ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ದೇವಕಶ್ಚೋಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ದೇವಗರ್ಭಸಮಾವುಭೌ । ದೇವಕಸ್ಯ ಸುತಾ ವೀರಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ತ್ರಿದಶೋಪಮಾಃ ।। ೩೪.

ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದೇವಕ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ದೇವಕನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಪುತ್ರಿಯರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.

ದೇವಾನಾಮಪಿ ದೇವಶ್ಚ ಸುದೇವೋ ದೇವರಞ್ಜಿತಾ। ತೇಷಾಂ ಸ್ವಸಾರಃ ಸಪ್ತಾಸನ್ ವಸುದೇವಾಯ ಸಂದದೌ ।। ೩೪.

ದೇವರಲ್ಲಿ ಸುಧೇವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವರ ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ವಸುದೇವನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ವೃಕದೇವೋಪದೇವಾ ಚ ತಥಾನ್ಯಾ ದೇವರಕ್ಷಿತಾ। ಶ್ರೀದೇವಾ ಶಾನ್ತಿದೇವಾ ಚ ಮಹಾದೇವಾ ತಥಾಪರಾ ।। ೩೪.

ವೃಕದೇವ, ಉಪದೇವ, ದೇವರಕ್ಷಿತಾ, ಶ್ರೀದೇವ, ಶಾಂತಿದೇವ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು.

ಸಪ್ತಮೀ ದೇವಕೀ ತಾಸಾಂ ಸುನಾಮಾ ಚಾರುದರ್ಶನಾ। ನವೋಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ಸುತಾಃ ಕಂಸಸ್ತೇಷಾನ್ತು ಪೂರ್ವಜಃ ।। ೩೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ದೇವಕಿ ಏಳನೇದು, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಳೂ ಸುಂದರಳೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಂಸನು ಹಿರಿಯನು.

ನ್ಯಗ್ರೋಧಶ್ಚ ಸುನಾಮಾ ಚ ಕದ್ವಶಂಕುಶ್ಚ ಭೂಮಯಃ। ಸೂತನೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಶ್ಚ ಯುದ್ಧತುಷ್ಟಃ ಸುಪುಷ್ಟಿಮಾನ್ ।। ೩೪.

ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ಸುನಾಮ, ಕದ್ವ, ಶಂಕು, ಭೂಮಯ, ಸೂತನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲ, ಯುದ್ಧತುಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಸುಪುಷ್ಟಿ ಎಂಬವರೇ ಆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದರು.

ತೇಷಾಂ ಸ್ವಸಾರಃ ಪಞ್ಚೈವ ಕರ್ಮಧರ್ಮವತೀ ತಥಾ। ಶತಾಙ್ಕ್ರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಾಪಾಲಾ ಚ ಕಙ್ವಾ ಚೈವ ವರಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೪.

ಅವರಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದರು: ಕರ್ಮಧರ್ಮವತಿ, ಶತಾಂಕ್ರು, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಾ, ಕಂಗ್ವಾ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರಾದಂಗನಾ.

ಉಗ್ರಸೇನೋ ಮಹಾಪತ್ಯೋ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಕುಕುರೋದ್ಭವಃ। ಕುಕುರಾಣಾಮಿಮಂ ವಂಶಂ ಧಾರಯನ್ನಮಿತೌಜಸಾಮ್। ಆತ್ಮನೋ ವಿಪುಲಂ ವಂಶಂ ಪ್ರಜಾವಾಂಶ್ಚ ಭವೇನ್ನರಃ ।। ೩೪.

ಉಗ್ರಸೇನು ಮಹಾಪ್ರಭು, ಕುಕುರು ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಂಶಜನು. ಈ ಕುಕುರು ವಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವನು, ತನ್ನ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಭಜಮಾನಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ರಥಿಮುಖ್ಯೋ ವಿದೂರಥಃ। ರಾಜ್ಯಾಧಿದೇವಃ ಶೂರಶ್ಚ ವಿದುರಶ್ಚ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೩೪.

ಭಜಮಾನನ ಮಗನು ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದೂರಥನು. ಅವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಧಿದೇವ, ಶೂರ ಮತ್ತು ವಿದುರ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಸ್ಯ ಶೂರಸ್ಯ ತು ಸುತಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಬಲವತ್ತರಾಃ । ವಾತಶ್ಚೈವ ನಿವಾತಶ್ಚ ಶೋಣಿತಃ ಶ್ವೇತವಾಹನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಶೂರನಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳಾದ ವಾತ, ನಿವಾತ, ಶೋಣಿತ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತವಾಹನರು ಜನಿಸಿದರು.

ಶಮೀ ಚ ಗದವರ್ಮಾ ಚ ನಿದಾತಃ ಶಕ್ರಶಕ್ರಜಿತ್। ಶಮಿಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಪ್ರತಿಕ್ಷಿಪ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ।। ೩೪.

