ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅನಷ್ಟದ್ರವ್ಯಶ್ಚೈವಾಸೀನ್ನ ಶೋಕೋ ನ ಚ ವಿಭ್ರಮಃ। ಪ್ರಭಾವೇಣ ಮಹಾರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾ ಧರ್ಮ್ಮೇಣ ರಕ್ಷತಃ ।। ೩೨.

ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಯಾರಿಗೂ ಆಸ್ತಿಯ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಗೊಂದಲವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಪಞ್ಚಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ಸ ನರಾಧಿಪಃ। ಸಪ್ತ ಸಪ್ತ ವಾರಾನ್ ಸಮ್ರಾಟ್ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಬಭೂವ ಹ ।। ೩೨.

ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ಏಳು ಏಳು ಬಾರಿ ಚಕ್ರವರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಳಿದನು.

ಸ ಏವ ಪಶುಪಾಲೋಽಭೂತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಸ್ತಥೈವ ಚ। ಸ ಏವ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಯೋಗಿತ್ವಾದರ್ಜ್ಜುನೋಽಭವತ್ ।। ೩೨.

ಅವನೇ ಹಸುವಿನ ಕಾಯುವವನೂ, ಹೊಲದ ರಕ್ಷಕರೂ ಆಗಿದ್ದನು; ತನ್ನ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಅವನು ಮಳೆಗಾಲದ ಮಳೆಹನಿಯಾಗಿಯೂ, ಅರ್ಜುನನಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಿದನು.

ಸ ವೈ ಬಾಹುಸಹಸ್ರೇಣ ಜ್ಯಾಘಾತಕಠಿನೇನ ಚ । ಭಾತಿ ರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರೇಣ ಶಾರದೇನೇವ ಭಾಸ್ಕರಃ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳು ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಅವನು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶರದ್ಕಾಲದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

ಸ ಹಿ ನಾಗಸಹಸ್ರೇಣ ಮಾಹಿಷ್ಮತ್ಯಾಂ ನರಾಧಿಪಃ। ಕರ್ಕೋಟಕಸಭಾಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪುರೀಂ ತತ್ರ ನ್ಯವೇಶಯತ್ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯಲ್ಲಿನ ಕರ್ಕೋಟಕನ ಸಭೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಸ ವೈ ವೇಗೇ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲಾಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಃ । ಕ್ರೀಡನ್ನಿವ ಸುಖೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲಞ್ಚಕಾರ ಹ ।। ೩೨.

ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮುದ್ರದ ವೇಗದಂತೆ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಅವನು ಆಡುವಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ತಂದನು.

ಲುಲಿತಾ ಕ್ರೀಡತಾ ತೇನ ಹೇಮಸ್ರಗ್ದಾಮಮಾಲಿನೀ। ಊರ್ಮ್ಮಿಭ್ರೂಕುಟಿಸನ್ನಾದಾ ಶಙ್ಕಿತಾಭ್ಯೇತಿ ನರ್ಮದಾ ।। ೩೨.

ಅವನ ಆಟದಿಂದ ಚಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನರ್ಮದಾ, ಬಂಗಾರದ ಹೂಗಳ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಅಲೆಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಭಯದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂತು.

ಪುರಾ ಸ ತಾಮನುಸರನ್ನವಗಾಢೋ ಮಹಾರ್ಣವಮ್। ಚಕಾರೋದ್ಧೃತ್ತ್ಯ ವೇಲಾನ್ತಂ ಸ ಕಾಲಃ ಪ್ರಾವೃಣೋದ್ವನಮ್ ।। ೩೨.

ಒಮ್ಮೆ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ತೀರವನ್ನು ತಲುಕಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ತಂದನು.

ತಸ್ಯ ಬಾಹು ಸಹಸ್ರೇಣ ಕ್ಷೋಭ್ಯಮಾಣೇ ಮಹಾದಧೌ। ಭವನ್ತಿ ಲೀನಾ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃ ಪಾತಾಲಸ್ಥಾ ಮಹಾಸುರಾಃ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರವು ಕದಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಸುರರು ಮುಳುಗಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು.

ಚೂರ್ಣೀಕೃತಮಹಾವೀಚಿಲೀನಮೀನಮಹಾವಿಷಾಃ। ಪತಿತಾ ವಿದ್ಧಫೇನೌಘಮಾವರ್ತ್ತಕ್ಷಿಪ್ತದುಸ್ಸಹಮ್ ।। ೩೨.

ಮಹಾ ಅಲೆಗಳಿಂದ ನುಗ್ಗಿದ ವಿಷಧರರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳು, ಭೀಕರವಾದ ಘೋರ ಹೊಳೆಯೊಳಗೆ, ನೂರಾರು ನುರಿತ ಫೇನದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿದ್ದುಹೋದವು.

ಚಕಾರ ಕ್ಷೋಭಯನ್ರಾಜಾ ದೋಃಸಹಸ್ರೇಣ ಸಾಗರಮ್। ದೇವಾಸುರಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಕ್ಷೀರೋದಮಿವ ಸಾಗರಮ್ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕದಡಿ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ಮನ್ದರಕ್ಷೋಭಣಕೃತಾ ಹ್ಯಮೃತೋದಕಶಙ್ಕಿ ತಾಃ। ಸಹಸೋತ್ಪಾದಿತಾ ಭೀತಾ ಭೀಮಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನೃಪೋತ್ತಮಮ್ ।। ೩೨.

ಮಂದರ ಪರ್ವತದಿಂದ ಅಮೃತ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟು, ಆ ಭಯಾನಕ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವುಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದುಬಿಟ್ಟವು.

ನತನಿಶ್ಚಲಮೂರ್ದ್ಧಾನೋ ಬಭೂವುಶ್ಚ ಮಹೋರಗಾಃ। ಸಾಯಾಹ್ನೇ ಕದಲೀಷಣ್ಡಾ ನಿರ್ವಾತಸ್ತಿಮಿತಾ ಇವ ।। ೩೨.

ಮಹಾ ನಾಗಗಳು ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತವು; ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದ ಬಾಳೆ ತೋಟಗಳಂತೆ ಅವು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದವು.

ಸ ವೈ ಬದ್ಧ್ವಾ ಧನುರ್ಯಾನ ಉತ್ಸಿಕ್ತಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಶತೈಃ। ಲಙ್ಕಾಯಾಂ ಮೋಹಯಿತ್ವಾ ತು ಸಬಲಂ ರಾವಣಂ ಬಲಾತ್। ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಬದ್ಧ್ವಾ ಚಾನೀಯ ಮಾಹಿಷ್ಮತ್ಯಾಂ ಬಬನ್ಧ ತಮ್ ।। ೩೨.

ಅವನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಐದು ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂತು.

ತತೋ ಗತ್ವಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ತು ಅರ್ಜುನಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಯತ್। ಮುಮೋಚ ರಾಜಾ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯೇನಾನುಪಾಲಿತಮ್ ।। ೩೨.

ಆಮೇಲೆ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೋಗಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸಂತೈಸಿದನು; ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ಮನವಿಗೆ ರಾಜನು ರಾವಣನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಬಾಹುಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಭೂವ ಜ್ಯಾತಲಸ್ವನಃ। ಯುಗಾನ್ತೇಽಮ್ಬುದವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ಫುಟಿತಸ್ಯಾಶನೇರಿವ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳ ಬಿಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದವು, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದ ಮರ ಚೀರಿ ಬಿದ್ದಂತೆ, ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗುಂಜಿಸಿತು.

ಅಹೋ ಮೃಧೇ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಭಾರ್ಗವೋ ಯಸ್ಯ ಸೋಽಚ್ಛಿನತ್। ಮೃಧೇ ಸಹಸ್ರಂ ಬಾಹೂನಾಂ ಹೇಮತಾಲವನಂ ಯಥಾ ।। ೩೨.

ಅಯ್ಯೋ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ! ಭಾರ್ಗವನು ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು, ಅದು ಬಂಗಾರದ ತಾಳಮರಗಳ ತೋಟವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ತೃಷಿತೇನ ಕದಾಚಿತ್ಸ ಭಿಕ್ಷಿತಶ್ಚಿತ್ರಭಾನುನಾ। ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾಂಶ್ಚಿತ್ರಭಾನೋಃ ಪ್ರಾದಾದ್ಭಿಕ್ಷಾಂ ವಿಶಾಮ್ಪತಿಃ ।। ೩೨.

ಒಂದು ಬಾರಿ ಅವನು ಬಾಯಾರಿದ್ದಾಗ, ಚಿತ್ರಭಾನು ಅವನ ಬಳಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಚಿತ್ರಭಾನುವಿಗೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪುರಾಣಿ ಘೋಷಾನ್ ಗ್ರಾಮಾಂಶ್ಚ ಪತ್ತನಾನಿ ಚ ಸರ್ವ್ವಶಃ ೩೨.

ಅವನು ಹಳೆಯ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

ಸ ತಸ್ಯ ಪುರುಷೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಮಹಾಯಶಾಃ। ದದಾಹ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಸ್ಯ ಶೈಲಾಂಶ್ಚಾಪಿ ವನಾನಿ ಚ ।। ೩೨.

ಆ ಪುರುಷೇಂದ್ರನ ಮಹತ್ವದಿಂದ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದವನು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಕಾಡುಗಳನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.

ಸ ಶೂನ್ಯಮಾಶ್ರಮಂ ಸರ್ವಂ ವರುಣಸ್ಯಾತ್ಮಜಸ್ಯ ವೈ। ದದೋಹ ಸವನದ್ವೀಪಾಂಶ್ಚಿತ್ರಭಾನುಃ ಸಹೈಹಯಃ ।। ೩೨.

ಚಿತ್ರಭಾನು ಮತ್ತು ಹೈಹಯರು ಸೇರಿ, ವರुणನ ಮಗನ ಖಾಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನೂ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಒಣಗಿಸಿದರು.

ಸಂಲೇಭೇ ವರುಣಃ ಪುತ್ರಂ ಪುರಾ ಭಾಸ್ವಿನಮುತ್ತಮಮ್। ವಸಿಷ್ಠನಾಮಾ ಸ ಮುನಿಃ ಖ್ಯಾತಶ್ಚಾಪಃ ಶ್ರಿತಃ ಶ್ರುತಃ ।। ೩೨.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವರुणನಿಗೆ ಭಾಸ್ವಿನ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು. ಅವನು ವಸಿಷ್ಠ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದನು, ನೀರಿಗೆ ನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.

ತತ್ರಾಪದಸ್ತದಾ ಕ್ರೋಧಾದರ್ಜುನಂ ಶಪ್ತವಾನ್ವಿಭುಃ। ಯಸ್ಮಾನ್ನ ವರ್ಜಿತಮಿದಂ ವನಂ ತೇ ಮಮ ಹೈಹಯ ।। ೩೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು: 'ಹೈಹಯ, ನೀನು ನನ್ನ ಈ ಕಾಡನ್ನು ಉಳಿಸದೆ ಹೋದಿದ್ದರಿಂದ—'

ತಸ್ಮಾತ್ ತೇ ದುಷ್ಕರಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಕೃತಮನ್ಯೋ ಹನಿಷ್ಯತಿ। ಅರ್ಜುನೋ ನಾಮ ಕೌನ್ತೇಯೋ ನ ಚ ರಾಜಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೨.

‘ನೀನು ಮಾಡಿದ ಈ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು. ಅರ್ಜುನ ಎಂಬ ಕುಂತಿಯ ಪುತ್ರನು ರಾಜನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.’

ಅರ್ಜುನ ತ್ವಾಂ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ರಾಮಃ ಪ್ರಹರತಾಂ ವರಃ। ಛಿತ್ತ್ವಾ ಬಾಹುಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಪ್ರಮಥ್ಯ ತರಸಾ ಬಲೀಂ ।। ೩೨.

ಅರ್ಜುನ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ನಿನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಬಲದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವನು.

ತಪಸ್ವೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ಚೈವ ವಧಿಷ್ಯತಿ ಮಹಾಬಲಃ। ತಸ್ಯ ರಾಮಸ್ತದಾ ಹ್ಯಾಸೀನ್ಮೃತ್ಯುಶಾಪೇನ ಧೀಮತಃ ।। ೩೨.

ಒಬ್ಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು; ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ರಾಮನು ನಿನ್ನ ಮರಣದ ಕಾರಣನಾದನು.

ರಾಜ್ಞಾ ತೇನ ವರಶ್ಚೈವ ಸ್ವಯಮೇವ ವೃತಃ ಪುರಾ। ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಶತಂ ಹ್ಯಾಸೀತ್ ಪಞ್ಚ ತತ್ರ ಮಹಾರಥಾಃ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನು ಹಿಂದೆ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೆ ನೂರಾರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಐದು ಮಂದಿ ಮಹಾ ರಥಿಯರು.

ಕೃತಾಸ್ತ್ರಾ ಬಲಿನಃ ಶೂರಾ ಧರ್ಮ್ಮಾತ್ಮಾನೋ ಯಶಸ್ವನಃ । ಶೂರಶ್ಚ ಶೂರಸೇನಶ್ಚ ವೃಷ್ಟ್ಯಾದ್ಯಂ ವೃಷ ಏವ ಚ ।। ೩೨.

ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಧೈರ್ಯವಂತರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು: ಶೂರ, ಶೂರಸೇನ, ವೃಷ್ಟಿ, ವೃಷ ಮತ್ತು ಜಯಧ್ವಜ ಇವರಾಗಿದ್ದರು.

ಜಯಧ್ವಜಶ್ಚ ವೈ ಪುತ್ರಾ ಅವನ್ತಿಷು ವಿಶಾಂಪತೇಃ। ಜಯಧ್ವಜಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ತಾಲಜಙ್ಘಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೩೨.

ಅವಂತಿಯ ರಾಜನ ಪುತ್ರ ಜಯಧ್ವಜನಿಗೆ, ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ತಾಳಜಂಘ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು.