ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶನ್ತನುಸ್ತ್ವಭವದ್ರಾಜಾ ವಿದ್ವಾನ್ ವೈ ಸ ಮಹಾಭಿಷಃ । ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಂ ಪ್ರತಿ ಮಹಾಭಿಷಮ್ ।। ೩೭.

ಶಾಂತನು ಎಂಬ ರಾಜನು ವಿದ್ಯಾವಂತನೂ ಮಹಾನ್ ವೈದ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾ ವೈದ್ಯನ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಂ ಯಂ ರಾಜಾ ಸ್ಪೃಶತಿ ವೈ ಜೀರ್ಣಂ ಸಮಯತೋ ನರಮ್। ಪುನರ್ಯುವಾ ಸ ಭವತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಶನ್ತನುಂ ವಿದುಃ ।। ೩೭.

ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ರಾಜನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ, ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ್ದವನಾದರೂ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಶಾಂತನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತೋಽಸ್ಯ ಶನ್ತನುತ್ವಂ ವೈ ಪ್ರಜಾಸ್ವಿಹ ಪರಿಶ್ರುತಮ್। ಸ ಉಪಯೇಮೇ ಧರ್ಮ್ಮಾತ್ಮಾ ಶನ್ತನು ರ್ಜಾಹ್ನವೀಂ ನೃಪಃ ।। ೩೭.

ಇದರಿಂದ ಶಾಂತನುವಿನ ಹೆಸರು ಪ್ರಜೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ರಾಜ ಶಾಂತನು ಜಾಹ್ನವಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ತಸ್ಯಾಂ ದೇವವ್ರತಂ ಭೀಷ್ಮಂ ಪುತ್ರಂ ಸೋಽಜನಯತ್ಪ್ರಭುಃ । ಸ ಚ ಭೀಷ್ಮ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೩೭.

ಅವಳಿಂದ ದೇವವ್ರತನೆಂಬ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಶಾಂತನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಭೀಷ್ಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದು, ಪಾಂಡವರ ಪಿತಾಮಹನು.

ಕಾಲೇ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ್ತು ಶನ್ತನು ರ್ಜನಯತ್ಸುತಮ್। ಶನ್ತನೋರ್ದಯಿತಂ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಜಾಹಿತಕರಮ್ಪ್ರಭುಮ್। ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ವೈಚಿತ್ರವೀರ್ಯಕೇ ।। ೩೭.

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರನಾದ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು ಪಡೆದನು. ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು ಕೂಡ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಞ್ಚ ಪಾಣ್ಡುಞ್ಚ ವಿದುರಞ್ಚಾಪ್ಯಜೀಜನತ್। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಾತ್ತು ಗಾನ್ಧಾರೀ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸುಷುವೇ ಶತಮ್ ।। ೩೭.

ಅವನಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ವಿದುರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ಗಾಂಧಾರಿ ನೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ತೇಷಾಂ ದುರ್ಯೋಧನೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಸರ್ವ್ವಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಸ ಪ್ರಭುಃ। ಮಾದ್ರೀ ರಾಜ್ಞೀ ಪೃಥಾ ಚೈವ ಪಾಣ್ಡೋರ್ಭಾರ್ಯೇ ಬಭೂವತುಃ ।। ೩೭.

ಅವರಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹಿರಿಯನು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಪೃಥೆ ಎಂಬವರು ಪಾಂಡುವಿನ ಪತ್ನಿಯರಾದರು.

ದೇವದತ್ತಾಃ ಸುತಾಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪಾಣ್ಡೋರರ್ಥೇ ವಿಜಜ್ಞಿರೇ। ಧರ್ಮ್ಮಾದ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ಜಜ್ಞೇ ವಾಯೋರ್ಜಜ್ಞೇ ವೃಕೋದರಃ ।। ೩೭.

ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಪಾಂಡುವಿಗೆ ದೇವರಿಂದ ದತ್ತವಾದ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಧರ್ಮದಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ವಾಯುವಿನಿಂದ ವೃಕೋದರನು ಜನಿಸಿದರು.

ಇನ್ದ್ರಾದ್ಧನಞ್ಜಯೋ ಜಜ್ಞೇ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ। ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸಹ ದೇವಶ್ಚ ನಕುಲಶ್ಚಾಪಿ ಮಾದ್ರಿಜೌ ।। ೩೭.

ಇಂದ್ರನಿಂದ ಧನಂಜಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಶೌರ್ಯ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ. ಅಶ್ವಿನೀದೇವರುಗಳಿಂದ ಮಾದ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ಜನಿಸಿದರು.

ಪಞ್ಚೈವ ಪಾಣ್ಡವೇಭ್ಯಶ್ಚ ದ್ರೌಪದ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುತಾಃ। ದ್ರೌಪದ್ಯಜನಯಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಶ್ರುತಿವಿದ್ಧಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾತ್ ।। ೩೭.

ಪಾಂಡವರಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಐದು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ದ್ರೌಪದಿ ಹಿರಿಯನಾದ ಶ್ರುತವಿಧನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಹಿಡಮ್ಬಾ ಭೀಮಸೇನಾತ್ತು ಜಜ್ಞೇ ಪುತ್ರಂ ಘಟೋತ್ಕಚಮ್। ಕಾಶ್ಯಾಃ ಪುನರ್ಭೀಮಸೇನಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಸರ್ವ್ವವೃಕಂ ಸುತಮ್ ।। ೩೭.

ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬೆಯಿಂದ ಘಟೋತ್ಪಚನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಮತ್ತೆ ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯೆಯಿಂದ ಸರ್ವವೃಕ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

ಸುಹೋತ್ರಂ ವಿಜಯಾ ಮಾದ್ರೀ ಸಹದೇವಾದಜಾಯತ। ಕರೇಮತ್ಯಾನ್ತು ವೈದ್ಯಾಯಾಂ ನಿರಮಿತ್ರಸ್ತು ಲಾಙ್ಗಲಿಃ ।। ೩೭.

ವಿಜಯ ಎಂಬ ಮಾದ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಸುಹೋತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸಹದೇವ ಮತ್ತು ವೈದೇಹಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಿರಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಲಾಂಗಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಸುಭದ್ರಾಯಾಂ ರಥೀ ಪಾರ್ಥಾದಭಿಮನ್ಯುರಜಾಯತ। ಉತ್ತರಾಯಾನ್ತು ವೈರಾಟ್ಯಾಂ ಪರಿಕ್ಷಿದಭಿಮನ್ಯುಜಃ ।। ೩೭.

ಪಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯಿಂದ ರಥಿಯಾದ ಅಭಿಮನ್ಯು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅಭಿಮನ್ಯು ಮತ್ತು ವಿರಾಟನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಉತ್ತರೆಯಿಂದ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಜನಿಸಿದನು.

ಪರಿಕ್ಷಿತಸ್ತು ದಾಯಾದೋ ರಾಜಾಸೀಜ್ಜನಮೇಜಯಃ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಸ ವೈ ವಾಜಸನೇಯಿಕಾನ್ ।। ೩೭.

ಪರಿಕ್ಷಿತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ವಾಜಸನೇಯಿಕ ವಂಶದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಅಸಪತ್ನಂ ತದಾಮರ್ಷಾದ್ವೈಶಮ್ಪಾಯನ ಏವ ತು। ನ ಸ್ಥಾಸ್ಯತೀಹ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ತವೈತದ್ವಚನಂ ಭುವಿ ।। ೩೭.

ಅಸಹನೆಯಿಂದ ವೈಶಂಪಾಯನನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತು, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎದುರಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯದು.'

ಯಾವತ್ಸ್ಥಾ ಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಲೋಕೇ ತಾವನ್ನೈತತ್ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ। ಅಭಿತಃ ಸಂಸ್ಥಿತಶ್ಚಾಪಿ ತತಃ ಸ ಜನಮೇಜಯಃ ।। ೩೭.

ನಾನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಇಲ್ಲದಾದರೂ ಜನಮೇಜಯನಿಗೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯೇನ ಹವಿಷಾ ದೇವಮಿಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್। ವಿಜ್ಞಾಯ ಸಂಸ್ಥಿತೋಽಪಶ್ಯತ್ತದ್ವಧೀಷ್ಟಾಂ ವಿಭೋರ್ಮಖೇ ।। ೩೭.

ಹುಣ್ಣಿಮೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹವನ ನೀಡಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಟನು; ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಬಯಸಿದ ನಾಶವನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.

ಪರಿಕ್ಷಿತ್ತನಯಶ್ವಾಪಿ ಪೌರವೋ ಜನಮೇಜಯಃ । ದ್ವಿರಶ್ವಮೇಧಮಾಹೃತ್ಯ ತತೋ ವಾಜಸನೇಯಕಮ್ । ಪ್ರವರ್ತ್ತಯಿತ್ವಾ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ರಿಖರ್ವ್ವೀ ಜನಮೇಜಯಃ ।। ೩೭.

ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮಗ ಪೌರವ ಜನಮೇಜಯನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ವಾಜಸನೇಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಮೂರು ಅಶ್ವಮೇಧಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಖರ್ವ್ವಮಶ್ವಕಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಖರ್ವ್ವಮಙ್ಗನಿವಾಸಿನಾಮ್। ಸರ್ವ್ವಞ್ಚ ಮಧ್ಯದೇಶಾನಾಂ ತ್ರಿಖರ್ವ್ವೀ ಜನಮೇಜಯಃ । ವಿಷಾದಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಮಭಿಶಸ್ತಃ ಕ್ಷಯಂ ಯಯೌ ।। ೩೭.

ಮೂರು ಅಶ್ವಮೇಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಜನಮೇಜಯನು ಮುಖ್ಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಆಕೆಯರನ್ನೂ, ಮಧ್ಯದೇಶದ ಜನರನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದನು; ದುಃಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ನಾಶವಾಯಿತು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಶತನೀಕೋ ಬಲವಾನ್ ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ । ತತಃ ಸುತಂ ಶತಾನೀಕಂ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಮಭ್ಯಷೇಚಯತ್ ।। ೩೭.

ಅವನ ಮಗ ಶತನಿಕನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಸತ್ಯವೀರ್ಯವಂತನು; ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನ ಮಗನಾದ ಶತನಿಕನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.

ಪುತ್ರೋಽಶ್ವಮೇಧ ದತ್ತೋಽಭೂಚ್ಛತಾನೀಕಸ್ಯ ವೀರ್ಯ್ಯವಾನ್। ಪುತ್ರೋಽಶ್ವಮೇಧದತ್ತಾದ್ವೈ ಜಾತಃ ಪರಪುರಂಜಯಃ ।। ೩೭.

ಶತನಿಕನ ಮಗ ಅಶ್ವಮೇಧದತ್ತನು ಶೌರ್ಯವಂತನು; ಆ ಅಶ್ವಮೇಧದತ್ತನಿಂದ ಪರಪುರಂಜಯನು ಜನ್ಮತಾಳಿದನು.

ಅಧಿಸಾಮಕೃಷ್ಣೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸಾಮ್ಪ್ರತೋಽಯಂ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಶಾಸತಿ ಮಹೀಂ ಯುಷ್ಮಾಭಿರಿದಮಾಹೃತಮ್ ।। ೩೭.

ಅಧಿಸಾಮಕೃಷ್ಣನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ದೊಡ್ಡ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಈಗ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀರಿ.

ದುರಾಪಂ ದೀರ್ಘಸತ್ರಂ ವೈ ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಾಣಿ ದುಶ್ಚರಮ್। ವರ್ಷದ್ವಯಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ದೃಷದ್ವತ್ಯಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೩೭.

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ದುರ್ಸಾಧ್ಯವಾದ ದೀರ್ಘಯಜ್ಞವನ್ನು, ಎರಡು ವರ್ಷ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ, ದೃಷದ್ವತೀ ನದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ ।। ಶ್ರೋತುಂ ಭವಿಷ್ಯಮಿಚ್ಛಾಮಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೈ ಮಹಾಮತೇ । ಸೂತ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ನೃಪೈರ್ಭಾವ್ಯಂ ವ್ಯತೀತಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ತ್ವಯಾ ।। ೩೭.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನೀನು ಹಳೆಯದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೂ ರಾಜರಿಗೂ ಏನು ಸಂಭವಿಸುವುದೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಯತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಸ್ಯತೇ ಕೃತ್ಯಮುತ್ಪತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಚೇ ಯೇ ನೃಪಾಃ। ವರ್ಷಾಗ್ರತೋಽಪಿ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ನಾಮತಶ್ಚೈವ ತಾನ್ನೃಪಾನ್ ।। ೩೭.

ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೋ, ಯಾವ ರಾಜರು ಹುಟ್ಟುವರೋ, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳೂ ಸಹ, ವರ್ಷಗಳ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

ಕಾಲಂ ಯುಗಪ್ರಮಾಣಞ್ಚ ಗುಣದೋಷಾನ್ ಭವಿಷ್ಯತಃ। ಸುಖದುಃಖೇ ಪ್ರಜಾನಾಞ್ಚ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ ।। ೩೭.

ಯುಗಗಳ ಕಾಲ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ಗುಣ-ದೋಷಗಳು, ಜನರ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸು.

ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಯ ಪೃಚ್ಛತಾಂ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ವತಃ। ಸ ಏವಮುಕ್ತೋ ಮುನಿಭಿಃ ಸೂತೋ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ವರಃ। ಆಚಚಕ್ಷೇ ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಯಥಾದೃಷ್ಟಂ ಯಥಾಶ್ರುತಮ್ ।। ೩೭.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು, ಕಂಡಂತೆ, ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಡೆದಂತೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಯಥಾ ಮೇ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ಸರ್ವಂ ವ್ಯಾಸೇನಾದ್ಭುತಕರ್ಮ್ಮಣಾ। ಭಾವ್ಯಂ ಕಲಿಯುಗಞ್ಚೈವ ತಥಾ ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ತು ।। ೩೭.

ವ್ಯಾಸನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಕಲಿಯುಗ ಮತ್ತು ಮನ್ವಂತರಗಳ ವಿಷಯವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅನಾಗತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ। ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ವೃಪಾಸ್ತು ಯೇ ।। ೩೭.

ಇನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ; ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವ ರಾಜರು ಹುಟ್ಟುವರೋ, ಅವರನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.