ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅಧರ್ಮ್ಮೇ ದೀಯಮಾನಸ್ಯ ಸದ್ಭಿಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನಿವಾರಣಮ್। ಧರ್ಮ್ಮೇಣ ಪೃಥಿವೀಞ್ಜಿತ್ವಾ ಧರ್ಮ್ಮೇಣೈವಾನುಪಾಲನಮ್ ।। ೩೨.

ಅವನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಸಜ್ಜನರು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಿ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಆಳಲಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ಸಂಗ್ರಾಮಾಂಸ್ತು ಬಹೂನ್ ಜಿತ್ತ್ವಾ ಹತ್ವಾ ಚಾರೀನ್ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಯುದ್ಧಯಮಾನಸ್ಯ ವಧಃ ಸ್ಯಾದಧಿಕಾದ್ರಣೇ ।। ೩೨.

ಅವನು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಿದ್ದರೆ, ಅದು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸಿದನು.

ತೇನೇಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಸಪತ್ತನಾ । ಸಪ್ತೋದಧಿಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಾ ಕ್ಷಾತ್ರೇಣ ವಿಧಿನಾ ಜನಾಃ ।। ೩೨.

ಅವನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೂ ನಗರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವುದನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ನಿಯಮದಂತೆ ಆಳಿದನು.

ತಸ್ಯ ಬಾಹುಸಹಸ್ರನ್ತು ಯುದ್ಧ್ಯತಃ ಕಿಲ ಧೀಮತಃ। ಯೌದ್ಧೋ ಧ್ವಜೋ ರಥಶ್ಚೈವ ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ ಮಾಯಯಾ ।। ೩೨.

ಆ ಧೀಮಂತನು ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಧ್ವಜವೂ ರಥವೂ ಅವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ದಶಯಜ್ಞಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇಷು ದ್ವೀಪೇಷು ಸಪ್ತಸು। ನಿರರ್ಗಲಾಃ ಸ್ಮ ನಿರ್ವೃತ್ತಾಃ ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ತಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।। ೩೨.

ಆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಿರಂತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಾ ಮಹಾಬಾಹೋಸ್ತಸ್ಯಾಸನ್ ಭೂರಿತೇಜಸಃ। ಸರ್ವೇ ಕಾಞ್ಚನವೇದೀಕಾಃ ಸರ್ವೇ ಯೂಪೈಶ್ಚ ಕಾಞ್ಚನೈಃ ।। ೩೨.

ಆ ಮಹಾಬಾಹುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳು ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದವು, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಗಳೂ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ಸರ್ವೇ ದೇವೈರ್ಮ್ಮಾಹಾಭಾಗೈರ್ವಿಮಾನಸ್ಥೈರಲಂಕೃತಾಃ। ಗನ್ಧರ್ವ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ನಿತ್ಯಮೇವೋಪಶೋಭಿತಾಃ ।। ೩೨.

ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳು ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅಲಂಕರಿಸಿದವು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.

ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಜಗೌ ಗಾಥಾಂ ಗನ್ಧರ್ವೋ ನಾರದಸ್ತಥಾ। ಚರಿತಂ ತಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇರ್ಮಹಿಮಾನಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಗಂಧರ್ವನಾದ ನಾರದನು ಅವನ ಕುರಿತು ಹಾಡು ಹಾಡಿದನು.

ನ ನೂನಂ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯಸ್ಯ ಗತಿಂ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ। ಯಜ್ಞೈರ್ದಾನೈಸ್ತಪೋಭಿಶ್ಚ ವಿಕ್ರಮೇಣ ಶ್ರುತೇನ ಚ ।। ೩೨.

ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌರ್ಯ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಯಾರೂ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ದ್ವೀಪೇಷು ಸಪ್ತಸು ಸ ವೈ ಖಡ್ಗೀ ವರಶರಾಸನೀ। ರಥೀ ರಾಜಾಪ್ಯನುಚರೋಽನ್ಯೋಽಗಾಚ್ಚೈವಾನುದೃಶ್ಯತೇ ।। ೩೨.

ಏಳುವು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ರಥದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳಿದನು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಅನಷ್ಟದ್ರವ್ಯಶ್ಚೈವಾಸೀನ್ನ ಶೋಕೋ ನ ಚ ವಿಭ್ರಮಃ। ಪ್ರಭಾವೇಣ ಮಹಾರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಜಾ ಧರ್ಮ್ಮೇಣ ರಕ್ಷತಃ ।। ೩೨.

ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಯಾರಿಗೂ ಆಸ್ತಿಯ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಗೊಂದಲವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಪಞ್ಚಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ಸ ನರಾಧಿಪಃ। ಸಪ್ತ ಸಪ್ತ ವಾರಾನ್ ಸಮ್ರಾಟ್ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಬಭೂವ ಹ ।। ೩೨.

ಆ ಮಹಾರಾಜನು ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ಏಳು ಏಳು ಬಾರಿ ಚಕ್ರವರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಳಿದನು.

ಸ ಏವ ಪಶುಪಾಲೋಽಭೂತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಸ್ತಥೈವ ಚ। ಸ ಏವ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಯೋಗಿತ್ವಾದರ್ಜ್ಜುನೋಽಭವತ್ ।। ೩೨.

ಅವನೇ ಹಸುವಿನ ಕಾಯುವವನೂ, ಹೊಲದ ರಕ್ಷಕರೂ ಆಗಿದ್ದನು; ತನ್ನ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಅವನು ಮಳೆಗಾಲದ ಮಳೆಹನಿಯಾಗಿಯೂ, ಅರ್ಜುನನಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಿದನು.

ಸ ವೈ ಬಾಹುಸಹಸ್ರೇಣ ಜ್ಯಾಘಾತಕಠಿನೇನ ಚ । ಭಾತಿ ರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರೇಣ ಶಾರದೇನೇವ ಭಾಸ್ಕರಃ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳು ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಅವನು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶರದ್ಕಾಲದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

ಸ ಹಿ ನಾಗಸಹಸ್ರೇಣ ಮಾಹಿಷ್ಮತ್ಯಾಂ ನರಾಧಿಪಃ। ಕರ್ಕೋಟಕಸಭಾಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪುರೀಂ ತತ್ರ ನ್ಯವೇಶಯತ್ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯಲ್ಲಿನ ಕರ್ಕೋಟಕನ ಸಭೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಸ ವೈ ವೇಗೇ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲಾಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಃ । ಕ್ರೀಡನ್ನಿವ ಸುಖೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲಞ್ಚಕಾರ ಹ ।। ೩೨.

ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮುದ್ರದ ವೇಗದಂತೆ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಅವನು ಆಡುವಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ತಂದನು.

ಲುಲಿತಾ ಕ್ರೀಡತಾ ತೇನ ಹೇಮಸ್ರಗ್ದಾಮಮಾಲಿನೀ। ಊರ್ಮ್ಮಿಭ್ರೂಕುಟಿಸನ್ನಾದಾ ಶಙ್ಕಿತಾಭ್ಯೇತಿ ನರ್ಮದಾ ।। ೩೨.

ಅವನ ಆಟದಿಂದ ಚಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನರ್ಮದಾ, ಬಂಗಾರದ ಹೂಗಳ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಅಲೆಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಭಯದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂತು.

ಪುರಾ ಸ ತಾಮನುಸರನ್ನವಗಾಢೋ ಮಹಾರ್ಣವಮ್। ಚಕಾರೋದ್ಧೃತ್ತ್ಯ ವೇಲಾನ್ತಂ ಸ ಕಾಲಃ ಪ್ರಾವೃಣೋದ್ವನಮ್ ।। ೩೨.

ಒಮ್ಮೆ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ತೀರವನ್ನು ತಲುಕಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ತಂದನು.

ತಸ್ಯ ಬಾಹು ಸಹಸ್ರೇಣ ಕ್ಷೋಭ್ಯಮಾಣೇ ಮಹಾದಧೌ। ಭವನ್ತಿ ಲೀನಾ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃ ಪಾತಾಲಸ್ಥಾ ಮಹಾಸುರಾಃ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರವು ಕದಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಸುರರು ಮುಳುಗಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು.

ಚೂರ್ಣೀಕೃತಮಹಾವೀಚಿಲೀನಮೀನಮಹಾವಿಷಾಃ। ಪತಿತಾ ವಿದ್ಧಫೇನೌಘಮಾವರ್ತ್ತಕ್ಷಿಪ್ತದುಸ್ಸಹಮ್ ।। ೩೨.

ಮಹಾ ಅಲೆಗಳಿಂದ ನುಗ್ಗಿದ ವಿಷಧರರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳು, ಭೀಕರವಾದ ಘೋರ ಹೊಳೆಯೊಳಗೆ, ನೂರಾರು ನುರಿತ ಫೇನದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿದ್ದುಹೋದವು.

ಚಕಾರ ಕ್ಷೋಭಯನ್ರಾಜಾ ದೋಃಸಹಸ್ರೇಣ ಸಾಗರಮ್। ದೇವಾಸುರಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಕ್ಷೀರೋದಮಿವ ಸಾಗರಮ್ ।। ೩೨.

ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕದಡಿ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ಮನ್ದರಕ್ಷೋಭಣಕೃತಾ ಹ್ಯಮೃತೋದಕಶಙ್ಕಿ ತಾಃ। ಸಹಸೋತ್ಪಾದಿತಾ ಭೀತಾ ಭೀಮಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನೃಪೋತ್ತಮಮ್ ।। ೩೨.

ಮಂದರ ಪರ್ವತದಿಂದ ಅಮೃತ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟು, ಆ ಭಯಾನಕ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವುಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದುಬಿಟ್ಟವು.

ನತನಿಶ್ಚಲಮೂರ್ದ್ಧಾನೋ ಬಭೂವುಶ್ಚ ಮಹೋರಗಾಃ। ಸಾಯಾಹ್ನೇ ಕದಲೀಷಣ್ಡಾ ನಿರ್ವಾತಸ್ತಿಮಿತಾ ಇವ ।। ೩೨.

ಮಹಾ ನಾಗಗಳು ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತವು; ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದ ಬಾಳೆ ತೋಟಗಳಂತೆ ಅವು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದವು.

ಸ ವೈ ಬದ್ಧ್ವಾ ಧನುರ್ಯಾನ ಉತ್ಸಿಕ್ತಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಶತೈಃ। ಲಙ್ಕಾಯಾಂ ಮೋಹಯಿತ್ವಾ ತು ಸಬಲಂ ರಾವಣಂ ಬಲಾತ್। ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಬದ್ಧ್ವಾ ಚಾನೀಯ ಮಾಹಿಷ್ಮತ್ಯಾಂ ಬಬನ್ಧ ತಮ್ ।। ೩೨.

ಅವನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಐದು ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂತು.

ತತೋ ಗತ್ವಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ತು ಅರ್ಜುನಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಯತ್। ಮುಮೋಚ ರಾಜಾ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯೇನಾನುಪಾಲಿತಮ್ ।। ೩೨.

ಆಮೇಲೆ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೋಗಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸಂತೈಸಿದನು; ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ಮನವಿಗೆ ರಾಜನು ರಾವಣನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಬಾಹುಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಭೂವ ಜ್ಯಾತಲಸ್ವನಃ। ಯುಗಾನ್ತೇಽಮ್ಬುದವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ಫುಟಿತಸ್ಯಾಶನೇರಿವ ।। ೩೨.

ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳ ಬಿಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದವು, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದ ಮರ ಚೀರಿ ಬಿದ್ದಂತೆ, ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗುಂಜಿಸಿತು.

ಅಹೋ ಮೃಧೇ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಭಾರ್ಗವೋ ಯಸ್ಯ ಸೋಽಚ್ಛಿನತ್। ಮೃಧೇ ಸಹಸ್ರಂ ಬಾಹೂನಾಂ ಹೇಮತಾಲವನಂ ಯಥಾ ।। ೩೨.

ಅಯ್ಯೋ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ! ಭಾರ್ಗವನು ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು, ಅದು ಬಂಗಾರದ ತಾಳಮರಗಳ ತೋಟವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ತೃಷಿತೇನ ಕದಾಚಿತ್ಸ ಭಿಕ್ಷಿತಶ್ಚಿತ್ರಭಾನುನಾ। ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾಂಶ್ಚಿತ್ರಭಾನೋಃ ಪ್ರಾದಾದ್ಭಿಕ್ಷಾಂ ವಿಶಾಮ್ಪತಿಃ ।। ೩೨.

ಒಂದು ಬಾರಿ ಅವನು ಬಾಯಾರಿದ್ದಾಗ, ಚಿತ್ರಭಾನು ಅವನ ಬಳಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಚಿತ್ರಭಾನುವಿಗೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪುರಾಣಿ ಘೋಷಾನ್ ಗ್ರಾಮಾಂಶ್ಚ ಪತ್ತನಾನಿ ಚ ಸರ್ವ್ವಶಃ ೩೨.

ಅವನು ಹಳೆಯ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.