ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಜಯನ್ತಮಿತಿವಿಖ್ಯಾತಂ ಗೌತಮಸ್ಯಾಶ್ರಮಾಭಿತಃ। ಯಸ್ಯಾನ್ವವಾಯೇ ಯಜ್ಞೇ ವೈ ಜನಕಾದೃಷಿಸತ್ತಮಾತ್ ।। ೨೭.

ಆ ಪಟ್ಟಣವು ಗೌತಮ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಜಯಂತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾನುಭಾವನಾದ ಜನಕನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ನೇಮಿರ್ನಾಮ ಸುಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಸತ್ವನಮಸ್ಕೃತಃ। ಆಸೀತ್ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋರ್ಭೂರಿತೇಜಸಃ ।। ೨೭.

ನಿಮಿಯು ಧರ್ಮಮಯನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಮಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಬಹುತೆಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಮಗನು.

ಸ ಶಾಪೇನ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ವಿದೇಹಃ ಸಮಪದ್ಯತ। ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಮಿಥಿರ್ನಾಮ ಜನಿತಃ ಪರ್ವಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ।। ೨೭.

ವಸಿಷ್ಠನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ವಿದೇಹನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನ ಮಗನು ಮಿಥಿ ಎಂಬವನು, ಮೂರು ಮಹಾ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದನು.

ಅರಣ್ಯಾಂ ಮಥ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತೋ ಮಹಾಯಶಾಃ। ನಾಮ್ನಾ ಮಿಥಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತೋ ಜನನಾಜ್ಜನಕೋಽಭವತ್ ।। ೨೭.

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಥನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಿಥಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಅವನ ಜನನದಿಂದ ಅವನು ಜನಕನೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.

ಮಿಥಿರ್ನಾಮ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಯೇನಾಸೌ ಮಿಥಿಲಾಭವತ್। ರಾಜಾಸೌ ಜನಕೋ ನಾಮ ಜನಕಾಚ್ಚಾಪ್ಯುದಾವಸುಃ ।। ೨೭.

ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮಿಥಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಿಥಿಲಾ ಎಂಬ ಊರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆ ರಾಜನು ಜನಕನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಜನಕನಿಂದ ಉದಾವಸು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಉದಾವಸೋಃ ಸುಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಜನಿತೋ ನನ್ದಿವರ್ದ್ಧನಃ। ನನ್ದಿವರ್ದ್ಧನತಃ ಶೂರಃ ಸುಕೇತುರ್ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ।। ೨೭.

ಉದಾವಸುವಿನಿಂದ ಧರ್ಮಮಯನಾದ ನಂದಿವರ್ಧನನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ನಂದಿವರ್ಧನನಿಂದ ಶೂರನೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಆದ ಸುಕೇತು ಜನಿಸಿದನು.

ಸುಕೇತೋರಪಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ದೇವರಾತೋ ಮಹಾಬಲಃ। ದೇವರಾತಸ್ಯ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಬೃಹದುಚ್ಛ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೨೭.

ಸುಕೇತುವಿನಿಂದ ಧರ್ಮಮಯನೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ದೇವರಾತನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ದೇವರಾತನ ಮಗನು ಧರ್ಮಮಯನೂ ಬೃಹದುಚ್ಛನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಬೃಹದುಚ್ಛಸ್ಯ ತನಯೋ ಮಹಾವೀರ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಮಹಾವೀರ್ಯಸ್ಯ ಧೃತಿಮಾನ್ ಸುಧೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೭.

ಬೃಹದುಚ್ಛನ ಮಗನು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಮಹಾವೀರ್ಯನು. ಮಹಾವೀರ್ಯನ ಮಗನು ದೃಢ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಸುಧೃತಿ.

ಸುಧೃತೇರಪಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಧೃಷ್ಟಕೇತುಃ ಪರನ್ತಪಃ। ಧೃಷ್ಟಕೇತು ಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಹರ್ಯಶ್ವೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೭.

ಸುಧೃತಿಯಿಂದ ಧರ್ಮಮಯನೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಧೃಷ್ಠಕೇತು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಧೃಷ್ಠಕೇತುಮಗನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಹರ್ಯಶ್ವನು ಜನಿಸಿದನು.

ಹರ್ಯಶ್ವಸ್ಯ ಮರುಃ ಪುತ್ರೋ ಮರೋಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಿತ್ವಕಃ। ಪ್ರತಿತ್ವಕಸ್ಯ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರಾಜಾ ಕೀರ್ತ್ತಿರಥಃ ಸುತಃ ।। ೨೭.

