ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ನಿರ್ದ್ದಗ್ಧಾಸ್ತ್ರಿಭಿರೂನಾಸ್ತು ರಾಕ್ಷಸಾಃ। ತತಃ ಸ ರಾಜಾತಿಬಲೋ ಧುನ್ಧುಬನ್ಧುನಿಬರ್ಹಣಃ ।। ೨೬.

ಅವನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವರನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟನು; ನಂತರ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು ಧುಂಧುವಿನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ವಾರಿಮಯಂ ವೇಗಮಪಿಬತ್ ಸ ನರಾಧಿಪಃ। ಯೋಗೀ ಯೋಗೇನ ವಹ್ನಿಂ ವಾ ಶಮಯಾಮಾಸ ವಾರಿಣಾ ।। ೨೬.

ಆ ನರಾಧಿಪನು ಆ ಹರಿವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಯೋಗಬಲದಿಂದ ನೀರಿನಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು, ಯೋಗಿಯಂತೆ.

ನಿರಸ್ಯತ್ತಂ ಮಹಾಕಾಯಂ ಬಲೇನೋದಕರಾಕ್ಷಸಮ್। ಉತ್ತಙ್ಕಂ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಕೃತಕರ್ಮ್ಮಾ ನರಾಧಿಪಃ ।। ೨೬.

ಅವನ ಬಲದಿಂದ ಆ ಮಹಾಕಾಯವಾದ ನೀರಿನ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಉತ್ತಂಕನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.

ಉತ್ತಙ್ಕಶ್ಚ ವರಂ ಪ್ರಾದಾತ್ತಸ್ಮೈ ರಾಜ್ಞೇ ಮಹಾತ್ಮನೇ। ಅದಾತ್ತಸ್ಯಾಕ್ಷಯಂ ವಿತ್ತಂ ಶತ್ರುಭಿಶ್ಚಾಪ್ಯಧೃಷ್ಯತಾಮ್ ।। ೨೬.

ಉತ್ತಂಕನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು: ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಯವಾಗದ ಧನ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳಿಗೂ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಧರ್ಮ್ಮೇ ರತಿಞ್ಚ ಸತತಂ ಸ್ವರ್ಗೇ ವಾಸಂ ತಥಾಕ್ಷಯಮ್। ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಚಾಕ್ಷಯಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ ಸ್ವರ್ಗೇ ಯೇ ರಾಕ್ಷಸಾ ಹತಾಃ ।। ೨೬.

ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ, ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹತರಾದ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉತ್ತಂಕನು ಕೊಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಸ್ತ್ರಯಃ ಶಿಷ್ಟಾ ದೃಢಾಶ್ವೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಉಚ್ಯತೇ। ಭದ್ರಾಶ್ವಃ ಕಪಿಲಾಶ್ವಶ್ಚ ಕನೀಯಾಸೌ ತು ತೌ ಸ್ಮೃತೌ ।। ೨೬.

ಅವನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಉಳಿದರು: ಹಿರಿಯನು ದೃಢಾಶ್ವ, ಭದ್ರಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾಶ್ವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕವರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧೌನ್ಧುಮಾರಿರ್ದೃಢಾಶ್ವಸ್ತು ಹರ್ಯಶ್ವಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ। ಹರ್ಯಶ್ವಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭೋಽಭೂತ್ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮರತಃ ಸದಾ ।। ೨೬.

ಧುಂಧುಮಾರಿ ಎಂದರೆ ದೃಢಾಶ್ವ; ಅವನ ಮಗ ಹರ್ಯಾಶ್ವ; ಹರ್ಯಾಶ್ವನ ಮಗ ಎಂದರೆ ನಿಕುಂಭ, ಸದಾ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

ಸಂಹತಾಶ್ವೋ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯ ಶ್ರುತೋ ರಣವಿಶಾರದಃ । ಕೃಶಾಶ್ವಶ್ಚಾಕ್ಷಯಾಶ್ವಶ್ಚ ಸಂಹತಾಶ್ಚ ಸುತಾವುಭೌ ।। ೨೬.

ನಿಕುಂಭನ ಮಗ ಸಂಹತಾಶ್ವ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಶಾಲಿ; ಸಂಹತಾಶ್ವನಿಗೆ ಕೃಷಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯಾಶ್ವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು.

ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಹೈಮವತೀ ಸತಾಂ ಮತಿದೃಷದ್ವತೀ। ವಿಖ್ಯಾತಾ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಪುತ್ರಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಸೇನಜಿತ್ ।। ೨೬.

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಹೈಮವತಿ, ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದಳು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಮಗ ಪ್ರಸೇನಜಿತ್.

ಯುವನಾಶ್ವಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷ್ವತಿದ್ಯುತಿಃ। ಅತ್ಯನ್ತಧಾರ್ಮಿಕೋ ಗೌರೀ ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಪತಿವ್ರತಾ ।। ೨೬.

ಅವನಿಗೆ ಯುವನಾಶ್ವ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ಅವನ ಪತ್ನಿ ಗೌರಿ ಸದಾ ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿದ್ದಳು.