ಶಮಿ, ಗದವರ್ಮ, ನಿದಾತ, ಶಕ್ರಶಕ್ರಜಿತ್, ಶಮಿಯ ಮಗ ಪ್ರತಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ಷಿಪ್ತನ ಮಗನು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಸ್ವಯಮ್ಭೋಜಃ ಸ್ವಯಮ್ಭೋಜಾದ್ಧೃದಿಕಃ ಸಮ್ಬಭೂವ ಹ। ಹೃದಿಕಸ್ಯ ಸುತಾಸ್ತ್ವಾಸನ್ ದಶ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಾಃ ।। ೩೪.

ಸ್ವಯಂಭೋಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಸ್ವಯಂಭೋಜನಿಂದ ಹೃದಿಕನು ಜನಿಸಿದನು. ಹೃದಿಕನಿಗೆ ಭೀಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು.

ಕೃತವರ್ಮಾ ಕೃತಸ್ತೇಷಾಂ ಶತಧನ್ವಾ ತು ಮಧ್ಯಮಃ। ದೇವಾರ್ಹಶ್ಚ ವನಾರ್ಹಶ್ಚ ಭಿಷಗ್ ದ್ವೈತರಥಶ್ಚ ಯಃ ।। ೩೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮನು ಹಿರಿಯನು, ಕೃತನು ಅವರಲ್ಲಿದ್ದನು, ಶತಧನ್ವನು ಮಧ್ಯಮನು. ದೇವಾರ್ಹ, ವನಾರ್ಹ, ಭಿಷಕ್ ಮತ್ತು ದ್ವೈತರಥ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಸುದಾನ್ತಶ್ಚ ಧಿಯಾನ್ತಶ್ಚ ನಕವಾನ್ ಕನಕೋದ್ಭವಃ। ದೇವಾರ್ಹಸ್ಯ ಸುತೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಜಜ್ಞೇ ಕಮ್ಬಲಬರ್ಹಿಷಃ ।। ೩೪.

ಸುದಾಂತ, ಧಿಯಾಂತ, ನಕವಾನ್ ಮತ್ತು ಕನಕೋದ್ಭವ ಎಂಬವರು. ದೇವಾರ್ಹನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದ ಕಂಬಲಬರ್ಹಿಷ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಅಸಮೌಜಾಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಸುಮಹೌಜಾಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ। ಅಜಾವಪುತ್ರಾಯ ತತಃ ಪ್ರದದಾವಸಮೌಜಸೇ। ಸುದಂಷ್ಟ್ರಞ್ಚ ಸುರೂಪಞ್ಚ ಕೃಷ್ಣ ಇತ್ಯನ್ಧಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೆ ಅಸಮೌಜ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಲಶಾಲಿ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅಸಮೌಜನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲದರಿಂದ, ಅವನಿಗೆ ಸುದಂಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸುರೂಪ ಎಂಬ ಅಂಧಕರು ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅನ್ಧಕಾನಾಮಿಮಂ ವಂಶಂ ಕೀರ್ತ್ತಯಾನಸ್ತು ನಿತ್ಯಶಃ। ಆತ್ಮಾನೋ ವಿಪುಲಂ ವಂಶಂ ಲಭತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೪.

ಯಾರು ಈ ಅಂಧಕರ ವಂಶವನ್ನು ಸದಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ವಂಶವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಅಸ್ಮಕ್ಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಶೂರೋ ವೈ ದೇವಮಾನುಷಿಮ್। ಮಾಷ್ಯಾನ್ತು ಜನಯಾಮಾಸ ಶೂರೋ ವೈ ದೇವಮೀಢುಷಮ್ ।। ೩೪.

ಅಸ್ಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಶೂರನು ದೇವಮಾನವನಾದ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತನು. ಮಾಷ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಮೀಢುಷ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತನು.

ಭಾಷ್ಯಾನ್ತು ಜಜ್ಞಿರೇ ಶೂರಾದ್ಭೋಜಾಯಾಂ ಪುರುಷಾ ದಶ। ವಸುದೇವೋ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪೂರ್ವಮಾನಕದುನ್ದುಭಿಃ ।। ೩೪.

ಭಾಷ್ಯೆಯಿಂದ ಶೂರನಿಗೆ ಭೋಜರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಸುದೇವನು ಮಹಾಬಾಹುವಾಗಿದ್ದನು, ಅವನನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಆನಕದುಂದುಭಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಜಜ್ಞೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಸೂತಸ್ಯ ದುನ್ದುಭಿಃ ಪ್ರಾಣದದ್ದಿವಿ। ಆನಕಾನಾಞ್ಚ ಸಂಹ್ರಾದಃ ಸುಮಹಾನಭವದ್ದಿವಿ ।। ೩೪.

ಅವನ ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಆನಕಗಳ ಮಹಾ ನಾದವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.

ಪಪಾತ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಞ್ಚ ಶೂರಸ್ಯ ಭವನೇ ಮಹತ್। ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಕೃತ್ಸ್ನೇಽಪಿ ರೂಪೇ ನಾಸ್ತಿ ಸಮೋ ಭುವಿ ।। ೩೪.

ಶೂರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪುಷ್ಪವರ್ಷವು ಬಿದ್ದಿತು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯಾಸೀತ್ ಪುರುಷಾಗ್ರ್ಯಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತಿಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ಯಥಾ। ದೇವಭಾಗಸ್ತತೋ ಜಜ್ಞೇ ತತೋ ದೇವಶ್ರವಾಃ ಪುನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಮಹಾಪುರುಷನ ಕೀರ್ತಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವನಿಂದ ದೇವಭಾಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ನಂತರ ದೇವಶ್ರವನು ಜನಿಸಿದನು.

ಅನಾದೃಷ್ಟಿಕಡಶ್ಚೈವ ನನ್ದನಶ್ಚೈವ ಭೃಞ್ಜಿನಃ। ಶ್ಯಾಮಃ ಶಮೀಕೋ ಗಣ್ಡೂಷಃ ಚತಸ್ರಸ್ತು ವರಾಙ್ಗನಾಃ ।। ೩೪.

ಅನಾದೃಷ್ಟಿಕಡ, ನಂದನ, ಭೃಂಜಿನ, ಶ್ಯಾಮ, ಶಮಿಕ, ಗಣ್ಡೂಷ ಎಂಬವರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು.

ಪೃಥಾ ಚ ಶ್ರುತವೇದಾ ಚ ಶ್ರುತಕೀರ್ತ್ತಿಃ ಶ್ರುತಶ್ರವಾಃ। ರಾಜಾಧಿದೇವೀ ಚ ತಥಾ ಪಞ್ಚೈತಾ ವೀರಮಾತರಃ ।। ೩೪.

ಪೃಥೆ, ಶ್ರುತವೇದಾ, ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರುತಶ್ರವಾ ಮತ್ತು ರಾಜಾಧಿದೇವಿ—ಈ ಐದು ಜನರು ವೀರರ ತಾಯಂದಿರು.

ಪೃಥಾಂ ದುಹಿತರಂ ಚಕ್ರೇ ಕುನ್ತಿ ಸ್ತಾಂ ಪಾಣ್ಡುರಾವಹತ್। ಅನಪತ್ಯಾಯ ವೃದ್ಧಾಯ ಕುನ್ತಿಭೋಜಾಯ ತಾಂ ದದೌ ।। ೩೪.

ಕುಂತಿಯವರು ಪೃಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪಾಂಡು ಅವಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕುಂತಿಭೋಜನು ಅವಳನ್ನು ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತಸ್ಮಾತ್ ಕುನ್ತೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಕುನ್ತೀಭೋಜಾತ್ಮಜಾ ಪೃಥಾ। ಕುರುವೀರಃ ಪಾಣ್ಡುಮುಖ್ಯಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭಾರ್ಯಾಮವಿನ್ದತ ।। ೩೪.

ಆದರಿಂದ ಕುಂತಿಭೋಜನ ಮಗಳು ಪೃಥೆ ಕುಂತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಆಕೆಯಿಂದ ಕುರು ವೀರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನಾದ ಪಾಂಡು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪೃಥಾ ಜಜ್ಞೇ ತತಃ ಪುತ್ರಾನ್ ತ್ರೀನಗ್ನಿಸಮತೇಜಸಃ। ಲೋಕೇಽಪ್ರತಿರಥಾನ್ ವೀರಾನ್ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾನ್ ।। ೩೪.

ಆ ಪೃಥೆಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸೋಲದ ವೀರರು, ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೌರ್ಯಶಾಲಿಗಳು.

ಧರ್ಮಾದ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಂ ಪುತ್ರಂ ಮಾರುತಾಚ್ಚ ವೃಕೋದರಮ್। ಈನ್ದ್ರಾದ್ಧನಞ್ಜಯಞ್ಚೈವ ಪೃಥಾ ಪುತ್ರಾನಜೀಜನತ್ ।। ೩೪.

ಪೃಥೆ ಧರ್ಮದೇವರಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು, ವಾಯುದೇವರಿಂದ ವೃಕೋದರನನ್ನು, ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಪಡೆದಳು.

ಮಾದ್ರವತ್ಯಾನ್ತು ಜನಿತಾವಾಶ್ವಿನಾವಿತಿ ವಿಶ್ರುತಮ್। ನಕುಲಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ರೂಪಸತ್ತ್ವಗುಣಾನ್ವಿತೌ ।। ೩೪.

ಮಾದ್ರವತಿಯಿಂದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರುಗಳಾದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ರೂಪ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಜಜ್ಞೇ ಚ ಶ್ರುತದೇವಾಯಾಂ ತನಯೋ ವೃದ್ಧಶರ್ಮಣಃ। ಕರೂಷಾಧಿಪತಿರ್ವೀರೋ ದನ್ತವಕ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೩೪.

ಶ್ರುತದೇವೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಶರ್ಮನ ಮಗನಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕರೂಷರಾಜ ದಂತವಕ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಕೈಕೇಯಾಂ ಶ್ರುತಕೀರ್ತ್ಯಾನ್ತು ಜಜ್ಞೇ ಸನ್ತರ್ದನಃ ಪುನಃ। ಚೇಕಿತಾನಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರೌ ತಥೈವಾನ್ಯೌ ಮಹಾಬಲೌ ।। ೩೪.

ಕೈಕೇಯಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಂತರ್ಧನ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ಚೆಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರರೂ, ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಜನಿಸಿದರು.