ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವೀರಹೋತ್ರಾ ಹ್ಯಸಙ್ಖ್ಯಾತಾ ಭೋಜಾಶ್ಚಾವರ್ತಯಸ್ತಥಾ। ತುಣ್ಡಿಕೇರಾಶ್ಚ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಸ್ತಾಲಜಙ್ಘಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೩೨.

ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವೀರಹೊತ್ರರು, ಭೋಜರು, ಆವರ್ತರು, ಶೂರವಂತರಾದ ತುಂಡಿಕೇರರು ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿ ತಾಳಜಂಘರು.

ವೀರಹೋತ್ರಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಅನನ್ತೋ ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ದುರ್ಜಯಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಬಭೂವಾಮಿತ್ರದರ್ಶನಃ ।। ೩೨.

ವೀರಹೊತ್ರನ ಮಗನಾದ ಅನಂತನು ಒಬ್ಬ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಮಗ ದುರ್ಜಯನು, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಅನಷ್ಟದ್ರವ್ಯತಾ ಚೈವ ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಬಭೂವ ಹ। ಪ್ರಭಾವೇಣ ಮಹಾರಾಜಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತಾಃ ಪರ್ಯ್ಯಪಾಲಯತ್ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದ ಸಂಪತ್ತು ಇತ್ತು; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ನ ತಸ್ಯ ವಿತ್ತನಾಶಶ್ಚ ನಷ್ಟಂ ಪ್ರತಿಲಭೇತ ಸಃ। ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಸ್ಯ ಯೋ ಜನ್ಮ ಕಥಯೇದಿಹ ಧೀಮತಃ ।। ೩೨.

ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಜನನವನ್ನು ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವವನು ಧನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಕಳೆದುಕೊಂಡುದನ್ನೂ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಿತ್ತವಾನ್ ಭವತ್ಯತ್ರೈವ ಧರ್ಮ್ಮಶ್ಚಾಸ್ಯ ವಿವರ್ದ್ಧತೇ। ಯಥಾ ತ್ವಷ್ಟಾ ಯಥಾ ದಾತಾ ತಥಾ ಸ್ವರ್ಗೇ ಮಹೀಯತೇ ।। ೩೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಧರ್ಮವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ತ್ವಷ್ಟಾ ಮತ್ತು ದಾತಾ ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸನ್ಮಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।। ಕಿಮರ್ಥಂ ಭುವನಂ ದಗ್ಧಮಪವಸ್ಯಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಕಾರ್ತವೀರ್ಯೇಣ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ತನ್ನಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್ ।। ೩೩.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುವ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಏಕೆ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು? ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ.

ರಕ್ಷಿತಾ ಸ ತು ರಾಜರ್ಷಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಮಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್। ಕಥಂ ಸ ರಕ್ಷಿತಾ ಭೂತ್ವಾನಾಶಯತ್ತತ್ತಪೋವನಮ್ ।। ೩೩.

ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಆ ತಪೋವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡಿದನು?

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಆದಿತ್ಯೋ ವಿಪ್ರರೂಪೇಣ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಮುಪಸ್ಥಿತಃ। ತೃಪ್ತಿಕಾಮಃ ಪ್ರಯಚ್ಛಾನ್ನಮಾದಿತ್ಯೋಽಹಂ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೩.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಆದಿತ್ಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, 'ನಾನು ಆದಿತ್ಯ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ।। ಭಗವನ್ ಕೇನ ತೇ ತುಷ್ಟಿರ್ಭವೇದ್ಬ್ರೂಹಿ ದಿವಾಕರ। ಕೀದೃಶಂ ಭೋಜನಂ ದಝಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ವಿದಧಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩೩.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತ, ನಿಮಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭೋಜನ ನೀಡಿದರೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿ; ಯಾವ ಆಹಾರ ಬೇಕೋ ಹೇಳಿ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸೂರ್ಯ ಉವಾಚ।। ಸ್ಥಾವರಂ ದೇಹಿ ಮೇ ಸರ್ವಮಾಹಾರಂ ದದತಾಂ ವರ। ತೇನ ತೃಪ್ತೋ ಭವೇಯಂ ವೈ ನ ತುಷ್ಯೇಽನ್ಯೇನ ಪಾರ್ಥಿವ ।। ೩೩.

ಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕೊಡು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ, ಬೇರೆ ಯಾವದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಜನೇ.

ರಾಜೋವಾಚ ।। ನ ಶಕ್ಯಂ ಸ್ಥಾವರಂ ಸರ್ವ್ವಂ ತೇಜಸಾ ಮಾನುಷೇಣ ತು। ನಿರ್ದ್ದಗ್ಧುಂ ತಪತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತ್ವಾಮೇವ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩೩.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾನವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ದಹನಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನಿಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆದಿತ್ಯ ಉವಾಚ।। ತುಷ್ಟಸ್ತೇಽಹಂ ಶರಾನ್ ದಝಿ ಅಕ್ಷಯಾನ್ ಸರ್ವತಃ ಸುಖಾನ್। ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಾಃ ಪ್ರಜ್ವಲಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮಮ ತೇಜಃಸಮನ್ವಿತಾಃ ।। ೩೩.

ಆದಿತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸುಖಕರವಾಗಿರುವ, ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸು. ಅವು ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತವೆ.

ಆದಿಷ್ಟಂ ತೇಜಸಾ ಮೇಘಸಾಗರಂ ಶೋಷಯಿಷ್ಯತಿ। ಶುಷ್ಕಂ ಭಸ್ಮ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇನ ಪ್ರೀತೋ ನರಾಧಿಪ ।। ೩೩.

ನಾನು ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಮೇಘಗಳ ಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಭಸ್ಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಇದರಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ರಾಜನೇ.

ತತಃ ಶರಾನಥಾದಿತ್ಯಸ್ತ್ವರ್ಜುನಾಯ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ। ತತಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ಸುಮಹತ್ಸ್ಥಾವರಂ ಸರ್ವ್ವಮೇವ ಹಿ ।। ೩೩.

ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.

ಆಶ್ರಮಾನಥ ಗ್ರಾಮಾಂಶ್ಚ ಘೋಷಾಂಶ್ಚ ನಗರಾಣಿ ಚ। ತಪೋವನಾನಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ।। ೩೩.

ಆಮೇಲೆ ಆಶ್ರಮಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಗೋವಿನ ಬಡಾವಣೆಗಳು, ನಗರಗಳು, ಸುಂದರ ತಪೋವನಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಟ್ಟುಹೋದವು.

ಏವಂ ಪ್ರಾಚೀನಮದಹತ್ತತಃ ಸೂರ್ಯ್ಯಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್। ನಿರ್ವೃಕ್ಷಾ ನಿಸ್ತೃಣಾ ಭೂಮಿರ್ದಗ್ಧಾ ಸೂರ್ಯೇಣ ತೇಜಸಾ ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು; ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲುಗಳೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಅಪೋ ನಿಲಯಮಾಶ್ರಿತಃ। ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಜಲವಾಸಾ ಮಹಾನೃಷಿಃ ।। ೩೩.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ನೀರನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದನು.

ಪೂರ್ಣೇ ವ್ರತೇ ಮಹಾತೇಜಾ ಉದತಿಷ್ಠತ್ತಪೋಧನಃ। ಸೋಽಪಶ್ಯದಾಶ್ರಮಂ ದಗ್ಧಮರ್ಜುನೇನ ಮಹಾನೃಷಿಃ। ಕ್ರೋಧಾಚ್ಛಶಾಪ ರಾಜರ್ಷಿಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ವೋ ಯಥಾ ಮಯಾ ।। ೩೩.

ವ್ರತ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅರ್ಜುನನು ಸುಟ್ಟ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು—ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಕ್ರೋಷ್ಟೋಃ ಶ್ರೃಣುತ ರಾಜರ್ಷೇರ್ವಂಶಮುತ್ತಮಪೂರುಷಮ್। ಯಸ್ಯಾನ್ವವಾಯೇ ಸಂಭೂತೋ ವೃಷ್ಣಿರ್ವೃಷ್ಣಿಕುಲೋದ್ವಹಃ ।। ೩೩.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಕ್ರೋಷ್ಠನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾನ್ ರಾಜರ್ಷಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿ ಎಂಬ ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಜನಿಸಿದ್ದನು.

ಕ್ರೋಷ್ಟೋರೇಕೋಽಭವತ್ ಪುತ್ರೋ ವೃಜಿನೀವಾನ್ ಮಹಾಯಶಾಃ। ವಾರ್ಜಿನೀವತಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ವಾಹಿಂ ಸ್ವಾಹೋವತಾಂ ವರಮ್ ।। ೩೩.

ಕ್ರೋಷ್ಠನಿಗೆ ವೃಜಿನೀವತ್ ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನು ಇದ್ದನು; ಸ್ವಾಹಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಹೋವ ವಂಶದವರು ವರ್ಜಿನೀವತ್ ಅನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮನೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಹೇಃ ಪುತ್ರೋಽಭವದ್ರಾಜಾ ರಶಾದುರ್ದದತಾಂ ವರಃ। ಘೃತಮ್ಪ್ರಸೂತಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ರಶಾದೋರಗ್ರ್ಯಮಾತ್ಮಜಮ್ ।। ೩೩.

