ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸಹಸಾ ಯೋಗಮೇಷ್ಯಾಮಿ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಯೇ। ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗತಸ್ತತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಂ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೯.

'ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವೆನು.' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಂಧರ್ವನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು.

ಸ ನಿಶಾಯಾಮಥಾಗಮ್ಯ ಮೇಷಮೇಕಂ ಜಹಾರ ವೈ। ಮಾತೃವದ್ವರ್ತ್ತತೇ ಸಾ ತು ಮೇಷಯೋಶ್ಚಾರುಹಾಸಿನೀ ।। ೨೯.

ನಿಶಾಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಂದು ಒಂದು ಕುರಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದನು. ಆ ಸುಂದರನಗುವಿನ ಉರ್ವಶಿ, ಆ ಕುರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಳು.

ಗನ್ಧರ್ವಾಗಮನಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಶಯನಸ್ಥಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ರಾಜಾನಮಬ್ರವೀತ್ಸಾ ತು ಪುತ್ರೋ ಮೇ ಹ್ರಿಯತೇತಿ ವೈ ।। ೨೯.

ಗಂಧರ್ವರು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧೆಯು ರಾಜನಿಗೆ, 'ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

ಏವಮುಕ್ತೋ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ನಗ್ನಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ವೈ ನೃಪಃ । ನಗ್ನಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯತಿ ಮಾಂ ದೇವೀ ಸಮಯೋ ವಿತಥೋ ಭವೇತ್ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಯೋಚಿಸಿ, ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕದೆ ನಿಂತನು. 'ದೇವಿ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಆತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡನು.

ತತೋ ಭೂಯಸ್ತು ಗನ್ಧರ್ವ್ವಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ಮೇಷಮಾದದುಃ। ದ್ವಿತೀಯೇಽಪಹೃತೇ ಮೇಷೇ ಐಲಂ ದೇವೀ ತಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೯.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಂಧರ್ವರು ಎರಡನೇ ಕುರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಎರಡನೇ ಕುರಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ದೇವಿ ಐಲನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು.

ಪುತ್ರೌ ಮಮ ಹೃತೌ ರಾಜನ್ನನಾಥಾಯಾ ಇವ ಪ್ರಭೋ। ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದೋತ್ಥಾಯ ನಗ್ನೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಧಾವಿತಃ ।। ೨೯.

'ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು, ನಾನು ಅನಾಥೆಯಾದಂತೆ ಆಗಿದೆ.' ಹೀಗೆಂದಾಗ, ರಾಜನು ಎದ್ದು ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕದೆ ಓಡಿದನು.

ಮೇಷಾಬಭ್ಯಾಂ ಪದವೀಂ ರಾಜನ್ ಗನ್ಧರ್ವ್ವೈರ್ವ್ಯುತ್ಥಿತಾಮಥ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ತು ಮಹತೀ ಮಾಯಾ ತದ್ಭವನಂ ಮಹತ್ ।। ೨೯.

ಕುರಿಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಗಂಧರ್ವರು ದೊಡ್ಡ ಮಾಯೆ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಪ್ರಕಾಶಿತನ್ತು ಸಹಸಾ ತತೋ ನಗ್ನಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಸಾ। ನಗ್ನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಿರೋಽಭೂತ್ಸಾ ಅಪ್ಸರಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ ।। ೨೯.

ಅचानक ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಆಕೆ ರಾಜನನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕದೆ ನೋಡಿದಳು. ಹೀಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ರೂಪ ಬದಲಿಸಬಹುದಾದ ಅಪ್ಸರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಡಗಿಹೋದಳು.

ತಿರೋಭೂತಾನ್ತು ತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತತ್ರ ತಾವುಭೌ। ಮೇಷೌ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ತತ್ರೈವಾನ್ತರ್ಹಿತಾಭವನ್ ।। ೨೯.

ಅವಳು ಅಡಗಿಹೋದುದನ್ನು ಅರಿತು, ಗಂಧರ್ವರು ಇಬ್ಬರೂ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಡಗಿಹೋದರು.

ಉತ್ಸೃಷ್ಟಾವುರಣೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾ ಗೃಹ್ಯಾಗತಃ ಪ್ರಭುಃ। ಅಪಶ್ಯಂಸ್ತಾಂ ತು ವೈ ರಾಜಾ ವಿಲಲಾಪ ಸುದುಃಖಿತಃ ।। ೨೯.

ಎರಡು ಕುರಿಗಳು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆ ರಾಜನು ತುಂಬಾ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಅಳಲು ಮಾಡಿದನು.

ಚಚಾರ ಪೃಥಿವೀಂ ಚೈವ ಮಾರ್ಗಮಾಣಸ್ತತಸ್ತತಃ। ಅಥಾಪಶ್ಯಚ್ಚ ತಾಂ ರಾಜಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨೯.

ಆ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲಾ ತಿರುಗಾಡಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೊನೆಗೆ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು.

ಪ್ಲಕ್ಷತೀರ್ಥೇ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ವಿಗಾಢೇನಾಮ್ಬುನಾಪ್ಲುತಾಮ್। ಕ್ರೀಡನ್ತೀಮಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಸಹ ಶೋಭನಾಮ್ ।। ೨೯.

ಪ್ಲಕ್ಷ ತೀರ್ಥದ ಹತ್ತಿರದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಹಸಿರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಐದು ಸುಂದರ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಅಪಶ್ಯತ್ಸಾ ತತಃ ಸುಭ್ರೂ ರಾಜಾನಮವಿದೂರತಃ। ಉರ್ವಶೀ ತಾಃ ಸಖೀಃ ಪ್ರಾಹ ಅಯಂ ಸ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೨೯.

ಆಗ ಸುಂದರ ಭ್ರೂವಳ ಉರ್ವಶಿ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಈತನೇ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನು.'

ಯಸ್ಮಿನ್ನಹಮವಾತ್ಸಂ ಹಿ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ತಂ ನೃಪಮ್ । ತತ ಆವಿರ್ಬಭೂವುಸ್ತಾಃ ಪಞ್ಚಚೂಡಾಪ್ಸರಾಸ್ತು ತಾಃ ।। ೨೯.

ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವೋ, ಅವನೇ ಈ ರಾಜನು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದಳು. ಆಗ ಆ ಐದು ಕುಡಿದ ಕೂದಲಿನ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ರಾಜಾ ತಾಂ ಪ್ರೀತಃ ಪ್ರಲಾಪಾನ್ ಕುರುತೇ ಬಹೂನ್। ಆಯಾಹಿ ತಿಷ್ಠ ಮನಸಾ ಘೋರೇ ವಚಸಿ ತಿಷ್ಠ ಹೇ ।। ೨೯.

ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಹಲವಾರು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿ ಬಾ, ನಿಲ್ಲು, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರಬೇಕು, ನನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು, ಸುಂದರಿಯೇ.'

ಏವಮಾದೀನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಪರಸ್ಪರಮಭಾಷತ। ಉರ್ವ್ವಶೀ ತ್ವಬ್ರವೀಚ್ಚೈಲಂ ಸಗರ್ಭಾಹಂ ತ್ವಯಾ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು. ಆದರೆ ಉರ್ವಶಿ, ಐಲನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಪ್ರಭೋ, ನಾನಿನ್ನಿಂದ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.'

ಸಂವತ್ಸರಾತ್ ಕುಮಾರಸ್ತೇ ಭವಿತಾ ನವ ಸಂಶಯಃ। ನಿಶಾಮೇಕಾನ್ತು ವೈ ರಾಜಾ ಹ್ಯವಸತ್ತು ತಯಾ ಸಹ ।। ೨೯.

'ಒಂದು ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಮಗನಾಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.' ರಾಜನು ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದನು.

ಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟೋ ಜಗಾಮಾಥ ಸ್ವಪುರನ್ತು ಮಹಾಯಶಾಃ। ಗತೇ ಸಂವತ್ಸರೇ ರಾಜಾ ಉರ್ವ್ವಶೀಂ ಪುನರಾಗಮತ್ ।। ೨೯.

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಾಜನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಒಂದು ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಉರ್ವಶಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.

ಉಷಿತ್ವಾ ತು ತಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಮೇಕರಾತ್ರಂ ಮಹಾಮನಾಃ। ಕಾಮಾರ್ತ್ತಶ್ಚಾ ಬ್ರವೀದ್ದೀನೋ ಭವ ನಿತ್ಯಂ ಮಮೇತಿ ವೈ ।। ೨೯.

ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು, ಕಾಮದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಇರು.'

ಉರ್ವ್ವಶ್ಯಥಾಬ್ರವೀಚ್ಚೈಲಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತೇ ವರಂ ದದುಃ। ತಂ ವೃಣೀಷ್ವ ಮಹಾರಾಜ ಬ್ರೂಹಿ ಚೈತಾಂಸ್ತ್ವಮೇವ ಹಿ ।। ೨೯.

ಆಗ ಉರ್ವಶಿ ಐಲನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಗಂಧರ್ವರು ನಿನಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀನು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಕೇಳು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತಾನೇ ಹೇಳು.'

