ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶಮಾತ್ಮಕಮೃಜುಂ ಭರ್ತ್ತಃ ಪುತ್ರಂ ಮೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ। ಕಾಮಮೇವಂವಿಧಃ ಪುತ್ರೋ ಮಮ ಸ್ಯಾತ್ತು ವದ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೯.

ಗಂಡನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ, ನೇರವಾದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಮಗನು ಹೀಗೆ ಆಗಲಿ.

ಮಯ್ಯನ್ಯಥಾ ನ ಶಕ್ಯಂ ವೈ ಕರ್ತುಮೇವ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ। ತತಃ ಪ್ರಸಾದಮಕರೋತ್ ಸ ತಸ್ಯಾಸ್ತಪಸೋ ಬಲಾತ್ ।। ೨೯.

ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಪುತ್ರೇ ನಾಸ್ತಿ ವಿಶೇಷೋ ಮೇ ಪೌತ್ರೇ ವಾ ವರವರ್ಣಿನಿ। ತ್ವಯಾ ಯಥೋಕ್ತಂ ವಚನಂ ತಥಾ ಭದ್ರೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೯.

ನನ್ನಿಗೆ ಮಗನಲ್ಲಿಯೂ, ಮೊಮ್ಮಗನಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ, ಸುಂದರಿಯೇ. ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿನಿಯೇ, ಹಾಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸತ್ಯವತೀ ಪುತ್ರಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಭಾರ್ಗವಮ್। ತಪಸ್ಯಭಿರತನ್ದಾನ್ತಂ ಜಮದಗ್ನಿಃ ಶಮಾತ್ಮಕಮ್ ।। ೨೯.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸತ್ಯವತೀ ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದ ಮಗನಾದ ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು. ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯೂ, ದಮನಶೀಲನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಭೃಗೋಶ್ಚರುವಿಪರ್ಯಾಸೇ ರೌದ್ರವೈಷ್ಣವಯೋಃ ಪುರಾ। ಯಮನಾದ್ವೈಷ್ಣವಸ್ಯಾಗ್ನೇರ್ಜಮದಗ್ನಿರಜಾಯತ ।। ೨೯.

ಭೃಗುಮುನಿಯ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಭಾಗಗಳು ಬದಲಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ವೈಷ್ಣವ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ತು ದಾಯಾದಂ ಗಾಧಿಃ ಕುಶಿಕನನ್ದನಃ। ಪ್ರಾಪ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಸಹಿತೋ (ಸವಿತಾ) ಜಗಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಣಾವೃತಃ ।। ೨೯.

ಕುಶಿಕನ ಮಗ ಗಾಧಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸವಿತೃ ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

ಸಾ ಹಿ ಸತ್ಯವತೀ ಪುಣ್ಯಾ ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣಾ। ಕೌಶಿಕೀತಿ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಪ್ರವೃತ್ತೇಯಂ ಮಹಾನದೀ ।। ೨೯.

ಆ ಸತ್ಯವತಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯೂ, ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ 'ಕೌಶಿಕಿ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು, ಆ ಮಹಾನದಿ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಪರಿಸ್ರುತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಕೌಶಿಕೀ ಸರಿತಾಂ ವರಾ। ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶೇ ತ್ವಭವತ್ಸುವೇಣುರ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೯.

ಆ ಮಹಾಪುನ್ಯವಂತಿ ಕೌಶಿಕಿ ನದಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದಲ್ಲಿ ಸುವೇಣು ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಸ್ಯ ಕನ್ಯಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಕಾಮಲೀ ನಾಮ ರೇಣುಕಾ। ರೇಣು ಕಾಯಾನ್ತು ಕಾಮಲ್ಯಾಂ ತಪೋಧೃತಿಸಮನ್ವಿತಃ। ಆರ್ಚೀಕೋ ಜನಯಾಮಾಸ ಜಮದಗ್ನಿಃ ಸುದಾರುಣಮ್ ।। ೨೯.

ಆ ರಾಜನಿಗೆ ರೇಣುಕಾ ಎಂಬ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಳು, ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಮಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಮಲಿ ಮತ್ತು ರೇಣು ಇವರಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಋಚಿಕನು ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನ್ತಗಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಧನುರ್ವೇದಸ್ಯ ಪಾರಗಮ್। ರಾಮಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಹನ್ತಾರಂ ಪ್ರದೀಪ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್ ।। ೨೯.

ಜಮದಗ್ನಿಯು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು, ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

ಔರ್ವ್ವಸ್ಯೈವಮೃಚೀಕಸ್ಯ ಸತ್ಯವತ್ಯಾಂ ಮಹಾಮನಾಃ। ಜಮದಗ್ನಿಸ್ತತೋ ವೀರ್ಯ್ಯಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರಃ। ಮಧ್ಯಮಶ್ಚ ಶುನಃಶೇಫಃ ಶುನಃಪುಚ್ಛಃ ಕನಿಷ್ಠಕಃ ।। ೨೯.

ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಋಚಿಕರಿಂದ ಸತ್ಯವತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಜಮದಗ್ನಿಯು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಧ್ಯಮ ಪುತ್ರನು ಶುನಃಶೇಫ, ಚಿಕ್ಕವನು ಶುನಃಪುಚ್ಛ ಎಂಬವರಾಗಿದ್ದರು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ನಾಮ್ನಾ ವಿಶ್ವರಥಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಜಜ್ಞೇ ಭೃಗುಪ್ರಸಾದೇನ ಕೌಶಿಕಾದ್ವಂಶವರ್ದ್ಧನಃ ।। ೨೯.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು, ಅವನನ್ನು ವಿಶ್ವರಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭೃಗುಮುನಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಕೌಶಿಕ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಶುನಃಶೇಫೋಽಭವನ್ಮುನಿಃ। ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ತು ಪಶುತ್ವೇ ನಿಯುತಃ ಸವೈ। ದೇವೈರ್ದತ್ತಃ ಸ ವೈ ಯಸ್ಮಾದ್ದೇವರಾತಸ್ತತೋಽಭವತ್ ।। ೨೯.

ಶುನಃಶೇಫ ಮುನಿಯು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಗನಾದನು. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಲಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು, ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ದೇವರಾತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಶುನಃ ಶೇಫೋಽಗ್ರಜಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಮಧುಚ್ಛನ್ದೋ ನಯಶ್ಚೈವ ಕೃತದೇವೌ ಧ್ರುವಾಷ್ಟಕೌ ।। ೨೯.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶುನಃಶೇಫನು ಹಿರಿಯನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಮತ್ತೂ ಮಧುಚ್ಛಂದ, ನಯ, ಕೃತದೇವ, ಧ್ರುವಾಷ್ಟಕ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.

ಕಚ್ಛಪಃ ಪೂರಣಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸುತಾಸ್ತು ವೈ। ತೇಷಾಂ ಗೋತ್ರಾಣಿ ಬಹುಧಾ ಕೌಶಿಕಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೨೯.

ಕಚ್ಚಪ ಮತ್ತು ಪೂರಣ ಎಂಬವರೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಂದ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಕೌಶಿಕರ ವಂಶಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ.

ಪಾರ್ಥಿವಾ ದೇವರಾತಾಶ್ಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಾ ಸಮರ್ಷಣಾಃ । ಉದುಮ್ಬರಾ ಉದುಮ್ಲಾನಾಸ್ತಾರಕಾ ಯಮಮುಞ್ಚತಾಃ ।। ೨೯.

ಪಾರ್ಥಿವರು, ದೇವರಾತರು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು, ಸಮರ್ಷಣರು, ಉದುಂಬರರು, ಉದುಂಬ್ಲಾನರು, ತಾರಕರು ಮತ್ತು ಯಮಮುಂಚತರು ಎಂಬವರೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಹಿಣ್ಯೋ ರೇಣವಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಕಾರೀಷವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಬಭ್ರವಃ ಪಾಣಿನಶ್ಚೈವ ಧ್ಯಾವಜಪ್ಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೨೯.

ಲೋಹಿನ್ಯರು, ರೇಣವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರೀಷವರು, ಬಭ್ರವರು, ಪಾಣಿನವರು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ ಜಪ ಮಾಡುವವರೂ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಲಾವತ್ಯಾ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಾಃ ಸ್ಯಙ್ಕೃತಾ ಗಾಲವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ದೇವಲಾ ಯಾಮದೂತಾಶ್ಚ ಶಾಲಙ್ಕಾಯನಬಾಷ್ಕಲಾಃ ।। ೨೯.

ಶಾಲಾವತ್ಯದಿಂದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷರು, ಸ್ಯಾಂಕೃತರು, ಗಾಲವರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ದೇವಲರು, ಯಮದೂತರು, ಶಾಲಂಕಾಯನರು ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಕಲರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ದದಾತಿ ಬಾದರಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ। ಋಷ್ಯನ್ತರವಿವಾಙ್ಯಾಸ್ತೇ ಬಹವಃ ಶೌಶಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೨೯.

ದದಾತಿ, ಬಾದರರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಶೌಶಿಕ ವಂಶಗಳು ಉದಯವಾಗಿವೆ.

ಕೌಶಿಕಾಸೋಶ್ರುಮಾಶ್ಚೈವ ತಥಾನ್ಯೇ ಸೈಧವಾಯನಾಃ। ಪೌರೋರವಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇಃ ಕೌಶಿಕಸ್ಯ ತು ।। ೨೯.

ಕೌಶಿಕರು, ಓಶ್ರುಮಾ ಮತ್ತು ಸೈಧವಾಯನರೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪುಣ್ಯವಂತ ಪೌರೋರವ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಕೌಶಿಕನ ಸಂತತಿಯವರು.

ದೃಷದ್ವತೀಸುತಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾತ್ತಥಾಷ್ಟಕಃ। ಅಷ್ಟಕಸ್ಯ ಸುತೋ ಯೋ ಹಿ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಜಹ್ನುಗಣೋಮಯಾ ।। ೨೯.

ದೃಶದ್ವತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಅಷ್ಟಕನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ವಂಶದಿಂದ ಆಗಿದ್ದನು. ಅಷ್ಟಕನ ಮಗನು ಜಹ್ನು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ ।। ಕಿಂ ಲಕ್ಷಣೇನ ಧರ್ಮೇಣ ತಪಸೇಹ ಶ್ರುತೇನ ವಾ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದಿಭಿರ್ನೃಪೈಃ ।। ೨೯.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಯಾವ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ, ಯಾವ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು?

ಯೇನ ಯೋನಾಭಿಧಾ ನೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ಗತಾಃ । ವಿಶೇಷಂ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತಪಸಾ ದಾನತಸ್ತಥಾ ।। ೨೯.

ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು? ತಪಸ್ಸಿನಿಂದೋ, ದಾನದಿಂದೋ ಎಂಬ ವಿಶೇಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀದಿದಮರ್ಥವತ್। ಅನ್ಯಾಯೋಪಗತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರಾಹೃತ್ಯ ಯಜನೇ ಧಿಯಾ। ಧರ್ಮಾಭಿಕಾಂಕ್ಷೀ ಯಜತೇ ನ ಧರ್ಮಫಲಮಶ್ನುತೇ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆಂದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ, ಅವನು ಧರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.

ಧರ್ಮ್ಮಂ ಚೈತಂ ಸಮಾಖ್ಯಾಯ ಪಾಪಾತ್ಮಾ ಪುರುಷಾಧಮಃ। ದದಾತಿ ದಾನಂ ವಿಪ್ರೇಭ್ಯೋ ಲೋಕಾನಾಂ ದಮ್ಭಕಾರಣಾತ್ ।। ೨೯.

ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪಾಪಮಯ ಮನಸ್ಸಿನ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನವನಾದವನು, ಜನರ ಮುಂದೆ ತೋರಿಕೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಜಪಂ ಕೃತ್ವಾ ತಥಾ ತೀವ್ರಂ ಧನಲೋಭಾನ್ನಿರಙ್ಕುಶಃ। ರಾಗಮೋಹಾನ್ವಿತೋ ಹ್ಯನ್ತೇ ಪಾವನಾರ್ಥಂ ದದಾತಿ ಯಃ ।। ೨೯.

ಹಣದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾದವನು, ತೀವ್ರ ಜಪ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾವನವಾಗಲು ದಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ತೇನ ದತ್ತಾನಿ ದಾನಾನಿ ಅಫಲಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯುತ। ತಸ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮಪ್ರವೃತ್ತಸ್ಯ ಹಿಂಸಕಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ ।। ೨೯.

ಅಂತಹ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ, ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವವನ ದಾನಗಳು ಫಲವಿಲ್ಲದವುಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾರನು.

ಏವಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಧನಂ ಮೋಹಾದ್ದದತೋ ಯಜತಶ್ಚ ಹ। ಸಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣೋ ದಾನಂ ನ ತಿಷ್ಠತಿ ದುರಾತ್ಮನಃ ।। ೨೯.

ಮೋಹದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರೂ ಅಥವಾ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ದುಷ್ಟನ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ದಾನವು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ನ್ಯಾಯಾಗತಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ತೀರ್ಥೇ ಸಮ್ಪ್ರತಿಪಾದನಮ್। ಕಾಮಾನನಭಿಸನ್ಧಾಯ ಯಜತೇ ಚ ದದಾತಿ ಚ ।। ೨೯.

ಆದರೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಫಲದ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ.