ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪುತ್ರಃ ಕೀರ್ತ್ತಿರಥಸ್ಯಾಪಿ ದೇವಮೀಢ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ದೇವಮೀಢಸ್ಯ ವಿಬುಧೋ ವಿಬುಧಸ್ಯ ಸುತೋ ಧೃತಿಃ ।। ೨೭.

ಕೀರ್ತಿರಥನ ಮಗನು ದೇವಮೀಢನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ದೇವಮೀಢನ ಮಗನು ವಿಭುದ, ವಿಭುದನ ಮಗನು ಧೃತಿ.

ಮಹಾಧೃತಿಸುತೋ ರಾಜಾ ಕೀರ್ತ್ತಿರಾಜಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಕೀರ್ತ್ತಿ ರಾಜಾತ್ಮಜೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಮಹಾರೋಮೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೭.

ಮಹಾಧೃತಿಯ ಮಗನಾದ ಕೀರ್ತಿರಾಜನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಪಂಡಿತನಾದ ಮಗ ಮಹಾರೋಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಮಹಾರೋಮ್ಣಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸ್ವರ್ಣರೋಮಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಸ್ವರ್ಣರೋಮಾತ್ಮಜಶ್ಚಾಪಿ ಹ್ರಸ್ವರೋಮಾಭವನೃಪಃ ।। ೨೭.

ಮಹಾರೋಮನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸ್ವರ್ಣರೋಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸ್ವರ್ಣರೋಮನ ಮಗನಾಗಿ ಹ್ರಸ್ವರೋಮ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

ಹ್ರಸ್ವರೋಮಾತ್ಮಜೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಸೀರಧ್ವಜ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ। ಉದ್ಭಿನ್ನಾ ಕೃಷತಾ ಯೇನ ಸೀತಾ ರಾಜ್ಞಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ರಾಮಸ್ಯ ಮಹಿಷೀ ಸಾಧ್ವೀ ಸುವ್ರತಾತಿಪತಿವ್ರತಾ ।। ೨೭.

ಹ್ರಸ್ವರೋಮನ ಪಂಡಿತನಾದ ಮಗನಿಗೆ ಸೀರಧ್ವಜ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆ ರಾಜನು ಹೊಲವನ್ನು ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಆ ಸೀತೆಯು ರಾಮನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಸದಾ ಸತ್ಯವ್ರತೆಯಾಗಿ, ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು.

ಶಾಂಶಪಾಯನ ಉವಾಚ।। ಕಥಂ ಸೀತಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಕೃಷ್ಯಮಾಣಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ಕಿಮರ್ಥಞ್ಚಾಕೃಷದ್ರಾಜಾ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಯಸ್ಮಿನ್ ಬಭೂವ ಹ ।। ೨೭.

ಶಾಂಶಪಾಯನನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಸೀತೆಯು ಹೊಲ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಆ ಹೊಲವನ್ನು ಆ ರಾಜನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದನು?

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರೇ ಕೃಷ್ಯಮಾಣೇ ಅಶ್ವಮೇಧೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಧಿನಾ ಸುಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾ ತು ಸಮುತ್ಥಿತಾ ।। ೨೭.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸೀತೆಯು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಸೀರಧ್ವಜಾತ್ತು ಜಾತಸ್ತು ಭಾನುಮಾನ್ನಾಮ ಮೈಥಿಲಃ। ಭ್ರಾತಾ ಕುಶಧ್ವಜಸ್ತಸ್ಯ ಸ ಕಾಶ್ಯಧಿಪತಿರ್ನೃಪಃ ।। ೨೭.

ಸೀರಧ್ವಜನಿಂದ ಭಾನುಮಾನ್ ಎಂಬ ಮೈಥಿಲ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಸಹೋದರನಾದ ಕುಶಧ್ವಜನು ಕಾಶಿಯ ರಾಜನಾದನು.

ತಸ್ಯ ಭಾನುಮತಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಮುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಶ್ಚಾಪಿ ತಸ್ಮಾದೂರ್ಜವಹಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಭಾನುಮಾನದ ಮಗನಾಗಿ ಶೂರನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಮಗನು ಮುನಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಊರ್ಜವಹ ಎಂಬವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಊರ್ಜವಹಾತ್ ಸುತದ್ವಾಜಃ ಶಕುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸ್ವಾಗತಃ ಶಕುನೇಃ ಪುತ್ರಃ ಸುವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತತ್ಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಊರ್ಜವಹನಿಂದ ಸುತದ್ವಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಶಕುನಿ; ಶಕುನಿಯ ಮಗನು ಸ್ವಾಗತ; ಸ್ವಾಗತನ ಮಗನು ಸುವರ್ಚ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಶ್ರುತೋ ಯಸ್ತಸ್ಯ ದಾಯಾದಃ ಸುಶ್ರುತಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸುಶ್ರುತಸ್ಯ ಜಯಃ ಪುತ್ರೋ ಜಯಸ್ಯ ವಿಜಯಃ ಸುತಃ ।। ೨೭.

