ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೇನ ರಾಮೇಣ ಕ್ಷತ್ರೇ ನಿರವಶೇಷಿತೇ। ಕೃತೇ ವಂಶಕುಲಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೈರ್ವಸುಧಾಧಿಪೈಃ। ದ್ವಿವಂಶಕರಣಾಶ್ಚೈವ ಕೀರ್ತ್ತಯಿಷ್ಯೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೭.

ಜಾಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರ ರಾಮನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲಗಳು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರಿಂದ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಎರಡು ವಂಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ಐಲಸ್ಯೇಕ್ಷ್ವಾಕುನನ್ದಸ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪರಿವರ್ತ್ತತೇ। ರಾಜಾನಃ ಶ್ರೇಣಿಬದ್ಧಾಸ್ತು ತಥಾನ್ಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ನೃಪಾಃ ।। ೩೭.

ಇಲ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮತ್ತು ನಂದ ವಂಶಗಳ ಸ್ವಭಾವವು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರೂ ಕೂಡ.

ಐಲವಂಶಸ್ಯ ಯೇ ಖ್ಯಾತಾಸ್ತಥೈವೈಕ್ಷ್ವಾಕವಾ ನೃಪಾಃ । ತೇಷಾಮೇಕಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಕುಲಾನಾಮಭಿಷೇಕಿನಾಮ್ ।। ೩೭.

ಇಲ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಮತ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜರು—ಇವರಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಗೊಂಡ ಶತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಲಗಳು ಇವೆ.

ತಾವದೇವ ತು ಭೋಜಾನಾಂ ವಿಸ್ತಾರೋ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಭಜತೇ ತ್ರಿಂಶಕಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚತುರ್ಧಾ ತದ್ಯಥಾದಿಶಮ್ ।। ೩೭.

ಭೋಜರ ವಿಸ್ತಾರವು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೇಷ್ವತೀತಾಃ ಸಮಾನಾ ಯೇ ಬ್ರುವತಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ। ಶತಂ ವೈ ಪ್ರತಿವಿನ್ಧ್ಯಾನಾಂ ಶತಂ ನಾಗಾಃ ಶತಂ ಹಯಾಃ ।। ೩೭.

ಇಗೋ, ತಮ್ಮ ಕಾಲದವರಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿದ್ದವರನ್ನು ಕೇಳಿ: ನೂರು ಪ್ರತಿವಿಂಧ್ಯರು, ನೂರು ನಾಗರು ಮತ್ತು ನೂರು ಕುದುರೆಗಳು ಇದ್ದರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚೈಕಶತಮಶೀತಿರ್ಜನಮೇಜಯಾಃ। ಶತಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಾನಾಂ ಶೀರಿಣಾಂ ವೀರಿಣಾಂ ಶತಮ್ ।। ೩೭.

ನೂರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರು, ಎಂಭತ್ತು ಜನಮೇಜಯರು, ನೂರು ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತರು, ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ಶೀರಿ ಮತ್ತು ನೂರು ವೀರಿ ಇದ್ದರು.

ತತಃ ಶತಂ ಪುರೋಮಾನಾಂ ಶ್ವೇತಕಾಶಕುಶಾದಯಃ । ತತೋಽಪರೇ ಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಯೇಽತೀತಾಃ ಶತಬಿನ್ದವಃ ।। ೩೭.

ಅನಂತರ ನೂರು ಪುರೋಮರು, ಶ್ವೇತಕಾಶರು, ಕುಶರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಶತಬಿಂದವರು ಇದ್ದರು.

ಈಜಿರೇ ಚಾಶ್ವಮೇಧೈಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ನಿಯುತದಕ್ಷಿಣೈಃ । ಏವಂ ರಾಜರ್ಷಯೋಽತೀತಾಃ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ।। ೩೭.

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಪಾರವಾಗಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ, ಶತಾರು ಸಹಸ್ರಾರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ವರ್ತ್ತಮಾನೇಽನ್ತರೇ ತು ಯೇ । ತೇಷಾಂ ನಿಬೋಧತೋತ್ಪನ್ನಾ ಲೋಕೇ ಸನ್ತತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೭.

ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಂಶಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ನು ಶಕ್ಯಂ ವಿಸ್ತರಂ ತೇಷಾಂ ಸನ್ತಾನಾನಾಂ ಪರಮ್ಪರಾ। ತತ್ಪೂರ್ವಾಪರಯೋಗೇನ ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಶತೈರಪಿ ।। ೩೭.

ಅವರ ಸಂತಾನಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟಾವಿಂಶದ್ಯುಗಾಖ್ಯಾಸ್ತು ಗತಾ ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ। ಏತಾ ರಾಜರ್ಷಿಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಶಿಷ್ಟಾ ಯಾಸ್ತಾ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೭.

ಈ ವೈವಸ್ವತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಯುಗಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಯೇ ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯಾಃ ಸಹ ರಾಜಭಿಃ। ಯುಗಾಖ್ಯಾನಾಂ ವಿಶಿಷ್ಟಾಸ್ತು ತತೋ ವೈವಸ್ವತಕ್ಷಯೇ ।। ೩೭.

ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ವತ್ತು ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜರು ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವವರು. ವೈವಸ್ವತ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇವುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿವೆ.

ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವ್ವಂ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸಯೋಗತಃ। ಪುನರುಕ್ತಂ ಬಹುತ್ವಾಚ್ಚ ನ ಶಕ್ಯನ್ತು ಯುಗೈಃ ಸಹ ।। ೩೭.

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳವಾದ್ದರಿಂದ, ಯುಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಏತೇ ಯಯಾತಿಪುತ್ರಾಣಾಂ ಪಞ್ಚವಿಂಶಾ ವಿಶಾಂ ಹಿತಾಃ। ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಶ್ಚಾಮಿತಾ ಯೇ ಮೇ ಲೋಕಾನ್ ವೈ ಧಾರಯನ್ತ್ಯುತ ।। ೩೭.

ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಯಯಾತಿಪುತ್ರರು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಲಭತೇ ಚ ವರೇಣ್ಯಞ್ಚ ದುರ್ಲಭಾನಿಹ ಲೌಕಿಕಾನ್। ಆಯುಃ ಕೀರ್ತ್ತಿಂ ಧನಂ ಪುತ್ರಾನ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚಾನನ್ತ್ಯಮಶ್ನುತೇ ।। ೩೭.

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ಲೋಕದ ಸೌಖ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ: ಆಯುಷ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಧನ, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸ್ವರ್ಗ.

ಧಾರಣಾಚ್ಛ್ರವಣಾಚ್ಚೈವ ತೇ ಲೋಕಾನ್ ಧಾರಯನ್ತ್ಯುತ। ಇತ್ಯೇಷ ವೋ ಮಯೋ ಪಾದಸ್ತೃತೀಯಃ ಕಥಿತೋ ದ್ವಿಜಾಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ವೀ ಚ ಕಿಮ್ಭೂಯೋ ವರ್ತ್ತಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩೭.

ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಅವರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?

ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಾದಂ ತೃತೀಯನ್ತು ಕ್ರಾನ್ತಂ ಸೂತೇನ ಧೀಮತಾ। ತತಶ್ಚತುರ್ಥಂ ಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಪಾದಂ ವೈ ಋಷಿಸತ್ತಮಾಃ ।। ೩೮.

ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಧೀಮಂತನಾದ ಸೂತನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।। ಪಾದಃ ಕ್ರಾನ್ತಸ್ತೃತೀಯೋಽಯಮನುಷಙ್ಗೇಣ ಯಸ್ತ್ವಯಾ। ಚತುರ್ಥಂ ವಿಸ್ತರಾತ್ಪಾದಂ ಸಂಹಾರಂ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಯ ।। ೩೮.

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನೀನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಸಂಹಾರವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪೂರ್ವಾಣ್ಯೇವಾಪರೈಃ ಸಹ। ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಮಥೈತೇಷಾಂ ಸಾಮ್ಪ್ರತಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೩೮.

ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳು, ನಂತರದವುಗಳೂ ಸಹ, ಮತ್ತು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಅವಧಿಯವರೂ ಕೂಡ—

ವಿಸ್ತರಾವಯವಞ್ಚೈವ ನಿಸರ್ಗಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ಸರ್ವಮೇವ ಬ್ರವೀಹಿ ಮೇ ।। ೩೮.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಭವತಾಂ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥಾತಥಮ್। ಪಾದಂ ತ್ವಿಮಂ ಸಸಂಹಾರಂ ಚತುರ್ಥಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ।। ೩೮.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಜವಾದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಸಂಹಾರವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯೇಮಂ ಸಾಂಪ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ನಿಸರ್ಗಂ ಶ್ರೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೩೮.

ಇಗೋ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಕಾಲದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೇ.

ಮನ್ವನ್ತರಾಣಾಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಂ ಭವಿಷ್ಯೈಃ ಸಹ ಸಪ್ತಭಿಃ। ಪ್ರಲಯಞ್ಚೈವ ಲೋಕಾನಾಂ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೮.

ನಾನು ಹೇಳುವ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು, ಭವಿಷ್ಯದ ಏಳು ಮನ್ವಂತರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ.

ಏತಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ವೈ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಪ್ತಸಪ್ತಸು ವೈ ಮಯಾ। ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಾಚ್ಛೃಣುತಾನಾಗತಾನಿ ಮೇ ।। ೩೮.

ಈ ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಏಳು ಏಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಸಾವರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಹ। ಭವಿಷ್ಯಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸಮಾಸಾತ್ತು ನಿಬೋಧತ ।। ೩೮.

ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಸಾವರ್ಣಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮನ್ವಂತರದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆಗಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಅನಾಗತಾಶ್ಚ ಸಪ್ತೈವ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತ್ವಿಹ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಕೌಶಿಕೋ ಗಾತವಶ್ಚೈವ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಶ್ಚ ಭಾರ್ಗವಃ ।। ೩೮.

ಇಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಕೌಶಿಕ, ಗಾತವ, ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಭಾರ್ಗವ,

ದ್ವೈಪಾಯನೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚ ಕೃಪಃ ಶಾರದ್ವತಸ್ತಥಾ। ಆತ್ರೇಯೋ ದೀಪ್ತಿಮಾಂಶ್ಚೈವ ಋಷ್ಯಶ್ರೃಙ್ಗಸ್ತು ಕಾಶ್ಯಪಃ ।। ೩೮.

ದ್ವೈಪಾಯನ, ವಸಿಷ್ಠ, ಶಾರದ್ವತನ ಪುತ್ರನಾದ ಕೃಪ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಆತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಕಾಶ್ಯಪ.

ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ತಥಾ ದ್ರೌಣಿರಶ್ವತ್ಥಾಮಾ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಏತೇ ಸಪ್ತ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಭವಿಷ್ಯಾಃ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।। ೩೮.

ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ದ್ರೌಣಿ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ—ಇವರು ಭವಿಷ್ಯದ ಏಳು ಮಹಾತ್ಮರು, ಪರಮ ಋಷಿಗಳು.

ಸುತಪಾ ಶ್ಚಾಮಿತಾಭಾಶ್ಚ ಸುಖಾಶ್ಚೈವ ಗಣಾಸ್ತ್ರಯಃ। ತೇಷಾಂ ಗಣಾಸ್ತು ದೇವಾನಾಂ ಏಕೈಕೋ ವಿಂಶಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೮.

ಸುತಪ, ಅಮಿತಾಭ, ಸುಖ—ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.