ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸ್ಥಾಪಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ರಾಜಾನೋ ನಾನಾದೇಶೇಷು ತೇಜಸಾ। ವಿಶ್ವಸ್ಫಾನಿರ್ಮಹಾಸತ್ತ್ವೋ ಯುದ್ಧೇ ವಿಷ್ಣುಸಮೋ ಬಲೀ ।। ೩೭.

ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ವಿಶ್ವಸ್ಫಾನಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ವಿಶ್ವಸ್ಫಾನಿರ್ನರಪತಿಃ ಕ್ಲೀಬಾ ಕೃತಿರಿವೋಚ್ಯತೇ। ಉತ್ಸಾದಯಿತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರನ್ತು ಕ್ಷತ್ರಮನ್ಯತ್ ಕರಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೭.

ರಾಜನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದರೂ, ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುವ ನಾಗನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ.

ದೇವಾನ್ ಪಿತೄಂಶ್ಚ ವಿಪ್ರಾಂಶ್ಚ ತರ್ಪಯಿತ್ವಾ ಸಕೃತ್ಪುನಃ। ಜಾಹ್ನವೀತೀರಮಾಸಾದ್ಯ ಶರೀರಂ ಯಸ್ಯತೇ ಬಲೀ ।। ೩೭.

ಒಮ್ಮೆ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದವನು ಗಂಗೆಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಗಿ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಂನ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಶರೀರನ್ತು ಶಕ್ರಲೋಕಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ। ನವನಾಕಾಸ್ತು ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಪುರೀಂ ಚಮ್ಪಾವತೀಂ ನೃಪಾಃ ।। ೩೭.

ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಇಂದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ನವನಾಕ ವಂಶದ ರಾಜರು ಚಂಪಾವತಿ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಥುರಾಞ್ಚ ಪುರೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ನಾಗಾ ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಸಪ್ತ ವೈ। ಅನುಗಙ್ಗಂ ಪ್ರಯಾಗಞ್ಚ ಸಾಕೇತಂ ಮಗಧಾಂಸ್ತಥಾ। ಏತಾಞ್ಜನಪದಾನ್ ಸರ್ವ್ವಾನ್ ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಗುಪ್ತವಂಶಜಾಃ ।। ೩೭.

ಏಳುನಾಗರು ಮನೋಹರವಾದ ಮಥುರಾ ನಗರವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗೆಯ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪ್ರಯಾಗ, ಸಾಕೇತ, ಮತ್ತು ಮಗಧ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಗುಪ್ತ ವಂಶದವರು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಷಧಾನ್ ಯದುಕಾಂಶ್ಚೈವ ಶೈಶೀ ತಾನ್ ಕಾಲತೋಪಕಾನ್। ಏತಾಞ್ಜನಪದಾನ್ ಸರ್ವ್ವಾನ್ ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಮಣಿಧಾನ್ಯಜಾಃ ।। ೩೭.

ನಿಷಧರು, ಯದುಗಳು, ಶೈಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲತೋಪಕರು—ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಣಿಧಾನ್ಯ ವಂಶದವರು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೋಶಲಾಂಶ್ಚಾನ್ಧ್ರಪೌಣ್ಡ್ರಾಂಶ್ಚ ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಾನ್ ಸಸಾಗರಾನ್। ಚಮ್ಪಾಂ ಚೈವ ಪುರೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ದೇವರಕ್ಷಿತಾಮ್ ।। ೩೭.

ಕೋಶಲ, ಆಂಧ್ರ, ಪೌಂಡ್ರ, ಸಾಗರಸಹಿತ ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಚಂಪಾ ನಗರವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಲಿಙ್ಗಾ ಮಹಿಷಾಶ್ಚೈವ ಮಹೇನ್ದ್ರನಿಲಯಾಶ್ಚ ಯೇ। ಏತಾಞ್ಜನಪದಾನ್ ಸರ್ವ್ವಾನ್ ಪಾಲಯಿಷ್ಯತಿ ವೈ ಗುಹಃ ।। ೩೭.

ಕಾಲಿಂಗರು, ಮಹಿಷರು ಮತ್ತು ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುಹನು ಆಳುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ತ್ರೀರಾಷ್ಟ್ರಂ ಭಕ್ಷ್ಯಕಾಂಶ್ಚೈವ ಭೋಕ್ಷ್ಯತೇ ಕನಕಾಹ್ವಯಃ। ತುಲ್ಯಕಾಲಂ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಹ್ಯೇತೇ ಮಹೀಕ್ಷಿತಃ ।। ೩೭.

