ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಮಾದಿಪುರುಷಂ ದೇವಂ ಹರಿಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್। ವಿಷ್ಣುಂ ಕಪಿಲರೂಪೇಣ ಹಂಸಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೨೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆದಿಪುರುಷನಾದ ದೇವರಾದ ಹರಿಯನ್ನು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು, ಕಪಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಹಂಸನನ್ನು, ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಿದರು.

ತಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಃ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತೇಜಸ್ತತ್ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ। ದಗ್ಧಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತದಾ ಸರ್ವೇ ಚತ್ವಾರಸ್ತ್ವವಶೇಷಿತಾಃ ।। ೨೬.

ಅವರು ಆ ದೇವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು ಸುಟ್ಟುಹೋದರು, ನಾಲ್ವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು.

ಬರ್ಹಿಕೇತುಃ ಸಕೇತುಶ್ಚ ತಥಾ ಧರ್ಮ್ಮರತಸ್ತ್ರಯಃ। ಶೂರಃ ಪಞ್ಚವನಶ್ಚೈವ ತಸ್ಯ ವಂಶಕರಾಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೬.

ಬರ್ಹಿಕೇತು, ಸಕೇತು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮೂವರು, ಶೂರ ಮತ್ತು ಪಂಚವನ—ಇವರು ಅವನ ವಂಶದ ಮೂಲಸ್ಥರು, ಪ್ರಭುವೇ.

ಪ್ರಾದಾಚ್ಚ ತಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಹರಿರ್ನಾರಾಯಣೋ ವರಾನ್। ಅಕ್ಷಯತ್ವಂ ಸ್ವವಂಶಸ್ಯ ವಾಜಿಮೇಧಶತಂ ತಥಾ। ವಿಭುಂ ಪುತ್ರಂ ಸಮುದ್ರಞ್ಚ ಸ್ವರ್ಗೇ ವಾಸಂ ತಥಾಕ್ಷಯಮ್ ।। ೨೬.

ಆ ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿನಾರಾಯಣನು ಅವನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು: ಅವನ ವಂಶ ಸದಾ ಉಳಿಯಲಿ, ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳು ಆಗಲಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಲಿ, ಸಮುದ್ರ ದೊರಕಲಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ದೊರಕಲಿ.

ಸ ಸಮುದ್ರೋಽಶ್ವಮಾದಾಯ ವನ್ದದೇ (?) ಸರಿತಾಂಪತಿಃ। ಸಾಗರತ್ವಂ ಚ ಲೇಭೇ ಸ ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ತಸ್ಯ ವೈ ।। ೨೬.

ಆ ಸಮುದ್ರವು ಕುದುರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನದಿಗಳ ರಾಜನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು; ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಅವನು 'ಸಾಗರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದನು.

ತಂ ಚಾಶ್ವಮೇಧಿಕಂ ಸೋಽಶ್ವಂ ಸಮುದ್ರಾತ್ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ಆಜಹಾರಾಶ್ವಮೇಧಾನಾಂ ಶತಂ ಚೈವ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೨೬.

ಆ ರಾಜನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಗ್ಧಾನ್ಯಶ್ವಾನುಸಾರಿಣಾಮ್। ತೇಷಾಂ ನಾರಾಯಣಂ ತೇಜಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಪುತ್ರಾಣಾನ್ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿಸ್ತು ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ।। ೨೬.

ಅಶ್ವವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಅರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಸುಟ್ಟುಹೋದರು; ಅವರ ತೇಜಸ್ಸು ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಯಿತು. ಪುತ್ರರು ಅರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರರು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।. ಸಗರಸ್ಯಾತ್ಮಜಾ ರಾಜ್ಞಃ ಕಥಂ ಜಾತಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಷಷ್ಟಿಸಾಹಸ್ರಾ ವಿಧಿನಾ ಕೇನ ವಾ ವದ ।। ೨೬.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸಗರನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು? ಆರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ದ್ವೇ ಪತ್ನ್ಯೌ ಸಗರಸ್ಯಾಸ್ತಾಂ ತಪಸಾ ದಗ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷೇ। ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವಿದರ್ಭದುಹಿತಾ ಕೇಶಿನೀ ನಾಮ ನಾಮತಃ ।। ೨೬.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸಗರನಿಗೆ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಹಿರಿಯವಳು ವಿದರ್ಭರಾಜನ ಮಗಳು, ಹೆಸರು ಕೇಶಿನಿ.

ಕನೀಯಸೀ ತು ಯಾ ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಪರಮಧರ್ಮಿಣೀ। ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿದುಹಿತಾ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ಭುವಿ ।। ೨೬.

ಅವನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವಳಾದವಳು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಯ ಮಗಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವಿದ್ದವಳಿಲ್ಲ.

ಔರ್ವಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ವರಂ ಪ್ರಾದಾತ್ ತಪಸಾರಾಧಿತಃ ಪ್ರಭುಃ। ಏಕಾ ಜನಿಷ್ಯತೇ ಪುತ್ರಂ ವಂಶಕರ್ತ್ತಾರಮೀಪ್ಸಿತಮ್। ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ಜನಯಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೬.

ಅವರಿಬ್ಬರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಔರ್ವನು, ಒಬ್ಬ ಪತ್ನಿಗೆ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದನು. ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರಳುವಳಾಗಿ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಮುನೇಸ್ತು ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕೇಶಿನೀ ಪುತ್ರಮೇಕಕಮ್। ವಂಶಸ್ಯ ಕಾರಣಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಜಗ್ರಾಹ ನೃಪಸಂಸದಿ ।। ೨೬.

ಮುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕೇಶಿನಿ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನನ್ನು, ವಂಶದ ಕಾರಣವಾಗುವ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಹೆರಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು.

ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸುಪರ್ಣಭಗಿನೀ ತಥಾ। ಮಹಾತ್ಮನಸ್ತು ಜಗ್ರಾಹ ಸುಮತಿಃ ಪೋಷಣೇ ನೃಪಃ ।। ೨೬.

ಸುಪರ್ಣನ ಸಹೋದರಿಯಾದ ಸುಮತಿ, ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ರಾಜನು ಅವರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡನು.

ಅಥ ಕಾಲೇ ಗತೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪುತ್ರಂ ವ್ಯಜಾಯತ। ಅಸಮಞ್ಜ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ಸಗರಾತ್ಮಜಮ್ ।। ೨೬.

ಕಾಲ ಕಳೆದಾಗ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವನು ಸಗರನ ಮಗನಾಗಿ, ಕಾಕುತ್ಥ ವಂಶದ ಅಸಮಂಜ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸುಮತಿಸ್ತ್ವಪಿ ಜಜ್ಞೇ ವೈ ಗರ್ಭನ್ತುಮ್ಬಂ ಯಶಸ್ವಿನೀ। ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ತುಮ್ಬಮಧ್ಯಾದ್ವಿನಿಃಸೃತಾಃ ।। ೨೬.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸುಮತಿಯೂ ಹೆರಳು ರೂಪದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ಗರ್ಭದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ಹೊರಬಂದರು.

ಘೃತಪೂರ್ಣೇಷು ಕುಮ್ಭೇಷು ತಾನ್ ಗರ್ಭಾನ್ ನ್ಯದಧತ್ತತಃ। ಧಾತ್ರೀಶ್ಚೈಕೈಕಶಃ ಪ್ರಾದಾತ್ ತಾವತೀಃ ಪೋಷಣೇ ನೃಪಃ ।। ೨೬.

ಆ ಗರ್ಭಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು. ರಾಜನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾತ್ರಿಯನ್ನು ಪೋಷಣೆಗೆ ಒದಗಿಸಿದನು.

ತತೋ ನವಸು ಮಾಸೇಷು ಸಮುತ್ತಸ್ಥುರ್ಯಥಾಸುಖಮ್। ಕುಮಾರಾಸ್ತೇ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸಗರಪ್ರೀತಿವರ್ದ್ಧನಾಃ ।। ೨೬.

ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳಾದ ಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರು ಸುಖವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಸಗರನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.

ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಚೈವ ಚೌವನಂ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ। ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇಷಾಮಶ್ವಾನುಸಾರಿಣಾಮ್ ।। ೨೬.

ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ, ಆ ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು, ಕುದುರಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು.

ಸ ತು ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ನರವ್ಯಾಘ್ರಃ ಸಗರಸ್ಯಾತ್ಮಸಮ್ಭವಃ। ಅಸಮಞ್ಜ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ಬರ್ಹಿಕೇತುರ್ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨೬.

ಆ ಹಿರಿಯನು, ಸಗರನ ಮಗ, ಪುರುಷಶಾರ್ದೂಲ, ಅಸಮಂಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೂ, ಯಜ್ಞದ ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಹೊತ್ತವನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಪೌರಾಣಾಮಹಿತೇ ಯುಕ್ತಃ ಪಿತ್ರಾ ನಿರ್ವಾಸಿತಃ ಪುರಾ। ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಂಽಶುಮಾನ್ನಾಮ ಅಸಮಞ್ಜಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।। ೨೬.

ಅವನಿಗೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ, ತಂದೆಯು ಅವನನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು. ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಅಂಶುಮಾನ ಎಂದು ಹೆಸರು, ಅವನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ದಿಲೀಪ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ। ದಿಲೀಪಾತ್ತು ಮಹಾತೇಜಾ ವೀರೋ ಜಾತೋ ಭಗೀರಥಃ ।। ೨೬.

ಅಂಶುಮಾನನ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ದಿಲೀಪ. ದಿಲೀಪನಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ವೀರನಾದ ಭಗೀರಥನು ಜನಿಸಿದ್ದನು.

ಯೇನ ಗಙ್ಗಾ ಸರಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಮಾನೈರುಪಶೋಭಿತಾ । ಈಜಾಽನೇನ ಸಮುದ್ರಾದ್ವೈ ದುಹಿತೃತ್ವೇನ ಕಲ್ಪಿತಾ। ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮಂ ಶ್ಲೋಕಂ ಪೌರಾಣಿಕಾ ಜನಾಃ ।। ೨೬.

ಭಗೀರಥನು ತನ್ನ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು, ದೇವಯಾನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದಳನ್ನು, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ತಂದನು. ಇದನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕರು ಈ ರೀತಿ ಶ್ಲೋಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಗೀರಥಸ್ತು ತಾಂ ಗಙ್ಗಾಮಾನಯಾಮಾಸ ಕರ್ಮಭಿಃ । ತಸ್ಮಾದ್ಭಾಗೀರಥೀ ಗಙ್ಗಾ ಕಥ್ಯತೇ ವಂಶವಿತ್ತಮೈಃ ।। ೨೬.

ಭಗೀರಥನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತಂದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಭಗೀರಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭಗೀರಥಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಶ್ರುತೋ ನಾಮ ಬಭೂವ ಹ। ನಾಭಾಗಸ್ತಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ನಿತ್ಯಂ ಧರ್ಮಪರಾಯಣಃ ।। ೨೬.

ಭಗೀರಥನ ಮಗನಿಗೆ ಶ್ರುತ ಎಂಬ ಹೆಸರು. ಅವನಿಗೆ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ನಾಭಾಗನು, ಸದಾ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿದ್ದನು.

ಅಮ್ಬರೀಷಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಸಿನ್ಧುದ್ವೀಪಸ್ತತೋಽಭವತ್। ಏವಂ ವಂಶಪುರಾಣಜ್ಞಾ ಗಾಯನ್ತೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೨೬.

ನಾಭಾಗನ ಮಗನು ಅಂಬರೀಷ. ಅವನಿಂದ ಸಿಂಧುದ್ವೀಪನು ಜನಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ನಾಭಾಗೇರಮ್ಬರೀಷಸ್ಯ ಭುಜಾಭ್ಯಾಂ ಪರಿಪಾಲಿತಾ। ಬಭೂವ ವಸುಧಾತ್ಯರ್ಥಂ ತಾಪತ್ರಯವಿವರ್ಜಿತಾ ।। ೨೬.

ನಾಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂಬರೀಷರ ಬಲವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಕೆ ತಾಪತ್ರಯಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಳಾದಳು.

ಅಯುತಾಯುಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಸಿನ್ಧುದ್ವೀಪಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಅಯುತಾಯೋಸ್ತು ದಾಯಾದ ಋತುಪರ್ಣೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೬.

ಸಿಂಧುದ್ವೀಪನ ಮಗನು ಶೂರನಾದ ಅಯುತಾಯು. ಅಯುತಾಯುವಿಗೆ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ಮಹಾಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಋತುಪರ್ಣನು ಜನಿಸಿದನು.

ದಿವ್ಯಾಕ್ಷಹೃದಜ್ಞೋಽಸೌ ರಾಜಾ ನಲಸಖೋ ಬಲೀ। ನಲೌ ದ್ವಾವಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತೌ ಪುರಾಣೇಷು ದೃಢವ್ರತೌ ।। ೨೬.

ಅವನು ದೇವಮಯವಾದ ಜೂಜಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಹೃದಯಗಳ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು, ನಳನ ಸ್ನೇಹಿತನು. ಈ ಇಬ್ಬರು ನಳರು, ದೃಢವಾದ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದವರು, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೀರಸೇನಾತ್ಮಜಶ್ಚೈವ ಯಶ್ಚೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲೋದ್ವಹಃ। ಋತುಪರ್ಣಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭೂತ್ ಸರ್ವ್ವಕಾಮೋ ಜನೇಶ್ವರಃ ।। ೨೬.

ಒಬ್ಬನು ವೀರಸೇನನ ಮಗನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಋತುಪರ್ಣನ ಮಗನು ಜನರ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ರಾಜನಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದನು.