ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭವತೋಽನುಮತೋಪ್ಯೇವಂ ಪೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೇಽಭಿಷಿಚ್ಯತಾಮ್ । ಯಃಪುತ್ರೋ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ಹಿತಃ ಸದಾ। ಸರ್ವಮರ್ಹತಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಕನೀಯಾನಪಿ ಸ ಪ್ರಭುಃ ।। ೩೧.

ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ, ಪೂರುವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸೋಣ. ಸದಾ ತಾಯಿ ತಂದೆಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಗನೇ ಎಲ್ಲ ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹನು, ಅವನು ಚಿಕ್ಕವನಾದರೂ ಸ್ವಾಮಿ.

ಅರ್ಹಃ ಪೂರುರಿದಂ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಯಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯಕೃತ್ತವ। ವರದಾನೇನ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ನ ಶಕ್ಯಂ ವಕ್ತುಮುತ್ತರಮ್ ।। ೩೧.

ಪೂರು ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನು, ಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಶುಕ್ರನು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೇನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪೌರಜಾನಪದೈಸ್ತುಷ್ಟೈರಿತ್ಯುಕ್ತೋ ನಾಹುಷಸ್ತದಾ। ಅಭಿಷಿಚ್ಯ ತತಃ ಪೂರುಂ ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರೇ ಸುತಮಾತ್ಮನಃ ।। ೩೧.

ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ನಾಹುಷನು, ತನ್ನ ಮಗ ಪೂರನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ದಿಶಿ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾಂ ತುರ್ವಸುಂ ತು ನ್ಯವೇಶಯತ್। ದಕ್ಷಿಣಾಪರತೋ ರಾಜಾ ಯದುಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ನ್ಯವೇಶಯತ್ ।। ೩೧.

ಆಗ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತರ್ವಸುನು ನೆಲೆಯಾಯಿತು; ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಯದುನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು.

ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಮುತ್ತರಸ್ಯಾಞ್ಚ ದ್ರುಹ್ಯುಞ್ಚಾನುಞ್ಚ ತಾವುಭೌ। ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಂ ಯಯಾತಿಸ್ತು ಜಿತ್ತ್ವಾ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಸಾಗರಾಮ್। ವ್ಯಭಜತ್ ಪಞ್ಚಧಾ ರಾಜಾ ಪುತ್ರೇಭ್ಯೋ ನಾಹುಷಸ್ತದಾ ।। ೩೧.

ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಹ್ಯು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅನು ಇಬ್ಬರೂ ನೆಲೆಯಾದರು. ಯಯಾತಿಯು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಜಯಿಸಿ, ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿದನು.

ತೈರಿಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಸರ್ವಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಸಪತ್ತನಾ। ಯಥಾಪ್ರದೇಶಂ ಧರ್ಮಜ್ಞೈರ್ಧರ್ಮ್ಮೇಣ ಪ್ರತಿಪಾಲ್ಯತೇ ।। ೩೧.

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾಗಿ, ಧರ್ಮದಂತೆ, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೊಡನೆ, ಪಟ್ಟಣಗಳೊಡನೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಏವಂ ವಿಸೃಜ್ಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಪುತ್ರೇಭ್ಯೋ ನಾಹುಷಸ್ತದಾ। ಪುತ್ರಸಂಕ್ರಾಮಿತಶ್ರೀಸ್ತು ಪ್ರೀತಿಮಾನಭವನ್ನೃಪಃ ।। ೩೧.

ಈ ರೀತಿ ನಾಹುಷನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು.

ಧನುರ್ನ್ಯಸ್ಯ ಪೃಷತ್ಕಾಂಶ್ಚ ರಾಜ್ಯಞ್ಚೈವ ಸುತೇಷು ತು। ಪ್ರೀತಿಮಾನಭವದ್ರಾಜಾ ಭಾರಮಾವೇಶ್ಯ ಬನ್ಧುಷು ।। ೩೧.

ಬಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಇಡದು, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕಿದನು.

ಅತ್ರ ಗಾಥಾ ಮಹಾರಾಜ್ಞಾ ಪುರಾ ಗೀತಾ ಯಯಾತಿನಾ। ಯೋಽಭಿಪ್ರೇತ್ಯಾಹರನ್ ಕಾಮಾನ್ ಕೂರ್ಮೋಙ್ಗಾನೀವ ಸರ್ವಶಃ ।। ೩೧.

ಇಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಜ ಯಯಾತಿಯು ಒಂದು ಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದನು: 'ಯಾರು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಮೆಯಂತೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅವನು...’

ನ ಜಾತು ಕಾಮಃ ಕಾಮಾನಾಮುಪಭೋಗೇನ ಶಾಮ್ಯತಿ। ಹವಿಷಾ ಕೃಷ್ಣವರ್ತ್ಮೇವ ಭೂಯ ಏವಾಭಿವರ್ದ್ಧತೇ ।। ೩೧.

ಆಸೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾಮವು ಎಂದಿಗೂ ಶಮನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹೋಮದ ಹವನದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಯತ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವ್ರೀಹಿಯವಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ಪಶವಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ನಾಲಮೇಕಸ್ಯ ತತ್ಸರ್ವಮಿತಿ ಪಶ್ಯನ್ನ ಮುಹ್ಯತಿ ।। ೩೧.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಕ್ಕಿ, ಜೋಳ, ಚಿನ್ನ, ಹಸುಗಳು, ಹೆಂಗಸರು ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಯದಾ ತು ಕುರುತೇ ಭಾವಂ ಸರ್ವ್ವಭೂತೇಷು ಪಾವಕಮ್। ಕರ್ಮ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತದಾ ।। ೩೧.

ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ಪರಾನ್ನ ಬಿಭೇತಿ ಯದಾ ತ್ವಸ್ಮಾನ್ನ ಬಿಭ್ಯತಿ। ಯದಾ ನೇಚ್ಛತಿ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತದಾ ।। ೩೧.

ಯಾವಾಗ ಅವನು ಇತರರನ್ನು ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಇತರರೂ ಅವನನ್ನು ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗ ಅವನು ಆಸೆ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷವನ್ನೂ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯಾ ದುಸ್ತ್ಯಜಾ ದುರ್ಮ್ಮತಿಭಿರ್ಯಾ ನ ಜೀರ್ಯತಿ ಜೀರ್ಯ್ಯತಃ। ದೋಷಾಪ್ರಾಣಾನ್ತಿಕೋ ರಾಗಸ್ತಾಂ ತೃಷ್ಣಾನ್ತ್ಯಜತಃ ಸುಖಮ್ ।। ೩೧.

ದುರ್ಮತಿಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ, ದೇಹ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಹಳೆಯಾಗದ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಆ ಆಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಮಾತ್ರ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಜೀರ್ಯ್ಯನ್ತಿ ಜೀರ್ಯತಃ ಕೋಶಾ ದನ್ತಾ ಜೀರ್ಯನ್ತಿ ಜರ್ಯಿತಃ। ಜೀವಿತಾಶಾ ಧನಾಶಾ ಚ ಜೀರ್ಯ್ಯತೋಪಿ ನ ಜೀರ್ಯತಿ ।। ೩೧.

ಹಳೆಯವನ ಧನದ ಕೋಶಗಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಧನದ ಆಸೆ, ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಕೂಡ, ಹಳೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಚ್ಚಾಕಾಮಸುಖಂ ಲೋಕೇ ಯಚ್ಚ ದಿವ್ಯಂ ಮಹತ್ ಸುಖಮ್। ತೃಷ್ಣಾಸ್ಯ ಚ ಸುಖಸ್ಯೈವ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ ।। ೩೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ಸುಖ, ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾ ಸುಖ ಇದ್ದರೂ, ಆಸೆ ತೊರೆದು ಬರುವ ಸುಖವು ಅವುಗಳ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಸದಾರಃ ಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ವನಮ್। ಭೃಗುತುಙ್ಗೇ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಪಾಲಯಿತ್ವಾ ವ್ರತಶತಂ ತತ್ರೈವ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೩೧.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಭೃಗು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ನೂರು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ತಸ್ಯ ವಂಶಾಸ್ತು ಪಞ್ಚೈತೇ ಪುಣ್ಯಾ ದೇವರ್ಷಿಸತ್ಕೃತಾಃ। ಯೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇವ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ।। ೩೧.

ಅವನ ಐದು ವಂಶಗಳು ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವುಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲವೂ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಧನ್ಯಃ ಪ್ರಜಾವಾನಾಯುಷ್ಮಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ಚ ಭವೇನ್ನರಃ। ಯಯಾತೇಶ್ಚರಿತಂ ಸರ್ವಂ ಪಠಞ್ಛೃಣ್ವನ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ।। ೩೧.

ಯಯಾತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಯಾವ ಮಾನವನಾದರೂ ಧನ್ಯನು, ಸಂತಾನಶಾಲಿ, ಆಯುಷ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಯದೋರ್ವಂಶಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಯೋತ್ತಮತೇಝಸಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಗದತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೨.

ಯದು ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ವಂಶದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವಿವರವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಯದೋಃ ಪುತ್ರಾ ಬಭೂವುರ್ಹಿ ಪಞ್ಚ ದೇವಸುತೋಪಮಾಃ। ಸಹಸ್ರಜಿದಥ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುರ್ನೀಲೋ ಜಿತೋ ಲಘುಃ ।। ೩೨.

ಯದುನಿಗೆ ಐದು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ದೇವರ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಮಹಾನ್‌ಗಳು—ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ನಂತರ ಕ್ರೋಷ್ತು, ನೀಲ, ಜಿತ ಮತ್ತು ಲಘು.

ಸಹಸ್ರಜಿತ್ಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾಞ್ಛತಜಿನ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ಸತಜಿತ್ಸುತಾ ವಿಖ್ಯಾ ತಾಸ್ತ್ರಯಃ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ।। ೩೨.

ಸಹಸ್ರಜಿತನಿಗೆ ಶತಜಿತ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು. ಶತಜಿತನಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಸರಾಂತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾದ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು.

ಹೈಹಯಶ್ಚ ಹಯಶ್ಚೈವ ರಾಜಾ ವೇಣುಹಯಶ್ಚ ಯಃ। ಹೈಹಯಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಧರ್ಮ್ಮತತ್ತ್ವ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೩೨.

ಅವರು ಹೈಹಯ, ಹಯ ಮತ್ತು ವೇಣುಹಯ ಎಂಬ ರಾಜನು. ಹೈಹಯನ ವಾರಸುದಾರನು ಧರ್ಮತತ್ವ ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮ್ಮತನ್ತ್ರಸ್ತು ಕೀರ್ತ್ತಿಸ್ತು ಸಂಜ್ಞೇಯಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸಂಜ್ಞೇಯಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಮಹಿಷ್ಮಾನ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೩೨.

ಧರ್ಮತಂತ್ರನು ಕೀರ್ತಿಯ ಪುತ್ರನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಸಂಜ್ಞೇಯನಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಮಹಿಷ್ಮಾನ್ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದ್ದನು.

ಆಸೀನ್ಮಹಿಷ್ಮತಃ ಪುತ್ರೋ ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ವಾರಾಣಸ್ಯಧಿಪೋ ರಾಜಾ ಕಥಿತಃ ಪೂರ್ವ ಏವ ಹಿ ।। ೩೨.

ಮಹಿಷ್ಮಾನಿಗೆ ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯ ಎಂಬ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ವಾರಾಣಸಿಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ದುರ್ಮದೋ ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ದುರ್ಮದಸ್ಯ ತತೋ ಧೀಮಾನ್ ಕನ್ಕೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೩೨.

ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯನ ವಾರಸುದಾರನು ದುರ್ಮದ ಎಂಬ ರಾಜನು. ದುರ್ಮದನಿಂದ ಧೀಮಂತನಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಕಂಕನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಕನಕಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಾಃ। ಕೃತ ವೀರ್ಯಃ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಃ ಕೃತವರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೩೨.

ಕಂಕನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು—ಕೃತವೀರ್ಯ, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ, ಕೃತವರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃತ.

ಕೃತೋ ಜಾತಶ್ಚತುರ್ಥೋಽಭೂತ್ಕೃತವಿರ್ಯಾತ್ತತೋಽರ್ಜುನಃ। ಜಜ್ಞೇ ಬಾಹುಸಹಸ್ರೇಣ ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇಶ್ವರೋ ನೃಪಃ ।। ೩೨.

ಕೃತನು ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಕೃತವೀರ್ಯನಿಂದ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಅರ್ಜುನ ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳಿದನು.

ಸ ಹಿ ವರ್ಷಾಯುತಂ ತಪ್ತ್ವಾ ತಪಃ ಪರಮದುಶ್ಚರಮ್। ದತ್ತಮಾರಾಧಯಾಮಾಸ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯೋಽತ್ರಿಸಮ್ಭವಮ್ ।। ೩೨.

ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅತ್ರಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.