ಸ್ವಾಹೆಗೆ ರಾಜನು ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಶಾದು ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದ್ದನು; ಘೃತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ರಶಾದುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾಕ್ರತುಭಿರೀಜೇ ಸ ವಿವಿಧೈರಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ। ಚಿತ್ರೈಶ್ಚಿತ್ರರಥಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರ ಕರ್ಮ್ಮಭಿರನ್ವಿತಃ ।। ೩೩.

ಅವನಿಗೆ ಮಹಾ ಯಜ್ಞಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಹುಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವಾಯಿತು. ಅವನ ಮಗ ಚಿತ್ರರಥನು ಅನೇಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಏವಂ ಚಿತ್ರರಥೋ ವೀರೋ ಯಜ್ಞಾನ್ ವಿಪುಲದಕ್ಷಿಣಾನ್। ಶಶಬಿನ್ದುಃ ಪರಂ ವೃತ್ತೋ ರಾಜರ್ಷೀಣಾಮನುಷ್ಠಿತಃ ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ಚಿತ್ರರಥನು ಬಹಳ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ರಾಜರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಶಬಿಂದು ತನ್ನ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಬಹುಪ್ರಜಃ। ತತ್ರಾನುವಂಶಶ್ಲೋಕೋಽಯಂ ಯಸ್ಮಿನ್ ಗೀತಃ ಪುರಾವಿದೈಃ ।। ೩೩.

ಅವನೊಬ್ಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ಅನೇಕ ಸಂತಾನಗಳ ತಂದೆ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಈ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಶಶಬಿನ್ದೋಸ್ತು ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಶತಾನಾಮಭವಚ್ಛತಮ್। ಧೀಮತಾಮನುರೂಪಾಣಾಂ ಭೂರಿದ್ರವಿಣತೇಜಸಾಮ್ ।। ೩೩.

ಶಶಬಿಂದುನಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಯೋಗ್ಯರು, ಅಪಾರ ಧನ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವರು.

ತೇಷಾಂ ಷಟ್ ಚ ಪ್ರಧಾನಾಸ್ತು ಪೃಥುಷಾಟ್ಕಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ಪೃಥುಶ್ರವಾ ಪೃಥುಯಶಾಃ ಪೃಥುಧರ್ಮ್ಮಾ ಪೃಥುಞ್ಜಯಃ ।। ೩೩.

ಅವರಲ್ಲಿ ಆರು ಮಂದಿ ಮುಖ್ಯರು, ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಗಳು: ಪೃಥುಷಾಟ್ಕ, ಪೃಥುಶ್ರವಾ, ಪೃಥುಯಶಾ, ಪೃಥುಧರ್ಮ, ಪೃಥುಂಜಯ.

ಪೃಥುಕೀರ್ತ್ತಿಃ ಪೃಥುನ್ದಾತಾ ರಾಜಾನಃ ಶಾಶಿಬಿನ್ದವಾಃ। ಶಂಸನ್ತಿ ಚ ಪುರಾಣಾನಿ ಪಾರ್ಥಶ್ರವಸಮನ್ತರಮ್। ಅನ್ತರಃ ಸ ಪುರಾ ಯಸ್ತು ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತನಯೋಽಭವತ್ ।। ೩೩.

ಪೃಥುಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೃಥುಂದಾತ ಕೂಡ ಶಶಿಬಿಂದು ವಂಶದ ರಾಜರು. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಶ್ರವಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಯಜ್ಞದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಅಂತರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಉಶನಾ ಸುತಧರ್ಮ್ಮಾತ್ಮಾ ಅವಾಪ್ಯ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್। ಆಜಹಾರಾಶ್ವಮೇಧಾನಾಂ ಶತಮುತ್ತಮಧಾರ್ಮ್ಮಿಕಃ ।। ೩೩.

ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯಾದ ಉಶನಾ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶತಾರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಮರುತ್ತಸ್ತಸ್ಯ ತನಯೋ ರಾಜರ್ಷೀಣಾಮನುಷ್ಠಿತಃ। ವೀರಃ ಕಮ್ಬಲಬರ್ಹಿಸ್ತು ಮರುತ್ತತನಯಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೩.

ಅವನ ಮಗ ಮರುತ್ತನು ರಾಜರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಕಂಬಲಬರ್ಹಿ ಮರುತ್ತನ ಮಗನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.