ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಯದಿ ದತ್ತಾ ತದಾ ಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಯದಿ ಸ್ಯಾಮೀಹತಾಂ ಪಿತಃ। ತಥೇತ್ಯುವಾಚ ತಾಂ ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತಾ ಕಾಮಮಪೂಪುರತ್ ।। ೩೪.

'ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾನು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಬೇಕೆಂದರೆ, ತಂದೆ, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ,' ಎಂದಳು. ಅವಳ ತಂದೆ 'ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು.

ದಾತಾ ಯಜ್ವಾ ಚ ಶೂರಶ್ಚ ಶ್ರುತವಾನತಿಥಿಪ್ರಿಯಃ। ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಸ್ಮೃತೋಽಕ್ರೂರಃ ಶ್ವಫಲ್ಕೋ ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣಃ ।। ೩೪.

ದಾನಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಶೂರ, ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು—ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಅಕ್ರೂರ, ಶ್ವಫಲ್ಕ, ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು.

ಉಪಮಙ್ಗುಸ್ತಥಾ ಮಙ್ಗುರ್ಮೃದುರಶ್ಚಾರಿಮೇಜಯಃ। ಗಿರಿರಕ್ಷಸ್ತತಾ ಯಕ್ಷಃ ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವಾರಿಮರ್ದ್ದನಃ ।। ೩೪.

ಉಪಮಂಗು, ಮಂಗು, ಮೃದುರ, ಅರಿಮೇಜಯ, ಗಿರಿರಕ್ಷ, ಯಕ್ಷ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ವಾರಿಮರ್ಧನ.

ಧರ್ಮಭೃಚ್ಚ ಶ್ರೃಷ್ಟಚಯೋ ವರ್ಗಮೋಚಸ್ತಥಾಪರಃ। ಆವಾಹಪ್ರತಿವಾಹೌ ಚ ವಸುದೇವಾ ವರಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೪.

ಧರ್ಮಭೃತ್, ಶೃಷ್ಟಚಯ, ವರ್ಗಮೊಚ ಮತ್ತು ಇತರರು; ಆವಾಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾಹ, ಹಾಗೂ ವಸುದೇವ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆ.

ಅಕ್ರೂರಾದುಗ್ರಸೇನ್ಯಾನ್ತು ಸುತೌ ದ್ವೌ ಕುಲನನ್ದಿನೌ। ದೇವಶ್ಚಾನುಪದೇವಶ್ಚ ಜಜ್ಞಾತೇ ದೇವಸಂಮಿತೌ ।। ೩೪.

ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನಿಯಿಂದ ಕುಲಕ್ಕೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ದೇವ ಮತ್ತು ಅನುಪದೇವ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಚಿತ್ರಕಸ್ಯಾಭವನ್ ಪುತ್ರಾಃ ಪೃಥುರ್ವಿಪೃಥುರೇವ ಚ। ಅಶ್ವಗ್ರೀವೋಽಶ್ವಬಾಹುಶ್ಚ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಕಗವೇಷಣೌ ।। ೩೪.

ಚಿತ್ರಕನಿಗೆ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಪೃಥು, ವಿಪೃಥು, ಅಶ್ವಗ್ರೀವ, ಅಶ್ವಬಾಹು, ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಗವೇಷಣ ಎಂಬವರು.

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿರಶ್ವಶ್ಚ ಸುವರ್ಮಾ ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್ । ಅಭೂಮಿರ್ಬಹುಭೂಮಿಶ್ಚ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾಶ್ರವಣೇ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೪.

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಅಶ್ವ, ಸುವರ್ಮಾ, ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್, ಅಭೂಮಿ, ಬಹುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರಾದ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಾ ಜನಿಸಿದರು.

ಸತ್ಯಕಾತ್ ಕಾಶಿದುಹಿತಾ ಲೇಭೇ ಸಾ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್। ಕಕುದಂ ಭಜಮಾನಞ್ಚ ಶಮೀಕಬಲಬರ್ಹಿಷೌ ।। ೩೪.

ಕಾಶಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸತ್ಯಕೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಕಕುಡ, ಭಜಮಾನ, ಶಮಿಕ ಮತ್ತು ಬಲಬರ್ಹಿಷ.

ಕಕುದಸ್ಯ ಸುತೋ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೃಷ್ಟೇಸ್ತು ತನಯೋಽಭವತ್। ಕಪೋತರೋಮಾ ತಸ್ಯಾಥ ರೇವತೋಽಭವದಾತ್ಮಜಃ ।। ೩೪.

ಕಕುಡನ ಮಗನು ವೃಷ್ಠಿ, ಆ ವೃಷ್ಠಿಯ ಮಗನು ಕಪೋತರೋಮ, ಅವನ ಮಗನು ರೇವತ.

ತಸ್ಯಾಸೀತ್ತುಮ್ಬುರುಸಖಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಪುತ್ರೋಽಭವತ್ಕಿಲ। ಖ್ಯಾಯತೇ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ಸ ಚನ್ದನೋದಕದುನ್ದುಭಿಃ ।। ೩೪.

ಆ ರೇವತನಿಗೆ ತುಂಭುರುವಿನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಪಂಡಿತನೊಬ್ಬ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಚಂದನೋದಕದುಂದುಭಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚಾಭಿಜಿತಃ ಪುತ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಸ್ತು ಪುನರ್ವಸುಃ। ಅಶ್ವಮೇಧನ್ತು ಪುತ್ರಾರ್ಥೇ ಆಜಹಾರ ನರೋತ್ತಮಃ ।। ೩೪.

ಆತನಿಂದ ಅಭಿಜಿತ್ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಪುನರ್ವಸು. ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇಽತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಸದೋಮಧ್ಯಾತ್ಸಮುತ್ಥಿತಮ್। ತತಸ್ತು ವಿದ್ವಾನ್ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ದಾತಾ ಯಜ್ವಾ ಪುನರ್ವಸುಃ ।। ೩೪.

ಆ ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ದಾನಶೀಲ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಪ್ರಿಯ ಪುನರ್ವಸು ಉದಯಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ಪುತ್ರಮಿಥುನಂ ಬಾಹುಬಾಣಾಜಿತಃ ಕಿಲ। ಆಹುಕಶ್ಚಾಹುಕೀ ಚೈವ ಖ್ಯಾತೌ ಮತಿಮತಾಂವರೌ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೂ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಬಾಹುಬಾಣ ಮತ್ತು ಅಜಿತ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ, ಆಹುಕ ಮತ್ತು ಆಹುಕೀ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಇಮಾಂಶ್ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರತಿ ತಮಾಹುಕಮ್। ಸೋಪಾಸಙ್ಗಾನುಕರ್ಷಾಣಾಂ ಸಧ್ವಜಾನಾಂ ವರೂಥಿನಾಮ್ ।। ೩೪.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಆಹುಕನ ಕುರಿತು, ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ, ಧ್ವಜಗಳೂ, ಸೇನೆಗಳೂಳ್ಳವರ ಕುರಿತು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಥಾನಾಂ ಮೇಘಘೋಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶೈವ ತು। ನಾಸತ್ಯವಾದೀ ತ್ವಾಸೀತ್ತು ನಾಯಜ್ವಾ ನಾಸಹಸ್ರದಃ ।। ೩೪.

ಮೆಘದಂತೆ ಘೋಷವನ್ನಿಡುವ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರಥಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಕಂಜುಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾಶುಚಿರ್ನಾಪ್ಯಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ನಾವಿದ್ವಾನ್ನ ಕೃಶೋಽಭವತ್। ಆಹುಕಸ್ಯ ಧೃತಿಃ ಪುತ್ರ ಇತ್ಯೇವಮನು ಶುಶ್ರುಮಃ ।। ೩೪.

ಅವನು ಎಂದೂ ಅಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಹುಕನ ಮಗ ಧೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ವೇತೇನ ಪರಿಚಾರೇಣ ಕಿಶೋರಪ್ರತಿಮಾನ್ ಹಯಾನ್। ಅಶೀತಿಯುಕ್ತನಿಯುತಾನ್ಯಾಹುಕಪ್ರತಿಮೋಽವ್ರಜತ್ ।। ೩೪.

ಬಿಳಿ ಸೇವಕನೊಂದಿಗೆ, ಕರುಬಾಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದರೆ ಎಂಭತ್ತು ಜೋಡಿಗಳಿಂದ, ಆಹುಕನಂತೆ ಒಬ್ಬನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.

ಪೂರ್ವಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ನಾಗಾನಾಂ ಭೋಜಸ್ಯ ಪ್ರತಿರೇಜಿರೇ। ರೂಪ್ಯಕಾಞ್ಚನಕಕ್ಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯೇಕವಿಂಶತಿಃ ।। ೩೪.

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಬೋಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಜತ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ತಾವನ್ತ್ಯೇವ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಉತ್ತರಸ್ಯಾನ್ತಥಾ ದಿಶಿ। ಭೂಮಿಪಾಲಸ್ಯ ಭೋಜಸ್ಯ ಉತ್ತಿಷ್ಠೇತ್ ಕಿಙ್ಕಿಣೀ ಕಿಲ ।। ೩೪.

ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರಗಳು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದ್ದವು; ಭೂಮಿಪಾಲಕನಾದ ಬೋಜನ ಗಂಟುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆಹುಕಶ್ಚಾಹುಕಾನ್ಧಾಯ ಸ್ವಸಾರಂ ತ್ವಾಹುಕೀನ್ದದೌ। ಆಹುಕಾನ್ಧಸ್ಯ ದುಹಿತಾ ದ್ವೌ ಪುತ್ರೌ ಸಮ್ಬಭೂವತುಃ ।। ೩೪.

ಆಹುಕನು ತನ್ನ ತಂಗಿ ಆಹುಕಿಯನ್ನು ಆಹುಕಾಂಧನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಆಹುಕಾಂಧನ ಮಗಳು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ದೇವಕಶ್ಚೋಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ದೇವಗರ್ಭಸಮಾವುಭೌ । ದೇವಕಸ್ಯ ಸುತಾ ವೀರಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ತ್ರಿದಶೋಪಮಾಃ ।। ೩೪.

ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದೇವಕ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ದೇವಕನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಪುತ್ರಿಯರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.

ದೇವಾನಾಮಪಿ ದೇವಶ್ಚ ಸುದೇವೋ ದೇವರಞ್ಜಿತಾ। ತೇಷಾಂ ಸ್ವಸಾರಃ ಸಪ್ತಾಸನ್ ವಸುದೇವಾಯ ಸಂದದೌ ।। ೩೪.

ದೇವರಲ್ಲಿ ಸುಧೇವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವರ ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ವಸುದೇವನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ವೃಕದೇವೋಪದೇವಾ ಚ ತಥಾನ್ಯಾ ದೇವರಕ್ಷಿತಾ। ಶ್ರೀದೇವಾ ಶಾನ್ತಿದೇವಾ ಚ ಮಹಾದೇವಾ ತಥಾಪರಾ ।। ೩೪.

ವೃಕದೇವ, ಉಪದೇವ, ದೇವರಕ್ಷಿತಾ, ಶ್ರೀದೇವ, ಶಾಂತಿದೇವ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು.

ಸಪ್ತಮೀ ದೇವಕೀ ತಾಸಾಂ ಸುನಾಮಾ ಚಾರುದರ್ಶನಾ। ನವೋಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ಸುತಾಃ ಕಂಸಸ್ತೇಷಾನ್ತು ಪೂರ್ವಜಃ ।। ೩೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ದೇವಕಿ ಏಳನೇದು, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಳೂ ಸುಂದರಳೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಂಸನು ಹಿರಿಯನು.

ನ್ಯಗ್ರೋಧಶ್ಚ ಸುನಾಮಾ ಚ ಕದ್ವಶಂಕುಶ್ಚ ಭೂಮಯಃ। ಸೂತನೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಶ್ಚ ಯುದ್ಧತುಷ್ಟಃ ಸುಪುಷ್ಟಿಮಾನ್ ।। ೩೪.

ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ಸುನಾಮ, ಕದ್ವ, ಶಂಕು, ಭೂಮಯ, ಸೂತನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲ, ಯುದ್ಧತುಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಸುಪುಷ್ಟಿ ಎಂಬವರೇ ಆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದರು.

ತೇಷಾಂ ಸ್ವಸಾರಃ ಪಞ್ಚೈವ ಕರ್ಮಧರ್ಮವತೀ ತಥಾ। ಶತಾಙ್ಕ್ರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಾಪಾಲಾ ಚ ಕಙ್ವಾ ಚೈವ ವರಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೪.

ಅವರಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದರು: ಕರ್ಮಧರ್ಮವತಿ, ಶತಾಂಕ್ರು, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಾ, ಕಂಗ್ವಾ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರಾದಂಗನಾ.

ಉಗ್ರಸೇನೋ ಮಹಾಪತ್ಯೋ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಕುಕುರೋದ್ಭವಃ। ಕುಕುರಾಣಾಮಿಮಂ ವಂಶಂ ಧಾರಯನ್ನಮಿತೌಜಸಾಮ್। ಆತ್ಮನೋ ವಿಪುಲಂ ವಂಶಂ ಪ್ರಜಾವಾಂಶ್ಚ ಭವೇನ್ನರಃ ।। ೩೪.

ಉಗ್ರಸೇನು ಮಹಾಪ್ರಭು, ಕುಕುರು ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಂಶಜನು. ಈ ಕುಕುರು ವಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವನು, ತನ್ನ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಭಜಮಾನಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ರಥಿಮುಖ್ಯೋ ವಿದೂರಥಃ। ರಾಜ್ಯಾಧಿದೇವಃ ಶೂರಶ್ಚ ವಿದುರಶ್ಚ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೩೪.

ಭಜಮಾನನ ಮಗನು ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದೂರಥನು. ಅವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಧಿದೇವ, ಶೂರ ಮತ್ತು ವಿದುರ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಸ್ಯ ಶೂರಸ್ಯ ತು ಸುತಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಬಲವತ್ತರಾಃ । ವಾತಶ್ಚೈವ ನಿವಾತಶ್ಚ ಶೋಣಿತಃ ಶ್ವೇತವಾಹನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಶೂರನಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳಾದ ವಾತ, ನಿವಾತ, ಶೋಣಿತ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತವಾಹನರು ಜನಿಸಿದರು.