ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಯಮ್ಭೋಜಃ ಸ್ವಯಮ್ಭೋಜಾದ್ಧೃದಿಕಃ ಸಮ್ಬಭೂವ ಹ। ಹೃದಿಕಸ್ಯ ಸುತಾಸ್ತ್ವಾಸನ್ ದಶ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಾಃ ।। ೩೪.

ಸ್ವಯಂಭೋಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಸ್ವಯಂಭೋಜನಿಂದ ಹೃದಿಕನು ಜನಿಸಿದನು. ಹೃದಿಕನಿಗೆ ಭೀಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು.

ಕೃತವರ್ಮಾ ಕೃತಸ್ತೇಷಾಂ ಶತಧನ್ವಾ ತು ಮಧ್ಯಮಃ। ದೇವಾರ್ಹಶ್ಚ ವನಾರ್ಹಶ್ಚ ಭಿಷಗ್ ದ್ವೈತರಥಶ್ಚ ಯಃ ।। ೩೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮನು ಹಿರಿಯನು, ಕೃತನು ಅವರಲ್ಲಿದ್ದನು, ಶತಧನ್ವನು ಮಧ್ಯಮನು. ದೇವಾರ್ಹ, ವನಾರ್ಹ, ಭಿಷಕ್ ಮತ್ತು ದ್ವೈತರಥ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಸುದಾನ್ತಶ್ಚ ಧಿಯಾನ್ತಶ್ಚ ನಕವಾನ್ ಕನಕೋದ್ಭವಃ। ದೇವಾರ್ಹಸ್ಯ ಸುತೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಜಜ್ಞೇ ಕಮ್ಬಲಬರ್ಹಿಷಃ ।। ೩೪.

ಸುದಾಂತ, ಧಿಯಾಂತ, ನಕವಾನ್ ಮತ್ತು ಕನಕೋದ್ಭವ ಎಂಬವರು. ದೇವಾರ್ಹನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದ ಕಂಬಲಬರ್ಹಿಷ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಅಸಮೌಜಾಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಸುಮಹೌಜಾಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ। ಅಜಾವಪುತ್ರಾಯ ತತಃ ಪ್ರದದಾವಸಮೌಜಸೇ। ಸುದಂಷ್ಟ್ರಞ್ಚ ಸುರೂಪಞ್ಚ ಕೃಷ್ಣ ಇತ್ಯನ್ಧಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೆ ಅಸಮೌಜ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಲಶಾಲಿ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅಸಮೌಜನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲದರಿಂದ, ಅವನಿಗೆ ಸುದಂಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸುರೂಪ ಎಂಬ ಅಂಧಕರು ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅನ್ಧಕಾನಾಮಿಮಂ ವಂಶಂ ಕೀರ್ತ್ತಯಾನಸ್ತು ನಿತ್ಯಶಃ। ಆತ್ಮಾನೋ ವಿಪುಲಂ ವಂಶಂ ಲಭತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೪.

ಯಾರು ಈ ಅಂಧಕರ ವಂಶವನ್ನು ಸದಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ವಂಶವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಅಸ್ಮಕ್ಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಶೂರೋ ವೈ ದೇವಮಾನುಷಿಮ್। ಮಾಷ್ಯಾನ್ತು ಜನಯಾಮಾಸ ಶೂರೋ ವೈ ದೇವಮೀಢುಷಮ್ ।। ೩೪.

ಅಸ್ಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಶೂರನು ದೇವಮಾನವನಾದ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತನು. ಮಾಷ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಮೀಢುಷ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತನು.

ಭಾಷ್ಯಾನ್ತು ಜಜ್ಞಿರೇ ಶೂರಾದ್ಭೋಜಾಯಾಂ ಪುರುಷಾ ದಶ। ವಸುದೇವೋ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪೂರ್ವಮಾನಕದುನ್ದುಭಿಃ ।। ೩೪.

ಭಾಷ್ಯೆಯಿಂದ ಶೂರನಿಗೆ ಭೋಜರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಸುದೇವನು ಮಹಾಬಾಹುವಾಗಿದ್ದನು, ಅವನನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಆನಕದುಂದುಭಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಜಜ್ಞೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಸೂತಸ್ಯ ದುನ್ದುಭಿಃ ಪ್ರಾಣದದ್ದಿವಿ। ಆನಕಾನಾಞ್ಚ ಸಂಹ್ರಾದಃ ಸುಮಹಾನಭವದ್ದಿವಿ ।। ೩೪.

ಅವನ ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಆನಕಗಳ ಮಹಾ ನಾದವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.

ಪಪಾತ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಞ್ಚ ಶೂರಸ್ಯ ಭವನೇ ಮಹತ್। ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಕೃತ್ಸ್ನೇಽಪಿ ರೂಪೇ ನಾಸ್ತಿ ಸಮೋ ಭುವಿ ।। ೩೪.

ಶೂರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪುಷ್ಪವರ್ಷವು ಬಿದ್ದಿತು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯಾಸೀತ್ ಪುರುಷಾಗ್ರ್ಯಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತಿಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ಯಥಾ। ದೇವಭಾಗಸ್ತತೋ ಜಜ್ಞೇ ತತೋ ದೇವಶ್ರವಾಃ ಪುನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಮಹಾಪುರುಷನ ಕೀರ್ತಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವನಿಂದ ದೇವಭಾಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ನಂತರ ದೇವಶ್ರವನು ಜನಿಸಿದನು.

ಅನಾದೃಷ್ಟಿಕಡಶ್ಚೈವ ನನ್ದನಶ್ಚೈವ ಭೃಞ್ಜಿನಃ। ಶ್ಯಾಮಃ ಶಮೀಕೋ ಗಣ್ಡೂಷಃ ಚತಸ್ರಸ್ತು ವರಾಙ್ಗನಾಃ ।। ೩೪.

ಅನಾದೃಷ್ಟಿಕಡ, ನಂದನ, ಭೃಂಜಿನ, ಶ್ಯಾಮ, ಶಮಿಕ, ಗಣ್ಡೂಷ ಎಂಬವರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು.

ಪೃಥಾ ಚ ಶ್ರುತವೇದಾ ಚ ಶ್ರುತಕೀರ್ತ್ತಿಃ ಶ್ರುತಶ್ರವಾಃ। ರಾಜಾಧಿದೇವೀ ಚ ತಥಾ ಪಞ್ಚೈತಾ ವೀರಮಾತರಃ ।। ೩೪.

ಪೃಥೆ, ಶ್ರುತವೇದಾ, ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರುತಶ್ರವಾ ಮತ್ತು ರಾಜಾಧಿದೇವಿ—ಈ ಐದು ಜನರು ವೀರರ ತಾಯಂದಿರು.

ಪೃಥಾಂ ದುಹಿತರಂ ಚಕ್ರೇ ಕುನ್ತಿ ಸ್ತಾಂ ಪಾಣ್ಡುರಾವಹತ್। ಅನಪತ್ಯಾಯ ವೃದ್ಧಾಯ ಕುನ್ತಿಭೋಜಾಯ ತಾಂ ದದೌ ।। ೩೪.

ಕುಂತಿಯವರು ಪೃಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪಾಂಡು ಅವಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕುಂತಿಭೋಜನು ಅವಳನ್ನು ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತಸ್ಮಾತ್ ಕುನ್ತೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಕುನ್ತೀಭೋಜಾತ್ಮಜಾ ಪೃಥಾ। ಕುರುವೀರಃ ಪಾಣ್ಡುಮುಖ್ಯಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭಾರ್ಯಾಮವಿನ್ದತ ।। ೩೪.

ಆದರಿಂದ ಕುಂತಿಭೋಜನ ಮಗಳು ಪೃಥೆ ಕುಂತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಆಕೆಯಿಂದ ಕುರು ವೀರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನಾದ ಪಾಂಡು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪೃಥಾ ಜಜ್ಞೇ ತತಃ ಪುತ್ರಾನ್ ತ್ರೀನಗ್ನಿಸಮತೇಜಸಃ। ಲೋಕೇಽಪ್ರತಿರಥಾನ್ ವೀರಾನ್ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾನ್ ।। ೩೪.

