ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ನಿತ್ಯಾಯ ಚಾರ್ಥಲಿಙ್ಗಾಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಯ ಚೇತನಾಯ ಚ। ಶುದ್ಧಾಯ ವಿಭವೇ ಚೈವ ತುಭ್ಯಂ ನಿತ್ಯಾತ್ಮನೇ ನಮಃ ।। ೩೫.

ನಿತ್ಯ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಚೇತನ, ಶುದ್ಧ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ನಿತ್ಯಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಸ್ತೇ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಸ್ವರಾನ್ತೇಷು ಭವಾದಿಷು। ಸತ್ಯಾನ್ತೇಷು ಮಹಾನ್ತೇಷು ಚತುರ್ಷು ಚ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।। ೩೫.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭವದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯದ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಃಸ್ತೋತ್ರೇ ಮಯಾ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಸದಸದ್ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಿಭೋ। ಮದ್ಭಕ್ತ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸರ್ವನ್ತತ್ ಕ್ಷನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೩೫.

ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಹಾಡಿದ ಈ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ, ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಏವಮಾರಾಧ್ಯ ದೇವೇಶಮೀಶಾನಂ ನೀಲಲೋಹಿತಮ್। ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಪ್ರಣತಸ್ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೬.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ, ನೀಲಲೋಹಿತನಾದ ಈಶಾನನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಕಾವ್ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರಂ ಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಹಸ್ತೇನ ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಭವಃ। ನಿಕಾಮಂ ದರ್ಶನಂ ದತ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ ।। ೩೬.

ಭವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಕಾವ್ಯೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅವಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು.

ತತಃ ಸೋಽನ್ತರ್ಹಿತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ದೇವೇಶಾನುಚರೇ ತದಾ। ತಿಷ್ಠನ್ತೀಂ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಜಯನ್ತೀಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೬.

ಆ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಅದೃಶ್ಯನಾದ ಮೇಲೆ, ಅವನ ಸೇವಕಿಯಾದ ಜಯಂತಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಕಸ್ಯ ತ್ವಂ ಸುಭಗೇ ಕಾ ವಾ ದುಃಖಿತೇ ಮಯಿ ದುಃಖಿತಾ। ಮಹತಾ ತಪಸಾ ಯುಕ್ತಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಮಾಞ್ಜುಗೋಪಸಿ ।। ೩೬.

ಸುಭಾಗೆಯೆ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರದು ನೀನು? ನಾನು ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?

ಅನಯಾ ಸತತಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಶ್ರಯೇಣ ದಮೇನ ಚ। ಸ್ನೇಹೇನ ಚೈವ ಸುಶ್ರೋಣಿ ಪ್ರೀತೋಽಸ್ಮಿ ವರವರ್ಣಿನಿ ।। ೩೬.

ಈ ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿ, ವಿನಯ, ನಿಯಮ, ಪ್ರೀತಿ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೂಲಕ, ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಯೆ, ಸುಂದರ ವರ್ಣೆಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ಕಿಮಿಚ್ಛಸಿ ವರಾರೇಹೇ ಕಸ್ತೇ ಕಾಮಃ ಸಮೃಧ್ಯತಾಮ್। ತಂ ತೇ ಸಂಪೂರಯಾಮ್ಯದ್ಯ ಯದ್ಯಪಿ ಸ್ಯಾತ್ ಸುದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೩೬.

ಮಹಿಳೆಯರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠೆಯೆ, ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು? ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಯಾವುದು? ಅದು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲಿ. ಅದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಇಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಏವಮುಕ್ತಾಽಽಬ್ರವೀದನಂ ತಪಸಾ ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸಿ। ಚಿಕೀರ್ಷಿತಂ ಮೇ ಬ್ರಹ್ನಿಷ್ಠತ್ವಂ ಹಿ ವೇತ್ಥ ಯಥಾತಥಮ್ ।। ೩೬.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಶಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತೀಯೆ.

ಏವಮುಕ್ತೇಽಬ್ರವೀದೇನಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದಿವ್ಯೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ। ಮಾಹೇನ್ದ್ರೀ ತ್ವಂ ವರಾರೋಹೇ ಮದ್ಧಿತಾರ್ಥಮಿಹಾಗತಾ ।। ೩೬.

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅವಳನ್ನು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ, 'ಮಹಿಳೆಯರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠೆಯೆ, ನೀನು ಇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ಮಯಾ ಸಹ ತ್ವಂ ಸುಶ್ರೋಣಿ ದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಮಿನಿ। ಅದೃಶ್ಯಂ ಸರ್ವಭೂತೈಸ್ತು ಸಂಪ್ರಯೋಗಮಿಹೇಚ್ಛಸಿ ।। ೩೬.

ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಯೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿಯೆ, ನೀನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಕಾಣದೆ ಇರಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ದೇವೇನ್ದ್ರಾನಲವರ್ಣಾಭೇ ವರಾರೋಹೇ ಸುಲೋಚನೇ। ಇಮಂ ವೃಣೀಷ್ವ ಕಾಮಂ ತೇ ಮತ್ತೋ ವೈ ವಲ್ಗುಭಾಷಿಣಿ ।। ೩೬.

ದೇವೇಂದ್ರನ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುವೆ, ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಯೆ, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನೆ, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.

ಏವಂ ಭವತು ಗಚ್ಛಾಮೋ ಗೃಹಾನ್ ವೈ ಮತ್ತಕಾಶಿನಿ । ತತಃ ಸ್ವಗೃಹಮಾಗಮ್ಯ ಜಯನ್ತ್ಯಾ ಸಹಿತಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೩೬.

'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ. ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೆ.' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪ್ರಭು ಜಯಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

ಸ ತಯಾ ಸಂ ವ ಸದ್ದೇವ್ಯಾ ದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಗಶಃ। ಅದೃಶ್ಯಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಮಾಯಯಾ ಸಂವೃತಸ್ತದಾ ।। ೩೬.

ಆ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣದೆ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಇದ್ದನು.

ಕೃತಾರ್ಥಮಾಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾವ್ಯಂ ಸರ್ವೇ ದಿತೇಃ ಸುತಾಃ । ಅಭಿಜಗ್ಮುರ್ಗೃಹಂ ತಸ್ಯ ಮುದಿತಾಸ್ತೇ ದಿದೃಕ್ಷವಃ ।। ೩೬.

ಕಾವ್ಯನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದಿತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾದರು.

ಗತಾ ಯದಾ ನ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಜಯನ್ತ್ಯಾ ಸಂವೃತಂ ಗುರುಮ್। ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ತಸ್ಯ ತದ್ಬುಧ್ವಾ ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್ ।। ೩೬.

ಅವರು ಹೋಗಿ, ಜಯಂತಿಯು ಗುರುವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಅವನು ತೋರಿಸಿದ ದಯೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದರು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತು ಸಂರುದ್ಧಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಾವ್ಯಂ ಚಕಾರ ಹ। ಪಿತ್ರರ್ಥೇ ದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ಜಯನ್ತ್ಯಾ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ ।। ೩೬.

ಕಾವ್ಯನು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಗಾಗಿ, ಜಯಂತಿಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದನು.

ಬುದ್ಧ್ವಾ ತದನ್ತರಂ ಸೋಽಥ ದೈತ್ಯಾನಾಮಿವ ಚೋದಿತಃ। ಕಾವ್ಯಸ್ಯ ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಸೋಽಸುರಾನ್ಸಮಭಾಷತ ।। ೩೬.

ಆ ಸಮಯದ ಮಧ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು, ದೈತ್ಯರ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ, ಕಾವ್ಯನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಸುರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ತತಃ ಸಮಾಗತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ತಾನ್। ಸ್ವಾಗತಂ ಮಮ ಯಾಜ್ಯಾನಾಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಹಿತಾಯ ಚ ।। ೩೬.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನ ಯಜಮಾನರೆ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.'

ಅಹಂ ವೋಽಧ್ಯಾಪಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಿದ್ಯಾ ಮಯಾ ಹಿ ಸಾ। ತತಸ್ತೇ ಹೃಷ್ಟಮನಸೋ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಮುಪಪೇದಿರೇ ।। ೩೬.

'ನಾನು ನಿಮಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇನೆ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರು.

ಪೂರ್ಣಕಾಮಸ್ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮಯೇ ದಶವಾರ್ಷಿಕೇ। ಯಯೌ ಚ ಸಮಕಾಲಂ ಸ ಸದ್ಯೋತ್ಪನ್ನಮತಿಸ್ತದಾ ।। ೩೬.

ಆ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳು ಪೂರೈಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವನು ಕೂಡಲೇ ಹೊರಟನು; ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿತು.

ಸಮಯಾನ್ತೇ ದೇವಯಾನೀ ಸದ್ಯೋ ಜಾತಾ ಸುತಾ ತದಾ। ಬುದ್ಧಿಂ ಚಕ್ರೇ ತತಶ್ಚಾಪಿ ಯಾಜ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯವೇಕ್ಷಣೇ ।। ೩೬.

ಆ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಯಾನಿ ಎಂಬ ಅವನ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಆಗ ಅವಳು ಯಜಮಾನರನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು.

ದೇವಿ ಗಚ್ಛಾಮಹೇ ದ್ರಷ್ಟುಂ ತವ ಯಾಜ್ಯಾನ್ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ। ವಿಭ್ರಾನ್ತಪ್ರೇಕ್ಷಿತೇ ಸಾಧ್ವಿ ತ್ರಿವರ್ಣಾಯತಲೋಚನೇ ।। ೩೬.

'ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಯಜಮಾನರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗೋಣ, ಶುದ್ಧಹಾಸವಿರುವವಳೇ, ಸದ್ಗುಣವಂತೆಯೇ, ಮೂರು ವರ್ಣಗಳ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ,' ಎಂದರು.

ಏವಮುಕ್ತಾಽಬ್ರವೀದ್ದೇವೀ ಭಜ ಭಕ್ತಾನ್ ಮಹಾವ್ರತ। ಏಷ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸತಾಂ ಧರ್ಮೋ ನ ಧರ್ಮಂ ಲೋಪಯಾಮಿ ತೇ ।। ೩೬.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ದೇವಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೇವಿಸು; ಇದು ಸತ್ಪುರುಷರ ಧರ್ಮ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ.'

ತತೋ ಗತ್ವಾಸುರಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಾಚಾರ್ಯೇಣ ಧೀಮತಾ। ವಾಞ್ಚಿತಾನ್ ಕಾವ್ಯರೂಪೇಣ ವೇಧಸಾಽಸುರಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೬.

ನಂತರ ದೇವಾಚಾರ್ಯನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾವ್ಯನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೋಸಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಅಸುರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಕಾವ್ಯಂ ಮಾಂ ತಾತ ಜಾನೀಧ್ವಂ ಏಷ ಹ್ಯಾಙ್ಗಿರಸೋ ಭುವಿ। ವಞ್ಚಿತಾ ಬತ ಯೂಯಂ ವೈ ಮಯಿ ಶಕ್ತೇ ತು ದಾನವಾಃ ।। ೩೬.

'ನಾನು ಕಾವ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ, ಮಗನೇ; ಇವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸನು. ದಾನವರೇ, ನನ್ನಿಂದ ನೀವು ಮೋಸಹೊಂದಿದ್ದೀರಿ.'

ಶ್ರುತ್ವಾ ತಥಾ ಬ್ರುವಾಣನ್ತಂ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾ ದಿತಿಜಾಸ್ತತಃ। ಪ್ರೇಕ್ಷನ್ತೇ ಸ್ಮ ಹ್ಯುಭೌ ತತ್ರ ಸಿತಾಸಿತಶುಚಿಸ್ಮಿತೌ ।। ೩೬.

ಹೀಗೆ ಅವನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಿತಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡರು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು, ಶುದ್ಧಹಾಸವಿರುವ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ನೋಡಿದರು.

ಸಮ್ಪ್ರಮೂಢಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಪದ್ಯನ್ತ ನ ಕಿಞ್ಚನ। ತತಸ್ತೇಷು ಪ್ರಮೂಢೇಷು ಕಾವ್ಯಸ್ತಾನ್ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೬.

ಎಲ್ಲರೂ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ನಿಂತರು, ಏನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಾವ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.