ಹರ್ಯಶ್ವನ ಮಗನು ಮರು, ಮರುವಿನ ಮಗನು ಪ್ರತಿತ್ವಕ. ಪ್ರತಿತ್ವಕನ ಮಗನು ಧರ್ಮಮಯನೂ ರಾಜನಾದ ಕೀರ್ತಿರಥನು.

ಪುತ್ರಃ ಕೀರ್ತ್ತಿರಥಸ್ಯಾಪಿ ದೇವಮೀಢ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ದೇವಮೀಢಸ್ಯ ವಿಬುಧೋ ವಿಬುಧಸ್ಯ ಸುತೋ ಧೃತಿಃ ।। ೨೭.

ಕೀರ್ತಿರಥನ ಮಗನು ದೇವಮೀಢನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ದೇವಮೀಢನ ಮಗನು ವಿಭುದ, ವಿಭುದನ ಮಗನು ಧೃತಿ.

ಮಹಾಧೃತಿಸುತೋ ರಾಜಾ ಕೀರ್ತ್ತಿರಾಜಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಕೀರ್ತ್ತಿ ರಾಜಾತ್ಮಜೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಮಹಾರೋಮೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೭.

ಮಹಾಧೃತಿಯ ಮಗನಾದ ಕೀರ್ತಿರಾಜನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಪಂಡಿತನಾದ ಮಗ ಮಹಾರೋಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಮಹಾರೋಮ್ಣಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸ್ವರ್ಣರೋಮಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಸ್ವರ್ಣರೋಮಾತ್ಮಜಶ್ಚಾಪಿ ಹ್ರಸ್ವರೋಮಾಭವನೃಪಃ ।। ೨೭.

ಮಹಾರೋಮನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸ್ವರ್ಣರೋಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸ್ವರ್ಣರೋಮನ ಮಗನಾಗಿ ಹ್ರಸ್ವರೋಮ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

ಹ್ರಸ್ವರೋಮಾತ್ಮಜೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಸೀರಧ್ವಜ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ। ಉದ್ಭಿನ್ನಾ ಕೃಷತಾ ಯೇನ ಸೀತಾ ರಾಜ್ಞಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ರಾಮಸ್ಯ ಮಹಿಷೀ ಸಾಧ್ವೀ ಸುವ್ರತಾತಿಪತಿವ್ರತಾ ।। ೨೭.

ಹ್ರಸ್ವರೋಮನ ಪಂಡಿತನಾದ ಮಗನಿಗೆ ಸೀರಧ್ವಜ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆ ರಾಜನು ಹೊಲವನ್ನು ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಆ ಸೀತೆಯು ರಾಮನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಸದಾ ಸತ್ಯವ್ರತೆಯಾಗಿ, ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು.

ಶಾಂಶಪಾಯನ ಉವಾಚ।। ಕಥಂ ಸೀತಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಕೃಷ್ಯಮಾಣಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ಕಿಮರ್ಥಞ್ಚಾಕೃಷದ್ರಾಜಾ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಯಸ್ಮಿನ್ ಬಭೂವ ಹ ।। ೨೭.

ಶಾಂಶಪಾಯನನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಸೀತೆಯು ಹೊಲ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಆ ಹೊಲವನ್ನು ಆ ರಾಜನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದನು?

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರೇ ಕೃಷ್ಯಮಾಣೇ ಅಶ್ವಮೇಧೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಧಿನಾ ಸುಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾ ತು ಸಮುತ್ಥಿತಾ ।। ೨೭.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಳುಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸೀತೆಯು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಸೀರಧ್ವಜಾತ್ತು ಜಾತಸ್ತು ಭಾನುಮಾನ್ನಾಮ ಮೈಥಿಲಃ। ಭ್ರಾತಾ ಕುಶಧ್ವಜಸ್ತಸ್ಯ ಸ ಕಾಶ್ಯಧಿಪತಿರ್ನೃಪಃ ।। ೨೭.

ಸೀರಧ್ವಜನಿಂದ ಭಾನುಮಾನ್ ಎಂಬ ಮೈಥಿಲ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಸಹೋದರನಾದ ಕುಶಧ್ವಜನು ಕಾಶಿಯ ರಾಜನಾದನು.

ತಸ್ಯ ಭಾನುಮತಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಮುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಶ್ಚಾಪಿ ತಸ್ಮಾದೂರ್ಜವಹಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಭಾನುಮಾನದ ಮಗನಾಗಿ ಶೂರನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಮಗನು ಮುನಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಊರ್ಜವಹ ಎಂಬವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಊರ್ಜವಹಾತ್ ಸುತದ್ವಾಜಃ ಶಕುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸ್ವಾಗತಃ ಶಕುನೇಃ ಪುತ್ರಃ ಸುವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತತ್ಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಊರ್ಜವಹನಿಂದ ಸುತದ್ವಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಶಕುನಿ; ಶಕುನಿಯ ಮಗನು ಸ್ವಾಗತ; ಸ್ವಾಗತನ ಮಗನು ಸುವರ್ಚ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಶ್ರುತೋ ಯಸ್ತಸ್ಯ ದಾಯಾದಃ ಸುಶ್ರುತಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಸುಶ್ರುತಸ್ಯ ಜಯಃ ಪುತ್ರೋ ಜಯಸ್ಯ ವಿಜಯಃ ಸುತಃ ।। ೨೭.

