ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇಮಾಂ ಮಿಥ್ಯಾಭಿಶಸ್ತಿಂ ಯೋ ವಿಶುದ್ಧಾಮಪಿ ಚೋತ್ತಮಾಮ್ । ವೇದ ಮಿಥ್ಯಾಭಿ ಶಸ್ತಿಂ ಸ ನ ವ್ರಜೇಚ್ಚ ಕಥಞ್ಚನ ।। ೩೪.

ಯಾರು ಶುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಪವಾದವೊಂದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೂ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.

ಅನಿಮಿತ್ರಾಚ್ಛಿನಿರ್ಜಜ್ಞೇ ಕನಿಷ್ಠಾದ್ವೃಷ್ಣಿನನ್ದನಾತ್ ।। ೩೪.

ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಿಂದ ಅನಿಮಿತ್ರ ಎಂಬವನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸತ್ಯವಾಕ್ ಸತ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಃ ಸತ್ಯಕಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸಾತ್ಯಕಿರ್ಯುಯುಧಾನಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಭೂತಿಃ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವಂತನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಭರಿತನು ಎಂಬ qualities ಇರುವ ಸತ್ಯಕ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು; ಯುಯುಧಾನನ ಮಗನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಭೂತೇರ್ಯುಗನ್ಧರಃ ಪುತ್ರ ಇತಿ ಭೌತ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಜಜ್ಞಾತೇ ತನಯೌ ಪೃಶ್ನೇಃ ಶ್ವಫಲ್ಕಶ್ಚಿತ್ರಕಶ್ಚ ಯಃ ।। ೩೪.

ಭೂತಿಯ ಮಗನು ಯುಗಂಧರ; ಇವರನ್ನು ಭೌತ್ಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೃಶ್ನಿಗೆ ಶ್ವಫಲ್ಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಶ್ವಫಲ್ಕಸ್ತು ಮಹಾರಾಜೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಯತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ। ನಾಸ್ತಿ ವ್ಯಾಧಿಭಯಂ ತತ್ರ ನ ಚಾವೃಷ್ಟಿಭಯಂ ತಥಾ ।। ೩೪.

ಶ್ವಫಲ್ಕ ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಬರದ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಕದಾಚಿತ್ ಕಾಶಿರಾಜಸ್ಯ ವಿಭೋಸ್ತು ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಾಣಿ ವಿಷಯೇ ನಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.

ಒಂದು ವೇಳೆ, ಮಹಿಮೆಮಯ ಕಾಶಿರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಳೆಗಾಲದ ದೇವತೆ ಮಳೆಹಾಕಲಿಲ್ಲ.

ಸ ತತ್ರ ವಾಸಯಾಮಾಸ ಶ್ವಫಲ್ಕಂ ಪರಮಾರ್ಚಿತಮ್। ಶ್ವಫಲ್ಕಪರಿವಾಸೇನ ಪ್ರಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.

ಆಗ, ಆ ರಾಜನು ಶ್ವಫಲ್ಕನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದನು. ಶ್ವಫಲ್ಕನ ವಾಸದಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದ ದೇವತೆ ಮಳೆಹಾಕಿದನು.

ಶ್ವಫಲ್ಕಃ ಕಾಶಿರಾಜಸ್ಯ ಸುತಾಂ ಭಾರ್ಯಾಮನಿನ್ದಿತಾಮ್। ಗಾನ್ದಿನೀಂ ನಾಮ ಗಾಂ ಸಾ ಹಿ ದದೌ ವಿಪ್ರಾಯ ನಿತ್ಯಶಃ ।। ೩೪.

ಶ್ವಫಲ್ಕನು ಕಾಶಿರಾಜನ ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಗಾಂದಿನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಸಾ ಮಾತುರುದರಸ್ಥಾ ವೈ ಬಹುವರ್ಷ ಶತಾನ್ ಕಿಲ। ವಸತಿ ಸ್ಮ ನ ವೈ ಜಜ್ಞೇ ಸರ್ಭಸ್ಥಾನ್ತಾಂ ಪಿತಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೪.

ಆಕೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳು ಇದ್ದಳು, ಆದರೆ ಜನ್ಮ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಜಾಯಸ್ವ ಶೀಘ್ರಂ ಭದ್ರನ್ತೇ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚಾಪಿ ತಿಷ್ಠಸಿ। ಪ್ರೋವಾಚ ಚೈನಂ ಗರ್ಭ ಸ್ಥಾ ಸಾ ಕನ್ಯಾ ಗೌರ್ದಿನೇ ದಿನೇ ।। ೩೪.

'ಮಗಳು, ಬೇಗ ಜನ್ಮ ತಾಳು, ನೀನು ಏಕೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ?' ಎಂದು ತಂದೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಂದಿನಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಯದಿ ದತ್ತಾ ತದಾ ಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಯದಿ ಸ್ಯಾಮೀಹತಾಂ ಪಿತಃ। ತಥೇತ್ಯುವಾಚ ತಾಂ ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತಾ ಕಾಮಮಪೂಪುರತ್ ।। ೩೪.

'ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾನು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಬೇಕೆಂದರೆ, ತಂದೆ, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ,' ಎಂದಳು. ಅವಳ ತಂದೆ 'ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು.

ದಾತಾ ಯಜ್ವಾ ಚ ಶೂರಶ್ಚ ಶ್ರುತವಾನತಿಥಿಪ್ರಿಯಃ। ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಸ್ಮೃತೋಽಕ್ರೂರಃ ಶ್ವಫಲ್ಕೋ ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣಃ ।। ೩೪.

ದಾನಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಶೂರ, ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು—ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಅಕ್ರೂರ, ಶ್ವಫಲ್ಕ, ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು.

ಉಪಮಙ್ಗುಸ್ತಥಾ ಮಙ್ಗುರ್ಮೃದುರಶ್ಚಾರಿಮೇಜಯಃ। ಗಿರಿರಕ್ಷಸ್ತತಾ ಯಕ್ಷಃ ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವಾರಿಮರ್ದ್ದನಃ ।। ೩೪.

ಉಪಮಂಗು, ಮಂಗು, ಮೃದುರ, ಅರಿಮೇಜಯ, ಗಿರಿರಕ್ಷ, ಯಕ್ಷ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ವಾರಿಮರ್ಧನ.

ಧರ್ಮಭೃಚ್ಚ ಶ್ರೃಷ್ಟಚಯೋ ವರ್ಗಮೋಚಸ್ತಥಾಪರಃ। ಆವಾಹಪ್ರತಿವಾಹೌ ಚ ವಸುದೇವಾ ವರಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೪.

ಧರ್ಮಭೃತ್, ಶೃಷ್ಟಚಯ, ವರ್ಗಮೊಚ ಮತ್ತು ಇತರರು; ಆವಾಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾಹ, ಹಾಗೂ ವಸುದೇವ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆ.

ಅಕ್ರೂರಾದುಗ್ರಸೇನ್ಯಾನ್ತು ಸುತೌ ದ್ವೌ ಕುಲನನ್ದಿನೌ। ದೇವಶ್ಚಾನುಪದೇವಶ್ಚ ಜಜ್ಞಾತೇ ದೇವಸಂಮಿತೌ ।। ೩೪.

ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನಿಯಿಂದ ಕುಲಕ್ಕೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ದೇವ ಮತ್ತು ಅನುಪದೇವ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಚಿತ್ರಕಸ್ಯಾಭವನ್ ಪುತ್ರಾಃ ಪೃಥುರ್ವಿಪೃಥುರೇವ ಚ। ಅಶ್ವಗ್ರೀವೋಽಶ್ವಬಾಹುಶ್ಚ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಕಗವೇಷಣೌ ।। ೩೪.

ಚಿತ್ರಕನಿಗೆ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಪೃಥು, ವಿಪೃಥು, ಅಶ್ವಗ್ರೀವ, ಅಶ್ವಬಾಹು, ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಗವೇಷಣ ಎಂಬವರು.

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿರಶ್ವಶ್ಚ ಸುವರ್ಮಾ ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್ । ಅಭೂಮಿರ್ಬಹುಭೂಮಿಶ್ಚ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾಶ್ರವಣೇ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೪.

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಅಶ್ವ, ಸುವರ್ಮಾ, ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್, ಅಭೂಮಿ, ಬಹುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರಾದ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಾ ಜನಿಸಿದರು.

ಸತ್ಯಕಾತ್ ಕಾಶಿದುಹಿತಾ ಲೇಭೇ ಸಾ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್। ಕಕುದಂ ಭಜಮಾನಞ್ಚ ಶಮೀಕಬಲಬರ್ಹಿಷೌ ।। ೩೪.

ಕಾಶಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸತ್ಯಕೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಕಕುಡ, ಭಜಮಾನ, ಶಮಿಕ ಮತ್ತು ಬಲಬರ್ಹಿಷ.

ಕಕುದಸ್ಯ ಸುತೋ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೃಷ್ಟೇಸ್ತು ತನಯೋಽಭವತ್। ಕಪೋತರೋಮಾ ತಸ್ಯಾಥ ರೇವತೋಽಭವದಾತ್ಮಜಃ ।। ೩೪.

ಕಕುಡನ ಮಗನು ವೃಷ್ಠಿ, ಆ ವೃಷ್ಠಿಯ ಮಗನು ಕಪೋತರೋಮ, ಅವನ ಮಗನು ರೇವತ.

ತಸ್ಯಾಸೀತ್ತುಮ್ಬುರುಸಖಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಪುತ್ರೋಽಭವತ್ಕಿಲ। ಖ್ಯಾಯತೇ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ಸ ಚನ್ದನೋದಕದುನ್ದುಭಿಃ ।। ೩೪.

ಆ ರೇವತನಿಗೆ ತುಂಭುರುವಿನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಪಂಡಿತನೊಬ್ಬ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಚಂದನೋದಕದುಂದುಭಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚಾಭಿಜಿತಃ ಪುತ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಸ್ತು ಪುನರ್ವಸುಃ। ಅಶ್ವಮೇಧನ್ತು ಪುತ್ರಾರ್ಥೇ ಆಜಹಾರ ನರೋತ್ತಮಃ ।। ೩೪.

ಆತನಿಂದ ಅಭಿಜಿತ್ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಪುನರ್ವಸು. ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇಽತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಸದೋಮಧ್ಯಾತ್ಸಮುತ್ಥಿತಮ್। ತತಸ್ತು ವಿದ್ವಾನ್ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ದಾತಾ ಯಜ್ವಾ ಪುನರ್ವಸುಃ ।। ೩೪.

ಆ ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ದಾನಶೀಲ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಪ್ರಿಯ ಪುನರ್ವಸು ಉದಯಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ಪುತ್ರಮಿಥುನಂ ಬಾಹುಬಾಣಾಜಿತಃ ಕಿಲ। ಆಹುಕಶ್ಚಾಹುಕೀ ಚೈವ ಖ್ಯಾತೌ ಮತಿಮತಾಂವರೌ ।। ೩೪.

ಅವನಿಗೂ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಬಾಹುಬಾಣ ಮತ್ತು ಅಜಿತ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ, ಆಹುಕ ಮತ್ತು ಆಹುಕೀ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ಇಮಾಂಶ್ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರತಿ ತಮಾಹುಕಮ್। ಸೋಪಾಸಙ್ಗಾನುಕರ್ಷಾಣಾಂ ಸಧ್ವಜಾನಾಂ ವರೂಥಿನಾಮ್ ।। ೩೪.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಆಹುಕನ ಕುರಿತು, ಅನುಯಾಯಿಗಳೂ, ಧ್ವಜಗಳೂ, ಸೇನೆಗಳೂಳ್ಳವರ ಕುರಿತು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಥಾನಾಂ ಮೇಘಘೋಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶೈವ ತು। ನಾಸತ್ಯವಾದೀ ತ್ವಾಸೀತ್ತು ನಾಯಜ್ವಾ ನಾಸಹಸ್ರದಃ ।। ೩೪.

ಮೆಘದಂತೆ ಘೋಷವನ್ನಿಡುವ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರಥಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಕಂಜುಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾಶುಚಿರ್ನಾಪ್ಯಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ನಾವಿದ್ವಾನ್ನ ಕೃಶೋಽಭವತ್। ಆಹುಕಸ್ಯ ಧೃತಿಃ ಪುತ್ರ ಇತ್ಯೇವಮನು ಶುಶ್ರುಮಃ ।। ೩೪.

ಅವನು ಎಂದೂ ಅಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಹುಕನ ಮಗ ಧೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ವೇತೇನ ಪರಿಚಾರೇಣ ಕಿಶೋರಪ್ರತಿಮಾನ್ ಹಯಾನ್। ಅಶೀತಿಯುಕ್ತನಿಯುತಾನ್ಯಾಹುಕಪ್ರತಿಮೋಽವ್ರಜತ್ ।। ೩೪.

ಬಿಳಿ ಸೇವಕನೊಂದಿಗೆ, ಕರುಬಾಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದರೆ ಎಂಭತ್ತು ಜೋಡಿಗಳಿಂದ, ಆಹುಕನಂತೆ ಒಬ್ಬನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.

ಪೂರ್ವಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ನಾಗಾನಾಂ ಭೋಜಸ್ಯ ಪ್ರತಿರೇಜಿರೇ। ರೂಪ್ಯಕಾಞ್ಚನಕಕ್ಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯೇಕವಿಂಶತಿಃ ।। ೩೪.

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಬೋಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಜತ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ತಾವನ್ತ್ಯೇವ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಉತ್ತರಸ್ಯಾನ್ತಥಾ ದಿಶಿ। ಭೂಮಿಪಾಲಸ್ಯ ಭೋಜಸ್ಯ ಉತ್ತಿಷ್ಠೇತ್ ಕಿಙ್ಕಿಣೀ ಕಿಲ ।। ೩೪.

ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರಗಳು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದ್ದವು; ಭೂಮಿಪಾಲಕನಾದ ಬೋಜನ ಗಂಟುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.