ವೃಣೇ ನಿತ್ಯಂ ಹಿ ಸಾಲೋಕ್ಯಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವರಂ ವವ್ರೇ ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ ।। ೨೯.

'ನಾನು ಸದಾ ಮಹಾತ್ಮ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದನು. ಗಂಧರ್ವರು 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿದರು.

ಸ್ಥಾಲೀಮಗ್ನೇಃ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಗನ್ಧರ್ವ್ವಾಶ್ಚ ತಮಬ್ರುವನ್। ಅನೇನ ಇಷ್ಟ್ವಾ ಲೋಕನ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ತ್ವಂ ನರಾಧಿಪ ।। ೨೯.

ಅಗ್ನಿಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ, ಗಂಧರ್ವರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಈದರಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಉನ್ನತ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.'

ತಮಾದಾಯ ಕುಮಾರನ್ತು ನಗರಾಯೋಪಚಕ್ರಮೇ। ನಿಃಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಮರಣ್ಯಾಞ್ಚ ಸ ಪುತ್ರನ್ತು ಗೃಹಂ ಯಯೌ ।। ೨೯.

ಮಗನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಆ ಮಗನನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

ಪುನರಾದಾಯ ದೃಶ್ಯಾಗ್ನಿಮಶ್ವತ್ಥಂ ತತ್ರ ದೃಷ್ಟವಾನ್। ಸಮೀಪತಸ್ತು ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹ್ಯಶ್ವತ್ಥಂ ತತ್ರ ವಿಸ್ಮಿತಃ ।। ೨೯.

ಮತ್ತೆ ದೃಷ್ಯವಾಗುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರವನ್ನು ಕಂಡನು; ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಆ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.

ಗನ್ಧರ್ವ್ವೇಭ್ಯಸ್ತಥಾಖ್ಯಾತುಮಗ್ನಿನಾ ಗಾಂ ಗತಸ್ತು ಸಃ । ಶ್ರುತ್ವಾ ತಮರ್ಥಮಶಿಲಮರಣಿಂ ತು ಸಮಾದಿಶತ್ ।। ೨೯.

ಗಂಧರ್ವರ ಬಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಗ್ನಿ ಅವನಿಗೆ ಅಶ್ವತ್ಥದಿಂದ ಅರಣಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಅಶ್ವತ್ಥಾದರಣಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಥಿತ್ವಾಗ್ನಿಂ ಯಥಾವಿಧಿ। ತೇನೇಷ್ಟ್ವಾ ತು ಸಲೋಕಂ ನಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ತ್ವಂ ನರಾಧಿಪ। ಮಥಿತ್ವಾಗ್ನಿಂ ತ್ರಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ಹ್ಯಯಜತ್ಸ ನರಾಧಿಪಃ ।। ೨೯.

ಅಶ್ವತ್ಥದಿಂದ ಅರಣಿ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಣಿಸಿದನು; ಅದರಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರೆ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ರಾಜನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದನು.

ಇಷ್ಟ್ವಾ ಯಜ್ಞೈರ್ಬಹುವಿಧೈರ್ಗತಸ್ತೇಷಾಂ ಸಲೋಕತಾಮ್। ವಾಸಾಯ ಚ ಸ ಗನ್ಧರ್ವ್ವಸ್ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸ ಮಹಾರಥಃ। ಏಕೋಽಗ್ನಿಃ ಪೂರ್ವಮಾಸೀದ್ವೈ ಐಲಸ್ತ್ರೀಂಸ್ತಾನಕಲ್ಪಯತ್ ।। ೨೯.

ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವನು ಗಂಧರ್ವರ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು. ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾರಥಿ ಗಂಧರ್ವನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದನು; ಮೊದಲು ಒಂದು ಅಗ್ನಿಯೇ ಇದ್ದಿತು, ಐಲನು ಆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಏವಂಪ್ರಭಾವೋ ರಾಜಾಸೀದೈಲಸ್ತು ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ದೇಶೇ ಪುಣ್ಯತಮೇ ಚೈವ ಮಹರ್ಷಿಭಿರಲಂಕೃತೇ ।। ೨೯.

ಹೀಗೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಐಲ ರಾಜನು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು, ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.

ರಾಜ್ಯಂ ಸ ಕಾರಯಾಮಾಸ ಪ್ರಯಾಗೇ ಪೃಥಿವೀ ಪತಿಃ। ಉತ್ತರೇ ಯಾಮುನೇ ತೀರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೇ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೯.

ಆ ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿ ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ, ಯಮುನೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.