ಸುವರ್ಚನ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ಶ್ರುತನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಸುಶ್ರುತ; ಸುಶ್ರುತನ ಮಗನು ಜಯ; ಜಯನ ಮಗನು ವಿಜಯ.

ವಿಜಯಸ್ಯ ಋತಃ ಪುತ್ರ ಋತಸ್ಯ ಸುನಯಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಸುನಯಾದ್ವೀತಹವ್ಯಸ್ತು ವೀತಹವ್ಯಾತ್ಮಜೋ ಧೃತಿಃ ।। ೨೭.

ವಿಜಯನ ಮಗನು ಋತ; ಋತನ ಮಗನು ಸುನಯ; ಸುನಯನ ಮಗನು ವೀತಹವ್ಯ; ವೀತಹವ್ಯನ ಮಗನು ಧೃತಿ.

ಧೃತೇಸ್ತು ಬಹುಲಾಶ್ವೋಽಭೂದ್ಬಹುಲಾಶ್ವಸುತಃ ಕೃತಿಃ। ತಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ತಿಷ್ಟತೇ ವಂಶೋ ಜನಕಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಇತ್ಯೇತೇ ಮೈಥಿಲಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸೋಮಸ್ಯಾಪಿ ನಿಬೋಧತ ।। ೨೭.

ಧೃತಿಯಿಂದ ಬಹುಲಾಶ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಬಹುಲಾಶ್ವನ ಮಗನು ಕೃತಿ. ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಜನಕರ ವಂಶವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಮೈಥಿಲರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಈಗ ಸೋಮನ ಕುರಿತು ಕೇಳಿ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ವೈವಸ್ವತಮನುವಂಶಕೀರ್ತ್ತನಂ ನಾಮ ಸಪ್ತವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಹರ್ಷಿಯವರು ಹೇಳಿದ ವೈವಸ್ವತಮನುವಂಶದ ವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ವಾಯೂಮಹಾಪುರಾಣಮ್ - ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧಮ್ -

ವಾಯುಮಹಾಪುರಾಣ - ಉತ್ತರಾರ್ಧ.

ದಕ್ಷಿಣಾಮದದತ್ಸೋಮಸ್ತ್ರೀಲ್ಲೋಁಕಾನಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್। ತೇಭ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಮುಖ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸದಸ್ಯೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೨೮.

ಸೋಮನು ದಕ್ಷಿಣದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಮುಖ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಭಾಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ತಂ ಸಿನೀ ಚ ಕುಹೂಶ್ಚೈವ ವಪುಃ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಭಾವಸುಃ। ಕೀರ್ತ್ತಿರ್ಧೃತಿಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ನವ ದೇವ್ಯಃ ಸಿಷೇವಿರೇ ।। ೨೮.

ಸಿನೀ, ಕುಹೂ, ವಪುಃ, ಪುಷ್ಟಿ, ಪ್ರಭಾವಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಿಯರು ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಾಪ್ಯಾವಭೃಥಮವ್ಯಗ್ರಃ ಸರ್ವ್ವದೇವರ್ಷಿಪೂಜಿತಃ। ಅತಿರಾಜಾತಿರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ದಶಧಾತಾಪಯದ್ದಿಶಃ ।। ೨೮.

ಅವನು ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಗೌರವಿಸಿದನು. ರಾಜಾಧಿರಾಜನು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯಗೊಳಿಸಿದನು.

ಸ ಯಾಚ್ಯಮಾನೋ ದೇವೈಶ್ಚ ತಥಾ ದೇವರ್ಷಿಭಿಶ್ಚ ಹ। ನೈವ ವ್ಯಸರ್ಜಯತ್ತಾರಾಂ ತಸ್ಮಾಯಾಙ್ಗಿರಸೇ ತದಾ ।। ೨೮.

ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾರೆಯನ್ನು ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಉಶನಾಸ್ತಸ್ಯ ಜಗ್ರಾಹ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಮಙ್ಗಿರಸೋ ದ್ವಿಜಾಃ। ಸ ಹಿ ಶಿಷ್ಯೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಿತುಃ ಪೂರ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ।। ೨೮.

ಉಶನನು ಅವಳನ್ನು ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ದ್ವಿಜರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ತೇನ ಸ್ನೇಹೇನ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹೋಽಭವದ್ದೇವಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯಾಜಗವನ್ಧನುಃ ।। ೨೮.

ಆSneಹದಿಂದ ಭಗವಂತನು ರುದ್ರನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ, ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು.

ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಮುಖ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪರಮಾಸ್ತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉದ್ದಿಶ್ಯ ದೇವಾನುತ್ಸೃಷ್ಟಂ ಯೇನೈಷಾಂ ನಾಶಿತಂ ಯಶಃ ।। ೨೮.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು. ಅದರಿಂದ ಅವರ ಕೀರ್ತಿ ನಾಶವಾಯಿತು.

ತತ್ರ ತದ್ಯುದ್ಧಮಭವತ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನ್ತಾರಕಾಮಯಮ್। ದೇವಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಲೋಕಕ್ಷಯಕರಂ ಮಹತ್ ।। ೨೮.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ನಡುವೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡಬಹುದಾದ ಮಹಾ ಯುದ್ಧವೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಅದು ಲೋಕಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ತತ್ರ ಶಿಷ್ಟಾಸ್ತ್ರಯೋ ದೇವಾಸ್ತುಷಿತಾಶ್ಚೈವ ಯೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುರಾದಿದೇವಂ ಪಿತಾಮಹಮ್ ।। ೨೮.

ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಮೂವರು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ತುಷಿತರು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುವವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಆದಿದೇವನಾದ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.

ತತೋ ನಿವಾರ್ಯೋಶನಸಂ ರುದ್ರಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಞ್ಚ ಶಙ್ಕರಮ್। ದದಾವಾಙ್ಗಿರಸೇ ತಾರಾಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೮.

ಆಮೇಲೆ ಉಶನಸ್ಸನ್ನು, ರುದ್ರನನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಶಂಕರನನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಪಿತಾಮಹನು ತಾನೇ ತಾರೆಯನ್ನು ಆಂಗಿರಸನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ಅನ್ತರ್ವತ್ನೀಂ ಚ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾರಾನ್ತಾರಾಧಿಪಾನನಾಮ್। ಗರ್ಭಮುತ್ಸೃಜಸೇ ನ ತ್ವಂ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರಾಹ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।। ೨೮.

ತಾರೆಯು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕೆಯೊಳಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಾಧಿಪತಿಯ ಹೆಸರಿನ ಗರ್ಭವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.'

ಮದೀಯಾಯಾಂ ತನೌ ಯೋನೌ ಗರ್ಭೋ ಧಾರ್ಯಃ ಕಥಞ್ಚನ। ಅಥೋ ನಾವಸೃಜತ್ತನ್ತು ಕುಮಾರಂ ದಸ್ಯುಹನ್ತಮಮ್ ।। ೨೮.

'ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಯಬೇಕು,' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದರೂ, ಅವಳು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲಿಲ್ಲ.

ಈಷಿಕಾಸ್ತಮ್ಬಮಾಸಾದ್ಯ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್। ಜಾತಮಾತ್ರೋಽಥ ಭಗವಾನ್ ದೇವಾನಾಮಾಕ್ಷಿಪದ್ವಪುಃ ।। ೨೮.

ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಈಷಿಕಾಸ್ತಂಭವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.

ತತಃ ಸಂಶಯಮಾಪನ್ನಾಸ್ತಾರಾಮಕಥಯನ್ ಸುರಾಃ। ಸತ್ಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸುತಃ ಕಸ್ಯ ಸೋಮಸ್ಯಾಥ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ।। ೨೮.

ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಶಯದಿಂದ ತಾರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು: 'ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳು, ಈ ಮಗುವು ಸೋಮನದೋ ಅಥವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯದೋ?'

ಹ್ರೀಯಮಾಣಾ ಯದಾ ದೇವಾನ್ನಾಹ ಸಾ ಸಾಧ್ವಸಾಧು ವಾ । ತದಾ ತಾಂ ಶಪ್ತುಮಾರಬ್ಧಃ ಕುಮಾರೋ ದಸ್ಯುಹನ್ತಮಃ ।। ೨೮.

ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಅವಳು ಒಳ್ಳೆಯದೋ ಕೆಟ್ಟದೋ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆ ಮಗುವು ಅವಳನ್ನು ಶಪಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.