ಸುವರ್ಚನ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ಶ್ರುತನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಸುಶ್ರುತ; ಸುಶ್ರುತನ ಮಗನು ಜಯ; ಜಯನ ಮಗನು ವಿಜಯ.

ವಿಜಯಸ್ಯ ಋತಃ ಪುತ್ರ ಋತಸ್ಯ ಸುನಯಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಸುನಯಾದ್ವೀತಹವ್ಯಸ್ತು ವೀತಹವ್ಯಾತ್ಮಜೋ ಧೃತಿಃ ।। ೨೭.

ವಿಜಯನ ಮಗನು ಋತ; ಋತನ ಮಗನು ಸುನಯ; ಸುನಯನ ಮಗನು ವೀತಹವ್ಯ; ವೀತಹವ್ಯನ ಮಗನು ಧೃತಿ.

ಧೃತೇಸ್ತು ಬಹುಲಾಶ್ವೋಽಭೂದ್ಬಹುಲಾಶ್ವಸುತಃ ಕೃತಿಃ। ತಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ತಿಷ್ಟತೇ ವಂಶೋ ಜನಕಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಇತ್ಯೇತೇ ಮೈಥಿಲಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸೋಮಸ್ಯಾಪಿ ನಿಬೋಧತ ।। ೨೭.

ಧೃತಿಯಿಂದ ಬಹುಲಾಶ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಬಹುಲಾಶ್ವನ ಮಗನು ಕೃತಿ. ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಜನಕರ ವಂಶವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಮೈಥಿಲರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಈಗ ಸೋಮನ ಕುರಿತು ಕೇಳಿ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ವೈವಸ್ವತಮನುವಂಶಕೀರ್ತ್ತನಂ ನಾಮ ಸಪ್ತವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಹರ್ಷಿಯವರು ಹೇಳಿದ ವೈವಸ್ವತಮನುವಂಶದ ವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ವಾಯೂಮಹಾಪುರಾಣಮ್ - ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧಮ್ -

ವಾಯುಮಹಾಪುರಾಣ - ಉತ್ತರಾರ್ಧ.

ದಕ್ಷಿಣಾಮದದತ್ಸೋಮಸ್ತ್ರೀಲ್ಲೋಁಕಾನಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್। ತೇಭ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಮುಖ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸದಸ್ಯೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೨೮.

ಸೋಮನು ದಕ್ಷಿಣದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಮುಖ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಭಾಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ತಂ ಸಿನೀ ಚ ಕುಹೂಶ್ಚೈವ ವಪುಃ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಭಾವಸುಃ। ಕೀರ್ತ್ತಿರ್ಧೃತಿಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ನವ ದೇವ್ಯಃ ಸಿಷೇವಿರೇ ।। ೨೮.

ಸಿನೀ, ಕುಹೂ, ವಪುಃ, ಪುಷ್ಟಿ, ಪ್ರಭಾವಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಿಯರು ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಾಪ್ಯಾವಭೃಥಮವ್ಯಗ್ರಃ ಸರ್ವ್ವದೇವರ್ಷಿಪೂಜಿತಃ। ಅತಿರಾಜಾತಿರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ದಶಧಾತಾಪಯದ್ದಿಶಃ ।। ೨೮.

ಅವನು ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಗೌರವಿಸಿದನು. ರಾಜಾಧಿರಾಜನು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯಗೊಳಿಸಿದನು.

ಸ ಯಾಚ್ಯಮಾನೋ ದೇವೈಶ್ಚ ತಥಾ ದೇವರ್ಷಿಭಿಶ್ಚ ಹ। ನೈವ ವ್ಯಸರ್ಜಯತ್ತಾರಾಂ ತಸ್ಮಾಯಾಙ್ಗಿರಸೇ ತದಾ ।। ೨೮.

ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾರೆಯನ್ನು ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಉಶನಾಸ್ತಸ್ಯ ಜಗ್ರಾಹ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಮಙ್ಗಿರಸೋ ದ್ವಿಜಾಃ। ಸ ಹಿ ಶಿಷ್ಯೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಿತುಃ ಪೂರ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ।। ೨೮.

ಉಶನನು ಅವಳನ್ನು ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ದ್ವಿಜರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು.