ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕುಶಪುತ್ರಾ ಬಭೂವುಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ವೇದವರ್ಚಸಃ। ಕುಶಾಶ್ವಃ ಕುಶನಾಭಶ್ಚ ಅಮೂರ್ತ್ತಾರಯಶೋವಸುಃ ।। ೨೯.

ಕುಶನಿಗೆ ವೇದಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾದ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು: ಕುಶಾಶ್ವ, ಕುಶನಾಭ, ಅಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಅರಶೋವಸು.

ಕುಶಸ್ತಮ್ಬಸ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಪುತ್ರಾರ್ಥೀ ರಾಜಸತ್ತಮಃ। ಪೂರ್ಣೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರೇ ವೈ ಶತಕ್ರತುಮಪಶ್ಯತ ।। ೨೯.

ಕುಶಸ್ತಂಭ ಎಂಬ ರಾಜನು ಮಗನಿಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ ಅವನು ಶತಕ್ರತು ಎಂಬ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡನು.

ತಮುಗ್ರತಪಸಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಪುರನ್ದರಃ। ಸಮರ್ಥಃ ಪುತ್ರಜನನೇ ಸ್ವಯಮೇವಾಸ್ಯ ಶಾಶ್ವತಃ ।। ೨೯.

ಆ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಪುರಂದರನು, ಸ್ವತಃ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡಲು ಶಕ್ತನಾದನು.

ಪುತ್ರತ್ವಂ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಸ್ವಯಮೇವ ಪುರನ್ದರಃ। ಗಾಧಿರ್ನಾಮಾಭವತ್ಪುತ್ರಃ ಕೌಶಿಕಃ ಪಾಕಶಾಸನಃ ।। ೨೯.

ಪುರಂದರನು ಸ್ವತಃ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಧಿ ಎಂಬ ಕುಶಿಕನ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.

ಪೌರುಕುತ್ಸಾಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ಗಾಧಿಸ್ತಸ್ಯಾಮಜಾಯತ। ಪೂರ್ವ್ವಂ ಕನ್ಯಾಂ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ನಾಮ್ನಾ ಸತ್ಯವತೀಂ ಶುಭಾಮ್। ತಾಂ ಗಾಧಿಪುತ್ರಃ ಕಾವ್ಯಾಯ ಋಚೀಕಾಯ ದದೌ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೯.

ಗಾಧಿಯ ಪತ್ನಿ ಪೌರುಕುತ್ಸ ವಂಶದವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಂದ ಗಾಧಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಶುಭವಾದ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಳು. ಗಾಧಿಯು ಆ ಸತ್ಯವತಿಯನ್ನು ಋಚಿಕ ಎಂಬ ಋಷಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಸ್ತು ವೈ ಭರ್ತ್ತಾ ಭಾರ್ಗವೋ ಭೃಗುನನ್ದನಃ। ಪುತ್ರಾರ್ಥೇ ಸಾಧಯಾಮಾಸ ಚರುಂ ಗಾಧೇಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೨೯.

ಆ ಸತ್ಯವತಿಯ ಪತಿ ಭೃಗು ವಂಶದ ಭಾರ್ಗವ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಗಾಧಿಗೆ ಮಗನಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವನು ಹೋಮದ ಹವನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

ತಥಾ ಚಾಹೂಯ ಸುಧೃತಿಋಚೀಕೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ತದಾ। ಉಪಯೋಜ್ಯಶ್ಚರುರಯಂ ತ್ವಯಾ ಮಾತ್ರಾ ಚ ತೇಶುಭೇ ।। ೨೯.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠನಾದ ಭಾರ್ಗವ ಋಚಿಕನು ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಹವನವನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು, ಶುಭೆಯೆ.'

ತಸ್ಯಾಂ ಜನಿಷ್ಯತೇ ಪುತ್ರೋ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ಷಭಃ। ಅಜೇಯಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೈರ್ಯುದ್ಧೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ಷಭಸೂದನಃ ।। ೨೯.

ಆಕೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಮಗು ಜನಿಸುವುದು. ಆ ಮಗು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಜಯಿಸಲಾರದವನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶೂರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು.

ತವಾಪಿ ಪುತ್ರಂ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಧೃತಿನ್ತಂ ತಪೋಧನಮ್। ಶಮಾತ್ಮಕಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಚರುರೇಷ ವಿಧಾಸ್ಯತಿ ।। ೨೯.

ನೀನು ಕೂಡಾ, ಶುಭೆಯೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಅವನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದವನು, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ತಾಂ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಮೃಚೀಕೋ ಭೃಗುನನ್ದನಃ। ತಪಸ್ಯಾಭಿರತೋ ನಿತ್ಯಮರಣ್ಯಂ ಪ್ರವಿವೇಶ ಹ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಭೃಗುಮುನಿಯ ವಂಶಜನಾದ ಋಚೀಕನು ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವನು, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದನು.

ಗಾಧಿಃ ಸದಾರಸ್ತು ತದಾ ಋಚೀಕಾಶ್ರಮಮಭ್ಯಗಾತ್। ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಸುತಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ನರೇಶ್ವರಃ ।। ೨೯.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಧಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಋಚೀಕನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ಚರುದ್ವಯಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತು ಋಷೇಃ ಸತ್ಯವತೀ ಸದಾ। ಭರ್ತ್ತುರ್ವಚನಮವ್ಯಗ್ರಾ ಹೃಷ್ಟಾ ಮಾತ್ರೇ ನ್ಯವೇದಯತ್ ।। ೨೯.

ಸತ್ಯವತೀ ಸದಾ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವಳಾಗಿ, ಋಷಿಯವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಏನೂ ಮರೆತಿಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು.

ಮಾತಾ ತು ತಸ್ಯೈ ದೈವೇನ ದುಹಿತ್ರೇ ಸ್ವಂ ಚರುಂ ದದೌ । ತಸ್ಯಾಶ್ಚರುಮಥಾಜ್ಞಾನಾದಾತ್ಮನಃ ಸಾ ಚಕಾರ ಹ ।। ೨೯.

ಅವಳ ತಾಯಿ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ಮಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. ಸತ್ಯವತೀ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ತಾನೇ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಅಥ ಸತ್ಯವತೀ ಗರ್ಭಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾನ್ತಕರಂ ಶುಭಮ್। ಧಾರಯಾಮಾಸ ದೀಪ್ತೇನ ವಪುಷಾ ಘೋರದರ್ಶನಾ ।। ೨೯.

ಆಮೇಲೆ ಸತ್ಯವತೀ ಒಂದು ಶುಭವಾದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಆ ಗರ್ಭ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.

ತಮೃಚೀಕಸ್ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯೋಗೇನಾಪ್ಯನುಮೃಶ್ಯ ಚ। ತದಾಬ್ರವೀದ್ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ವಾಂ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಂ ವರವರ್ಣಿನೀಮ್ ।। ೨೯.

ಋಚೀಕನು ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯೋಗಬಲದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸುಂದರವಾದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಮಾತುಃ ಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ತೇ ಭದ್ರೇ ಚರುವ್ಯತ್ಯಾಸಹೇತುನಾ। ಜನಿಷ್ಯತಿ ಹಿ ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾತಿದಾರುಣಃ ।। ೨೯.

ಶಾಂತಸ್ವಭಾವವಳೇ, ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಭಾಗ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮಗನು ಕ್ರೂರಕರ್ಮ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕನಾಗಿ ಜನಿಸುವನು.

ಮಾತಾ ಜನಿಷ್ಯತೇ ವಾಪಿ ತಥಾಭೂತಂ ತಪೋಧನಮ್ । ವಿಶ್ವಂ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತಪಸಾ ಮಯಾ ತತ್ರ ಸಮರ್ಪಿತಮ್ ।। ೨೯.

ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಕೂಡಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಮುಕ್ತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಭರ್ತ್ರಾ ಸತ್ಯವತೀ ತದಾ। ಪ್ರಸಾದಯಾಮಾಸ ಪತಿಂ ಸುತೋ ಮೇ ನೇದೃಶೋ ಭವೇತ್। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಪಸದಸ್ತ್ವನ್ಯ ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಮುನಿರಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆ ಗಂಡನಿಂದ ಕೇಳಿದ ಸತ್ಯವತೀ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿ, ಗಂಡನನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು: 'ನನ್ನ ಮಗನು ಹೀಗೆ ಆಗಬಾರದು; ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಪವಿತ್ರನಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಆಗ ಮುನಿಯವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ನೈಷ ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತಃ ಕಾಮೋ ಮಯಾ ಭದ್ರೇ ತಥಾ ತ್ವಯಾ । ಉಗ್ರಕರ್ಮಾ ಭವೇತ್ ಪುತ್ರಃ ಪಿತುರ್ಮಾತುಶ್ಚ ಕಾರಣಾತ್ ।। ೨೯.

ಶಾಂತಸ್ವಭಾವವಳೇ, ನಾನು ಅಥವಾ ನೀನು ಹೀಗೆ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮಗನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಗ್ರಕರ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಃ ಸತ್ಯವತೀ ವಾಕ್ಯಮೇವಮುಕ್ತಾಬ್ರವೀದಿದಮ್। ಇಚ್ಛಁಲ್ಲೋಕಾನಪಿ ಮುನೇ ಸೃಜೇಥಾಃ ಕಿಂ ಪುನಃ ಸುತಮ್ ।। ೨೯.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವತೀ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಳು: 'ಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ?'

ಶಮಾತ್ಮಕಮೃಜುಂ ಭರ್ತ್ತಃ ಪುತ್ರಂ ಮೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ। ಕಾಮಮೇವಂವಿಧಃ ಪುತ್ರೋ ಮಮ ಸ್ಯಾತ್ತು ವದ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೯.

ಗಂಡನೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ, ನೇರವಾದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಮಗನು ಹೀಗೆ ಆಗಲಿ.

ಮಯ್ಯನ್ಯಥಾ ನ ಶಕ್ಯಂ ವೈ ಕರ್ತುಮೇವ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ। ತತಃ ಪ್ರಸಾದಮಕರೋತ್ ಸ ತಸ್ಯಾಸ್ತಪಸೋ ಬಲಾತ್ ।। ೨೯.

ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಪುತ್ರೇ ನಾಸ್ತಿ ವಿಶೇಷೋ ಮೇ ಪೌತ್ರೇ ವಾ ವರವರ್ಣಿನಿ। ತ್ವಯಾ ಯಥೋಕ್ತಂ ವಚನಂ ತಥಾ ಭದ್ರೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೯.

ನನ್ನಿಗೆ ಮಗನಲ್ಲಿಯೂ, ಮೊಮ್ಮಗನಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ, ಸುಂದರಿಯೇ. ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿನಿಯೇ, ಹಾಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸತ್ಯವತೀ ಪುತ್ರಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಭಾರ್ಗವಮ್। ತಪಸ್ಯಭಿರತನ್ದಾನ್ತಂ ಜಮದಗ್ನಿಃ ಶಮಾತ್ಮಕಮ್ ।। ೨೯.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸತ್ಯವತೀ ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದ ಮಗನಾದ ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು. ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯೂ, ದಮನಶೀಲನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಭೃಗೋಶ್ಚರುವಿಪರ್ಯಾಸೇ ರೌದ್ರವೈಷ್ಣವಯೋಃ ಪುರಾ। ಯಮನಾದ್ವೈಷ್ಣವಸ್ಯಾಗ್ನೇರ್ಜಮದಗ್ನಿರಜಾಯತ ।। ೨೯.

ಭೃಗುಮುನಿಯ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಭಾಗಗಳು ಬದಲಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ವೈಷ್ಣವ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ತು ದಾಯಾದಂ ಗಾಧಿಃ ಕುಶಿಕನನ್ದನಃ। ಪ್ರಾಪ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಸಹಿತೋ (ಸವಿತಾ) ಜಗಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಣಾವೃತಃ ।। ೨೯.

ಕುಶಿಕನ ಮಗ ಗಾಧಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸವಿತೃ ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

ಸಾ ಹಿ ಸತ್ಯವತೀ ಪುಣ್ಯಾ ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣಾ। ಕೌಶಿಕೀತಿ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಪ್ರವೃತ್ತೇಯಂ ಮಹಾನದೀ ।। ೨೯.

ಆ ಸತ್ಯವತಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯೂ, ಸತ್ಯವ್ರತಪರಾಯಣೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ 'ಕೌಶಿಕಿ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು, ಆ ಮಹಾನದಿ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಪರಿಸ್ರುತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಕೌಶಿಕೀ ಸರಿತಾಂ ವರಾ। ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶೇ ತ್ವಭವತ್ಸುವೇಣುರ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೯.

ಆ ಮಹಾಪುನ್ಯವಂತಿ ಕೌಶಿಕಿ ನದಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದಲ್ಲಿ ಸುವೇಣು ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಸ್ಯ ಕನ್ಯಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಕಾಮಲೀ ನಾಮ ರೇಣುಕಾ। ರೇಣು ಕಾಯಾನ್ತು ಕಾಮಲ್ಯಾಂ ತಪೋಧೃತಿಸಮನ್ವಿತಃ। ಆರ್ಚೀಕೋ ಜನಯಾಮಾಸ ಜಮದಗ್ನಿಃ ಸುದಾರುಣಮ್ ।। ೨೯.

ಆ ರಾಜನಿಗೆ ರೇಣುಕಾ ಎಂಬ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಳು, ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಮಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಮಲಿ ಮತ್ತು ರೇಣು ಇವರಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಋಚಿಕನು ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.