಾಸ್ತ್ರಯಃ। ತೇಷಾಂ ಗಣಾಸ್ತು ದೇವಾನಾಂ ಏಕೈಕೋ ವಿಂಶಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೮.

ಸುತಪ, ಅಮಿತಾಭ, ಸುಖ—ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನಾಮತಸ್ತು ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಬೋಧಧ್ವಂ ಸಮಾಹಿತಾಃ। ರಿತಸ್ತಪಶ್ಚ ಶುಕ್ರಶ್ಚ ದ್ಯುತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರಭಾಕರೌ ।। ೩೮.

ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ: ಋತ, ತಪ, ಶುಕ್ರ, ದ್ಯುತಿ, ಜ್ಯೋತಿ, ಪ್ರಭಾಕರ,

ಪ್ರಭಾಸೋ ಭಾಸಕೃದ್ಧರ್ಮ್ಮಸ್ತೇಜೋರಶ್ಮಿಋತುರ್ವಿರಾಟ್। ಅರ್ಚಿಷ್ಮಾನ್ ದ್ಯೋತನೋ ಭಾನುರ್ಯಶಕೀರ್ತ್ತಿರ್ಬುಧೋ ಧೃತಿಃ। ವಿಂಶತಿಃ ಸುತಪಾ ಹ್ಯೇತೇ ನಾಮಭಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೩೮.

ಪ್ರಭಾಸ, ಭಾಸಕೃತ್, ಧರ್ಮ, ತೇಜ, ರಶ್ಮಿ, ಋತು, ವಿರಾಟ್, ಅರ್ಚಿಷ್ಮಾನ್, ದ್ಯೋತನ, ಭಾನು, ಯಶ, ಕೀರ್ತಿ, ಬುಧ, ಧೃತಿ—ಇವರು ಸುತಪ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಭುರ್ವಿಭುರ್ವಿಭಾಸಶ್ಚ ಜೇತಾ ಹನ್ತಾಽರಿಹಾ ರಿತುಃ। ಸುಮತಿಃ ಪ್ರಮತಿರ್ದೀಪ್ತಿಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ಮಹೋಮಹಾನ್ ।। ೩೮.

ಪ್ರಭು, ವಿಭು, ವಿಭಾಸ, ಜೆತಾ, ಹಂತಾ, ಅರಿಹಾ, ಋತು, ಸುಮತಿ, ಪ್ರಮತಿ, ದೀಪ್ತಿ—ಇವರು ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ದೇಹೋ ಮುನಿರ್ನಯೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಸಮಃ ಸತ್ಯಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಹ್ಯಮಿತಾಭಾಸ್ತು ವಿಂಶತಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೩೮.

ದೇಹ, ಮುನಿ, ನಯ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಸಮ, ಸತ್ಯ, ವಿಶ್ರುತ—ಇವರು ಅಮಿತಾಭ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಇಪ್ಪತ್ತಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ದಮೋ ದಾತಾ ವಿದಃ ಸೋಮೋ ವಿತ್ತವೈದ್ಯೌ ಯಮೋ ನಿಧಿಃ। ಹೋಮಂ ಹವ್ಯಂ ಹುತಂ ದಾನಂ ದೇಯಂ ದಾತಾ ತಪಃ ಶಮಃ ।। ೩೮.

ದಮ, ದಾತಾ, ವಿದ, ಸೋಮ, ವಿತ್ತವಿತ್, ಯಮ, ನಿಧಿ, ಹೊಮ, ಹವ್ಯ, ಹುತ, ದಾನ, ದೇಯ, ದಾತಾ, ತಪ, ಶಮ—

ಧ್ರುವಂ ಸ್ಥಾನಂ ವಿಧಾನಞ್ಚ ನಿಯಮಶ್ಚೇತಿ ವಿಂಶತಿಃ। ಮುಖ್ಯಾ ಹ್ಯೇತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಸಾವರ್ಣೇ ಪ್ರಥಮೇಽನ್ತರೇ ।। ೩೮.

ಧ್ರುವ, ಸ್ಥಾನ, ವಿಧಾನ, ನಿಯಮ—ಇವರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಗಳು ಎಂದು ಸಾವರ್ಣಿ ಮೊದಲ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾರೀಚಸ್ಯೈವ ತೇ ಪುತ್ರಾಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಸಾಮ್ಪ್ರತಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸಾವರ್ಣಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಇವರು ಮಾರೀಚ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕಶ್ಯಪರ ಪುತ್ರರು; ಮುಂದಿನ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯಸ್ತು ಬಲಿರ್ವೈರೋಚನಃ ಪುರಾ। ವೀರವಾಂಶ್ಚಾವರೀಯಾಂಶ್ಚ ನಿರ್ಮೋಹಃ ಸತ್ಯವಾಕ್ ಕೃತೀ ।। ೩೮.

ಇವರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಾಗುವವನು ವೈರೋಚನನ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲಿ; ಅವನು ಪುರಾತನ, ಶೂರ, ಬಲಶಾಲಿ, ಸ್ಥಿರ, ಸತ್ಯವಂತ ಮತ್ತು ಕೃತಾರ್ಥನು.

ಚರಿಷ್ಣುರಾಜ್ಯೋ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ವಾಚಃ ಸುಮತಿರೇವ ಚ। ಸಾವರ್ಣಸ್ಯ ಮನೋಃ ಪುತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನವೈವ ತು ।। ೩೮.

ಚರಿಷ್ಣು, ಆಜ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ವಾಕ್, ಸುಮತಿ—ಇವರು ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಿನ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನವ ಚಾನ್ಯೇಷು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಾವರ್ಣೇಶ್ಚಾನ್ತರೇಷು ವೈ। ಸಾವರ್ಣಮನವಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಭವಿಷ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ ।। ೩೮.

ಮತ್ತೂ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಉಳಿದ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.