ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವರಿತ್ಯುಕ್ತಂ ತೃತೀಯೋಽನ್ಯೋ ಭಾವ್ಯೋ ಲೋಕಸ್ತದಾಭವತ್। ಭಾವ್ಯ ಇತ್ಯೇಷ ಧಾತುರ್ವೈ ಭಾವ್ಯೇ ಕಾಲೇ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ।। ೩.

ಮೂರನೆಯ ಲೋಕವನ್ನು 'ಸ್ವರ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಭವ್ಯ ಎಂಬ ಲೋಕವು ಉಂಟಾಯಿತು. 'ಭವ್ಯ' ಎಂಬ ಧಾತು ಭವಿಷ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೂರಿತೀಯಂ ಸ್ಮೃತಾ ಭೂಮಿರನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಭುವಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಂ ತಥಾ ಭಾವ್ಯಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯೈಷ ಸಂಗ್ರಹಃ ।। ೩.

ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೂಃ ಎಂದು, ಆಕಾಶವನ್ನು ಭುವಃ ಎಂದು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಭವ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಯುಕ್ತೈರ್ವ್ಯಾಹಾರೈಸ್ತಿಸ್ರೋ ವ್ಯಾಹೃತಯೋಽಭವನ್। ನಾಥ ಇತ್ಯೇಷ ಧಾತುರ್ವೈ ಧಾತುಜ್ಞೈಃ ಪಾಲನೇ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಮೂರು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು ಉಂಟಾದವು. 'ನಾಥ' ಎಂಬ ಧಾತುವನ್ನು ಧಾತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಾದ್ಭೂತಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಭವ್ಯಸ್ಯ ಭವತಸ್ತದಾ। ಲೋಕತ್ರಯಸ್ಯ ನಾಥಾಸ್ತೇ ತಸ್ಮಾದಿನ್ದ್ರಾ ದ್ವಿಜೈಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩.

ಭೂತ, ಭವ್ಯ ಮತ್ತು ಭವತ್ ಎಂಬ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಇಂದ್ರರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಭೂತಾ ದೇವೇನ್ದ್ರಾ ಗುಣ ಭೂತಾಸ್ತಥೈವ ಚ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಯೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಭಾಜೋ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ।। ೩.

ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರು ಇಂದ್ರರು, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಪಡುವ ದೇವತೆಗಳು ಇವರು.

ಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪಿಶಾಚೋರಗದಾನವಾಃ। ಮಹಿಮಾನಃ ಸ್ಮೃತಾ ಹ್ಯೇತೇ ದೇವನ್ದ್ರಾಣಾನ್ತು ಸರ್ವಶಃ ।। ೩.

ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ದಾನವರು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ದೇವೇಂದ್ರರ ಮಹಿಮೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ದೇವೇನ್ದ್ರಾ ಗುರವೋ ನಾಥಾ ರಾಜಾನಃ ಪಿತರೋ ಹಿ ತೇ । ರಕ್ಷನ್ತೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ಧರ್ಮೇಣೇಹ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ ।। ೩.

ದೇವತೆಗಳ ಇಂದ್ರರು ಗುರುಗಳು, ಅಧಿಪತಿಗಳು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯೇತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ದೇವೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸಮಾಸತಃ। ಸಪ್ತರ್ಷೀನ್ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಯೇ ದಿವಿ ಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೩.

ಈ ರೀತಿ ದೇವೇಂದ್ರರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಏಳು ಋಷಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಗಾಧಿಜಃ ಕೌಶಿಕೋ ಧೀಮಾನ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತಪಾಃ। ಭಾರ್ಗವೋ ಜಮದಗ್ನಿಶ್ಚ ಊರುಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೩.

ಗಾಧಿಯ ಪುತ್ರನು, ಕುಶಿಕನು, ಧೀಮಂತನು, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು, ಭಾರ್ಗವ ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಊರುಪುತ್ರನು—

ಬೃಹಸ್ಪತಿಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಮಹಾತಪಾಃ। ಔತಥ್ಯೋ ಗೌತಮೋ ವಿದ್ವಾಞ್ಛರದ್ವಾನ್ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ।। ೩.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಗ ಭಾರದ್ವಾಜ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ; ಅವತನ್ಯ, ಗೌತಮ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿ, ಹಾಗೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಶರದ್ವಾನ್—ಇವರು.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೋಽತ್ರಿರ್ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಶಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಃ। ಷಷ್ಠೋ ವಾಸಿಷ್ಠಪುತ್ರಸ್ತು ವಸುಮಾನ್ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಃ ।। ೩.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ, ಭಗವಂತ ಅತ್ರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಕ ಎಂಬ ಐದನೇವರು; ಆರನೆಯವರು ವಸಿಷ್ಠನ ಮಗ ವಸುಮಾನ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

ವತ್ಸಾರಃ ಕಾಶ್ಯಪಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತೈತೇ ಸಾಧುಸಮ್ಮತಾಃ। ಏತೇ ಸಪ್ತರ್ಷಯಃ ಸಿದ್ಧಾ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಸಾಮ್ಪ್ರತೇಽನ್ತರೇ ।। ೩.

ವತ್ಸರ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪ—ಇವರು ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜನ ಸದ್ಗುಣಿಗಳೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈಗಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಶ್ಚೈವ ನಾಭಾಗೋ ಧೃಷ್ಟಃ ಶರ್ಯಾತಿರೇವ ಚ। ನರಿಷ್ಯನ್ತಶ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತೋ ನಾಭ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಏವ ಚ ।। ೩.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ನಾಭಾಗ, ಧೃಷ್ಟ, ಶರ್ಯಾತಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ನರಿಷ್ಯಂತ, ನಾಭ ಮತ್ತು ಉದ್ಧಿಷ್ಟ—ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಕರುಷಶ್ಚ ಪೃಷಧ್ರಶ್ಚ ವಸುಮಾನ್ನವಮಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಮನೋರ್ವೈವಸ್ತಸ್ಯೈತೇ ನವ ಪುತ್ರಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ । ಕೀರ್ತ್ತಿತಾ ವೈ ಮಯಾ ಹ್ಯೇತೇ ಸಪ್ತಮಞ್ಚೈತದನ್ತರಮ್ ।। ೩.

ಕರುಷ, ಪೃಷಧ್ರ, ವಸುಮಾನ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತನೆಯವನು; ಇವರು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಾನು ಇವರನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಏಳನೇ ಯುಗ.

ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಮಯಾ ಪಾದೋ ದ್ವಿತೀಯಃ ಕಥಿತೋ ದ್ವಿಜಾಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ಭೂಯಃ ಕಿಂ ವರ್ಣಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।। ೩.

ಹೀಗೆ, ನಾನು ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಇನ್ನೇನು ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತೀರಿ?

ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಾದಂ ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ಕ್ರಾನ್ತಂ ಸೂತೇನ ಧೀಮತಾ। ಅತಸ್ತೃತೀಯಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಪಾದಂ ವೈ ಶಾಂಶಪಾಯನಃ ।। ೪.

ಮೇಲಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಧೀಮಂತನಾದ ಸೂತನು ಪಠಿಸಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶೌನಕನು ಮುಂದಾಗಿ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ಪಾದ ಕ್ರಾನ್ತೋ ದ್ವಿತೀಯೋಽಯಮನು ಷಙ್ಗೇಣ ಯಸ್ತ್ವಯಾ। ತೃತೀಯಂ ವಿಸ್ತರಾತ್ಪಾದಂ ಸೋಪೋದ್ವಾತಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಯ। ಏವಮುಕ್ತೋಽಬ್ರವೀತ್ಸೂತಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ।। ೪.

ನೀನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೆ; ಈಗ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಉಪೋದ್ಘಾತದೊಡನೆ ವಿವರಿಸು. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಸೂತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಕೀರ್ತ್ತಯಿಷ್ಯೇ ತೃತೀಯಞ್ಚ ಸೋಪೋದ್ವಾತಂ ಸವಿಸ್ತರಮ್। ಪಾದಂ ಸಮುದಯಾದ್ವಿಪ್ರಾ ಗದತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೪.

ನಾನು ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಉಪೋದ್ಘಾತದೊಡನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯೇಮಂ ಸಾಮ್ಪ್ರತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ನಿಸರ್ಗಂ ಶ್ರೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೪.

ಈಗಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಚತುರ್ಯುಗೈಕಸಪ್ತತ್ಯಾ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ತು। ಸಹ ದೇವಗಣೈಶ್ಚೈವ ಋಷಿಭಿರ್ದಾನವೈಃ ಸಹ ।। ೪.

ಹಿಂದೆ, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ದಾನವರು ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಮೂಹಗಳೆಂದು ಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಪಿತೃಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷೈಶ್ಚ ರಕ್ಷೋಭೂತಗಣೈಸ್ತಥಾ। ಮಾನುಷೈಃ ಪಶುಭಿಶ್ಚೈವ ಪಕ್ಷಿಭಿಃ ಸ್ಥಾವರೈಃ ಸಹ ।। ೪.

ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಭೂತಗಣಗಳು, ಮಾನವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಮನ್ವಾದಿಕಂ ಭವಿಷ್ಯಾನ್ತಮಾಖ್ಯಾನೈರ್ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ । ವಕ್ಷ್ಯೇ ವೈವಸ್ವತಂ ಸರ್ಗಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ವಿವಸ್ವತೇ ।। ೪.

ಮನುವಿನಿಂದ ಭವಿಷ್ಯವರೆಗೆ ಅನೇಕ ವಿಶಾಲ ಕಥನಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈವಸ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವಸ್ವಾನ್‌ಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆದ್ಯೇ ಮನ್ವನ್ತರೇಽತೀತಾಃ ಸರ್ಗಾಃ ಪ್ರಾವರ್ತ್ತಕಾಶ್ಚ ಯೇ। ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಂ ಸಪ್ತಾಸನ್ ಯೇ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇಽತೀತೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವೈವಸ್ವತೇ ಪುನಃ ।। ೪.

ಮೂದಲ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಕಳೆದ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ವೈವಸ್ವತ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಇದ್ದರು.

ದಕ್ಷಸ್ಯ ಚ ಋಷೀಣಾಞ್ಚ ಭೃಗ್ವಾದೀನಾಂ ಮಹೌಜಸಾಮ್। ಶಾಪಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಸ್ಯಾಸೀತ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೪.

ದಕ್ಷಿಣೂ, ಭೃಗು ಮುಂತಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ಶಾಪದಿಂದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

ಭೂಯಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯಸ್ತೇ ಚ ಉತ್ಪನ್ನಾಃ ಸಪ್ತ ಮಾನಸಾಃ। ಪುತ್ರತ್ವೇ ಕಲ್ಪಿತಾಶ್ಚೈವ ಸ್ವಯಮೇವ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ ।। ೪.

ಮತ್ತೆ ಆ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಏಳು ಜನರು, ಸ್ವಯಂಭುವನು ಸ್ವತಃ ಪುತ್ರರಾಗಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪ್ರಜಾಸನ್ತಾನಕೃದ್ಭಿಸ್ತೈರುತ್ಪದ್ಯದ್ಭಿರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ। ಪುನಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೪.

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು, ಸಂತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರು, ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ತೇಷಾಂ ಪ್ರಸೂತಿಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿಶುದ್ಧಜ್ಞಾನಕರ್ಮಣಾಮ್। ಸಮಾಸವ್ಯಾಸಯೋಗಾಭ್ಯಾಂ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ ।। ೪.

ಅವರ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತಾನವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ, ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯೇಷಾಮನ್ವಯಸಮ್ಭೂತೈರ್ಲೋಕೋಽಯಂ ಸಚರಾಚರಃ। ಪುನಃ ಸ ಪೂರಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಗ್ರಹ ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಿತಃ ।। ೪.

ಇವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಚರಾಚರ ಸಮೇತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿತು; ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಯಿತು.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಮುನೀನಾಂ ಸಂಶಯೋಽಭವತ್ । ತತಸ್ತಂ ಸಂಶಯಾವಿಷ್ಟಾಃ ಸೂತಂ ಸಂಶಯನಿಶ್ಚಯೇ। ಸತ್ಕೃತ್ಯ ಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಮುನಯಃ ಶಂಸಿತವ್ರತಾಃ ।। ೪.

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮುನಿಗಳು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಆ ಮುನಿಗಳು ಸಂಶಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಂಶಯ ನಿವಾರಕನಾದ ಸೂತನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.