ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭರತಸ್ತ್ರಿಸೃಷು ಸ್ತ್ರೀಷು ನವ ಪುತ್ರಾನಜೀಜನತ್। ನಾಭ್ಯನನ್ದಚ್ಚ ತಾನ್ ರಾಜಾ ನಾನುರೂಪಾನ್ಮಮೇತ್ಯುತ ।। ೩೭.

ಭರತನು ಮೂರು ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದರೆ ರಾಜನು, 'ಇವರು ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ' ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತತಸ್ತಾ ಮಾತರಃ ಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಪುತ್ರಾನ್ನಿನ್ಯುರ್ಯಮಕ್ಷಯಮ್। ತತಸ್ತಸ್ಯ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಿತತಂ ಪುತ್ರಜನ್ಮ ತತ್ ।। ೩೭.

ಆಮೇಲೆ ಆ ತಾಯಂದಿರು ಕೋಪಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಜನನ ವಿಸ్తರಿತವಾಗಿತ್ತು.

ತತೋ ಮರುದ್ಭಿರಾನೀಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಸ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಸಙ್ಕ್ರಾಮಿತೋ ಭರದ್ವಾಜೋ ಮರುದ್ಭಿಃ ಕ್ರತುಭಿರ್ವಿಭುಃ ।। ೩೭.

ನಂತರ ಮರುತ್ಗಣರು ತಂದ ಮಗನನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಮರುತ್ಗಳಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನು ಯಜ್ಞಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ತತ್ರೈವೋದಾರಹನ್ತೀದಂ ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ಧೀಮತಃ। ಜನ್ಮಸಙ್ಕ್ರಮಣಞ್ಚೈವ ಮರುದ್ಭಿರ್ಭರತಾಯ ವೈ ।। ೩೭.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭರದ್ವಾಜನ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳಿಂದ ಭರತನಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದುದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪತ್ನ್ಯಾಮಾಸನ್ನಗರ್ಭಾಯಾಮಶಿಜಃ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಕಿಲಃ। ಭ್ರಾತುರ್ಭಾರ್ಯಾಂ ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ಹ। ಅಲಂಕೃತ್ಯ ತನುಂ ಸ್ವಾನ್ತು ಮೈಥುನಂ ದೇಹಿ ಮೇ ಶುಭೇ ।। ೩೭.

ಅವನ ಪತ್ನಿಗೆ ಗರ್ಭವು ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಋಷಿಯು ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸು, ಸುಂದರಿಯೇ, ನನಗೆ ಸಂಭೋಗವನ್ನು ಅನುಮತಿಸು.'

ಏವಮುಕ್ತಾಽಬ್ರವೀದೇನ ಮನ್ತರ್ವತ್ನೀ ಹ್ಯಹಂ ವಿಭೋ। ಗರ್ಭಃ ಪರಿಣತಶ್ಚಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಹರತೇ ಗಿರಾ ।। ೩೭.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಆಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ಈಗ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಗರ್ಭವು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿದೆ, ಅದು ವಾಕ್ಷಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.'

ಅಮೋಘರೇತಾಸ್ತ್ವಞ್ಚಾಪಿ ಧರ್ಮಶ್ಚೈವ ವಿಗರ್ಹಿತಃ। ಏವಮುಕ್ತೋಽಬ್ರವೀದೇನಾಂ ಸ್ಮಯಮಾನೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।। ೩೭.

'ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು, ಆದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳಿದಳು. ಹಾಗೆಂದಾಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನಗುತ್ತಾ ಅವಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ವಿನಯೋ ನೋಪದೇಷ್ಟವ್ಯಸ್ತ್ವಯಾ ಮಮ ಕಥಞ್ಚನ। ಹರ್ಷಮಾಣಃ ಪ್ರಸಹ್ಯೈನಾಂ ಮೈಥುನಾಯೋಪಚಕ್ರಮೇ ।। ೩೭.

ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿನಯನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದನು.

ತತೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಗರ್ಭೋ ಹರ್ಷಮಾಣಮುವಾಚ ಹ। ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಹ್ಯಹಂ ಪೂರ್ವಮಿಹ ತಾತ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ।। ೩೭.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: 'ತಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ.'

ಅಮೋಘರೇತಾಶ್ಚ ಭವಾನ್ನಾವಕಾಶೋಽಸ್ತಿ ಚ ದ್ವಯೋಃ। ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ಗರ್ಭೇಣ ಕುಪಿತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ ।। ೩೭.

'ನಿಮ್ಮ ವೀರ್ಯವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ,' ಎಂದು ಗರ್ಭಸ್ಥನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಯಸ್ಮಾನ್ಮಾಮೀದೃಶೇ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಭೂತೇಪ್ಸಿತೇ ಸತಿ। ಪ್ರತಿಷೇಧಸಿತತ್ತಸ್ಮಾತ್ ತಮೋ ದೀರ್ಘಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯಸಿ ।। ೩೭.

'ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಆಶಿಸುವ ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಿದ್ದರಿಂದ, ನೀನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,' ಎಂದು ಅವನು ಶಪಿಸಿದನು.

ಪಾದಾಭ್ಯಾನ್ತೇನ ತಚ್ಛನ್ನಂ ಮಾತುರ್ದ್ವಾರಂ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ತದ್ರೇತಸ್ತು ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ನಿವಾರ್ಯಃ ಶಿಶುಕೋಽಭವತ್ ।। ೩೭.

ತಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವಾರವನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ವೀರ್ಯವು ಮುಚ್ಚಿತು; ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಮಗುವು ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಸದ್ಯೋ ಜಾತಂ ಕುಮಾರನ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಥ ಮಮತಾಽಬ್ರವೀತ್। ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಗೃಹಂ ಸ್ವಂ ವೈ ಭರದ್ವಾಜಂ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ।। ೩೭.

ಅಮೃತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಮತಾ ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಬೃಹಸ್ಪತೇ; ಈವನು ಭರದ್ವಾಜ.'

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತಾಯಾಂ ಸ ಪುತ್ರನ್ತ್ಯಜತಿ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್। ಭರಸ್ವ ಬಾಢಮಿತ್ಯುಕ್ತೋ ಭರದ್ವಾಜಸ್ತತೋಽಭವತ್ ।। ೩೭.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಹೋದ ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಬಿಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು; 'ಇವನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೋ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಭರದ್ವಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಮಾತಾಪಿತೃಭ್ಯಾಂ ಸಂತ್ಯಕ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಮರುತಃ ಶಿಶುಮ್। ಗೃಹೀತ್ವೈನಂ ಭರದ್ವಾಜಂ ಜಗ್ಮುಸ್ತೇ ಕೃಪಯಾ ತತಃ ।। ೩೭.

ತಾಯಿ ತಂದೆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮರುತ್ಗಳು ದಯೆಯಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ತು ಭರತೋ ಮರುದ್ಭಿಃ ಕ್ರತುಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಕಾಮ್ಯನೈಮಿತ್ತಿಕೈರ್ಯಜ್ಞೈರ್ಯಜತೇ ಪುತ್ರಲಿಪ್ಸಯಾ ।। ೩೭.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭರತನು ಮರುತ್ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಚ್ಛಿತ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹವಣಿಸಿದನು.

ಯದಾ ಸ ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪುತ್ರಾನ್ನಾಸಾದಯತ್ ಪ್ರಭುಃ । ಯಜ್ಞಂ ತತೋ ಮರುತ್ಸೋಮಂ ಪುತ್ರಾರ್ಥೇ ಪುನರಾಹರತ್ ।। ೩೭.

ಆ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಮಗುವು ದೊರಕದಾಗ, ಅವನು ಪುನಃ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಮರುತ್ಸೋಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ತೇನ ತೇ ಮರುತಸ್ತಸ್ಯ ಮರುತ್ಸೋಮೇನ ತೋಷಿತಾಃ। ಭರದ್ವಾಜಂ ತತಃ ಪುತ್ರಂ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯಂ ಮನೀಷಿಣಮ್ ।। ೩೭.

ಆ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಮರುತ್ಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು; ನಂತರ ಅವರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಜ್ಞಾನಿ ಮಗ ಭರದ್ವಾಜನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ನೀಡಿದರು.

ಭರತಸ್ತು ಭರದ್ವಾಜಂ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತದಾಬ್ರವೀತ್। ಪ್ರಜಾಯಾಂ ಸಂಹೃತಾಯಾಂ ವೈ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಹಂ ತ್ವಯಾ ವಿಭೋ ।। ೩೭.

ಆಗ ಭರತನು ಭರದ್ವಾಜನನ್ನು ಮಗನಾಗಿ ಪಡೆದಾಗ, 'ನನ್ನ ವಂಶ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ಪೂರ್ವನ್ತು ವಿತಥಂ ತಸ್ಯ ಕೃತಂ ವೈ ಪುತ್ರಜನ್ಮ ಹಿ। ತತಃ ಸ ವಿತಥೋ ನಾಮ ಭರದ್ವಾಜಸ್ತಥಾಽಭವತ್ ।। ೩೭.

ಹಿಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿತ್ತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನು ವಿತಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ತಸ್ಮಾದ್ದಿವ್ಯೋ ಭರದ್ವಾಜೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಾತ್ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಽಭವತ್। ದ್ವಿಮುಖ್ಯಾಯನನಾಮಾ ಸ ಸ್ಮೃತೋ ದ್ವಿಪಿತೃಕಸ್ತು ವೈ ।। ೩೭.

ಹೀಗಾಗಿ ಭರದ್ವಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾದನು; ಅವನು ಎರಡು ತಂದೆಗಳವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ್ಯಾಯನ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತೋಽಥ ವಿತಥೇ ಜಾತೇ ಭರತಃ ಸ ದಿವಂ ಯಯೌ। ವಿತಥಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಭುವಮನ್ಯುರ್ಬಭೂವ ಹ ।। ೩೭.

ವಿತಥನು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಭರತನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿತಥನ ವಂಶಜನು ಭುವಮನ್ಯು ಆಗಿದ್ದನು.

ಮಹಾಭೂತೋಪಮಾಶ್ಚಾಸಂಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಭುವಮನ್ಯುಜಾಃ। ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ನರೋ ಗಾಗ್ರಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।। ೩೭.

ಭುವಮನ್ಯುಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ಮಹಾ ಭೂತಗಳಂತೆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾದ ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರ, ಮಹಾವೀರ್ಯ, ನರ ಮತ್ತು ಗಾಗ್ರ.

ನರಸ್ಯ ಸಾಂಕೃತಿಃ ಪುತ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೌ ಮಹೌಜಸೌ। ಗುರುವೀರ್ಯಸ್ತ್ರಿದೇವಶ್ಚ ಸಾಂಕೃತ್ಯಾವವರೌ ಸ್ಮೃತೌ ।। ೩೭.

ನರನ ಮಗ ಸಂಕೃತಿ; ಅವನಿಗೆ ಗುರುವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿದೇವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಬಲಶಾಲಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಇವರನ್ನು ಸಂಕೃತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದಾಯಾದಾಶ್ಚಾಪಿ ಗಾಗ್ರಸ್ಯ ಶಿನಿಬದ್ಧಾತ್ ಬಭೂವ ಹ। ಸ್ಮೃತಾಶ್ಚೈತೇ ತತೋ ಗಾಗ್ರ್ಯಾಃ ಕ್ಷಾತ್ರೋಪೇತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೩೭.

ಗಾಗ್ರನ ವಂಶಜರು ಶಿನಿಬದ್ಧನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಇವರನ್ನು ಗಾಗ್ರ್ಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ದ್ವಿಜರು.

ಮಹಾವೀರ್ಯಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಭೀಮಸ್ತಸ್ಮಾದುಭಕ್ಷಯಃ। ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ವಿಶಾಲಾ ತು ಸುಷುವೇ ವೈ ಸುತಾಂಸ್ತ್ರಯಃ ।। ೩೭.

ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಭೀಮನು, ಅದರಿಂದ ಭಕ್ಷಕನಾದನು. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ವಿಶಾಲೆಯು ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಿಂ ಪುಷ್ಕರಿಣಂ ತೃತೀಯಂ ಸುಷುವೇ ಕಪಿಮ್। ಕಪೇಃ ಕ್ಷತ್ರವರಾ ಹ್ಯೇತೇ ತಯೋಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೩೭.

ಅವಳು ತ್ರಯ್ಯಾರುಣಿಯನ್ನು, ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕಪಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆ ಕಪಿಯು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದವನು.

ಗಾಗ್ರಾಃ ಸಾಂಕೃತಯೋ ವೀರ್ಯಾಃ ಕ್ಷಾತ್ರೋಪೇತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ। ಸಂಶ್ರಿತಾಙ್ಗಿರಸಂ ಪಕ್ಷಂ ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ।। ೩೭.

ಗಾಗ್ರರು, ಸಾಂಕೃತರು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದ್ವಿಜರು. ಅವರು ಅಂಗಿರಸ ವಂಶವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಬೃಹತ್ ಕ್ಷತ್ರರ ವಂಶವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದು.

ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ದಾಯಾದಃ ಸುಹೋತ್ರೋ ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ। ಸುಹೋತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ದಾಯಾದೋ ಹಸ್ತೀ ನಾಮ ಬಭೂವ ಹ। ತೇನೇದಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ನಾಮ್ನಾ ವೈ ಹಾಸ್ತಿನಂ ಪುರಮ್ ।। ೩೭.

ಬೃಹತ್ ಕ್ಷತ್ರನಿಗೆ ಸುಹೋತ್ರ ಎಂಬ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಆಗಿದ್ದನು. ಸುಹೋತ್ರನಿಗೆ ಹಸ್ತಿನ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಈ ಹಸ್ತಿನಪುರ ಎಂಬ ಊರನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.