ಕನಕಾಹ್ವಯನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಶವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಭೋಜ್ಯವಾಗಬಲ್ಲವರನ್ನೂ ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾನೆ; ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಲ್ಪಪ್ರಸಾದಾ ಹ್ಯನೃತಾ ಮಹಾಕ್ರೋಧಾಃ ಹ್ಯಧಾರ್ಮಿಕಾಃ। ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀಹ ಯವನಾ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ ।। ೩೭.

ಯವನರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ದಯೆಯುಳ್ಳವರು, ಅಸತ್ಯವಾಡುವವರು, ಬಹಳ ಕ್ರೂರರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದವರು; ಅವರ ನಡೆ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನೈವ ಮೂರ್ದ್ಧಾಭಿಷಿಕ್ತಾಸ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನರಾಧಿಪಾಃ। ಯುಗದೋಷದುರಾಚಾರಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ನೃಪಾಸ್ತು ತೇ ।। ೩೭.

ಅವರು ತಲೆಗೆ ಅಭಿಷೇಕವಾಗದ ರಾಜರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆ ರಾಜರು ಯುಗದ ದೋಷದಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ನಡತೆಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಬಲವಧೇನೈವ ಹತ್ವಾ ಚೈವ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಭೋಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಕಲಿಶೇಷೇ ತು ವಸುಧಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾಸ್ತಥಾ ।। ೩೭.

ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಬಲವಂತದಿಂದ ಕೊಂದು, ಪರಸ್ಪರರನ್ನೂ ಹತ್ಯೆಮಾಡುತ್ತಾ, ರಾಜರು ಕಲಿಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಉದಿತೋದಿತವಂಶಾಸ್ತೇ ಉದಿತಾಸ್ತಮಿತಾಸ್ತಥಾ । ಭವಿಷ್ಯನ್ತೀಹ ಪರ್ಯಾಯೇ ಕಾಲೇನ ಪೃಥಿವೀಕ್ಷಿತಃ ।। ೩೭.

ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ನಾಶವಾಗುವಂತಹ ವಂಶಗಳ ರಾಜರು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಹೀನಾಸ್ತು ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಧರ್ಮ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ। ತೈರ್ವಿಮಿಶ್ರಾ ಜನಪದಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾಚಾರಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।। ೩೭.

ಅವರು ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೀನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿಕೊಂಡ ಜನಪದಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ವಿಪರ್ಯ್ಯಯೇನ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ನಾಶಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ। ಲುಬ್ಧಾನೃತರತಾಶ್ಚೈವ ಭವಿತಾರಸ್ತದಾ ನೃಪಾಃ ।। ೩೭.

ಅವರು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದು, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಲೋಭಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ವ್ಯತೀತೇ ಪರ್ಯಾಯೇ ಬಹುಸ್ತ್ರೀಕೇ ಯುಗೇ ತದಾ। ಲವಾಲ್ಲವಂ ಭ್ರಶ್ಯಮಾನಾ ಆಯೂರೂಪಬಲಶ್ರುತೈಃ ।। ೩೭.

ಅವರ ಕಾಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಆಯುಷ್ಯ, ರೂಪ, ಬಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಥಾ ಗತಾಸ್ತು ವೈ ಕಾಷ್ಠಾಂ ಪ್ರಜಾಸು ಜಗತೀಶ್ವರಾಃ । ರಾಜಾನಃ ಸಮ್ಪ್ರಣಶ್ಯನ್ತಿ ಕಾಲೇನೋಪಹತಾಸ್ತದಾ ।। ೩೭.

ಹೀಗೆ, ರಾಜರು ಪ್ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಕಲ್ಕಿನೋಪಹತಾಃ ಸರ್ವೇ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವಶಃ। ಅಧಾರ್ಮಿಕಾಶ್ಚ ತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಪಾಷಣ್ಡಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ ।। ೩೭.

ಕಲ್ಕಿಯು ಎಲ್ಲ ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ತುಂಬಾ ಅಧರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಶಂಡಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರನಷ್ಟೇ ನೃಪಶಬ್ದೇ ಚ ಸನ್ಧ್ಯಾಶ್ಲಿಷ್ಟೇ ಕಲೌ ಯುಗೇ। ಕಿಂಞ್ಚಿಚ್ಛಿಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತಾ ವೈ ಧರ್ಮ್ಮೇ ನಷ್ಟೇಽಪರಿಗ್ರಹಾಃ ।। ೩೭.

ರಾಜ ಎಂಬ ಪದವು ನಾಶವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಸಂಧ್ಯೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಧರ್ಮವೂ, ಆಸ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಕೆಲವೇ ಜನರು ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಸಾಧನಾ ಹತಾಶ್ವಾಸಾ ವ್ಯಾಧಿಶೋಕೇನ ಪೀಡಿತಾಃ। ಅನಾವೃಷ್ಟಿಹತಾಶ್ಚೈವ ಪರಸ್ಪರವಧೇನ ಚ ।। ೩೭.

ಉಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಾಶ್ರಯರಾಗಿದ್ದು, ರೋಗ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಬರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಅನಾಥಾ ಹಿ ಪರಿತ್ರಸ್ತಾ ವಾರ್ತ್ತಾಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ದುಃಖಿತಾಃ। ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪುರಾಣಿ ಗ್ರಾಮಾಂಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ವನೌಕಸಃ ।। ೩೭.

ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ, ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಹಳೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ನೃಪೇಷು ನಷ್ಟೇಷು ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗೃಹಾಣಿ ತು। ನಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹೇ ದುರಾಪನ್ನಾ ಭ್ರಷ್ಟಸ್ನೇಹಾಃ ಸುಹೃಜ್ಜನಾಃ ।। ೩೭.

ರಾಜರು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಜನರು ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ, ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾಃ ಸಙ್ಕರಂ ಘೋರಮಾಸ್ಥಿತಾಃ। ಸರಿತ್ಪರ್ವತಸೇವಿನ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರಜಾಸ್ತದಾ ।। ೩೭.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭಯಾನಕ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಜನರು ನದಿಗಳ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸರಿತಃ ಸಾಗರಾನೂಪಾನ್ ಸೇವನ್ತೇ ಪರ್ವತಾನಿ ಚ। ಅಙ್ಗಾನ್ ಕಲಿಙ್ಗಾನ್ ವಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ಕಾಶ್ಮೀರಾನ್ ಕಾಶಿಕೋಶಲಾನ್ ।। ೩೭.

ಅವರು ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗ, ಕಲಿಂಗ, ವಂಗ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಕಾಶಿ, ಕೊಸಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಿಕಾನ್ತಗಿರಿದ್ರೋಣೀಃ ಸಂಶ್ರಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ। ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಹಿಮವತಃ ಪೃಷ್ಠಂ ಕೂಲಂ ಚ ಲವಣಾಮ್ಭಸಃ ।। ೩೭.

ಮಾನವರು ಋಷಿಗಳ ಪರ್ವತಗಳ ದಂಡೆಗಳು, ಹಿಮವಂತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಗಳ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅರಣ್ಯಾನ್ಯಭಿಪತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಹ್ಯಾರ್ಯ್ಯಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಜನೈಃ ಸಹ। ಮೃಗೈರ್ಮೀನೈರ್ವಿಹಙ್ಗೈಶ್ಚ ಶ್ವಾಪದೈಸ್ತಕ್ಷುಭಿಸ್ತಥಾ। ಮಧುಶಾಕಫಲೈರ್ಮೂಲೈರ್ವರ್ತ್ತಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ।। ೩೭.

ಆರ್ಯರು ಮತ್ತು ಮ್ಲೇಛರು ಸೇರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಜಾನುವಾರು, ಮೀನು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜನರು ಜೇನು, ಸೊಪ್ಪು, ಹಣ್ಣು, ಬೇರುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಚೀರಂ ಪರ್ಣಞ್ಚ ವಿವಿಧಂ ವಲ್ಕಲಾನ್ಯಜಿನಾನಿ ಚ। ಸ್ವಯಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿವತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಮುನಿಜನಾಸ್ತಥಾ ।। ೩೭.

ಅವರು ತಾವು ತಾವು ಬಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಬೇರು, ಎಲೆ, ಬೊಕ್ಕಸ, ಚರ್ಮಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮುನಿಗಳಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಬೀಜಾನ್ನಾನಿ ತಥಾ ನಿಮ್ನೇಸ್ವೀಹನ್ತಃ ಕಾಷ್ಠಶಙ್ಕುಭಿಃ। ಅಜೈಡಕಂ ಖರೋಷ್ಟ್ರಞ್ಚ ಪಾಲಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯತ್ನತಃ ।। ೩೭.

ಅವರು ತಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಸಿ, ಆಡು, ಕುರಿ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.

ನದೀರ್ವತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ತೋಯಾರ್ಥೇ ಕೂಲಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮಾನವಾಃ। ಪಾರ್ಥಿವಾನ್ ವ್ಯವಹಾರೇಣ ವಿಬಾಧನ್ತಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ।। ೩೭.

ಮಾನವರು ನೀರಿಗಾಗಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.