ಆ ಪೃಥೆಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸೋಲದ ವೀರರು, ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೌರ್ಯಶಾಲಿಗಳು.

ಧರ್ಮಾದ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಂ ಪುತ್ರಂ ಮಾರುತಾಚ್ಚ ವೃಕೋದರಮ್। ಈನ್ದ್ರಾದ್ಧನಞ್ಜಯಞ್ಚೈವ ಪೃಥಾ ಪುತ್ರಾನಜೀಜನತ್ ।। ೩೪.

ಪೃಥೆ ಧರ್ಮದೇವರಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು, ವಾಯುದೇವರಿಂದ ವೃಕೋದರನನ್ನು, ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಪಡೆದಳು.

ಮಾದ್ರವತ್ಯಾನ್ತು ಜನಿತಾವಾಶ್ವಿನಾವಿತಿ ವಿಶ್ರುತಮ್। ನಕುಲಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ರೂಪಸತ್ತ್ವಗುಣಾನ್ವಿತೌ ।। ೩೪.

ಮಾದ್ರವತಿಯಿಂದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರುಗಳಾದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ರೂಪ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಜಜ್ಞೇ ಚ ಶ್ರುತದೇವಾಯಾಂ ತನಯೋ ವೃದ್ಧಶರ್ಮಣಃ। ಕರೂಷಾಧಿಪತಿರ್ವೀರೋ ದನ್ತವಕ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೩೪.

ಶ್ರುತದೇವೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಶರ್ಮನ ಮಗನಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕರೂಷರಾಜ ದಂತವಕ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಕೈಕೇಯಾಂ ಶ್ರುತಕೀರ್ತ್ಯಾನ್ತು ಜಜ್ಞೇ ಸನ್ತರ್ದನಃ ಪುನಃ। ಚೇಕಿತಾನಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರೌ ತಥೈವಾನ್ಯೌ ಮಹಾಬಲೌ ।। ೩೪.

ಕೈಕೇಯಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಂತರ್ಧನ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ಚೆಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರರೂ, ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಜನಿಸಿದರು.

ವಿನ್ದಾನುವಿನ್ದಾವಾವನ್ತ್ಯೌ ಭ್ರಾತರೌ ಸುಮಹಾಬಲೌ। ಶ್ರುತಶ್ರವಾಯಾಂ ಚೈದ್ಯಸ್ತು ಶಿಶುಪಾಲೋ ಬಭೂವ ಹ ।। ೩೪.

ಅವಂತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಬಲಶಾಲಿ ಸಹೋದರರು ವಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುವಿಂದ. ಶ್ರುತಶ್ರವೆಯಿಂದ ಚೈದ್ಯನಾದ ಶಿಶುಪಾಲನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ದಮಘೋಷಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ ಪುತ್ರೋ ವಿಖ್ಯಾತಪೌರುಷಃ। ಯಃ ಪುರಾಸೀದ್ದಶಗ್ರೀವಃ ಸಂಬಭೂವಾರಿಮರ್ದನಃ ।। ೩೪.

ರಾಜರ್ಷಿ ದಮಘೋಷನಿಗೆ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶಗ್ರೀವನಾಗಿದ್ದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನು.

ಯದುಶ್ರವಾನುಜಸ್ತಸ್ಯ ರುಜಕನ್ಯೋಽನುಜಸ್ತಥಾ। ಪತ್ನ್ಯಸ್ತು ವಸುದೇವಸ್ಯ ತ್ರಯೋದಶ ವರಾಙ್ಗನಾಃ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೆ ಯದುಶ್ರವಾ ಎಂಬ ತಮ್ಮನೂ, ರುಜೆಯ ಮಗಳು ಎಂಬ ತಂಗಿಯೂ ಇದ್ದರು. ವಸುದೇವನಿಗೆ ಹದಿಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು.

ಪೌರವೀ ರೋಹಿಣೀ ಚೈವ ಮದಿರಾ ಚಾಪರಾ ತಥಾ। ತಥೈವ ಭದ್ರಾ ವೈಶಾಖೀ ದೇವಕೀ ಸಪ್ತಮೀ ತಥಾ ।। ೩೪.

ಪೌರವೀ, ರೋಹಿಣಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳಾದ ಮದಿರಾ, ಭದ್ರಾ, ವೈಶಾಖೀ ಮತ್ತು ಏಳನೇಯವಳಾಗಿ ದೇವಕಿಯೂ ಇದ್ದಳು.

ಸುಗನ್ಧಿರ್ವನರಾಜೀ ಚ ದ್ವೇ ಚಾನ್ಯೇ ಪರಿಚಾರಿಕೇ ೩೪.

ಸುಗಂಧಿ ಮತ್ತು ವನರಾಜಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ, ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸೇವಕಿಯರು ಇದ್ದರು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಪತ್ನೀ ಮಹಾಭಾಗಾ ದಯಿತಾನಕದುನ್ದುಭೇಃ । ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಲೇಭೇ ಸುತಂ ರಾಮಂ ಸಾರಣಂ ನಿಶವಂ ತಥಾ ।। ೩೪.

ಅನಕದುಂದುಭಿಯ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರಳಾದ ಹಿರಿಯ ಪತ್ನಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಳು. ಅವಳು ಹಿರಿಯ ಮಗ ರಾಮನನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾರಣ ಮತ್ತು ನಿಶನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ದುರ್ದ್ದಮಂ ದಮನಂ ಶುಭ್ರಂ ಪಿಣ್ಡಾರಕಕುಶೀತಕೌ। ಚಿತ್ರಾಂ ನಾಮ ಕುಮಾರೀಞ್ಚ ರೋಹಿಣ್ಯಷ್ಟೌ ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೩೪.

ರೋಹಿಣಿಗೆ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು—ದುರ್ದಮ, ದಮನ, ಶುಭ್ರ, ಪಿಂಡಾರಕ, ಕುಶೀತಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗಳು.

ಪೌತ್ರೌ ರಾಮಸ್ಯ ಜಜ್ಞಾತೇ ವಿಜ್ಞಾತೌ ನಿಶಿತೋತ್ಸುಕೌ। ಪಾರ್ಶ್ವೀ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವನನ್ದೀ ಚ ಶಿಶುಃ ಸತ್ಯಧೃತಿಸ್ತಥಾ ।। ೩೪.

ರಾಮನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಾದ ನಿಶಿತ ಮತ್ತು ಉತ್ಸುಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಜೊತೆಗೆ ಪಾರ್ಶ್ವಿ, ಪಾರ್ಶ್ವನಂದಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಧೃತಿ ಎಂಬ ಮಗನೂ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಮನ್ದಬಾಹ್ಯೋಽಥ ರಾಮಾಣಗಿರಿಕೌ ಗಿರ ಏವ ಚ। ಶುಕ್ಲಗುಲ್ಮೇತಿ ಗುಲ್ಮಶ್ಚ ದರಿದ್ರಾನ್ತಕ ಏವ ಚ ।। ೩೪.

ಮಂದಬಾಹ್ಯ, ರಾಮಾಣ, ಗಿರಿಕ, ಗಿರ, ಶುಕ್ಲಗುಲ್ಮ, ಗುಲ್ಮ ಮತ್ತು ದರಿದ್ರಾಂತಕ ಎಂಬವರು.

ಕುಮಾರ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ಪಞ್ಚಾದ್ಯಾ ನಾಮತಸ್ತಾ ನಿಬೋಧತ। ಅರ್ಚಿಷ್ಮತೀ ಸುನನ್ದಾ ಚ ಸುರಸಾ ಸುವಚಾಸ್ತಥಾ ।। ೩೪.

ಈಗ ಐದು ಹಿರಿಯ ಕುಮಾರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ: ಅರ್ಚಿಷ್ಮತಿ, ಸುನಂದಾ, ಸುರಸಾ ಮತ್ತು ಸುವಚಾ.