ಅಭಿಶಸ್ತಾ ತು ಸಾ ಭರ್ತ್ರಾ ನದೀ ಸಾ ಬಾಹುದಾ ಕೃತಾ । ತಸ್ಯಾಸ್ತು ಗೌರಿಕಃ ಪುತ್ರ ಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಬಭೂವ ಹ ।। ೨೬.

ಆಕೆ ಗಂಡನಿಂದ ಶಾಪಹೊಂದಿ, ಬಾಹುದಾ ಎಂಬ ನದಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಳು. ಆಕೆಯ ಮಗ ಗೌರಿಕನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಮಾನ್ಧಾತಾ ಯೌವನಾಶ್ವೋ ವೈ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯೀ ನೃಪಃ। ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮೌ ಶ್ಲೋಕೌ ಪೌರಾಣಿಕೀ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೨೬.

ಯುವನಾಶ್ವನ ಮಗ ಮಾಂಧಾತನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ರಾಜನು. ಇದನ್ನೂ ಪುರಾಣಪಂಡಿತರು ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಾವತ್ಸೂರ್ಯ ಉದಯತಿ ಯಾವಚ್ಚ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ। ಸರ್ವಂ ತದ್ಯೌವನಾಶ್ವಸ್ಯ ಮಾನ್ಧಾತುಃ ಕ್ಷೇತ್ರಮುಚ್ಯತೇ ।। ೨೬.

ಸೂರ್ಯನು ಎಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಎಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆ ಎಲ್ಲವೂ ಯುವನಾಶ್ವನ ಮಗ ಮಾಂಧಾತನ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮಂ ಶ್ಲೋಕಂ ವಂಶವಿದೋ ಜನಾಃ । ಯೌವನಾಶ್ವಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಯಜ್ವಾನ ಮಮಿತೌಜಸಮ್। ಮಾನ್ಧಾತಾ ತು ತನುರ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪುರಾಣಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಜಕ್ಷತೇ ।। ೨೬.

ಇಲ್ಲಿಯೂ ವಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಯುವನಾಶ್ವನು ಮಹಾತ್ಮನು, ಮಹಾ ಯಜ್ಞಕಾರನು, ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯು. ಪುರಾಣಜ್ಞರು ಮಾಂಧಾತನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಯ ಚೈತ್ರರಥೀ ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ಶಶಬಿನ್ದೋಃ ಸುತಾಽಭವತ್। ಸಾಧ್ವೀ ಬಿನ್ದುಮತೀ ನಾಮ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ಭುವಿ ।। ೨೬.

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಚೈತ್ರರಥಿ, ಶಶಬಿಂದುನ ಮಗಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಲಾರದೆ, ಸದಾ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾದ ಬಿಂದುಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು.

ಪತಿವ್ರತಾ ಚ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಚ ಭ್ರಾತೄಣಾಮಯುತಸ್ಯ ಸಾ। ತಸ್ಯಾಮುತ್ಪಾದಯಾಮಾಸ ಮಾನ್ಧಾತಾ ತ್ರೀನ್ ಸುತಾನ್ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೬.

ಆಕೆ ಪತಿವ್ರತೆ, ತನ್ನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳು. ಆಕೆಯಿಂದ ಮಾಂಧಾತನು ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪುರುಕುತ್ಸಮಮ್ಬರೀಷಂ ಮುಚುಕುನ್ದಞ್ಚ ವಿಶ್ರುತಮ್। ಅಮ್ಬರೀಷಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ಯುವನಾಶ್ವೋಽಪರಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೬.

ಅವರು ಪುರುಕುತ್ಸ, ಅಂಬರೀಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮುಚುಕುಂದ. ಅಂಬರೀಷನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವನಾಶ್ವ ಜನಿಸಿದ್ದನು.

ಹರಿತೋ ಯುವನಾಶ್ವಸ್ಯ ಹಾರಿತಾಃ ಶೂರಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಏತೇ ಹ್ಯಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರಾಃ ಕ್ಷಾತ್ರೋಪೇತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೨೬.

ಯುವನಾಶ್ವನ ಮಗ ಹರಿತನು, ಹಾರಿತರು ಶೂರರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರು.

ಪುರುಕುತ್ಸಸ್ಯ ದಾಯಾದಸ್ತ್ರಸದ್ದಸ್ಯುರ್ಮಹಾಯಶಾಃ। ನರ್ಮದಾಯಾಂ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಸಮ್ಭೂತಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೬.

ಪುರುಕುತ್ಸನ ಮಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ತ್ರಸದಸ್ಯು, ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಗ ಸಂಭೂತ.

ಸಮ್ಭೂತಸ್ಯಾತ್ಮಜಃ ಪುತ್ರೋ ಹ್ಯನರಣ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ರಾವಣೇನ ಹತೋ ಯೇನ ತ್ರಿಲೋಕೀವಿಜಯೇ ಪುರಾ ।। ೨೬.

