ಜಜ್ಞಾತೇಽನ್ಧಕಮುಖ್ಯಸ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನೋ ಬನ್ಧುಮಾಂಶ್ಚ ತೌ। ವಧಾರ್ಥಂ ಭಙ್ಗಕಾರಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣೋ ನ ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಭವೇತ್ ।। ೩೪.
ಅಂಧಕರ ಮುಖ್ಯನಿಗೆ ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಬಂಧುಮಂತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಂಗಕಾರನ ವಧೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತೋಷಪಡುವದಿಲ್ಲ.
ಜ್ಞಾತಿ ಭೇದಭಯಾದ್ಭೀತಃ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತವಾಂಸ್ತಥಾ। ಅಪಯಾತೇ ತಥಾಕ್ರೂರೇ ನಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.
ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಕ್ರೂರನು ಹೋದಾಗ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಹತಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮಭವತ್ತದ್ವಘೋದ್ಯತಮ್। ತತಃ ಪ್ರಸಾದಯಾಮಾಸುರಕ್ರೂರಂ ಕುಕುರಾನ್ಧಕಾಃ ।। ೩೪.
ಮಳೆ ಬಾರದ ಕಾರಣ ಆ ದೇಶ ನಾಶವಾಯಿತು, ದುಃಖವು ಆವರಿಸಿತು. ಆಗ ಕುಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಪುನರ್ದ್ವಾರವತೀಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತದಾ ದಾನಪತೌ ತಥಾ। ಪ್ರವವರ್ಷ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಕುಕ್ಷೌ ಜಲನಿಧೇಸ್ತತಃ ।। ೩೪.
ಮರುಕಳಿಯ ದಾನಧಿಪತಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನು ಸಮುದ್ರದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
ಕನ್ಯಾಞ್ಚ ವಾಸುದೇವಾಯ ಸ್ವಸಾರಂ ಶೀಲಸಮ್ಮತಾಮ್। ಅಕ್ರೂರಃ ಪ್ರದದೌ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಯದುಪುಙ್ಗವಃ ।। ೩೪.
ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಕ್ರೂರನು, ತನ್ನ ಸದ್ಗುಣಗಳಿರುವ ತಂಗಿಯನ್ನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ.
ಅತ ವಿಜ್ಞಾಯ ಯೋಗೇನ ಕೃಷ್ಣೋ ಬಭ್ರುಗತಂ ಮಣಿಮ್। ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ತದಾ ಪ್ರಾಹ ತಮಕ್ರೂರಂ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೩೪.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೋಗದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಆ ರತ್ನ ಬಭ್ರುವಿಗೆ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಯಚ್ಚ ರತ್ನಂ ಮಣಿವರಂ ತವ ಹಸ್ತಗತಂ ಪ್ರಭೋ। ತತ್ಪ್ರಯಚ್ಛಸ್ವ ಮಾನಾರ್ಹ ವಿಮತಿಞ್ಚಾತ್ರ ಮಾ ಕೃಥಾಃ ।। ೩೪.
ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ನೀನು ಕೊಡು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇಸರವನ್ನೂ, ಸಂಶಯವನ್ನೂ ಇಡಬೇಡ.
ಷಷ್ಟಿವರ್ಷಗತೇ ಕಾಲೇ ಯದ್ರೋಷೋಽಭೂತ್ತದಾ ಮಮ। ಸುಸಂರೂಢಃ ಸಕೃತ್ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತತ್ಕಾಲಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸ ಮಹಾನ್ ।। ೩೪.
ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ನನಗೆ ಉಂಟಾದ ಆ ಕೋಪವು, ಆಗಲೇ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಬಹಳ ಗಾಢವಾಗಿದೆ.
ತತಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ವಚನಾತ್ ಸರ್ವ್ವಸಾತ್ವತಸಂಸದಿ। ಪ್ರದದೌ ತಂ ಮಣಿಂ ಬಭ್ರುರಕ್ಲೇಶೇನ ಮಹಾಮತಿಃ ।। ೩೪.
ಆಗ ಕೃಷ್ಣನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾತ್ವತರು ಸೇರಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಳವಳವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ತತ ಆರ್ಜ್ಜವಸಂಪ್ರಾಪ್ತಬಭ್ರುಹಸ್ತಾದರಿನ್ದಮಃ। ದದೌ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸಾ ತಂ ಮಣಿಂ ಬಭ್ರವೇ ಪುನಃ ।। ೩೪.
ನಂತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು, ಬಭ್ರುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಬಭ್ರುವಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.
ಸ ಕೃಷ್ಣಹಸ್ತಾತ್ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಣಿರತ್ನಂ ಸ್ಯಮನ್ತಕಮ್। ಆಬದ್ಧ್ಯ ಗಾನ್ದಿನೀಪುತ್ರೋ ವಿರರಾಜಾಂಶುಮಾನಿವ ।। ೩೪.
ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಯಾಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಗಾಂದಿನಿಯ ಮಗನು, ಅದನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಇಮಾಂ ಮಿಥ್ಯಾಭಿಶಸ್ತಿಂ ಯೋ ವಿಶುದ್ಧಾಮಪಿ ಚೋತ್ತಮಾಮ್ । ವೇದ ಮಿಥ್ಯಾಭಿ ಶಸ್ತಿಂ ಸ ನ ವ್ರಜೇಚ್ಚ ಕಥಞ್ಚನ ।। ೩೪.
ಯಾರು ಶುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಪವಾದವೊಂದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೂ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.
ಅನಿಮಿತ್ರಾಚ್ಛಿನಿರ್ಜಜ್ಞೇ ಕನಿಷ್ಠಾದ್ವೃಷ್ಣಿನನ್ದನಾತ್ ।। ೩೪.
ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಿಂದ ಅನಿಮಿತ್ರ ಎಂಬವನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಸತ್ಯವಾಕ್ ಸತ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಃ ಸತ್ಯಕಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸಾತ್ಯಕಿರ್ಯುಯುಧಾನಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಭೂತಿಃ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೩೪.
ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವಂತನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಭರಿತನು ಎಂಬ qualities ಇರುವ ಸತ್ಯಕ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು; ಯುಯುಧಾನನ ಮಗನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಭೂತೇರ್ಯುಗನ್ಧರಃ ಪುತ್ರ ಇತಿ ಭೌತ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಜಜ್ಞಾತೇ ತನಯೌ ಪೃಶ್ನೇಃ ಶ್ವಫಲ್ಕಶ್ಚಿತ್ರಕಶ್ಚ ಯಃ ।। ೩೪.
ಭೂತಿಯ ಮಗನು ಯುಗಂಧರ; ಇವರನ್ನು ಭೌತ್ಯರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೃಶ್ನಿಗೆ ಶ್ವಫಲ್ಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಶ್ವಫಲ್ಕಸ್ತು ಮಹಾರಾಜೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಯತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ। ನಾಸ್ತಿ ವ್ಯಾಧಿಭಯಂ ತತ್ರ ನ ಚಾವೃಷ್ಟಿಭಯಂ ತಥಾ ।। ೩೪.
ಶ್ವಫಲ್ಕ ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಬರದ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಕದಾಚಿತ್ ಕಾಶಿರಾಜಸ್ಯ ವಿಭೋಸ್ತು ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಾಣಿ ವಿಷಯೇ ನಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.
ಒಂದು ವೇಳೆ, ಮಹಿಮೆಮಯ ಕಾಶಿರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಳೆಗಾಲದ ದೇವತೆ ಮಳೆಹಾಕಲಿಲ್ಲ.
ಸ ತತ್ರ ವಾಸಯಾಮಾಸ ಶ್ವಫಲ್ಕಂ ಪರಮಾರ್ಚಿತಮ್। ಶ್ವಫಲ್ಕಪರಿವಾಸೇನ ಪ್ರಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.
ಆಗ, ಆ ರಾಜನು ಶ್ವಫಲ್ಕನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದನು. ಶ್ವಫಲ್ಕನ ವಾಸದಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದ ದೇವತೆ ಮಳೆಹಾಕಿದನು.
ಶ್ವಫಲ್ಕಃ ಕಾಶಿರಾಜಸ್ಯ ಸುತಾಂ ಭಾರ್ಯಾಮನಿನ್ದಿತಾಮ್। ಗಾನ್ದಿನೀಂ ನಾಮ ಗಾಂ ಸಾ ಹಿ ದದೌ ವಿಪ್ರಾಯ ನಿತ್ಯಶಃ ।। ೩೪.
ಶ್ವಫಲ್ಕನು ಕಾಶಿರಾಜನ ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಗಾಂದಿನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸಾ ಮಾತುರುದರಸ್ಥಾ ವೈ ಬಹುವರ್ಷ ಶತಾನ್ ಕಿಲ। ವಸತಿ ಸ್ಮ ನ ವೈ ಜಜ್ಞೇ ಸರ್ಭಸ್ಥಾನ್ತಾಂ ಪಿತಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೪.
ಆಕೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳು ಇದ್ದಳು, ಆದರೆ ಜನ್ಮ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಜಾಯಸ್ವ ಶೀಘ್ರಂ ಭದ್ರನ್ತೇ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚಾಪಿ ತಿಷ್ಠಸಿ। ಪ್ರೋವಾಚ ಚೈನಂ ಗರ್ಭ ಸ್ಥಾ ಸಾ ಕನ್ಯಾ ಗೌರ್ದಿನೇ ದಿನೇ ।। ೩೪.
'ಮಗಳು, ಬೇಗ ಜನ್ಮ ತಾಳು, ನೀನು ಏಕೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ?' ಎಂದು ತಂದೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಂದಿನಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಯದಿ ದತ್ತಾ ತದಾ ಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಯದಿ ಸ್ಯಾಮೀಹತಾಂ ಪಿತಃ। ತಥೇತ್ಯುವಾಚ ತಾಂ ತಸ್ಯಾಃ ಪಿತಾ ಕಾಮಮಪೂಪುರತ್ ।। ೩೪.
'ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾನು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಬೇಕೆಂದರೆ, ತಂದೆ, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ,' ಎಂದಳು. ಅವಳ ತಂದೆ 'ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು.
ದಾತಾ ಯಜ್ವಾ ಚ ಶೂರಶ್ಚ ಶ್ರುತವಾನತಿಥಿಪ್ರಿಯಃ। ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಸ್ಮೃತೋಽಕ್ರೂರಃ ಶ್ವಫಲ್ಕೋ ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣಃ ।। ೩೪.
ದಾನಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಶೂರ, ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು—ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಅಕ್ರೂರ, ಶ್ವಫಲ್ಕ, ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು.
ಉಪಮಙ್ಗುಸ್ತಥಾ ಮಙ್ಗುರ್ಮೃದುರಶ್ಚಾರಿಮೇಜಯಃ। ಗಿರಿರಕ್ಷಸ್ತತಾ ಯಕ್ಷಃ ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವಾರಿಮರ್ದ್ದನಃ ।। ೩೪.
ಉಪಮಂಗು, ಮಂಗು, ಮೃದುರ, ಅರಿಮೇಜಯ, ಗಿರಿರಕ್ಷ, ಯಕ್ಷ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ವಾರಿಮರ್ಧನ.
ಧರ್ಮಭೃಚ್ಚ ಶ್ರೃಷ್ಟಚಯೋ ವರ್ಗಮೋಚಸ್ತಥಾಪರಃ। ಆವಾಹಪ್ರತಿವಾಹೌ ಚ ವಸುದೇವಾ ವರಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೪.
ಧರ್ಮಭೃತ್, ಶೃಷ್ಟಚಯ, ವರ್ಗಮೊಚ ಮತ್ತು ಇತರರು; ಆವಾಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾಹ, ಹಾಗೂ ವಸುದೇವ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆ.
ಅಕ್ರೂರಾದುಗ್ರಸೇನ್ಯಾನ್ತು ಸುತೌ ದ್ವೌ ಕುಲನನ್ದಿನೌ। ದೇವಶ್ಚಾನುಪದೇವಶ್ಚ ಜಜ್ಞಾತೇ ದೇವಸಂಮಿತೌ ।। ೩೪.
ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನಿಯಿಂದ ಕುಲಕ್ಕೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ದೇವ ಮತ್ತು ಅನುಪದೇವ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಚಿತ್ರಕಸ್ಯಾಭವನ್ ಪುತ್ರಾಃ ಪೃಥುರ್ವಿಪೃಥುರೇವ ಚ। ಅಶ್ವಗ್ರೀವೋಽಶ್ವಬಾಹುಶ್ಚ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಕಗವೇಷಣೌ ।। ೩೪.
ಚಿತ್ರಕನಿಗೆ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಪೃಥು, ವಿಪೃಥು, ಅಶ್ವಗ್ರೀವ, ಅಶ್ವಬಾಹು, ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಗವೇಷಣ ಎಂಬವರು.
ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿರಶ್ವಶ್ಚ ಸುವರ್ಮಾ ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್ । ಅಭೂಮಿರ್ಬಹುಭೂಮಿಶ್ಚ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾಶ್ರವಣೇ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೪.
ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಅಶ್ವ, ಸುವರ್ಮಾ, ವರ್ಮಚರ್ಮಭೃತ್, ಅಭೂಮಿ, ಬಹುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರಾದ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಾ ಜನಿಸಿದರು.
ಸತ್ಯಕಾತ್ ಕಾಶಿದುಹಿತಾ ಲೇಭೇ ಸಾ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್। ಕಕುದಂ ಭಜಮಾನಞ್ಚ ಶಮೀಕಬಲಬರ್ಹಿಷೌ ।। ೩೪.
ಕಾಶಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸತ್ಯಕೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಕಕುಡ, ಭಜಮಾನ, ಶಮಿಕ ಮತ್ತು ಬಲಬರ್ಹಿಷ.
ಕಕುದಸ್ಯ ಸುತೋ ವೃಷ್ಟಿರ್ವೃಷ್ಟೇಸ್ತು ತನಯೋಽಭವತ್। ಕಪೋತರೋಮಾ ತಸ್ಯಾಥ ರೇವತೋಽಭವದಾತ್ಮಜಃ ।। ೩೪.
ಕಕುಡನ ಮಗನು ವೃಷ್ಠಿ, ಆ ವೃಷ್ಠಿಯ ಮಗನು ಕಪೋತರೋಮ, ಅವನ ಮಗನು ರೇವತ.