ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರತಿಪನ್ನಃ ಕಲಿಯುಗಸ್ತಸ್ಯ ಸಙ್ಖ್ಯಾಂ ನಿಬೋಧತ। ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಶತಾನೀಹ ತ್ರೀಣಿ ಮಾನುಷಸಙ್ಖ್ಯಯಾ। ಷಷ್ಟಿಂ ಚೈವ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಮುಚ್ಯತೇ ಕಲಿಃ ।। ೩೭.

ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದಿವ್ಯೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರನ್ತು ತತ್ಸನ್ಧ್ಯಾಂಶಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ನಿಃಶೇಷೇ ಚ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಕೃತಂ ವೈ ಪ್ರತಿಪತ್ಸ್ಯತೇ ।। ೩೭.

ದೈವಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅದರ ಸಂಧ್ಯಾ ಭಾಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಗಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕೃತಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಐಲ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಶ್ಚ ಸಹ ಭೇದೈಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತೌ। ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋಸ್ತು ಸ್ಮೃತಃ ಕ್ಷತ್ರಃ ಸುಮಿತ್ರಾನ್ತಂ ವಿವಸ್ವತಃ ।। ೩೭.

ಐಲ ಮತ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಶಾಖೆಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ವಿವಸ್ವಂತನ ಮಗ ಸುಮಿತ್ರನ ತನಕ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಐಲಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಕ್ಷೇಮಕಾನ್ತಂ ಸೋಮವಂಶವಿದೋ ವಿದುಃ। ಏತೇ ವಿವಸ್ವತಃ ಪುತ್ರಾಃ ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ಕೀರ್ತ್ತಿವರ್ದ್ಧನಾಃ ।। ೩೭.

ಸೋಮವಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಐಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಕ್ಷೇಮಕನ ತನಕ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೇ ವಿವಸ್ವಂತನ ಪುತ್ರರು, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು.

ಅತೀತಾ ವರ್ತ್ತಮಾನಾಶ್ಚ ತಥೈವಾನಾಗತಾಶ್ಚ ಯೇ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚೈವಾನ್ವಯೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೭.

ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವರು, ಈಗಿರುವವರು, ಮುಂದಾಗುವವರು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು—ಇವರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಸಮತೀತಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಬಹುತ್ವಾನ್ನಾಮಧೇಯಾನಾಂ ಪರಿಸಂಖ್ಯಾ ಕುಲೇ ಕುಲೇ ।। ೩೭.

ಯುಗ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಾತ್ಮರು ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿನದರಿಂದ, ಪ್ರತಿ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವರ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪುನರುಕ್ತಾ ಬಹುತ್ವಾಚ್ಚ ನ ಮಯಾ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾ। ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ನಿಮಿವಂಶಃ ಸಮಾಪ್ಯತೇ ।। ೩೭.

ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿನದರಿಂದ, ನಾನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಮಿವಂಶವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಾಯಾನ್ತು ಯುಗಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಯತಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯತೇ । ತಥಾ ಹಿ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಗದತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೭.

ಈಗ ಯುಗಗಳ ಕಥೆಗೆ ಬರುವಂತೆ, ಯಾವ ಯುಗದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ದೇವಾಪಿಃ ಪೌರವೋ ರಾಜಾ ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋಶ್ಚೈವ ಯೋ ಮತಃ। ಮಹಾಯೋಗಬಲೋಪೇತಃ ಕಲಾಪಗ್ರಾಮಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೩೭.

ದೇವಾಪಿ ಎಂಬ ಪೌರವ ರಾಜನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ಮಹಾ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು, ಕಲಾಪ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸುವರ್ಚ್ಚಾಃ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋಸ್ತು ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಏತೌ ಕ್ಷತ್ರಪ್ರಣೇತಾರೌ ಚತುರ್ವಿಂಶೇ ಚತುರ್ಯುಗೇ ।। ೩೭.

ಸೋಮನ ಮಗನಾದ ಸುವರ್ಚಾ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವನು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನ ಚ ವಿಂಶೇ ಯುಗೇ ಸೋಮವಂಶಸ್ಯಾದಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ। ದೇವಾಪಿರಸಪತ್ನಸ್ತು ಐಲಾದಿರ್ಭವಿತಾ ನೃಪಃ ।। ೩೭.

ಆದರೆ ಹತ್ತನೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೋಮವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ಯಾರೂ ಇರಲಾರರು. ದೇವಾಪಿಯ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಯಾದ, ಇಲ ವಂಶದ ರಾಜನು ಉದಯವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ಷತ್ರಪ್ರಾಪರ್ತ್ತಕೌ ಹ್ಯೇತೌ ಭವಿಷ್ಯೇತೇ ಚತುರ್ಯುಗೇ। ಏವಂ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಸನ್ತಾನಾರ್ಥೇ ತು ಲಕ್ಷಣಮ್ ।। ೩೭.

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ಮೂಲಸ್ಥಾಪಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಂಶದ ನಿರಂತರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕ್ಷೀಣೇ ಕಲಿಯುಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಭವಿಷ್ಯೇ ತು ಕೃತೇ ಯುಗೇ। ಸಪ್ತರ್ಷಿಭಿಸ್ತು ತೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಮಾದ್ಯೇ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪುನಃ ।। ೩೭.

ಕಲಿಯುಗ ಕ್ಷೀಣವಾದ ಮೇಲೆ, ಮುಂದಿನ ಕೃತಯುಗ ಬರುವಾಗ, ಆ ಏಳು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ—

ಗೋತ್ರಾಣಾಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಞ್ಚ ಭವಿಷ್ಯೇತೇ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕೌ। ದ್ವಾಪರಾಂಶೇ ನ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ಋಷಿಭಿಃ ಸಹ ।। ೩೭.

ಅವರು ಗೋತ್ರಗಳಿಗೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾಲೇ ಕೃತಯುಗೇ ಚೈವ ಕ್ಷೀಣೇ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪುನಃ। ಬೀಜಾರ್ಥನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವೈ ಪುನಃ ।। ೩೭.

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತ್ರೇತಾಯುಗ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ, ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶಗಳು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಏವಮೇವ ತು ಸರ್ವೇಷು ತಿಷ್ಠನ್ತೀಹಾನ್ತರೇಷು ವೈ । ಸಪ್ತರ್ಷಯೋ ನೃಪೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸನ್ತಾನಾರ್ಥಂ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ।। ೩೭.

ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಮಧ್ಯಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಏಳು ಋಷಿಗಳು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯೈವ ಸಮುಚ್ಛೇದಃ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೈ ದ್ವಿಜೈಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಮನ್ವನ್ತರಾಣಾಂ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಸನ್ತಾನಾಶ್ಚ ಶ್ರುತಾಶ್ಚ ತೇ ।। ೩೭.

ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ನಾಶ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ದ್ವಿಜರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧವು ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಏಳು ಮನ್ವಂತರಗಳ ನಿರಂತರತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪರಮ್ಪರಾ ಯುಗಾನಾಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಚೋದ್ಭವಃ। ಯಥಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ತೇಷಾಂ ವೈ ಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ತಥಾ ಕ್ಷಯಃ ।। ೩೭.

ಯುಗಗಳ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶಗಳ ಉದ್ಭವ—ಅವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಕ್ಷಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಸಪ್ತರ್ಷಯೋ ವಿದುಸ್ತೇಷಾಂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಟ್ವಾಕ್ಷಯನ್ತು ತೇ। ಏತೇನ ಕ್ರಮಯೋಗೇನ ಐಲೇಕ್ಷ್ವಾಕ್ವನ್ವಯಾ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೩೭.

ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಆ ವಂಶಗಳ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ಅವಿನಾಶವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಇಲ ಮತ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ದ್ವಿಜರು ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಪದ್ಯಮಾನಾಸ್ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಕ್ಷೀಯಮಾಣೇ ಕಲೌ ಪುನಃ। ಅನುಯಾನ್ತಿ ಯುಗಾಖ್ಯಾಂ ತು ಯಾವನ್ಮನ್ವನ್ತರಕ್ಷಯಃ ।। ೩೭.

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಮತ್ತೆ ಕಲಿಯುಗ ಕ್ಷೀಣವಾಗುವಾಗ, ಯುಗಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಮನ್ವಂತರ ಕ್ಷಯದವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೇನ ರಾಮೇಣ ಕ್ಷತ್ರೇ ನಿರವಶೇಷಿತೇ। ಕೃತೇ ವಂಶಕುಲಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೈರ್ವಸುಧಾಧಿಪೈಃ। ದ್ವಿವಂಶಕರಣಾಶ್ಚೈವ ಕೀರ್ತ್ತಯಿಷ್ಯೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೭.

ಜಾಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರ ರಾಮನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲಗಳು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರಿಂದ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಎರಡು ವಂಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ಐಲಸ್ಯೇಕ್ಷ್ವಾಕುನನ್ದಸ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪರಿವರ್ತ್ತತೇ। ರಾಜಾನಃ ಶ್ರೇಣಿಬದ್ಧಾಸ್ತು ತಥಾನ್ಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ನೃಪಾಃ ।। ೩೭.

ಇಲ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮತ್ತು ನಂದ ವಂಶಗಳ ಸ್ವಭಾವವು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜರೂ ಕೂಡ.

ಐಲವಂಶಸ್ಯ ಯೇ ಖ್ಯಾತಾಸ್ತಥೈವೈಕ್ಷ್ವಾಕವಾ ನೃಪಾಃ । ತೇಷಾಮೇಕಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಕುಲಾನಾಮಭಿಷೇಕಿನಾಮ್ ।। ೩೭.

ಇಲ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಮತ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜರು—ಇವರಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಗೊಂಡ ಶತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಲಗಳು ಇವೆ.

ತಾವದೇವ ತು ಭೋಜಾನಾಂ ವಿಸ್ತಾರೋ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಭಜತೇ ತ್ರಿಂಶಕಂ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚತುರ್ಧಾ ತದ್ಯಥಾದಿಶಮ್ ।। ೩೭.

ಭೋಜರ ವಿಸ್ತಾರವು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೇಷ್ವತೀತಾಃ ಸಮಾನಾ ಯೇ ಬ್ರುವತಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ। ಶತಂ ವೈ ಪ್ರತಿವಿನ್ಧ್ಯಾನಾಂ ಶತಂ ನಾಗಾಃ ಶತಂ ಹಯಾಃ ।। ೩೭.

ಇಗೋ, ತಮ್ಮ ಕಾಲದವರಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿದ್ದವರನ್ನು ಕೇಳಿ: ನೂರು ಪ್ರತಿವಿಂಧ್ಯರು, ನೂರು ನಾಗರು ಮತ್ತು ನೂರು ಕುದುರೆಗಳು ಇದ್ದರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚೈಕಶತಮಶೀತಿರ್ಜನಮೇಜಯಾಃ। ಶತಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಾನಾಂ ಶೀರಿಣಾಂ ವೀರಿಣಾಂ ಶತಮ್ ।। ೩೭.

ನೂರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರು, ಎಂಭತ್ತು ಜನಮೇಜಯರು, ನೂರು ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತರು, ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ಶೀರಿ ಮತ್ತು ನೂರು ವೀರಿ ಇದ್ದರು.

ತತಃ ಶತಂ ಪುರೋಮಾನಾಂ ಶ್ವೇತಕಾಶಕುಶಾದಯಃ । ತತೋಽಪರೇ ಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಯೇಽತೀತಾಃ ಶತಬಿನ್ದವಃ ।। ೩೭.

ಅನಂತರ ನೂರು ಪುರೋಮರು, ಶ್ವೇತಕಾಶರು, ಕುಶರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಶತಬಿಂದವರು ಇದ್ದರು.

ಈಜಿರೇ ಚಾಶ್ವಮೇಧೈಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ನಿಯುತದಕ್ಷಿಣೈಃ । ಏವಂ ರಾಜರ್ಷಯೋಽತೀತಾಃ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ।। ೩೭.

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಪಾರವಾಗಿ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ, ಶತಾರು ಸಹಸ್ರಾರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ವರ್ತ್ತಮಾನೇಽನ್ತರೇ ತು ಯೇ । ತೇಷಾಂ ನಿಬೋಧತೋತ್ಪನ್ನಾ ಲೋಕೇ ಸನ್ತತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೭.

ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಂಶಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.