ಸಂಭೂತನ ಮಗ ಅನರಣ್ಯ, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ. ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಂದ ಹತನಾದನು.

ತ್ರಸದಶ್ವೋಽನರಣ್ಯಸ್ಯ ಹರ್ಯ್ಯಶ್ವಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ । ಹರ್ಯ್ಯಶ್ವಾತ್ತು ದೃಷದ್ವತ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞೇ ವಸುಮತೋ ನೃಪಃ ।। ೨೬.

ಅನರಣ್ಯನ ಮಗ ತ್ರಸದಶ್ವ, ಅವನ ಮಗ ಹರ್ಯಶ್ವ. ಹರ್ಯಶ್ವನಿಗೆ ದೃಷದ್ವತಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಸುಮತ್ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭವದ್ರಾಜಾ ತ್ರಿಧನ್ವಾ ನಾಮ ಧಾರ್ಮ್ಮಿಕಃ। ಆಸೀತ್ ತ್ರೈಧನ್ವನಶ್ಚಾಪಿ ವಿದ್ವಾಂಸ್ತ್ರಯ್ಯಾಂ ರಣಪ್ರಭುಃ ।। ೨೬.

ಅವನ ಮಗ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ತ್ರಿಧನ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು. ತ್ರೈಧನ್ವನನು ಮೂರು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಸತ್ಯವ್ರತೋ ನಾಮ ಕುಮಾರೋಽಭೂನ್ಮಹಾಬಲಃ। ತೇನ ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ವಿದರ್ಭಸ್ಯ ಹೃತಾ ಹತ್ವಾ ದಿವೌಕಸಃ ।। ೨೬.

ಅವನ ಮಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಸತ್ಯವ್ರತ. ಅವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ವಿಧರ್ಭನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.

ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಮನ್ತ್ರೇಷು ನಿಷ್ಠಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪಿತೋಷ್ವಿಹ। ವಿಷ್ಣುವೃದ್ಧಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣು ವೃದ್ಧೋ ಯತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಏತೇ ಹ್ಯಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರಾಃ ಕ್ಷಾತ್ರೋಪೇತಾಃ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ।। ೨೬.

ಅವನಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮಗ ವಿಷ್ಣುವೃದ್ಧ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರು.

ಕಾಮಾದ್ಬಲಾಚ್ಚ ಮೋಹಾಚ್ಚ ಸಙ್ಕರ್ಷಣಬಲೇನ ಚ। ಭಾವಿನೋಽರ್ಥಸ್ಯ ಚ ಬಲಾತ್ ತತ್ಕೃತಂ ತೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೨೬.

ಕಾಮ, ಬಲ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಸಂಕರ್ಷಣನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ತಮಧರ್ಮ್ಮೇಣ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಪಿತಾ ತ್ರಯೀಗುಣೋಽತ್ಯಜತ್। ಅಪಧ್ವಂಸೇತಿ ಬಹುಶೋಽವದತ್ ಕ್ರೋಧಸಮನ್ವಿತಃ ।। ೨೬.

ಅವನ ತಂದೆ ಮೂರು ವೇದಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವನು, ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಕೋಪದಿಂದ, 'ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗು' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು.

ಪಿತರಂ ಸೋಽಬ್ರವೀದೇಕಃ ಕ್ವ ಗಚ್ಛಾಮೀತಿ ವೈ ಮುಹುಃ। ಪಿತಾ ಚೈನಮಥೋವಾಚ ಶ್ವಪಾಕೈಃ ಸಹ ವರ್ತ್ತಯ ।। ೨೬.

ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?' ಎಂದು. ತಂದೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನೀನು ಶ್ವಪಾಕರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸು' ಎಂದು.

ನಾಹಂ ಪುತ್ರೇಣ ಪುತ್ರಾರ್ಥೀ ತ್ವಯಾದ್ಯ ಕುಲಪಾಂಸನ। ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ನಿರಾಕ್ರಾಮನ್ನಗರಾದ್ವಚನಾದ್ವಿಭೋ ।। ೨೬.

ನಾನು ನನ್ನ ಮಗನಿಂದ ಮಗನನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನಲ್ಲ, ವಂಶಕ್ಕೆ ಕಳಂಕವಾದವನೇ; ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಒಡೆಯನ ಆದೇಶದಂತೆ ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟನು.

ನ ಚೈನಂ ಧಾರಯಾಮಾಸ ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ। ಸ ತು ಸತ್ಯವ್ರತೋ ಧೀಮಾಞ್ಛ್ವಪಾಕಾವಸಥಾನ್ತಿಕಮ್। ಪಿತ್ರಾ ಮುಕ್ತೋಽವಸದ್ವೀರಃ ಪಿತಾ ಚಾಸ್ಯ ವನಂ ಯಯೌ ।। ೨೬.

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಪಿತೃವಚನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಧೀಮಂತನಾದ ಸತ್ಯವ್ರತನು ಶ್ವಪಾಕನ ಮನೆ ಹತ್ತಿರ ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟನು. ಅವನ ತಂದೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.