ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಬಾಹೋರ್ವ್ಯಸನಿನಸ್ತಸ್ಯ ಹೃತಂ ರಾಜ್ಯಂ ಪುರಾ ಕಿಲ। ಹೈಹಯೈಸ್ತಾಲಜಂವೈಶ್ಚ ಶಕೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸಮಾಗತೈಃ ।। ೨೬.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಬಾಹು ಎಂಬ ರಾಜನು ತೊಂದರೆಪಟ್ಟು ಇದ್ದಾಗ, ಹೈಹಯರು, ತಾಳಜಂಘರು ಮತ್ತು ಶಕರು ಸೇರಿ ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು.

ಯವನಾಃ ಪಾರದಾಶ್ಚೈವ ಕಾಮ್ಬೋಜಾಃ ಪಹ್ಲವಾಸ್ತಥಾ। ಹೈಹಯಾರ್ಥಂ ಪರಾಕ್ರಾನ್ತಾ ಏತೇ ಪಞ್ಚಗಣಾಸ್ತದಾ ।। ೨೬.

ಯವನರು, ಪಾರದರು, ಕಾಮ್ಬೋಜರು ಮತ್ತು ಪಹ್ಲವರು ಕೂಡ, ಹೈಹಯರ ಪರವಾಗಿ, ಆ ಐದು ಗುಂಪುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದರು.

ಹೃತಂ ರಾಜ್ಯಂ ಬಲೀಯೋಭಿರೇಭಿಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಪುಙ್ಗವೈಃ । ಹೃತರಾಜ್ಯಸ್ತದಾ ಬಾಹುಃ ಸಂನ್ಯಸ್ಯ ನು ತದಾ ನೃಪಃ। ವನಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮಾತ್ಮಾ ಸಹ ಪತ್ನ್ಯಾ ತಪೋಽಚರತ್ ।। ೨೬.

ಈ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ನಾಯಕರು ಬಾಹುವಿನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ಬಾಹು ರಾಜನು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ತೋಯಾರ್ಥಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ನೃಪಃ। ವೃದ್ಧತ್ವಾದ್ದುರ್ಬ್ಬಲತ್ವಾಚ್ಚ ಅನ್ತರಾ ಸ ಮಮಾರ ಚ ।। ೨೬.

ಅನಂತರ ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ, ರಾಜನು ನೀರು ತರಲು ಹೊರಟಾಗ, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ತನು.

ಪತ್ನೀ ತು ಯಾದವೀ ತಸ್ಯ ಸಗರ್ಭಾ ಪೃಷ್ಠತೋಽನ್ವಗಾತ್ । ಸಪತ್ನ್ಯಾ ತು ಗರಸ್ತಸ್ಯೈ ದತ್ತೋ ಗರ್ಭಜಿಘಾಂಸಯಾ ।। ೨೬.

ಆ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಯಾದವಿಯು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋದಳು. ಅವಳ ಸಪತ್ನಿಯು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಷವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.

ಸಾ ತು ಭರ್ತುಶ್ಚಿತಾಂ ಕೃತ್ವಾ ವಹ್ನೌ ತಂ ಸಮರೋಹಯತ್। ಔರ್ವಸ್ತಾಂ ಭಾರ್ಗವೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾರುಣ್ಯಾದ್ವಿನ್ಯವರ್ತ್ತಯತ್ ।। ೨೬.

ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು. ಆಗ ಭೃಗುಮುನಿಯ ವಂಶದ ಔರ್ವನು ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದನು.

ತಸ್ಯಾಶ್ರಮೇ ತು ತಙ್ಗರ್ಭಂ ಸಾಗರೇಣ ತದಾ ಸಹ। ವ್ಯಜಾಯತ ಮಹಾಬಾಹುಂ ಸಗರಂ ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಮ್ ।। ೨೬.

ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ಆಕೆ ವಿಷದೊಡನೆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸಾಗರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಔರ್ವಸ್ತು ಜಾತಕರ್ಮಾದೀನ್ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಅಧ್ಯಾಪ್ಯ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ತತೋಽಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯಪಾದಯತ್ ।। ೨೬.

ಔರ್ವನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಾತ್ತದಾಗ್ನೇಯಮಸುರೈರಪಿ ದುಃಸಹಮ್। ಸ ತೇನಾಸ್ತ್ರಬಲೇನೈವ ಬಲೇನ ಚ ಸಮನ್ವಿತಃ । ಜಘಾನ ಹೈಹಯಾನ್ ಕ್ರುದ್ಧೋ ರುದ್ರಃ ಪಶುಗಣಾನಿವ ।। ೨೬.

ಅವನು ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನಿಂದ ಅಗ್ನ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅದು ಅಸುರರಿಗೂ ಸಹಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಅಸ್ತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ಹೈಹಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು, ಹೇಗೆ ರುದ್ರನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನೋ ಹೀಗೆಯೇ.

ತತಃ ಶಕಾನ್ ಸಯವನಾನ್ ಕಾಮ್ಬೋಜಾನ್ ಪಾರದಾಂಸ್ತಥಾ। ಪಹ್ಲವಾಂಶ್ಚೈವ ನಿಃಶೇಷಾನ್ ಕರ್ತುಂ ವ್ಯವಸಿತೋ ನೃಪಃ ।। ೨೬.

ನಂತರ ರಾಜನು ಶಕರು, ಯವನರು, ಕಾಮ್ಬೋಜರು, ಪಾರದರು ಮತ್ತು ಪಹ್ಲವರು ಇವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ತೇ ವಧ್ಯಮಾನಾ ವೀರೇಣ ಸಗರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ವಸಿಷ್ಠಂ ಶರಣಂ ಸರ್ವ್ವೇ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಶರಣೈಷಿಣಃ ।। ೨೬.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಾಗರನು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ವಸಿಷ್ಠನ ಬಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಓಡಿದರು.

ವಸಿಷ್ಠಸ್ತಾನ್ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಮಯೇನ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಸಗರಂ ವಾರಯಾಮಾಸ ತೇಷಾನ್ದತ್ತ್ವಾಽಭಯನ್ತದಾ ।। ೨೬.

ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆಗ ಸಗರನನ್ನು ತಡೆಯಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ಸಗರಃ ಸ್ವಾಮ್ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಞ್ಚ ಗುರೋರ್ವಾಸ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯ ಚ। ಧರ್ಮ್ಮಂ ಜಘಾನ ತೇಷಾಂ ವೈ ವೇಷಾನ್ಯತ್ವಂ ಚಕಾರ ಹ ।। ೨೬.

ಸಗರನು ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ಮಾತು ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡೆದು, ಅವರ ರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು.

ಅರ್ದ್ಧಂ ಶಕಾನಾಂ ಶಿರಸೋ ಮುಣ್ಡಯಿತ್ವಾ ವ್ಯಸರ್ಜಯತ್। ಯವನಾನಾಂ ಶಿರಃ ಸರ್ವಂ ಕಾಮ್ಬೋಜಾನಾನ್ತಥೈವ ಚ।। ೨೬.

ಅವನು ಶಕರರ ಅರ್ಧ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಂಡನ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಯವನರು ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಬೋಜರ ತಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಂಡನ ಮಾಡಿದನು.

ಪಾರದಾ ಮುಕ್ತಕೇಶಾಶ್ಚ ಪಹ್ಲವಾಃ ಶ್ಮಶ್ರು ಧಾರಿಣಃ। ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಾಃ ಕೃತಾಸ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।। ೨೬.

ಪಾರದರು ಕೂದಲನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಪಹ್ಲವರು ಗಡ್ಡ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಯಿತು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ವೇದಪಾಠ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದನು.

ಶಕಾ ಯವನಕಾಮ್ಬೋಜಾಃ ಪಹ್ಲವಾಃ ಪಾರದೈಃ ಸಹ। ಕೇಲಿಸ್ಪರ್ಶಾ ಮಾಹಿಷಿಕಾ ದಾರ್ವಾಶ್ಚೋಲಾಃ ಖಸಾಸ್ತಥಾ ।। ೨೬.

ಶಕ, ಯವನ, ಕಾಮ್ಬೋಜ, ಪಹ್ಲವ, ಪಾರದರು, ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಿಸ್ಪರ್ಶ, ಮಾಹಿಷಿಕ, ದಾರ್ವ, ಚೋಳ ಮತ್ತು ಖಸರು ಕೂಡ,

ಸರ್ವ್ವೇ ತೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಗಣಾ ಧರ್ಮ್ಮಸ್ತೇಷಾಂ ನಿರಾಕೃತಃ। ವಸಿಷ್ಠವಚನಾತ್ಪೂರ್ವಂ ಸಗರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।। ೨೬.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಗುಂಪುಗಳ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಸಿಷ್ಠರ ಮಾತಿನಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು.

ಸ ಧರ್ಮವಿಜಯೀ ರಾಜಾ ವಿಜಿತ್ಯೇಮಾಂ ವಸುನ್ಧರಾಮ್। ಅಶ್ವಂ ವಿಚಾರಯಾಮಾಸ ವಾಜಿಮೇಧಾಯ ದೀಕ್ಷಿತಃ ।। ೨೬.

ಆ ಧರ್ಮವಿಜಯಿ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಚಾರಯತಃ ಸೋಽಶ್ವಃ ಸಮುದ್ರೇ ಪೂರ್ವದಕ್ಷಿಣೇ। ವೇಲಾಸಮೀಪೇಽಪಹೃತೋ ಭೂಮಿಞ್ಚೈವ ಪ್ರವೇಶಿತಃ ।। ೨೬.

ಅವನು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದ ಬಳಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.

ಸ ತನ್ದೇಶಂ ಸುತೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಖನಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ಆಸೇದುಶ್ಚ ತತಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತದನ್ತಸ್ತೇ ಮಹಾರ್ಣವೇ ।। ೨೬.

ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ತಮಾದಿಪುರುಷಂ ದೇವಂ ಹರಿಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್। ವಿಷ್ಣುಂ ಕಪಿಲರೂಪೇಣ ಹಂಸಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೨೬.

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆದಿಪುರುಷನಾದ ದೇವರಾದ ಹರಿಯನ್ನು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು, ಕಪಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಹಂಸನನ್ನು, ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಿದರು.

ತಸ್ಯ ಚಕ್ಷುಃ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತೇಜಸ್ತತ್ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ। ದಗ್ಧಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತದಾ ಸರ್ವೇ ಚತ್ವಾರಸ್ತ್ವವಶೇಷಿತಾಃ ।। ೨೬.

ಅವರು ಆ ದೇವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು ಸುಟ್ಟುಹೋದರು, ನಾಲ್ವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು.

ಬರ್ಹಿಕೇತುಃ ಸಕೇತುಶ್ಚ ತಥಾ ಧರ್ಮ್ಮರತಸ್ತ್ರಯಃ। ಶೂರಃ ಪಞ್ಚವನಶ್ಚೈವ ತಸ್ಯ ವಂಶಕರಾಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೬.

ಬರ್ಹಿಕೇತು, ಸಕೇತು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮೂವರು, ಶೂರ ಮತ್ತು ಪಂಚವನ—ಇವರು ಅವನ ವಂಶದ ಮೂಲಸ್ಥರು, ಪ್ರಭುವೇ.

ಪ್ರಾದಾಚ್ಚ ತಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಹರಿರ್ನಾರಾಯಣೋ ವರಾನ್। ಅಕ್ಷಯತ್ವಂ ಸ್ವವಂಶಸ್ಯ ವಾಜಿಮೇಧಶತಂ ತಥಾ। ವಿಭುಂ ಪುತ್ರಂ ಸಮುದ್ರಞ್ಚ ಸ್ವರ್ಗೇ ವಾಸಂ ತಥಾಕ್ಷಯಮ್ ।। ೨೬.

ಆ ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿನಾರಾಯಣನು ಅವನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು: ಅವನ ವಂಶ ಸದಾ ಉಳಿಯಲಿ, ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳು ಆಗಲಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಲಿ, ಸಮುದ್ರ ದೊರಕಲಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ದೊರಕಲಿ.

ಸ ಸಮುದ್ರೋಽಶ್ವಮಾದಾಯ ವನ್ದದೇ (?) ಸರಿತಾಂಪತಿಃ। ಸಾಗರತ್ವಂ ಚ ಲೇಭೇ ಸ ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ತಸ್ಯ ವೈ ।। ೨೬.

ಆ ಸಮುದ್ರವು ಕುದುರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನದಿಗಳ ರಾಜನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು; ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಅವನು 'ಸಾಗರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದನು.

ತಂ ಚಾಶ್ವಮೇಧಿಕಂ ಸೋಽಶ್ವಂ ಸಮುದ್ರಾತ್ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ಆಜಹಾರಾಶ್ವಮೇಧಾನಾಂ ಶತಂ ಚೈವ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೨೬.

ಆ ರಾಜನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಷಷ್ಟಿಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಗ್ಧಾನ್ಯಶ್ವಾನುಸಾರಿಣಾಮ್। ತೇಷಾಂ ನಾರಾಯಣಂ ತೇಜಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಪುತ್ರಾಣಾನ್ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿಸ್ತು ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ।। ೨೬.

ಅಶ್ವವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಅರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಸುಟ್ಟುಹೋದರು; ಅವರ ತೇಜಸ್ಸು ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಯಿತು. ಪುತ್ರರು ಅರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರರು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಋಷಯ ಊಚುಃ।. ಸಗರಸ್ಯಾತ್ಮಜಾ ರಾಜ್ಞಃ ಕಥಂ ಜಾತಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಷಷ್ಟಿಸಾಹಸ್ರಾ ವಿಧಿನಾ ಕೇನ ವಾ ವದ ।। ೨೬.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸಗರನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು? ಆರುವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ದ್ವೇ ಪತ್ನ್ಯೌ ಸಗರಸ್ಯಾಸ್ತಾಂ ತಪಸಾ ದಗ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷೇ। ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವಿದರ್ಭದುಹಿತಾ ಕೇಶಿನೀ ನಾಮ ನಾಮತಃ ।। ೨೬.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸಗರನಿಗೆ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು; ಹಿರಿಯವಳು ವಿದರ್ಭರಾಜನ ಮಗಳು, ಹೆಸರು ಕೇಶಿನಿ.