ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶುಕ್ರೇ ಹುತೇಽಥ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಜ್ವಲನ್ತೋ ವಪುಷಾ ಯುಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತ ವೈ ಪ್ರಸವೈರ್ಗುಣೈಃ ।। ೪.

ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಅವರು ದೀಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ರೂಪದಿಂದ, ಏಳು ವಿಧದ ಸೃಜನಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು.

ಹುತೇ ಚಾಗ್ನೌ ಸಕೃಚ್ಛುಕ್ರೇ ಜ್ವಾಲಾಯಾ ನಿಃಸೃತಃ ಕವಿಃ। ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಸ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜ್ವಾಲಾಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿನಿಃಸೃತಮ್। ಭೃಗುಸ್ತ್ವಮಿತಿ ಹೋವಾಚ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ವೈ ಭೃಗುಃ ।। ೪.

ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಕವಿ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿ ಹೊರಬಂದನು. ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಆ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದವನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ನೀನು ಭೃಗು' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಭೃಗು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದನು.

ಮಹಾದೇವಸ್ತಥೋದ್ಭೂತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್। ಮಮೈಷ ಪುತ್ರಕಾಮಸ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ತ್ವಯಂ ಪ್ರಭೋ। ವಿಜಜ್ಞೇಽಥ ಭೃಗುರ್ದ್ದೇವೋ ಮಮ ಪುತ್ರೋ ಭವತ್ವಯಮ್ ।। ೪.

ಮಹಾದೇವನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, 'ನನ್ನ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದೆ. ಈ ಭೃಗು ನನ್ನ ಮಗನಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತಥೋತಿ ಸಮನುಜ್ಞಾತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ। ಪುತ್ರತ್ವೇ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಮಹಾದೇವಸ್ತಥಾ ಭೃಗುಮ್। ವಾರುಣಾ ಭೃಗವಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತದಪತ್ಯಞ್ಚ ಸ ಪ್ರಭುಃ ।। ೪.

ಸ್ವಯಂಭುವನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮಹಾದೇವನು ಭೃಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಅವನು ವಾರುಣನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ ಭೃಗು ವಾರುಣನ ಮಗನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ತತಃ ಶುಕ್ರಮಙ್ಗಾರೇಷ್ವಪತತ್ಪ್ರಭುಃ। ಅಙ್ಗಾರೇಷ್ವಙ್ಗಿರೋಽಙ್ಗಾನಿ ಸಂಹಿತಾನಿ ತತೋಽಙ್ಗಿರಾಃ ।। ೪.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಎರಡನೇ ಬೀಜವು ಕೆಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಆ ಕೆಂಡಗಳಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಅಂಘಿರಸ್ಸು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸಮ್ಭೂತಿಂ ತಸ್ಯ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಹ್ನಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮಬ್ರವೀತ್। ರೇತೋಧಾಸ್ತುಭ್ಯಮೇವಾಹಂ ದ್ವಿತೀಯೋಽಯಂ ಮಮಾಸ್ತ್ವಿತಿ ।। ೪.

ಅವನ ಹುಟ್ಟನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಗ್ನಿದೇವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, 'ನಾನು ಈ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಎರಡನೇವನು ನನ್ನವನು ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಏವಮಸ್ತ್ವಿತಿ ಸೋಽಪ್ಯುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸದಸಸ್ಪತಿಃ। ತಸ್ಮಾದಙ್ಗಿರಸಶ್ಚಾಪಿ ಆಗ್ನೇಯಾ ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ।। ೪.

ಬ್ರಹ್ಮನು, ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷನು, 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಘಿರಸ್ಸು ಅಗ್ನಿಯ ಮಗನೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಷಟ್‌ಕೃತ್ಯಸ್ತು ಪುನಃ ಶುಕ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಕಾರಿಣಾ। ಹುತೇ ಸಮಭವಂಸ್ತತ್ರ ಷಡ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೪.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನಾಗಿ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಆರು ಬಾರಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಬ್ರಹ್ಮರು ಹುಟ್ಟಿದರು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮರೀಚಿಃ ಪ್ರಥಮಸ್ತತ್ರ ಮರೀಚಿಭ್ಯಃ ಸಮುತ್ಥಿತಃ। ಕ್ರತೌ ತಸ್ಮಿನ್ ಸುತೋ ಜಜ್ಞೇ ಯತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ವೈ ಕ್ರತುಃ ।। ೪.

ಆರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಮರೀಚಿ. ಮರೀಚಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅದರಿಂದ ಅವನು ಕ್ರತು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಅಹಂ ತೃತೀಯ ಇತ್ಯರ್ಥಸ್ತಸ್ಮಾದತ್ರಿಃ ಸ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ। ಕೇಶೈಶ್ಚ ನಿಶಿತೈರ್ಭೂತಃ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೪.

'ನಾನು ಮೂರನೆಯವನು' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಿಂದ ಅವನು ಅತ್ರಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಕೇಶೈರ್ಲಮ್ಬೈಃ ಸಮುದ್ಭೂತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತು ಪುಲಹಃ ಸ್ಮೃತಃ । ವಸುಮಧ್ಯಾತ್ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ವಸುಮಾನ್ ವಸುಧಾಶ್ರಯಃ ।। ೪.

ದೀರ್ಘವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಪುಲಹನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪುಲಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ವಸುಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ವಸುಮಾನನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವವನು, ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವಸಿಷ್ಠ ಇತಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞೈಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ವ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ । ಇತ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಮಾನಸಾಃ ಷಣ್ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೪.

ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವನನ್ನು ವಸಿಷ್ಠ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆರು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರು.

ಲೋಕಸ್ಯ ಸನ್ತಾನಕರಾಸ್ತೈರಿಮಾ ವರ್ದ್ಧಿತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ। ಪ್ರಜಾಪತಯ ಇತ್ಯೇವಂ ಪಠ್ಯನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ ।। ೪.

ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಲೋಕದ ಸಂತಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಪರೇ ಪಿತರೋ ನಾಮ ಏತೈರೇವ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಋಷಿಗಣಾಃ ಸಪ್ತ ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪.

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪಿತೃಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಇದೇ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಏಳುವುರುಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾರೀಚಾ ಭಾರ್ಗವಾಶ್ಚೈವ ತಥೈವಾಙ್ಗಿರಸೋಽಪರೇ। ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾಃ ಪೌಲಹಾಶ್ಚೈವ ವಾಸಿಷ್ಠಾಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ರುತಾಃ। ಆತ್ರೇಯಾಶ್ಚ ಗಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪.

ಮಾರೀಚಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪೌಲಸ್ತ್ಯ, ಪೌಲಹ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಆತ್ರೇಯರು—ಈ ಪಿತೃಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏತೇ ಸಮಾಸತಸ್ತಾತ ಪುರೈವ ತು ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ। ಅಪೂರ್ವಶ್ಚ ಪ್ರಕಾಶಾಶ್ಚ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪.

ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲೇ, ಮೂರು ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು—ಅವು ಅಪೂರ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತೇಷಾಂ ರಾಜಾ ಯಮೋ ದೇವೋ ಯಮೈರ್ವಿಹಿತಕಲ್ಮಷಾಃ। ಅಪರೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಸ್ತಾಞ್ಛೃಣುಧ್ವಮತನ್ದ್ರಿತಾಃ ।। ೪.

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಮ ದೇವರು ರಾಜನಾಗಿದ್ದು, ದೋಷ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಯಮರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ—ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

ಕರ್ದ್ದಮಃ ಕಶ್ಯಪಃ ಶೇಷೋ ವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ಸುಶ್ರುವಾಸ್ತಥಾ। ಬಹುಪುತ್ರಃ ಕುಮಾರಶ್ಚ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಸ ಶುಚಿಶ್ರವಾಃ ।। ೪.

ಕರ್ಧಮ, ಕಶ್ಯಪ, ಶೇಷ, ವಿಕ್ರಾಂತ, ಸುಶ್ರುವ, ಬಹುಪುತ್ರ, ಕುಮಾರ, ವಿವಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಶುಚಿಶ್ರವ—ಇವರು ಪಿತೃಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಚೇತಸೋಽರಿಷ್ಟನೇಮಿರ್ಬಹುಲಸ್ವ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ಇತ್ಯೇವಮಾದಯೋಽನ್ಯೇಽಪಿ ಬಹವಶ್ಚ ಪ್ರಜೇಶ್ವರಾಃ ।। ೪.

ಪ್ರಚೇತಸ್, ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಬಹುಲಸ್ವ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರು ಕೂಡ ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕುಶೋಚ್ಚಯಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಸಮ್ಭೂತಾಃ ಪರಮರ್ಷಯಃ। ಮನೋಜವಾಃ ಸರ್ವಗತಾಃ ಸಾರ್ವಭೌಮಾಶ್ಚ ತೇಽಭವನ್ ।। ೪.

ಕುಶದ ತುದಿಗಳಿಂದ ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಮನದ ವೇಗದಂತೆ ಚುರುಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದರು.

ಜಾತಾ ಭಸ್ಮವ್ಯಪೋಹಿನ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಣಸಮ್ಮತಾಃ। ವೈಖಾನಸಾ ಮುನಿಗಣಾಸ್ತಪಃಶ್ರುತಪರಾಯಣಾಃ ।। ೪.

ಬಸ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವೈಖಾನಸ ಮುನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದವರು; ಅವರು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ರೋತೋಭ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಚೋತ್ಪನ್ನಾವಶ್ವಿನೌ ರೂಪಸಮ್ಮಿತೌ। ವಿದುರ್ಜನ್ಮಾಕ್ಷರಜಸೋ ವಿಮಲಾ ನೇತ್ರಸಮ್ಭವಾಃ ೪.

ಅವನ ನದಿಗಳಿಂದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರ ಜನ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಃ ಸ್ರೋತೋಭ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಜಜ್ಞಿರೇ। ಋಷಯೋ ರೋಮಕೂಪೇಭ್ಯಸ್ತಥಾ ಸ್ವೇದಮಲೋದ್ಭವಾಃ ।। ೪.

ಅವನ ನದಿಗಳಿಂದ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಋಷಿಗಳು ಅವನ ಕೂದಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸ್ವೇದದ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

ದಾರುಣಾ ಹಿ ರುತೇ ಮಾಸಾ ನಿರ್ಯಾಸಾಃ ಪಕ್ಷಸನ್ಧಯಃ। ವತ್ಸರಾ ಯೇ ತ್ವಹೋರಾತ್ರಾಃ ಪಿತ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚ ದಾರುಣಮ್ ।। ೪.

ಮಾಸಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ, ಪಕ್ಷಗಳು ಅವುಗಳ ಸಂಧಿಗಳು; ವರ್ಷಗಳು, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ಮತ್ತು ತಂದೆ ಎಂದರೆ ಕಠಿಣ ಪ್ರಕಾಶ.

ರೌದ್ರಂ ಲೋಹಿತಮಿತ್ಯಾಹುರ್ಲೋಹಿತಂ ಕನಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ತನ್ಮೈತ್ರಮಿತಿ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಧೂಮಶ್ಚ ಪಶವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪.

ಭಯಾನಕವಾದುದು ಕೆಂಪು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕೆಂಪು ಎಂದರೆ ಬಂಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಧೂಮವೇ ಪಶುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯೇಽರ್ಚ್ಚಿಷಸ್ತಸ್ಯ ತೇ ರುದ್ರಾಸ್ತಥಾದಿತ್ಯಾಃ ಸಮುದ್ಭವಾಃ। ಅಙ್ಗಾರೇಭ್ಯಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಜ್ಯೋತಿಷೋ ದಿವ್ಯಮಾನುಷಾಃ ।। ೪.

ಅವನ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ರುದ್ರರು, ಅದೇ ರೀತಿ ಆದಿತ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಅಂಗಾರಗಳಿಂದ ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಕಾಶಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿವೆ.

ಆದಿಮಾನಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಸಮುದ್ಭವಃ। ಸರ್ವಕಾಮದಮಿತ್ಯಾಹುಸ್ತತ್ರ ಕನ್ಯಾಮುದಾಹರನ್ ।। ೪.

ಮನಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸುರಗುರುಸ್ತತ್ರ ತ್ರಿದಶೈಃ ಸಂಪ್ರಸೀದತಿ। ಇಮೇ ವೈ ಜನಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರಜೇಶ್ವರಾಃ ।। ೪.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನು, ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಈ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವರು.

ಸ್ವೇ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಃ ಸರ್ವೇ ಚಾಪಿ ತಪಸ್ವಿನಃ। ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದಿಮಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಧಾರಯೇಯುರಿಮಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ।। ೪.

ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.