ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅನಷ್ಟಾಶ್ವಾವರೋಹನ್ತು ಕೃತ್ವಾ ಭೋಜಜನಾರ್ದನೌ। ಶಕ್ತೋಽಪಿ ಸಾಧ್ಯಾದ್ವಾರ್ದ್ಧಕ್ಯಾನ್ನಾಕ್ರೂರೋಽಭ್ಯುಪಪದ್ಯತ ।। ೩೪.

ಭೋಜ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರು ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕುದುರೆಗಳು ಹಾನಿಯಾಗದೆ ಉಳಿದರೂ, ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಕ್ರೂರನು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅಪಯಾನೇ ತತೋ ಬುದ್ಧಿಂ ಭೂಯಶ್ಚಕ್ರೇ ಭಯಾನ್ವಿತಃ। ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತಂ ಸಾಗ್ರಂ ಯಯಾ ಚ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ।। ೩೪.

ಆಮೇಲೆ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು.

ವಿಜ್ಞಾತಹೃದಯಾ ನಾಮ ಶತಯೋಜನಗಾಮಿನೀ। ಭೋಜಸ್ಯ ವಢವಾದಿತ್ಯೋ ಯಯಾ ಕೃಷ್ಣಮಯೋಧಯತ್ ।। ೩೪.

ವಿಜ್ಞಾತಹೃದಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ನೂರು ಯೋಜನ ಓಡಬಲ್ಲ ಭೋಜನ ಕುದುರೆ, ಅದನ್ನೇ ಅವನು ಕೃಷ್ಣನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಬಳಸಿದನು.

ಪ್ರವೃದ್ಧವೇಗಾ ವಡವಾ ತ್ವಧ್ವನಾಂ ಶತಯೋಜನಮ್। ದೃಷ್ಟಾ ರಥಗತಿಸ್ತಸ್ಯ ಶತಧನ್ವಾನಮರ್ದ್ದಯತ್ ।। ೩೪.

ಆ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರ ಓಡಿದರೂ, ರಥದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಶತಧನ್ವನು ಆಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ದಣಿದನು.

ತತಸ್ತಸ್ಯ ಹಯಾಸ್ತೇ ತು ಶ್ರಮಾತ್ ಖೇದಾಚ್ಚ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ। ಖಮುತ್ಪೇತೂ ರಥಪ್ರಾಣಾಃ ಕೃಷ್ಣೋ ರಾಮಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೩೪.

ಆಗ, ದ್ವಿಜರೆ, ಆ ಕುದುರೆಗಳು ದಣಿವು ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ರಥದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟವು; ಕೃಷ್ಣನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ತಿಷ್ಠಸ್ವೇಹ ಮಹಾಬಾಹೋ ದೃಷ್ಟದೋಷಾ ಮಯಾ ಹಯಾಃ। ಪದ್ಯ್ಭಾಂ ಗತ್ವಾ ಹರಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಣಿರತ್ನಂ ಸ್ಯಮನ್ತಕಮ್ ।। ೩೪.

ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೋ; ಕುದುರೆಗಳು ದಣಿದಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಸ್ಯಾಮಂತಕ ರತ್ನವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರ್ತೇನೆ.

ಪದ್ಭ್ಯಾಮೇವ ತತೋ ಗತ್ವಾ ಶತಧನ್ವಾನಮಚ್ಯುತಃ। ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿಂ ತಂ ವೈ ಜಘಾನ ಪರಮಾಸ್ತ್ರವಿತ್ ।। ೩೪.

ಅನಂತರ, ಅಚ್ಯುತನು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿಯಾದ ಶತಧನ್ವನನ್ನು, ಪರಮಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದವನನ್ನು ಕೊಂದನು.

ಸ್ಯಮನ್ತಕಂ ನ ಚಾಪಶ್ಯದ್ಧತ್ವಾ ಭೋಜಂ ಮಹಾಬಲಮ್। ನಿವೃತ್ತಂ ಚಾಬ್ರವೀತ್ ಕೃಷ್ಣಂ ರತ್ನಂ ದೇಹೀತಿ ಲಾಙ್ಗಲೀ ।। ೩೪.

ಆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭೋಜನನ್ನು ಕೊಂದರೂ, ಸ್ಯಾಮಂತಕ ರತ್ನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಹಳಗಾಲಿಗನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ 'ರತ್ನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ನಾಸ್ತೀತಿ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚೋವಾಚ ತತೋ ರಾಮೋ ರುಷಾನ್ವಿತಃ। ಧಿಕ್ಛಬ್ದಮಸಕೃತ್ ಪೂರ್ವ್ವಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಜನಾರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೩೪.

'ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ರಾಮನು ಕೋಪದಿಂದ, ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಪಮಾನದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಭ್ರಾತೃತ್ವಾನ್ಮರ್ಷಯಾಮ್ಯೇಷ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇಽಸ್ತು ವ್ರಜಾಮ್ಯಹಮ್। ಕೃತ್ಯಂ ನ ಮೇ ದ್ರಾರಕಯಾ ನ ತ್ವಯಾ ನ ಚ ವೃಷ್ಣಿಭಿಃ ।। ೩೪.

ಸಹೋದರತ್ವದಿಂದ ನಾನು ಈದು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ನಾನು ಈಗ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಮೇಲೂ, ನಿನ್ನ ಮೇಲೂ, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ನನಗೆ ಯಾವ ದ್ವೇಷವೂ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರವಿವೇಶ ತತೋ ರಾಮೋ ಮಿಥಿಲಾಮರಿಮರ್ದ್ದನಃ। ಸರ್ವ್ವಕಾಮೈರುಪಹೃತೈರ್ಮೈಥಿಲೇನೈವ ಪೂಜಿತಃ ।। ೩೪.

ಅನಂತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ರಾಮನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಬಭ್ರುರ್ಮತಿಮತಾಂವರಃ। ನಾನಾರೂಪಾನ್ ಕ್ರತೂನ್ ಸರ್ವ್ವಾನಾಜಹಾರ ನಿರರ್ಗಲಾನ್ ।। ೩೪.

ಅದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪದ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ದೀಕ್ಷಾಮಯಂ ಸಕವಚಂ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಪ್ರವಿವೇಶ ಹ। ಸ್ಯಮನ್ತಕಕೃತೇ ರಾಜಾ ಗಾಧಿಪುತ್ರೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೩೪.

ಗಾಧಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು, ಸ್ಯಾಮಂತಕ ರತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಅರ್ಥಾನ್ ರತ್ನಾನಿ ಚಾಗ್ರ್ಯಾಣಿ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ । ಷಷ್ಟಿವರ್ಷಗತೇ ಕಾಲೇ ಯಜ್ಞೇಷು ವಿನ್ಯಯೋಜಯತ್ ।। ೩೪.

ಅವನು ಐಶ್ವರ್ಯ, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

ಅಕ್ರೂರಯಜ್ಞ ಇತ್ಯೇತೇ ಖ್ಯಾತಾಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಬಹ್ವನ್ನದಕ್ಷಿಣಾಃ ಸರ್ವ್ವೇ ಸರ್ವ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಯಿನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು 'ಅಕ್ರೂರಯಜ್ಞ' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ ಬಹಳವಾಗಿತ್ತು, ಎಲ್ಲರ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರೈಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಅಥ ದುರ್ಯ್ಯೋಧನೋ ರಾಜಾ ಗತ್ವಾಽಥ ಮಿಥಿಲಾಂ ಪ್ರಭುಃ। ಗದಾಶಿಕ್ಷಾಂ ತತೋ ದಿವ್ಯಾಂ ಬಲಭದ್ರಾದವಾಪ್ತವಾನ್ ।। ೩೪.

ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜ ದುರ್ವೋಧನನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬಲಭದ್ರನಿಂದ ದಿವ್ಯವಾದ ಗದಾ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತನು.

ಪ್ರಸಾದ್ಯ ತು ತತೋ ವಿಪ್ರಾ ವೃಷ್ಣ್ಯನ್ಧಕಮಹಾರಥೈಃ। ಆನೀತೋ ದ್ವಾರಕಾಮೇವ ಕೃಷ್ಣೇನ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।। ೩೪.

ನಂತರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣ್ಯಂಧಕ ಮಹಾರಥರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ಅಕ್ರೂರಮನ್ಧಕೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಮುಪಾಯಾತ್ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ। ಯುದ್ಧೇ ಹತ್ವಾ ತು ಶತ್ರುಗ್ನಂ ಸಹ ಬನ್ಧುಮತಾ ಬಲೀ ।। ೩೪.

ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾನ್ಯ ಪುರುಷನು ಬಂದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನು ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಬಂಧುಮಂತನೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದನು.

ಶ್ವಫಲ್ಕತನಯಾಯಾನ್ತು ನರಾಯಾಂ ನರಸತ್ತಮೌ। ಭಙ್ಗಕಾರಸ್ಯ ತನಯೋ ವಿಶ್ರುತೌ ಸುಮಹಾಬಲೌ ।। ೩೪.

ಶ್ವಫಲ್ಕನ ಮಗನಿಗೆ, ಭಂಗಕಾರನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ನರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಜಜ್ಞಾತೇಽನ್ಧಕಮುಖ್ಯಸ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನೋ ಬನ್ಧುಮಾಂಶ್ಚ ತೌ। ವಧಾರ್ಥಂ ಭಙ್ಗಕಾರಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣೋ ನ ಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ಭವೇತ್ ।। ೩೪.

ಅಂಧಕರ ಮುಖ್ಯನಿಗೆ ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಬಂಧುಮಂತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಂಗಕಾರನ ವಧೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತೋಷಪಡುವದಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾತಿ ಭೇದಭಯಾದ್ಭೀತಃ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತವಾಂಸ್ತಥಾ। ಅಪಯಾತೇ ತಥಾಕ್ರೂರೇ ನಾವರ್ಷತ್ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೩೪.

ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಕ್ರೂರನು ಹೋದಾಗ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಅನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಹತಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮಭವತ್ತದ್ವಘೋದ್ಯತಮ್। ತತಃ ಪ್ರಸಾದಯಾಮಾಸುರಕ್ರೂರಂ ಕುಕುರಾನ್ಧಕಾಃ ।। ೩೪.

ಮಳೆ ಬಾರದ ಕಾರಣ ಆ ದೇಶ ನಾಶವಾಯಿತು, ದುಃಖವು ಆವರಿಸಿತು. ಆಗ ಕುಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಪುನರ್ದ್ವಾರವತೀಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತದಾ ದಾನಪತೌ ತಥಾ। ಪ್ರವವರ್ಷ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಕುಕ್ಷೌ ಜಲನಿಧೇಸ್ತತಃ ।। ೩೪.

ಮರುಕಳಿಯ ದಾನಧಿಪತಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನು ಸಮುದ್ರದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.

ಕನ್ಯಾಞ್ಚ ವಾಸುದೇವಾಯ ಸ್ವಸಾರಂ ಶೀಲಸಮ್ಮತಾಮ್। ಅಕ್ರೂರಃ ಪ್ರದದೌ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಯದುಪುಙ್ಗವಃ ।। ೩೪.

ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಕ್ರೂರನು, ತನ್ನ ಸದ್ಗುಣಗಳಿರುವ ತಂಗಿಯನ್ನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ.

ಅತ ವಿಜ್ಞಾಯ ಯೋಗೇನ ಕೃಷ್ಣೋ ಬಭ್ರುಗತಂ ಮಣಿಮ್। ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ತದಾ ಪ್ರಾಹ ತಮಕ್ರೂರಂ ಜನಾರ್ದನಃ ।। ೩೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೋಗದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಆ ರತ್ನ ಬಭ್ರುವಿಗೆ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಯಚ್ಚ ರತ್ನಂ ಮಣಿವರಂ ತವ ಹಸ್ತಗತಂ ಪ್ರಭೋ। ತತ್ಪ್ರಯಚ್ಛಸ್ವ ಮಾನಾರ್ಹ ವಿಮತಿಞ್ಚಾತ್ರ ಮಾ ಕೃಥಾಃ ।। ೩೪.

ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ನೀನು ಕೊಡು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇಸರವನ್ನೂ, ಸಂಶಯವನ್ನೂ ಇಡಬೇಡ.

ಷಷ್ಟಿವರ್ಷಗತೇ ಕಾಲೇ ಯದ್ರೋಷೋಽಭೂತ್ತದಾ ಮಮ। ಸುಸಂರೂಢಃ ಸಕೃತ್ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತತ್ಕಾಲಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸ ಮಹಾನ್ ।। ೩೪.

ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ನನಗೆ ಉಂಟಾದ ಆ ಕೋಪವು, ಆಗಲೇ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಬಹಳ ಗಾಢವಾಗಿದೆ.

ತತಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ವಚನಾತ್ ಸರ್ವ್ವಸಾತ್ವತಸಂಸದಿ। ಪ್ರದದೌ ತಂ ಮಣಿಂ ಬಭ್ರುರಕ್ಲೇಶೇನ ಮಹಾಮತಿಃ ।। ೩೪.

ಆಗ ಕೃಷ್ಣನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾತ್ವತರು ಸೇರಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಳವಳವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ತತ ಆರ್ಜ್ಜವಸಂಪ್ರಾಪ್ತಬಭ್ರುಹಸ್ತಾದರಿನ್ದಮಃ। ದದೌ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸಾ ತಂ ಮಣಿಂ ಬಭ್ರವೇ ಪುನಃ ।। ೩೪.

ನಂತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು, ಬಭ್ರುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಬಭ್ರುವಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.